II OSK 2090/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-25

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Zdzisław Kostka, Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy instalacja klimatyzacyjna wykonana wewnątrz budynku użytkowego we wrześniu 2013 r. wymagała pozwolenia na budowę, a jej wykonanie bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną uzasadniającą zastosowanie trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Instalacja klimatyzacyjna wykonana wewnątrz budynku użytkowego we wrześniu 2013 r. wymagała pozwolenia na budowę, ponieważ przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w tym czasie nie zwalniały z tego obowiązku tego typu instalacji. Zwolnienie weszło w życie dopiero od 1 stycznia 2017 r. Wykonanie instalacji bez wymaganego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą zastosowanie trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę instalacji klimatyzacji w lokalu użytkowym, stwierdzając brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i odstępując od postępowania legalizacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił te decyzje, uznając, że instalacja wymagała pozwolenia na budowę, ale decyzja została wydana przedwcześnie bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i prawnego, w szczególności w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, kwestionując konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. D., A. P., D. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 47/17 w sprawie ze skargi D. D., A. P., D. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. P., D. D. i D. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej również: WINB) z dnia [...] października 2016 r. nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 47/17 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] - Powiat Grodzki (dalej również: PINB) z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] (znak: [...]). Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym. PINB decyzją z dnia [...] stycznia 201 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (dalej: P.b), nakazał A. P., D.D. i D. D. - współwłaścicielom lokalu użytkowego LU3 zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym na dz. nr ew. [...]obr. [...][...], przy ul. [...]w [...] - doprowadzenie tego obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę instalacji klimatyzacji wraz z klimatyzatorami, obsługującej wyżej wymieniony lokal użytkowy LU3 tj.: rozbiórkę trzech jednostek wewnętrznych naściennych (dwóch zamontowanych w pomieszczeniu sprzedaży i jednej zamontowanej w pomieszczeniu zaplecza lokalu użytkowego LU3), jednej jednostki zewnętrznej wraz z konstrukcją wsporczą (zamontowanej pod stropem w wielostanowiskowym garażu Gl, obsługującej lokal użytkowy LU3) wraz z instalacją czynnika chłodniczego, instalacją wewnętrzną elektryczną i instalacją odprowadzającą skropliny z wyżej wymienionej jednostki zewnętrznej. WINB, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. P., D. D. i D. D., decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organy nadzoru budowlanego obu instancji stwierdziły niewykazanie przez inwestorów aktualnego na dzień wydania decyzji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dlatego odstąpiły od dalszego postępowania legalizacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 47/17, uchylił zarówno zaskarżoną decyzję WINB z dnia [...] października 2016 r., jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wybudowana instalacja klimatyzacji, zrealizowana we wrześniu 2013 r., wymagała uzyskania pozwolenia na budowę z uwagi na to, że roboty budowlane polegające na wykonaniu instalacji klimatyzacji nie były wówczas zwolnione z tego obowiązku. Sąd wywiódł, że według stanu prawnego z września 2013 r., art. 29 ust. 1 pkt 27 P.b. zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jedynie budowę instalacji telekomunikacyjnych w obrębie budynków będących w użytkowaniu. Wskazany przepis został zmieniony przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret dziesiąte ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. zmieniającej ustawę Prawo budowlane z dniem 28 czerwca 2015 r. i wówczas ustawodawca rozszerzył katalog zwolnień zawartych w pkt 27 o instalacje elektroenergetyczne, wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne i telekomunikacyjne wewnątrz budynku. Instalacja klimatyzacyjna została natomiast zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dopiero z dniem 1 stycznia 2017 r. na podstawie art. 5 pkt 5 lit. a tiret siódme ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców. Sąd pierwszej instancji wskazał następnie, że postępowanie w kontrolowanej sprawie toczy się zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją wprowadzoną tą ustawą. Dalej stwierdził, iż z niespornych ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organy administracji wynika, że żaden z elementów spornej instalacji nie został zamontowany na obiekcie budowlanym. Dlatego twierdzenie, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt. 15 P.b. (który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych) jest całkowicie bezpodstawne. Sąd skonkludował, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały tryb naprawczy z art. 50 - 51 P.b. Stwierdził jednak, że decyzja nakazująca doprowadzenie obiekt budowlanego poprzez rozbiórkę instalacji została wydana co najmniej przedwcześnie, bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Uchylił decyzje z powodu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegającego na niewyjaśnieniu w wystarczającym stopniu, czy inwestorzy (A. P., D. D. i D. D.) legitymowali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie części wspólnych budynku przy ul. [...] w [...], w zakresie, w którym wykonali sporne roboty budowlane. A. P., D. D. i D. D., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 47/17. Zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 3 pkt 9 P.b. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że montaż klimatyzacji wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i nie mieści się w katalogu robót budowlanych, które ustawodawca wyłączył spod obowiązku uzyskania na ich wykonanie pozwolenia na budowę, tj. nie zawiera się w pojęciu instalowania urządzeń na obiektach budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b., bowiem obejmował roboty budowlane wewnątrz budynku, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd, że przedmiotowe roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną; 2. art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy roboty budowlane polegające na montażu instalacji klimatyzacji nie wymagały pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, zaś skarżący dysponowali nieruchomością na cele budowlane, a w konsekwencji bezprzedmiotowe było prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50 oraz art. 51 P.b. Wnoszący skargę kasacyjną zastrzegli, że kwestionują część uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w której stwierdzono, że: "(...) Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ prawidłowo ustalił, że wybudowana instalacja klimatyzacji, zrealizowana we wrześniu 2013 r. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Według stanu prawnego obowiązującego w czasie realizacji robót, z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie były zwolnione roboty budowlane polegające na wykonaniu instalacji klimatyzacji. Według stanu prawnego z września 2013 r., art. 29 ust. 1 pkt 27 ustawy Prawo budowlane ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jedynie budowę instalacji telekomunikacyjnych w obrębie budynków będących w użytkowaniu. Art. 29 ust. 1 pkt 27 został zmieniony przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret dziesiąte ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U.2015.443) zmieniającej ustawę Prawo budowlane z dniem 28 czerwca 2015 r. i wówczas ustawodawca rozszerzył katalog zwolnień zawartych w pkt 27 o instalacje elektroenergetyczne, wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne i telekomunikacyjne wewnątrz budynku. Natomiast instalacja klimatyzacyjna została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dopiero z dniem 1 stycznia 2017r. na podstawie art. 5 pkt 5 lit. a tiret siódme ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U.2016.2255). Postępowanie w kontrolowanej sprawie toczy się zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U.2015.443) o zmianie ustawy Prawo Budowlane na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją wprowadzoną tą ustawą. Wskazać też należy, że z niespornych ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ a dotyczących zakresu wykonanych robót wynika, że żaden z elementów spornej instalacji nie został zamontowany na obiekcie budowlanym a zatem twierdzenia dotyczące tego, że zastosowanie w sprawie winien mieć art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy prawo budowlane - który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych - jest całkowicie bezpodstawne. Prawidłowo również organy doszły do przekonania, że w sprawie zastosowanie winien mieć tryb naprawczy z art. 50 – 51 ustawy prawo budowlane [...]". Wobec powyższego A. P., D. D. i D. D. wnieśli, na podstawie art. 184 i art. 185 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, o oddalenie skargi kasacyjnej i "udzielenie" innego prawnego uzasadnienia w zakresie objętym zaskarżeniem oraz wskazania co do dalszego postępowania, w którym zostanie przyjęte, że roboty budowlane wykonane przez skarżących, polegające na montażu instalacji klimatyzacji, nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, a w konsekwencji przedmiotowe roboty budowlane nie stanowiły samowoli budowlanej i brak było podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 oraz art. 51 P.b. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Biorąc pod uwagę wskazany w skardze kasacyjnej zakres zaskarżenia oraz zawarty w niej wniosek, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") nie zawiera przepisu, który umożliwiałby zaskarżenie wyłącznie uzasadnienia orzeczenia lub jego części (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1672/13 – dostępne: http://www.nsa.gov.pl). Przepis art. 176 pkt 3 P.p.s.a. stanowi natomiast, że skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W tak ukształtowanym trybie zaskarżenia orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji należy podzielić stanowisko (wyrażone m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 października 2018 r. sygn. akt I FSK1644/16, z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1585/14, z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 846/12, z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 631/11, z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt FSK 750/05 – dostępne: http://www.nsa.gov.pl), że strona, nie zgadzając się z częścią uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, może je zakwestionować, zaskarżając całe orzeczenie. W takiej bowiem sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zasadność przesłanek, na których oparł się sąd pierwszej instancji, może orzec na podstawie art. 184 in fine P.p.s.a., oddalając wprawdzie skargę kasacyjną, ale weryfikując motywy zaskarżonego wyroku, w tym wyrażoną w nim ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. Skarga kasacyjna z wnioskiem o jej oddalenie oraz innym prawnym uzasadnieniem, w takim zakresie, w jakim uzasadnienie sądu pierwszej instancji nie odpowiada prawu, jest zatem dopuszczalna. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Wnoszący skargę kasacyjną postawili wyłącznie dwa zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a zarzut naruszenia prawa materialnego można oprzeć na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej względnie, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest przy tym stanowisko, które Sąd w tym składzie w pełni podziela, że w ramach zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń fatycznych przyjętych za podstawę wyrokowania (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. II OSK 219/09 i z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. II OSK 1723/11 - dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie wnoszących skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji dopuścił się błędnej wykładni art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 3 pkt 9 P.b. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, polegającej na uznaniu, że montaż klimatyzacji wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i nie stanowi instalowania urządzeń na obiektach budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b., bowiem obejmował roboty budowlane wewnątrz budynku, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd, że przedmiotowe roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną. W uzasadnieniu analizowanego zarzutu autor skargi kasacyjnej stwierdził, że "(...) przedmiotowe urządzenia klimatyzacji należy zakwalifikować do urządzeń technicznych związanych z obiektem budowlanym, które ochładzając pomieszczenia, zapewniają możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem i jako urządzenie techniczne w świetle (...) art. 3 pkt 9 pr. bud. może być uznane za urządzenie budowlane, do montażu którego zgodnie z przepisami prawa budowlanego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ani zgodna właściwego organu [...]". Następnie podniósł natomiast, że "(...) WSA w Krakowie dokonał wadliwej wykładni powołanych przepisów poprzez uznanie, że montaż klimatyzacji wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i nie mieści się w katalogu robót budowlanych, które ustawodawca wyłączyła spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. nie zawiera się w pojęciu instalowania urządzeń na obiektach budowlanych, albowiem obejmowało roboty budowlane wewnątrz budynku [...]". Dalej zaś wywiódł, że z uwagi na to, iż zrealizowane instalacje klimatyzacji, wraz z konstrukcjami wsporczymi, nie są przedsięwzięciami wolnostojącymi, nieprawidłowe jest zaliczenie ich do pojęcia budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. Stwierdził wreszcie, że nie można zaakceptować, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, literalnej wykładni art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b., z której wynika, iż zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wyłącznie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiekcie budowlanym, a nie w obiekcie budowlanym. Jego zdaniem taka wykładnia art. 29 ust. 2 pkt 15 P.b. całkowicie odbiega od realiów montażu jakichkolwiek urządzeń na obiektach, które, aby spełnić swoją funkcję, muszą zostać połączone z instalacjami wewnątrz budynku. Uzasadniony w powyższy sposób zarzut błędnej wykładni art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 3 pkt 9 P.b. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP stanowi w istocie niedopuszczalną, w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., polemikę z przyjętym w zaskarżonym wyroku stanem faktycznym sprawy, zgodnie z którym zakwestionowane przez organy nadzoru budowlanego roboty budowlane stanowiły budowę instalacji klimatyzacji wewnątrz użytkowanego budynku. Z tego natomiast faktu, niepodważonego skutecznie przez wnoszących skargę kasacyjną poprzez zarzut naruszenia przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie trafnie wywiódł, że inwestorzy byli zobowiązani do uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 27 P.b. zyskał bowiem brzmienie, zgodnie z którym nie wymaga pozwolenia na budowę m.in. budowa instalacji klimatyzacyjnych wewnątrz użytkowanego budynku, dopiero z dniem 1 stycznia 2017 r. (mocą art. 5 pkt 5 lit. a tiret siódme ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców - Dz. U. z 2016 r., poz. 2255), zatem ponad trzy lata po zrealizowaniu spornej instalacji (wrzesień 2013 r.). Ustalony przez organy administracji i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny sprawy jednoznacznie zaś wskazuje, że przedmiotem przeprowadzonego postępowania i podjętych decyzji była instalacja klimatyzacji (wraz z klimatyzatorami) wewnątrz budynku, a nie montaż klimatyzatora na budynku. Już tylko lektura rozstrzygnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] nie pozostawia wątpliwości co do tego, że dotyczyła ona instalacji klimatyzacji wewnątrz budynku. Organ nadzoru budowlanego nakazał bowiem rozbiórkę "(...) instalacji klimatyzacji wraz z klimatyzatorami (...), tj. rozbiórkę trzech jednostek wewnętrznych naściennych, jednej jednostki zewnętrznej wraz z konstrukcją wsporczą (zamontowanej pod stropem w wielostanowiskowym garażu G1, obsługującej ww. lokal użytkowy LU3) wraz z instalacją czynnika chłodzącego, instalacją wewnętrzną elektryczną i instalacją odprowadzająca skropliny z ww. jednostki zewnętrznej [...]". Ponieważ, jak nadmieniono, wnoszący skargę kasacyjną nie postawili zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł, w ramach oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, orzec na podstawie innego stanu faktycznego niż przyjęty w zaskarżonym wyroku i stwierdzić, że zakres zrealizowanych robót budowlanych był inny – nie polegał na budowie instalacji klimatyzacji wewnątrz użytkowanego budynku. Klimatyzacja (wraz klimatyzatorami), której rozbiórkę nakazał organ administracji, to zatem niewątpliwie instalacja klimatyzacyjna w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 27 P.b. Stanowi zespół elementów powiązanych ze sobą technicznie i funkcjonalnie. Powiązanie techniczne to połączenie poszczególnych elementów klimatyzacji (takich jak jednostki wewnętrzne w pomieszczeniach, jednostka zewnętrzna w hali garażowej, instalacja czynnika chłodzącego, instalacja elektryczna i instalacja odprowadzająca skropliny) zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Powiązanie funkcjonalne oznacza natomiast, że elementy te wyłącznie wspólnie (jako całość) spełniają przypisaną owej instalacji funkcję (chłodzenia pomieszczeń). Funkcji tej nie może natomiast spełnić żaden z elementów instalacji osobno. Wobec powyższego nie było podstaw, by stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się błędnej wykładni art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 3 pkt 9 P.b. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Skoro bowiem ustawodawca, dopiero w 2017 r. zdecydował, aby zwolnić instalacje klimatyzacyjne wewnątrz budynku z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, to inwestorzy, realizując przedmiotową instalację w 2013 r., byli zobowiązani uzyskać takie pozwolenie. Nie ma przy tym znaczenia, że przedmiotowa instalacja służy obsłudze tylko jednego lokalu użytkowego oraz nie jest szczególnie rozbudowana i skomplikowana (składa się z trzech jednostek wewnętrznych i jednej zewnętrznej z konstrukcją wsporczą oraz instalacji czynnika chłodzącego, instalacji wewnętrznej elektrycznej i instalacji odprowadzająca skropliny). Zwolnienie wprowadzone z dniem 1 stycznia 2017 r., w art. 29 ust. 1 pkt 27 P.b., dotyczy bowiem wszelkich instalacji klimatyzacyjnych wewnątrz użytkowanych budynków, także tych niewielkich rozmiarów. Potwierdza to, odnoszący się do rzeczonej zmiany, fragment uzasadnienia projektu ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (druk sejmowy nr 994 z dnia 9 listopada 2016 r.), w którym stwierdzono, że "[...] budowa tak prostych i powszechnych urządzeń jak instalacje klimatyzacyjne powinna odbywać się bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia [...]". Przed 1 stycznia 2017 r. ustawodawca nie dopuszczał więc realizacji instalacji klimatyzacyjnych - nawet nieskomplikowanych - wewnątrz użytkowanych budynków bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji także zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie należało uznać niezadany. Skoro bowiem inwestorzy zrealizowali przedmiotową instalację klimatyzacji bez wymaganego pozwolenia na budowę, to organy nadzoru budowlanego zobowiązane były wszcząć tzw. postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i art. 51 P.b. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło