II SA/Bk 159/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-04-06
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu została wydana zgodnie z prawem, w szczególności w zakresie oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko, uwzględnienia wariantów, zagospodarowania pomiotu kurzego oraz udziału społeczeństwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie narusza prawa. Organy administracji prawidłowo oceniły raport o oddziaływaniu na środowisko, uwzględniły wymagane warianty, zapewniły udział społeczeństwa i prawidłowo przeprowadziły postępowanie uzgodnieniowe, nie znajdując podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy fermy drobiu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko, wariantowania, zagospodarowania pomiotu kurzego oraz udziału społeczeństwa. Wcześniej decyzja SKO została uchylona przez WSA z powodu niewykazania przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę
Na wniosek E. Spółki z o.o. Spółki komandytowej w G. Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowego jej funkcjonowania na działce nr [...] w miejscowości S. gm. G.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że inwestycja swym zakresem obejmie budowę 6 kurników o łącznej obsadzie 358.788 sztuk/cykl, tj. ok. 1435,15 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą: 2 zbiorniki na ścieki bytowe o pojemności 10 m3 każdy, 12 silosów na paszę o pojemności 22,5 Mg każdy, 6 zbiorników na wodę z mycia kurników o pojemności 10 m3 każdy, waga najazdowa, skład opału, kotłownia z zapleczem socjalnym, agregat prądotwórczy, zbiornik ppoż. W decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji na kolejnych etapach realizacji inwestycji, w tym nałożył obowiązek przedłożenia analizy porealizacyjnej, w szczególności w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowych i mikrobiologicznych do powietrza oraz obowiązek wykonania kontrolnych pomiarów hałasu w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od uruchomienia inwestycji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że uzyskano pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G.(w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r.) oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2015 r. - uzgadniające warunki środowiskowe realizacji przedsięwzięcia, przy czym postanowienie RDOŚ wydane zostało po uzupełnieniu raportu (aneks nr 1 do raportu). Z uzupełnieniem raportu zapoznał się również Inspektor Sanitarny, który w piśmie z dnia 9 listopada 2015 r. podtrzymał wcześniejszą opinię. Jak wskazał organ pierwszej instancji, w decyzji uwzględniono w całości zalecenia PPIS z wyjątkiem zobowiązania inwestora do zaopatrzenia fermy w urządzenia chłodnicze do przechowywania zwierząt padłych lub ubitych z konieczności (jak wskazał organ, tego obowiązku nie przewidują przepisy unijne – rozporządzenie Parlamentu i Rady UE nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r.) oraz z wyjątkiem wykonania 20 m pasa nasadzeń zielonych, gdyż – jak wynika z postanowienia RDOŚ – wystarczy pas zieleni o szerokości 3 m z drzew i krzewów zimozielonych i liściastych o szybkim przyroście. Wójt wskazał, że w pozostałym zakresie decyzja uwzględnia ustalenia zawarte w raporcie oraz przeanalizowano w niej warianty: inwestorski i alternatywny (będący wariantem technologicznym polegającym na zmianie technologii grzewczej z ekogroszku na węgiel). Uznano wariant inwestorski za najkorzystniejszy dla środowiska. Odnośnie fazy eksploatacji inwestycji organ pierwszej instancji wskazał m.in. że:
- uwzględniając emisję amoniaku oraz (w mniejszym stopniu) siarkowodoru, nałożono na inwestora obowiązek stosowania gotowych mieszanek paszowych oraz dodawania do pasz dodatków wiążących związki azotu;
- funkcjonowanie instalacji nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń w powietrzu (co prawda w przypadku pyłu PM 10, amoniaku i dwutlenku siarki zostały przekroczone dopuszczalne stężenia jednogodzinowe, jednak nie została przekroczona dopuszczalna częstość tych przekroczeń, zaś najwyższe wartości stężeń średniorocznych poszczególnych substancji zanieczyszczających powietrze atmosferyczne nie przekroczyły wartości dyspozycyjnych);
- w najbliższym sąsiedztwie przedsięwzięcia nie ma instalacji o tym samym profilu działalności, tj. fermy drobiu; funkcjonuje obora na działce sąsiedniej nr [...] o obsadzie 110 DJP, jednakże są to dwie niezależne instalacje, a ich oddziaływanie nie kumuluje się;
- w związku z emisją substancji odorowych inwestora zobowiązano do działań ograniczających i zapobiegających negatywnemu oddziaływaniu (nasadzenia zwartego pasa izolacyjnego zieleni o szerokości ok. 3 m od strony zabudowy mieszkaniowej), które w powiązaniu z kierunkami wiejących na tym terenie wiatrów zminimalizują uciążliwości odorowe;
- nałożono obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej;
- wymagane jest uzyskanie pozwolenia zintegrowanego na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 kwietnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. poz. 1169);
- źródłem hałasu będzie ruch kołowy oraz instalacja wentylacyjna, najbliższy planowany kurnik oddalony będzie o ok. 150 m od istniejącego budynku mieszkalnego; dla utrzymania dopuszczalnych norm hałasu (55 dB dla pory dnia oraz 45 dB dla pory nocy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112 ze zm.) – nałożono obowiązek zainstalowania wentylatorów o określonych poziomach mocy akustycznej (81 dB i 91 dB) oraz obowiązek przeprowadzenia kontrolnych pomiarów hałasu po zrealizowaniu inwestycji;
- zamknięty system hodowli oraz nałożenie obowiązku regularnego odbioru nieczystości ze szczelnych i atestowanych zbiorników na ścieki zapewni prawidłową gospodarkę wodno-ściekową inwestycji niezagrażającą terenom i wodom sąsiednim;
- w zakresie gospodarki odpadami przewidziano obowiązek szczelnego gromadzenia i przechowywania odpadów w specjalistycznych pojemnikach oraz obowiązek regularnego ich wywożenia, jak też (w okresie zimowym) zbywania każdorazowo po zakończeniu cyklu produkcyjnego (do rolniczego korzystania przez rolników, bądź do pieczarkarni do produkcji podłoża do pieczarek lub do firm ogrodniczych (inwestor przedłożył umowy z rolnikami);
- najbliższym obszarem chronionym jest obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Ostoja B. (kod [...]) położony w odległości ok. 400 m od planowanej inwestycji, zaś w nieco dalszej odległości (1, 4 km) znajduje się specjalny obszar ochrony siedlisk Dolina B. (kod [...]); zdaniem organu realizacja inwestycji nie powinna skutkować wystąpieniem negatywnych oddziaływań na powyższe obszary Natura 2000;
- ze względu na dokładny opis przedsięwzięcia i informacje dostępne w raporcie i aneksie nr 1 - nie stwierdzono konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na kolejnych etapach realizacji przedsięwzięcia;
- nie istnieje konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, zaś przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać transgranicznie.
Organ pierwszej instancji wskazał też, że zapewniono w toku postępowania udział społeczeństwa poprzez podanie do publicznej wiadomości informacji o przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zaś z uwagi na ujawniony konflikt społeczny (sprzeciw zawarty w piśmie z dnia 27 sierpnia 2015 r. podpisanym przez 59 osób) – przeprowadzono w dniu 17 grudnia 2015 r. rozprawę administracyjną z udziałem inwestora, autorów raportu, organu i społeczności lokalnej, w tym właściciela działki sąsiedniej nr [...] P. W. Kilkakrotnie rozpatrzono też pisemnie uwagi zgłoszone przez tegoż właściciela uznając, że brak jest podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej, o czym informowano pisemnie zgłaszającego uwagi. Zdaniem organu pierwszej instancji, przedłożony raport wraz z aneksem zawierają obliczenia i dane poparte dowodami, zostały przygotowane zgodnie z obowiązującym prawem oraz przy użyciu specjalistycznego, certyfikowanego oprogramowania dedykowanego specjalnie do analiz środowiskowych. Zgodnie z tymi dokumentami planowana ferma drobiu nie będzie znacząco negatywne oddziaływać na środowisko naturalne oraz na jakość życia i zdrowie ludzi. Podkreślono, że protestujący nie przedstawił równoważnych dowodów przeciwnych. Wydano zatem decyzję środowiskową, do której załącznikiem jest charakterystyka przedsięwzięcia (art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie tj. ustawy środowiskowej).
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli W. W. i P. W., którzy zarzucili naruszenie: art. 107 § 1 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie decyzji, art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału stron w postępowaniu - nieustalenie kręgu właścicieli nieruchomości objętych zasięgiem oddziaływania przedsięwzięcia; art. 77 K.p.a. poprzez zbyt pobieżną ocenę materiału dowodowego, w tym: nieuwzględnienie sformułowanego przez PPIS wymogu nasadzenia zielenią pasa o 20 m szerokości; oparcie rozstrzygnięcia o przedłożony raport bez jego wnikliwej analizy; niezbadanie umów inwestora z rolnikami na odbiór odpadów. Nadto zarzucili naruszenie: art. 7 K.p.a. i wydanie decyzji bez uwzględnienia interesu społecznego i obywateli, w tym nieuwzględnienie, że działkę inwestora z trzech stron otacza działka W. W., która będzie narażona na uciążliwości, nieuwzględnienie sprzeciwu mieszkańców S. i tego, że inwestor planuje na terenie gminy G. budowę dwóch ferm, w tym na działce zakupionej od rodziny Wójta, co nie pozostaje bez wpływu na bezstronność organu.
Zarzucili też naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 ust. 1, art. 79 i art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez pominięcie w decyzji uzgodnień i opinii oraz ustaleń raportu, naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy polegające na udzieleniu 7 - dniowego terminu na składanie uwag i wniosków dotyczących przedsięwzięcia, w sytuacji gdy wyżej wymieniony przepis nakazuje udzielenie terminu 21 - dniowego.
Wskazali w odwołaniu, że dodatkowo zaskarżają w całości postanowienie z dnia [...] października 2015 r. o ustaleniu przez RDOŚ warunków realizacji inwestycji poprzez naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego i pominięcie okoliczności mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Zgłosili wnioski dowodowe: o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych (skarżący wskazuje N. Park Narodowy lub B. Park Narodowy celem ustalenia zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko); z przesłuchania stron na okoliczność zakupu przez inwestora działki od brata Wójta Gminy G. w celu budowy drugiej fermy drobiu w miejscowości W.
W uzasadnieniu odwołania rozwinięto powyższe zarzuty oraz podkreślono, że:
Wójt nie dokonał oceny prawnej stanu faktycznego; możliwość zastosowania obwieszczenia z art. 49 K.p.a. nie zwalniała organu z obowiązku ustalenia wszystkich stron postępowania; nie uzasadniono dlaczego wybrano rozwiązanie w zakresie pasa zieleni bardziej korzystne dla inwestora (3 m a nie 20 m jak wskazał PPIS); decyzja nie uwzględnia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa.
SKO w Ł. decyzją z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy G. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wskazana decyzja odwoławcza została jednak uchylona wyrokiem tutejszego sądu z dnia 27 października 2016 r. w sprawie II SA/Bk 295/16. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., bowiem postawił decyzji pierwszoinstancyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego a nie przepisów procesowych, zaś zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. zależy od naruszenia przepisów procesowych. W przedmiotowej sprawie, jak wskazał sąd, organ odwoławczy zarzucając organowi pierwszej instancji, że stronami byli jedynie inwestor, W. W. i P. W. oraz K. N. (podczas gdy np. izolinia stężeń maksymalnych dwutlenku siarki 400 pg/m3 (dopuszcz. 350 pg/m3) przebiega przez części działek oznaczonych nr [...], a ich właściciele nie zostali uznani za strony postępowania), jednocześnie nie wskazał, kto i dlaczego został pominięty jako strona postępowania przed organem pierwszej instancji. Sąd wskazał, że dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko, przy czym nie chodzi wyłącznie o oddziaływanie przekraczające określone normy ale o każde. Organ pierwszej instancji wskazał i analizował bezpośrednie sąsiedztwo inwestycji oraz skorzystał z możliwości art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej i zawiadamiał strony postępowania o podejmowanych czynnościach i wydanej decyzji na mocy art. 49 K.p.a. W kontekście zatem powyższego, zarzut organu odwoławczego, iż organ I instancji nie uznał właścicieli działek sąsiednich za strony przedmiotowego postępowania, jawi się jako nietrafny. Co najwyżej można się zastanawiać, jak wskazał sąd, czy organ I instancji miał podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie art. 74 ust. 3 u.u.i.o.ś. i art. 49 k.p.a. i jaki to ewentualnie miało wpływ na rozstrzygnięcie. Jednakże przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
Jako całkowicie niezasadny sąd uznał także zarzut organu odwoławczego, że organ I instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu swojej decyzji do uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa, gdy tymczasem do wszystkich uwag i wniosków organ się ustosunkował. Ponadto sąd zauważył, że powyższy zarzut organ odwoławczy kwalifikuje jako naruszenie art. 85 ust. 2 pkt 1 u.u.i.o.ś. (który te kwestie reguluje), czyli naruszenie prawa materialnego, które nie uzasadnia z kolei zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.
Sąd podkreślił, że rozstrzygając kwestie naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. nie odniósł się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, które w okolicznościach sprawy pozostają poza oceną sądu. Zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ II instancji wziął pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w przedmiotowym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia uwzględnił dokonaną wykładnię omawianych przepisów.
Po ponownym rozpoznaniu odwołania, na skutek uchylenia poprzedniej decyzji SKO w Ł. w sprawie II SA/Bk 295/16, organ ten decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] lutego 2016 r. Wskazał, że ustawa środowiskowa w przepisach art. 59-87 określa procedurę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, której podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy art. 71-87. Jak wskazało Kolegium, planowana inwestycja stanowi inwestycję, o jakiej mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1, a więc jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, (Dz. U. z 2016 r., poz. 71). SKO wskazało, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie (szczegółowo je wymieniło), jednakże, jak wskazało – żaden z nich w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, zatem powstała konieczność ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Organ pierwszej instancji dysponował jako głównym dowodem – raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który ocenił jako zgodny z przepisami prawa, spójny, logiczny i przekonujący, zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Raport został przedłożony organom uzgadniającym, które rozstrzygnęły kwestie związane z warunkami realizacji planowanej inwestycji (postanowienie RDOŚ z dnia [...] października 2015 r. i opinia PPIS z dnia [...] sierpnia 2015 r.). Także w ocenie Kolegium raport ten spełnia wymogi art. 66 ustawy środowiskowej, zaś odwołujący nie przedstawili kontrraportu podważającego jego ustalenia. Kolegium podkreśliło, że co prawda organ pierwszej instancji nie uwzględnił w całości opinii PPIS (w zakresie konieczności zaopatrzenia inwestycji w urządzenia chłodnicze i wykonania 20 – metrowego pasa zieleni), jednakże należycie uzasadnił zajęte stanowisko (powołał rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. co do braku konieczności posiadania takich urządzeń oraz podzielił stanowisko RDOŚ o wystarczającym 3-metrowym pasie nasadzeń po granicy z sąsiadującą działką nr [...]). Kolegium nadto wskazało, że: żaden przepis nie zobowiązuje organu do wydania decyzji odmownej gdy inwestycja spotyka się ze sprzeciwem społecznym; nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego tj. decyzji administracyjnej obejmującej wszystkie znaczące aspekty wpływu na środowisko (pobór wody, odprowadzenie ścieków, emisje do powietrza, hałas, powstawanie odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych) w zakresie wymaganym przez prawo. Nadto, takie instalacje muszą spełniać wymagania najlepszej dostępnej techniki (ang. best available technique - BAT), a ich eksploatacja nie może powodować pogorszenia jakości środowiska oraz przekraczania tzw. granicznych wielkości emisyjnych, o ile zostały one określone w drodze rozporządzenia Ministra Środowiska. Kolegium wskazało, że w świetle uregulowań prawnych art. 3 ust. 3 i art. 18 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (t.j. Dz.U. 2015 poz. 625 ze zm.) obawy odwołujących co do fikcyjności zawartych umów na zbyt pomiotu kurzego należy uznać za chybione. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja w swej sentencji zawiera wszystkie niezbędne elementy wyszczególnione w art. 82 ust. 1 u.u.i.o.ś., a charakterystyka przedsięwzięcia, zgodnie z art. 85 ust. 3 u.u.i.o.ś., stanowi załącznik do tej decyzji. Nadto zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona, co wypełnia przesłankę art. 85 ust. 1 u.u.i.o.ś., powołuje też przepisy prawa, na podstawie których została wydana. Podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są więc nieusprawiedliwione..
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego P. W., którzy zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko jest spójny, logiczny i przekonujący, a także zupełny pod względem prawnym i merytorycznym, w sytuacji gdy raport nie zawiera racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a zawiera jedynie analizę wariantu inwestorskiego;
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz pominięcie okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a). uznanie za chybione zarzutów dotyczących zagospodarowania pomiotu kurzego: inwestor zamierza zbywać całość gnojowicy powstałej ze sprzątania kurników w sposób sprzeczny z art. 18 ust. pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, który nakazuje zagospodarować co najmniej 70% gnojowicy na użytkach rolnych, których inwestor jest posiadaczem;
b). pominięcie znanych organowi z urzędu informacji, że inwestor jako właściciel działki nr [...] obręb W., gmina G. zamierza na niej zrealizować inwestycję o identycznych parametrach, podczas gdy w aneksie do raportu oświadczył, że nie ma możliwości realizowania przedsięwzięcia w innej lokalizacji.
W skardze odrębnie zakwestionowano również postanowienie uzgadniające RDOŚ z dnia [...] października 2015 r. jako naruszające art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., któremu zarzucono błędne uznanie, że przedłożony raport jest zupełny pod względem merytorycznym w sytuacji, gdy nie zawiera on inwentaryzacji przyrodniczej, która dla tego typu inwestycji jest wymagana zgodnie z poradnikiem Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska; uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia w sytuacji, gdy inwestor nie uzupełnił raportu w żądanym zakresie i nie wskazał, jak zagospodaruje pomiot kurzy w sytuacji braku odbiorców.
Skarżący zgłosił też wnioski dowodowe: o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci Raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] obręb W., gm. G. wraz z aneksem i załącznikami (na załączonej do skargi płycie CD) na okoliczność posiadania przez inwestora możliwości realizacji przedsięwzięcia w innej lokalizacji i tym samym wprowadzenia w tym zakresie w błąd organów.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że:
- przepisy art. 62, 66 i art. 81 ustawy środowiskowej precyzują elementy raportu i zakres analizy w ramach oceny oddziaływania na środowisko, w tym nakładają konieczność przedstawienia wariantowania inwestycji, jednakże wskazane warianty nie mogą mieć charakteru pozornego. W przedmiotowej sprawie za wariant alternatywny potraktowano wariant polegający na wyborze innego sposobu ogrzewania kurników, zaś za wariant najkorzystniejszy uznano wariant tożsamy z wariantem inwestorskim. Tymczasem za wariant alternatywny uznać należy taki, w którym inwestor zaproponuje (o ile to możliwe) na przykład inną trasę dojazdu, inne rozmieszczenie budynków, wykorzystane technologie (w tym także grzewczą, ale nie jak uczynił to inwestor - przez zmianę materiału opałowego, ale przez zmianę typu ogrzewania). Innymi słowy wariant alternatywny winien różnić się od inwestorskiego oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko (np. można było zaproponować, zdaniem skarżącego, inwestycję z mniejszą ilością jednostek przeliczeniowych lub stosownym zabezpieczeniem okolicy od nieprzyjemnych zapachów);
- inwestor miał możliwość przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego polegającego na zmianie lokalizacji przedsięwzięcia – na innej działce inwestora (nr [...]), jednakże zatajono informację o zamiarze lokalizacji na tej innej działce;
- jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska inwestor przedstawił wariant inwestorski, jednakże nie jest on optymalny dla środowiska, bowiem nie zakłada wyposażenia fermy w instalację fotowoltaiczną, kolektory słoneczne czy pompę ciepła, nie proponuje opalania kurników biomasą ani żadnych innych technologii powszechnie uznawanych za przyjazne środowisku;
- budzi wątpliwości deklaracja inwestora co do odbioru pomiotu kurzego, bowiem odbiorcy również posiadają taką ilość zwierząt, która zapewnia im dostateczną ilość nawozu. Jak wskazał skarżący, fakt, że art. 18 ustawy o nawozach nakazuje nabywcy opracować plan nawożenia nie gwarantuje, że pomiot kurzy z fermy inwestora zostanie prawidłowo zagospodarowany i nie zdejmuje z inwestora odpowiedzialności za zapewnienie realizacji przedsięwzięcia w zakresie zagospodarowania pomiotu w sposób bezpieczny dla środowiska;
- inwestor nie zastosował się do wezwania o uzupełnienie raportu w zakresie uwzględnienia sytuacji braku odbiorców pomiotu kurzego;
- w raporcie brak jest inwentaryzacji przyrodniczej, zamieszczenia której konieczność stwierdza opublikowany przez Ministerstwo Ochrony Środowiska poradnik pt. "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - prawidłowe sporządzenie raportu". Raport przedłożony przez inwestora zawiera jedynie dwuzdaniowe stwierdzenie, iż: "Analizowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie wpływać na świat roślinny i zwierzęcy. W bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej fermy nie występują siedliska roślinności, grzybów i świata zwierzęcego, które z uwagi na walory przyrodniczonaukowe wymagałyby ochrony." Raport nie zawiera żadnych wyjaśnień, na jakiej podstawie ustalono takie wnioski, nie wskazuje żadnych materiałów źródłowych ani nie powołuje się na jakąkolwiek inwentaryzację.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny ustawodawca wyznaczył tylko jedno kryterium – legalności, czyli zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.). Jednocześnie uwzględniając wskazane kryterium prawodawca upoważnił sąd administracyjny wyłącznie do dwojakiego rodzaju rozstrzygnięć w przypadku skarg na działalność administracji publicznej: kasatoryjnych (eliminujących z obrotu prawnego) lub oddalających skargę - zastrzegając, że wyroki kasatoryjne może wydać wyłącznie, gdy stwierdzi: naruszenie prawa procesowego (które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1c i pkt 1b p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa materialnego (które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.). Z kolei dostrzeżenie przez sąd administracyjny kwalifikowanych wad kontrolowanej decyzji (wymienionych enumeratywnie w art. 156 k.p.a.) skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Powyższe oznacza, że tylko takie uchybienia zaskarżonej decyzji prowadzą do jej eliminacji z obrotu prawnego, które miały wpływ na wynik sprawy tzn. bez których popełnienia decyzja ta miałaby inną treść (zawierałaby inne rozstrzygnięcie) niż jej kontrolowane brzmienie.
Nadto, kontrola sprawowana przez sąd administracyjny, w tym możliwość wzruszenia zaskarżonej decyzji, nie może pozostawać w oderwaniu od specyfiki postępowania, w której decyzja jest wydawana i specyfiki przedmiotu tej decyzji. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa tzn. nie tylko są zobligowane do stosowania obowiązujących w dacie orzekania przepisów (zasada legalności, sformułowana również w art. 6 k.p.a.), ale też powinny uwzględniać cel, z jakim ustawodawca wprowadza do porządku prawnego określone regulacje (zasada praworządności).
Powyższe wywołuje konkretne konsekwencje w przypadku kontrolowania przez sąd administracyjny decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia (tzw. decyzji środowiskowej).
Z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353), zwanej dalej ustawą środowiskową, wynika bowiem, że zasadą jest wydanie decyzji środowiskowej– określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, gdyż odmowa jej wydania następuje tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych expressis verbis przez ustawodawcę (art. 80 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 81 ust. 2, art. 81 ust. 3, art. 81 ust. 1 tej ustawy). Opisane założenie ustawodawcze jest zrozumiałe w kontekście cech decyzji środowiskowej, która – co należy podkreślić – służy jedynie ocenie następstw dla środowiska, wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia, ale nie przesądza samej możliwości przystąpienia do jego realizacji. Inaczej rzecz ujmując – rolą postępowania środowiskowego jest zidentyfikowanie negatywnych skutków wykonywania i późniejszej eksploatacji inwestycji oraz wskazanie działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem, a nie wydanie generalnej zgody na wykonanie przedsięwzięcia.
Zauważyć też należy, że mimo, iż to na organie wydającym decyzję środowiskową spoczywa główny ciężar oceny dopuszczalności realizacji inwestycji z punktu widzenia ochrony środowiska, to jednak ustawodawca umożliwił mu wykorzystanie szeregu elementów pomocniczych tak, by jego ocena była wszechstronna i wieloaspektowa. Wskazanymi elementami są m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien spełniać wymagania określone w art. 66 ustawy środowiskowej; postępowanie wpadkowe uzgodnieniowe, w którym uzyskuje się opinie wyspecjalizowanych organów uzgadniających, także wydane po analizie przedłożonego przez inwestora raportu; zapewnienie udziału społeczeństwa na etapie przygotowywania i wydawania decyzji środowiskowej. Nadto, jeśli zdaniem organu w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko prowadzonym przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej nie jest możliwe zidentyfikowanie wszystkich następstw funkcjonowania przedsięwzięcia, możliwe jest nałożenie obowiązku ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz wykonania analizy porealizacyjnej.
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja środowiskowa – wbrew zarzutom skargi – nie budzi istotnych zastrzeżeń z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawa. Dotyczy ona, co było bezsporne w sprawie, inwestycji zaliczającej się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), dla których było wymagane sporządzenie raportu. Raport taki został przez inwestora przedłożony a na zobowiązanie RDOŚ przedłożony został także obszerny aneks do raportu. Czynności organu polegające na ocenie i weryfikacji raportu, uzyskaniu wymaganych prawem uzgodnień i opinii oraz zapewnieniu możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu zasługują na akceptację jako przeprowadzone kompleksowo i wszechstronnie, zgodnie z zasadami procedury wymagany dla danej kategorii spraw.
Organy obydwu instancji wykazały – w sposób niebudzący wątpliwości sądu – że brak było podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej, wskazanych w ustawie.
Zgodnie z wymogami art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej wzięły pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Jeśli chodzi o uzgodnienia, to inwestycja została pozytywnie uzgodniona postanowieniem RDOŚ z dnia [...] października 2015 roku oraz uzyskano pozytywną opinię P. Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2015 roku.
Warunek uzgodnienia z właściwymi organami wynika z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, przy czym samo uzgodnienie nie ma charakteru wyłącznie pomocniczego, ale wiążący w tym sensie, że nie jest możliwe wydanie decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, ale także nie jest możliwe określenie w pozytywnej decyzji środowiskowej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (vide wyroki: z dnia 22 września 2015 r. w sprawie II SA/Bd 23/15; z dnia 27 lutego 2014 r, w sprawie IV SA/Po 717/13 i powołane w nich orzecznictwo, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
W sprawie niniejszej – jak wyżej zauważono – obydwa organy uzgadniające wypowiedziały się pozytywnie o wariancie inwestorskim i uczyniły to nie wyłącznie na podstawie raportu w wersji przedłożonej przez inwestora, ale po jego uzupełnieniu aneksem i złożeniu przez inwestora obszernych wyjaśnień co do planowanego sposobu prowadzenia hodowli kur, rodzaju zabezpieczeń przed negatywnym wpływem na środowisko oraz wybranymi technologiami.
Niezasadne są zarzuty skargi odnoszące się do postanowienia organu ochrony środowiska. Skarżący zarzucił wydanie postanowienia z naruszeniem art. 7, 77, i 80 k.p.a. podczas gdy organ środowiskowy nie podszedł do sprawy formalnie, a wręcz przeciwnie – po przeanalizowaniu raportu oddziaływania na środowisko przedłożonego przez inwestora przy wniosku, zlecił bardzo szczegółowe jego uzupełnienie we wskazanych w wezwaniu do inwestora problemach. Dopiero po uzyskaniu wyczerpujących danych oraz ocen i rozwiązań opisanych w aneksie do raportu, wydał postanowienie uzgadniające. Uwzględnił także stanowisko PIS zawarte w opinii tamtego organu dokonując jego oceny i uzasadniając niewielkie odstępstwa od opinii PIS co skutkowało przyjęciem niektórych proponowanych przez organ sanitarny rozwiązań w sposób zmodyfikowany. Przy tym stanowisko RDOŚ zostało szczegółowo umotywowane i przyjęcie zawartych w nim rozwiązań przez organy wydające decyzje w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości sądu jako logiczne i wyczerpująco uzasadnione, opierające się na wymogach prawnych. Zarzut, iżby sposób zagospodarowania pomiotu przedstawiony przez inwestora nie został przeanalizowany, a jest niewystarczający, nie został przez skarżącego wykazany. Tę kwestię RDOŚ dokładnie zbadał zlecając inwestorowi szczegółowe przedstawienie sposobu zabezpieczenia pomiotu i odpadów, co ten wykazał przedkładając m.in. zawarte umowy z rolnikami. Sposób zagospodarowania poddany został pozytywnej ocenie autora raportu, zatem przyjęcie zaproponowanych w raporcie i aneksie rozwiązań przez RDOŚ nie budzi wątpliwości sądu, tak, jak uznały to organy. Jedynie marginalnie można zauważyć, że jeżeli inwestor uzyska decyzję pozwalającą na realizację inwestycji na warunkach określonych w decyzji środowiskowej – będzie musiał spełnić nałożone warunki. Zatem obawy skarżącego wydają się być wyolbrzymione i przedwczesne.
Zdaniem sądu obszerność materiału dowodowego uwzględnionego i przeanalizowanego przez organy uzgadniające przełożyła się na rodzaj, liczbę oraz szczegółowość i zindywidualizowanie wymagań środowiskowych – zwłaszcza w postanowieniu RDOŚ co obala zarzut podjęcia postanowienia z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a.
Nie mogą odnieść zamierzonego skutku uchylenia postanowienia RDOŚ także podnoszone okoliczności związane z ubieganiem się przez inwestora o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla bliźniaczej inwestycji na działce nr [...] we wsi W. Pomijając, że uzgodnienia w tamtym postępowaniu wydawał ten sam organ środowiskowy, zatem z urzędu miał wiedzę o obydwu planowanych inwestycjach – to w żaden sposób nie rzutowało to na ocenę środowiskowych uwarunkowań spornej inwestycji. Obydwie fermy – co jest niesporne gdyż takiego zarzutu nie podnoszono – nie kumulowały zasięgu. Zaś fakt planowania drugiej fermy kurzej w zupełnie innym miejscu nie świadczy o tym, że inwestor miał możliwość innej lokalizacji spornej fermy.
Zatem prawidłowo wyniki powyższego uzgodnienia oraz opinii PIS zostały przez organy orzekające w sprawie niniejszej uwzględnione zgodnie z wymogami art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej.
Dodać trzeba, że do podniesionych, co do sposobu zagospodarowania pomiotu i wszelkich odpadów wątpliwości przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania (a powtórzonych w skardze) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wnikliwie się odniósł – podkreślając możliwość prowadzenia spornej fermy dopiero po uzyskaniu pozwolenia zintegrowanego oraz spełnieniu wymagań najlepszej dostępnej techniki BAT i omawiając przepisy ustawy o nawozach i nawożeniu. Wymogi prawne zagospodarowania odpadów szeroko omówiono w uzasadnieniu decyzji organów I i II instancji oraz w odpowiedzi na skargę. Wyjaśnienia te usuwają wątpliwości i zarzuty skargi w tym przedmiocie.
Także nie został naruszony wymóg zawarty w pkt. 2 powołanego przepisu art. 80 ust. 1 – uwzględnienia ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko a zarzuty skargi naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej ocenić należało jako bezzasadne.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, raport jest dokumentem prywatnym, ale opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (vide wyroki w sprawach: II OSK 844/16 z 28 października 2016 r.; II SA/Kr 795/16 z 19 września 2016 r., II SA/Sz 1496/15 27 kwietnia 2016 r. – dostępne w CBOSA). Inaczej rzecz ujmując, każdorazowo zarzuty i zastrzeżenia strony wobec ustaleń raportu nie mogą być gołosłowne, a powinny zostać poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady raportu. Kontrdowody przeciwko specjalistycznemu raportowi powinny reprezentować wartość merytoryczną na co najmniej równym poziomie kompleksowości, a nie stanowić uwag negujących założenia w nim zawarte, niepopartych głębszą analizą (vide wyrok II SA/Bd 750/14 z 11 lutego 2015 r., CBOSA). Raport powinien być spójny, rzetelny i kompleksowy i powinien zostać poddany ocenie przez prowadzące postępowanie organy. Zaś sąd administracyjny nie może poddawać ocenie merytorycznej ustaleń faktycznych raportu, jeśli ocena ta wymaga wiadomości specjalnych. Ocena sądu odnośnie raportu może dotyczyć tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny oraz czy spełnia wymagania ustawowe (vide wyroki: II OSK 552/15 z 29 listopada 2016 r.; II OSK 662/15 z 29 września 2016 r.; II SA/Po 459/15 z 16 września 2015 r.; II OSK 495/13 z 28 sierpnia 2014 r. – CBOSA).
W sprawie niniejszej organy dokonały należytej oceny raportu uzupełnionego aneksem i należy tę ocenę podzielić.
W zakresie zarzutów skargi naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej przez przyjęcie raportu jako spójnego, kompleksowego i logicznego, podczas gdy (w ocenie skarżącego) raport nie zawiera wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, to szczegółowa analiza raportu w tym zakresie, uwzględniona w decyzji środowiskowej, także nie budzi wątpliwości sądu.
Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5, 6, 6a i 7 ustawy środowiskowej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5); określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej określenie także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego (pkt 6); porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na przyrodę, ziemię dobra materialne, zabytki, krajobraz wyszczególnione w pkt a-g przepisu 66 ust. 1 pkt 6a, uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko (pkt 7).
Jednocześnie zauważyć należy, że mogą zaistnieć takie sytuacje, gdy wariant proponowany przez inwestora bądź wariant alternatywny pokryje się z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Wariantowanie ma służyć znalezieniu właściwych proporcji pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym. Analiza wariantowa może być przeprowadzona w różnym kontekście np.: lokalizacyjnym, technicznym, technologicznym.
Skład orzekający w sprawie niniejszej przychyla się do linii orzeczniczej, iż nie jest wystarczające wskazanie wyłącznie wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i jako alternatywnego – wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia (vide: II SA/Go 274/14 z 16 lipca 2014 r.; II SA/Kr 1722/12 z 27 lutego 2013 r. - CBOSA). W sprawie niniejszej jednak taka sytuacja nie zachodzi. Został przedstawiony trzeci wariant – odmienny technologicznie i wszechstronna analiza wszystkich istotnych okoliczności pozwalała na uznanie go jako racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Wynika to z zawartego w raporcie w analizowanych wariantach specjalistycznego porównania oddziaływań w zakresie wypływu na środowisko (zgodnie z wymogami art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy). I tak z wprowadzenia różnych rozwiązań w zakresie sposobu wytwarzania energii niezbędnej do ogrzania pomieszczeń inwentarskich (czyli zastosowania różnej technologii) w sposób bardzo istotny różnią się wskaźniki emisji ze spalania paliw: dla ogrzewania ekogroszkiem wynoszą one w skali roku: pyły – 1,973; dwutlenku siarki – 2,192; tlenku węgla – 2,192; tlenku azotu – 0,411; podczas gdy dla ogrzewania węglem są wielokrotnie większe i wynoszą: pyły – 35; dwutlenku siarki – 13,12; tlenku węgla – 36,5; tlenku azotu – 1,23. Autor raportu dokonał analizy wpływu analizowanych wariantów na ludzi, przyrodę, wodę i powietrze oraz wzajemnego oddziaływania, jak wymaga tego ustawa środowiskowa. Wykazał istotną dla środowiska wyższość wariantu inwestorskiego nad alternatywnym. Organy uzgadniające i opiniujące oraz orzekające w sprawie podzieliły tę ocenę, którą uzasadniły a skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów dokonaną ocenę obalających. Nie może być uznany za dowód możliwości przyjęcia innego jeszcze wariantu – w postaci innej lokalizacji spornej fermy kurzej - sporządzenie na wniosek inwestora innego raportu oddziaływania na środowisko takiej samej fermy w innej miejscowości w danej gminie. Inwestor może planować więcej niż jedną inwestycję, co nie oznacza, że ma je zaplanować w jednym miejscu (wówczas mogłaby zaistnieć kumulacja oddziaływań, co mogłoby wykluczyć dopuszczalność takiej podwójnej inwestycji). Skoro nabył własność dwóch różnych, położonych rozdzielnie nieruchomości, zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.) ma ustawowe prawo do zagospodarowania każdej z tych nieruchomości w sposób odpowiadający jego zamiarom o ile nie zachodzą przeszkody prawne w tym zakresie.
W raporcie zostało wykazane, że proponowany przez inwestora wariant budowy fermy po uwzględnieniu wymogów prawnych związanych z ochroną środowiska oraz po zastosowaniu przyjętych w raporcie technologii nie będzie miał znacząco negatywnego wpływu na środowisko, a negatywne oddziaływania zamkną się w granicach działki inwestora nr [...] w S.
Reasumując – ocena raportu oddziaływania na środowisko dokonana w postępowaniu administracyjnym podlega aprobacie sądu, przy czym należy przypomnieć, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu a może go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, kompletności i spójności, czyli czy raport spełnia wymagania ustawowe co do jego zawartości (treści) w rozumieniu art. 66 ustawy środowiskowej.
Nie budzi także wątpliwości sądu ocena organów dotycząca postępowania z udziałem społeczeństwa. Formalne zarzuty podnoszone w tym przedmiocie w odwołaniu od wcześniejszej decyzji kasacyjnej zostały ocenione w wyroku tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 295/16 z dnia 27 października 2016 r. i skład obecnie orzekający jest tą oceną związany z mocy art. 153 p.p.s.a. Dokonując zaś samodzielnej kontroli merytorycznej oceny organów co do wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy) to skład orzekający także w tym przedmiocie nie znajduje podstaw do zanegowania tej oceny a raport oddziaływania na środowisko wraz z aneksem bardzo dokładnie te kwestie omawia. W tym miejscu odwołać się należy do stron 8 do 19 aneksu do raportu, gdzie w pkt 4 wręcz drobiazgowo przedstawiono odniesienie się do uwag i wniosków złożonych w postępowaniu, przy tym faktycznie były to wyłącznie zastrzeżenia P. i W. W. Mimo podpisania listy sprzeciwu mieszkańców przeciwko budowie fermy przez 59 osób (k. 149 akt administracyjnych), udział w rozprawie administracyjnej wzięło kilkanaście osób przy aktywności prawie wyłącznie skarżącego, co wynika z protokołu na karcie 46-56 akt. Zresztą sam skarżący wielokrotnie w swoich pismach wypowiadał się, że to wyłącznie on jest "sąsiadem" planowanej inwestycji i to na jego jedynie interesy właścicielskie ferma ma negatywne oddziaływać. To ostatnie nie zostało w postępowaniu wykazane, w tym nie można nie zauważyć, co uczyniły organy, iż sam skarżący w bliższej odległości do swoich zabudowań mieszkalnych – bo ok. 40 m – prowadzi hodowlę bydła (obora na 110 DJP), nie znajdując żadnego negatywnego oddziaływania swojej działalności. Natomiast najbliższy kurnik inwestora E. Spółki z o.o. oddalony będzie o ok. 150 m od budynku skarżącego, oddzielony jest zabudowaniami gospodarczymi skarżącego a po stronie inwestora, zgodnie z wymogami zaskarżonej decyzji będzie oddzielony odpowiednio wysokim ogrodzeniem i pasem zieleni. Z analizy mapy wynika, iż w pobliżu planowanej inwestycji nie znajdują się zabudowania żadnych innych osób poza skarżącym, przy tym jednocześnie powierzchnia działki inwestora jest na tyle duża, że negatywne odziaływania mieszczą się w jej zasięgu.
W tym miejscu wskazać należy, że skład orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie II OSK 1620/12 (CBOSA), że "celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji a nie jej zablokowanie". Zatem protesty społeczne kierowane przeciwko inwestycji należy dogłębnie ocenić, by poznać ich powód. Zdaniem sądu, przy tej ocenie wyważyć należy cel ustawy oraz cel udziału społeczeństwa. W sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów popieranych dowodami i podnoszenie istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko okoliczności należy je wyjaśnić, co w sprawie niniejszej uczyniono i ocena ta nie budzi wątpliwości.
Także powtórzyć należy za stanowiskiem WSA w sprawie II SA/Bd 429/15 (wyrok z 27 kwietnia 2016 r. – CBOSA), że: "sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być zatem rozumiane jako swoiste referendum nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji."
Czynności podejmowane w toku postępowania w sprawie niniejszej pozwalają na ocenę spełnienia przez organy administracyjne warunku art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej.
W sprawie niniejszej nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia oceny postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 4).
Reasumując, skoro zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo, zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego przeprowadzonym postępowaniu, przy niebudzącej wątpliwości ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zgodnej z art. 80 ustawy środowiskowej), nie wynika z tej oceny zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę (art. 81 ust. 1), nie wynika możliwość znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2), nie wynika możliwość spowodowania nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami (art. 81 ust. 3), nie zachodzi niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2) a sama decyzja środowiskowa spełnia wymogi art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej – to nie zachodzą podstawy do uznania jej za wydaną z naruszeniem prawa. Dlatego skarga podlegała oddaleniu na postawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło