I SA/Kr 1431/16
WyrokWSA w Krakowie2017-04-11
Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Grażyna Firek, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo strony skarżącej do odliczenia podatku naliczonego w podatku od towarów i usług oraz zobowiązały ją do zapłaty podatku, uznając jej udział w karuzeli podatkowej, mimo braku wykazania beneficjenta oszustwa i jego mechanizmu oraz pominięcia części transakcji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania podatkowego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Nie wykazano w sposób rzetelny stanu faktycznego, a wnioski organów miały cechy dowolności. Nie udowodniono udziału strony w karuzeli podatkowej, nie wykazano beneficjenta oszustwa ani jego mechanizmu, a także pominięto część transakcji.Stan faktyczny
Spółka C.Sp. z o.o. w likwidacji zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą spółce wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w VAT za III i IV kwartał 2011 r. oraz zobowiązanie podatkowe za wrzesień i grudzień 2011 r. Organy uznały, że spółka brała udział w oszustwie podatkowym (karuzeli podatkowej) polegającym na fikcyjnym obrocie prętami żebrowymi. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i brak wykazania rzeczywistego przebiegu transakcji oraz udziału w oszustwie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1431/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r., sprawy ze skargi C.Sp. z o.o. w likwidacji w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011 r. oraz określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 15.757 zł (piętnaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt siedem złotych).
Decyzją z dnia 13 października 2016r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 31 maja 2016 r. nr [...] określającej C. M. Spa Sp. z o.o. w likwidacji w Z.:
* wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów
i usług za III kwartał 2011r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 236.183 zł,
* wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów
i usług za IV kwartał 2011r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 347.989 zł,
* zobowiązanie podatkowe stanowiące kwotę do zapłaty zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za wrzesień 2011r. w wysokości 126.938 zł, z tytułu wystawienia faktur VAT nie dokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych,
* zobowiązanie podatkowe stanowiące kwotę do zapłaty zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za grudzień 2011r. w wysokości 120.042 zł, z tytułu wystawienia faktur VAT nie dokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych.
Decyzja organu I instancji była następstwem wszczęcia postępowania kontrolnego wobec strony skarżącej w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2011r. Organ stwierdził, że skarżąca spółka brała udział w oszustwie podatkowym (tzw. karuzeli podatkowej) polegającym na fikcyjnym obrocie prętami żebrowymi, kwestionując następnie wewnątrzwspólnotowe nabycia prętów żebrowych od węgierskiej huty O., oraz ich sprzedaż do spółki Ai.&K. Sp. z o.o. w Z.
W toku postępowania kontrolnego ustalono, że w kontrolowanym okresie strona skarżąca zajmowała się przede wszystkim świadczeniem usług kosmetycznych i SPA i dodatkowo sprzedażą stali, prezesem skarżącej spółki w 2011r. był Pan D. W., a jedynym wspólnikiem – Pani A. C.-W.
Węgierskie organy podatkowe – w ramach pomocy polskim organom podatkowym – podały, że huta O. potwierdziła, że w kontrolowanym okresie dostarczyła stal zbrojeniową do strony skarżącej. Wskazano, że we wrześniu 2011r. odbyło się spotkanie biznesowe w K. z pracownikiem strony skarżącej Panem J. P., a zamówienia były wysyłane z adresu [...] i numeru telefonu [...], z kolei płatności za dostawy realizowane były każdorazowo przelewem. O. wskazała także, że wyprodukowany przez nią towar załadowano w jej magazynie,
a transport był organizowany i opłacany przez stronę skarżącą.
Oprócz tych informacji węgierskie organy podatkowe przekazały również zamówienia, faktury oraz dokumenty C. Między innymi na ich podstawie organ podatkowy wywnioskował, że stal była przewożona samochodami należącymi do spółki Ai.&K., bezpośrednio do należącego do tej spółki magazynu w K.
Materiał dowodowy uzupełniono również materiałami uzyskanymi przez Prokuraturę Okręgową z międzynarodowej pomocy prawnej, z których wynika między innymi, że w w/w hucie na Węgrzech w latach 2013-2015 przeprowadzono 23 kontrole podatkowe, w trakcie których nie stwierdzono nieprawidłowości. Huta ta sprzedawała stal na rzecz strony skarżącej i A.&K. Sp. z o.o. i w kontaktach z polskim firmami to Pan K. K. reprezentował hutę na W.
Na okoliczność handlu stalą przez stronę skarżącą przesłuchano w dniu 10 marca 2015r. prezesa jej zarządu Panią A. C.-W., która zeznała, że w roku 2011 pełniła funkcję dyrektora zarządzającego odpowiedzialnego za świadczone usługi spa i nie posiada wiedzy na temat handlu stalą przez stronę, wskazując Pana J. P. jako prawdopodobną osobę, która handlem stalą w skarżącej spółce mogła się zajmować.
Następnie przesłuchano także w charakterze świadka Pana D. W. – prezesa zarządu strony w 2011r. i jednocześnie prezesa zarządu w spółce A.&K. Potwierdził on, że handlem stalą po stronie skarżącej zajmował się on oraz Pan J. P., stal była kupowana na W. w hucie O. i następnie odsprzedawana do spółki A.&K., a towar był dostarczany bezpośrednio do należącego do spółki A.&K. magazynu w K. Towar nigdy nie był wożony do strony, jako że nie dysponowała ona ani magazynem, ani dźwigiem. Ponadto przesłuchiwany jako powód zakupu stali przez stronę wskazał rosnące systematycznie ceny stali w latach 2010 do 2012, powodujące "ucinanie kontraktów" przez hutę na Węgrzech i wprowadzanie limitów sprzedaży, podczas gdy spółka A.&K., była zainteresowana zakupem większych ilości stali, niż pozwalał jej na to własny limit.
Do akt sprawy organ I instancji włączył również dowód z przesłuchania Pana J. P. przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Zarządu CBS KGP w K., z którego wynika, że był on zatrudniony zarówno w spółce A.&K. jak i skarżącej spółce, w której zajmował się jej dodatkowym profilem działalności w postaci handlu stalą i marketingiem. Spółka nie posiadała środków koniecznych do składowania i transportu stali i była typowym pośrednikiem. Do obowiązków zeznającego należało przesyłanie zapytań do dostawców, którymi byli O., a także firma J., którą zajmował się Pan D. W., decydujący generalnie o obrocie wyrobami stalowymi po stronie skarżącej i odpowiadający za płatności.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie.
W postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej włączył do akt sprawy uwierzytelnione kopie protokołu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów w R. sp. j. z dnia 2 grudnia 2015r. oraz dokumenty rejestracyjne spółki J. L.
W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko organu I instancji w kwestii nie prowadzenia w rzeczywistości przez stronę działalności w zakresie handlu stalą, gdyż nie posiadała pracowników, środków umożliwiających transport stali, ani możliwości składowania stali. Dyrektor podał, że z dokumentów i zeznań osób zatrudnionych w skarżącej spółce wynika, że w rzeczywistości to spółka A.&K. przeprowadziła transakcje zakupu stali, skoro stal była przewożona transportem należącym do tej spółki, bezpośrednio do jej magazynów, zamówienia były składane przez jej pracownika, Pana J. P., z adresu mailowego należącego do A.&K. Natomiast fakt, iż Pan J. P. miał być w tym samym czasie zatrudniony w skarżącej spółce, miało służyć jedynie uwiarygodnieniu jej udziału w handlu stalą. Podkreślił także, że strona nie angażowała własnych środków finansowych w dokonywane zakupy, a zapisy jej rachunku bankowego potwierdzają, że A.&K. wpłaciła tytułem przedpłat za wyroby stalowe kwotę 238.226,16 Euro, strona natomiast przelała na rzecz O. kwotę 241.000 Euro.
Organ odwoławczy wskazał także na potwierdzające – jego zdaniem – fakt, że skarżąca spółka nie kupowała, ani nie sprzedawała stali, ustalenia poczynione w toku postępowania kontrolnego, przeprowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec spółki Ai.&K., zakończonego decyzją z dnia 31 marca 2016r. nr [...]. Powołana decyzja określała spółce A.&K. podatek od towarów i usług za poszczególne kwartały 2011r. oraz podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za poszczególne miesiące 2011r. Z jej treści wynika, że A.&K. w okresie objętym kontrolą uczestniczyła w oszustwie karuzelowym polegającym na fikcyjnym obrocie stalą poprzez przeprowadzanie transakcji wewnątrzwspólnotowych w ramach łańcucha dostaw.
Dalej organ odwoławczy podał, że na podstawie dowodów zebranych
w postępowaniu prowadzonym wobec A.&K. ustalono, że 65,47% zakupionej stali zostało przefakturowane przez A.&K. na rzecz określonych podmiotów gospodarczych, tj. B. P. Sp. z o.o., S. Sp.j., R. P. Sp. z o.o., Z. S.A., S. Sp. z o.o., J. Limited z siedzibą na C. W spółkach B. P., S.-R. M. i ZM I. przeprowadzono czynności kontrolne, z których wynika, że przeprowadziły one transakcje zakupu stali w A.&K. Natomiast odnośnie spółek S. i J. ustalono, że są one powiązane z Panem D. W. i uczestniczyły w oszustwie karuzelowym, co w ocenie organu odwoławczego potwierdzają między innymi decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej
nr [...] określająca S. Sp. z o.o. podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011r. oraz kwotę podatku do zapłaty, o której mowa w art. 108 ust. 1 u.p.t.u., a także dokumenty pozyskane w ramach pomocy prawnej dotyczące J. L. z siedzibą na C., z których wynika, że jedynym udziałowcem i dyrektorem J. L., a także jedyną osobą upoważnioną do obsługi należących do niej kont, jest Pan D. W. Ponadto – jak wskazano – J. L. nie posiada środków trwałych, nie zatrudnia pracowników, a jedynym miejscem prowadzenia przez nią działalności miał być plac w miejscowości P.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, że z treści faktur zakupu
i sprzedaży stali przez spółkę A.&K. na rzecz w/w podmiotów gospodarczych wynika, że zakupiona stal była przefakturowywana na rzecz kontrahentów A.&K. zazwyczaj w tym samym dniu, bądź w dniu następnym po wystawieniu faktury sprzedaży przez O. Zestawiając ceny zakupu i sprzedaży stali zakupionej przez A.&K. od skarżącej spółki, której odbiorcami były w/w podmioty gospodarcze wskazano, że A.&K. ponosiła na tych transakcjach stratę, skoro średnia marża ważona sprzedaży stali przez A.&K. na rzecz w/w podmiotów była ujemna i wynosiła 6,88%. Jedynie przy transakcjach wewnątrzwspólnotowych dokonywanych na rzecz J. z siedzibą na C. (relatywnie 15,52% wszystkich transakcji sprzedaży przez A.&K. stali odbiorcom) stosowana była marża dodatnia, wynosząca 2,17%.
Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca spółka ze stratą sprzedawała A.&K. zakupioną stal, co potwierdzić ma stanowisko, iż stal była zakupiona w celu uwiarygodnienia fikcyjnych dostaw służących wyłudzeniu podatku VAT.
W ocenie organu zachowanie takie można by było uznać za racjonalne
i związane z rzeczywiście prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyby skarżąca spółka sprzedawała towar zalegający jej na magazynie i chciała ona zminimalizować straty związane z kosztem jego przechowywania.
Nadto organ odwoławczy uznał za niewiarygodne zeznania Pana D. W., iż stal była kupowana za pośrednictwem strony w celu ominięcia limitów uniemożliwiających sprzedaż A.&K. większych ilości stali, a także zeznania Pana J. P., iż stal była sprzedawana w zaniżonej cenie w celu uniknięcia kary za niedostarczenie towaru. Zauważył bowiem, że dostawy do wszystkich w/w podmiotów (poza powiązanymi z Panem D. W.) odbiegały znacznie od ceny zakupów.
Stojąc na stanowisku, że strona skarżąca nie nabywała stali w ramach wewnątrzwspólnotowej transakcji nabycia towarów, że w deklaracjach błędnie wykazana została kwota podatku należnego jak i naliczonego, gdyż stronie nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zawarty
w fakturach wystawionych przez węgierską hutę O., Dyrektor Izby Celnej powołał właściwe w tej materii przepisy ustawy o podatku od towarów
i usług (art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, art. 108 ust. 1, art. 103 ust. 1) oraz orzecznictwo TSUE dotyczące zasad ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego
w stosunku do podmiotów uczestniczących w oszustwach podatkowych (m.in. wyrok z 21 czerwca 2012r. w sprawach połączonych o sygn. C-80/11 i C-142/11). Wskazał jak powinny wyglądać prawidłowe rozliczenia za III i IV kwartał 2011r., zestawiając wielkości podatku należnego, kwotę nadwyżki z poprzedniej deklaracji, podatku naliczonego do odliczenia za ten miesiąc, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i kwotę podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy – według deklaracji VAT-7 i według organu I instancji, wskazując na różnicę tych wielkości. Wskazał także, że strona jest zgodnie z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. zobowiązana do zapłaty określonej kwoty z tytułu wystawienia faktur VAT nie dokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych za wrzesień i za grudzień 2011r.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił po raz kolejny, że
w toku postępowania nie zostały zakwestionowane dostawy stali przez O., lecz udział w nich strony skarżącej, a więc bez znaczenia dla sprawy pozostaje, iż węgierskie organy podatkowe nie kwestionowały wykonanych przez tą hutę dostaw, czy też fakt, iż zostały one ujęte zarówno w rejestrach strony, jak i O. Okoliczność, iż w zamówieniach znajdowały się dane identyfikacyjne skarżącej spółki pozostaje – w ocenie Dyrektora – bez znaczenia dla ustaleń poczynionych
w niniejszej sprawie, skoro J. P. był pracownikiem odpowiedzialnym za stal
w A.&K., a zamówienia były składane z adresu elektronicznego tej spółki. Gdy prezesem obu spółek jest Pan D. W. w ocenie Dyrektora trudno też mówić o podnoszonym przez stronę ponoszeniu ryzyka gospodarczego
i o oczekiwaniu na "niepewną płatność od kontrahenta" jako uzasadnieniu faktu, że płatności przez stronę następowały dopiero po otrzymaniu środków od spółki A.&K. Dyrektor podkreślił też, że na ocenę kwestionowanych transakcji ma także wpływ okoliczność, że w toku kontroli podatkowej ustalono, że nabywana przez stronę stal miała służyć jedynie uprawdopodobnieniu działalności mającej na celu wyłudzenie podatku VAT. Odnośnie natomiast faktu, że transakcje z O. nie były kwestionowane w toku postępowania kontrolnego za rok 2012 Dyrektor zauważył, że po wydaniu wyników kontroli z 5 grudnia 2014r. kończących w/w postępowanie pojawiły się nowe dowody nieistniejące w trakcie postępowania kontrolnego prowadzonego za rok 2012r.
Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się też z zarzutami naruszenia zasad postępowania podatkowego podniesionymi przez stronę, a uzasadniając z kolei odmownie potraktowany ponowny wniosek o przeprowadzenie rozprawy wyjaśnił, że strona nie przedstawiła żadnych nowych argumentów i dowodów uzasadniających potrzebę przeprowadzenia rozprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wywiedzionej na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, strona skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, powielając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. I tak zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- Art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 i 2, w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 4) u.p.t.u. poprzez uznanie, że w 2011r. strona skarżąca nie prowadziła działalności
gospodarczej w rozumieniu u.p.t.u. obejmującą handel wyrobami stalowymi,
w związku z czym w tym zakresie nie zrealizowała wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, przez co w efekcie pozbawiono ją prawa do odliczenia podatku naliczonego w kwocie równej podatkowi należnemu wynikającemu z faktur dokumentujących te czynności;
- Art. 108 w zw. z art. 103 ust. 1 u.p.t.u. przez uznanie, że faktury sprzedaży wyrobów stalowych, wystawione przez stronę skarżącą w 2011r., nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, w wyniku czego strona jest zobowiązana do zapłaty podatku wynikającego z tych faktur, bez prawa do pomniejszenia podatku należnego wykazanego na tych fakturach o podatek naliczony;
- Art. 120, art. 122, art. 187 §1, oraz art. 191 O.p. poprzez prowadzenie
postępowania w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania podatkowego, w tym poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów, tj.:
• zeznań świadków potwierdzających przedstawiane przez stronę uzasadnienie biznesowe oraz rzeczywisty przebieg kwestionowanych transakcji,
• wyciągów z rachunków bankowych dostarczonych zarówno przez samą stronę, jak i węgierskie organy podatkowe potwierdzających, że zapłaty za towar były rzeczywiście realizowane,
• faktur VAT oraz paragonów fiskalnych wystawionych przez każdego uczestnika obrotu stalą, potwierdzających, że zakupiony przez stronę towar trafił w efekcie do finalnych odbiorców a podatek VAT został odprowadzony do budżetu państwa,
• kserokopii zamówień i rejestrów sprzedaży strony oraz podmiotu, od którego nabyła stal, potwierdzających faktyczną realizację tych transakcji,
• wyjaśnień oraz dokumentów przedstawionych przez kontrahentów spółki, do której strona sprzedała stal, z których wynika, że ceny sprzedaży towarów były cenami rynkowymi, a dostarczany towar był każdorazowo sprawdzany pod względem wagi, jakości i ilości,
• informacji przekazanych przez węgierskie organy podatkowe, z których wynika, że spółka sprzedająca towar stronie była wielokrotnie kontrolowana w zakresie prawidłowości rozliczeń w podatku VAT również za okres objęty skarżoną decyzją, w wyniku czego nie zostały stwierdzone żadne naruszenia przepisów prawa, a więc nie został podważony fakt ich rzeczywistej realizacji
a także poprzez:
• bezzasadną odmowę przeprowadzenia rozprawy przez organ, pomimo wskazania istotnych dla sprawy okoliczności, które powinny zostać zweryfikowane wobec konieczności przesłuchania kluczowych świadków, tj. przedstawiciela węgierskiej huty, który bezpośrednio odpowiadał za transakcje pomiędzy nią a stroną skarżącą, zwłaszcza w kontekście kwestionowania przez organy podatkowe faktu ich rzeczywistej realizacji,
• całkowite pominięcie okoliczności, iż za 2012r. Dyrektor UKS przeprowadził
kontrole u strony, przy czym wówczas nie stwierdzono u strony żadnych nieprawidłowości; z kolei w kontrolowanym w niniejszej sprawie okresie strona realizowania tożsame transakcje zakupu stali od O., na potwierdzenie czego w załączeniu przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego, w którym widnieją płatności za towar przelewane na rachunek węgierskiej huty, i te transakcje zostały natomiast zakwestionowane w niniejszym postępowaniu,
co skutkowało zakwestionowaniem transakcji nabycia i sprzedaży stali
w kontrolowanych okresie oraz całkowicie bezpodstawnym zarzuceniem stronie udziału w karuzeli podatkowej, podczas gdy nie przedstawiono żadnych okoliczności faktycznych oraz dowodów, które wskazywałyby na wystąpienie oszustwa podatkowego zarówno w transakcjach realizowanych przez stronę, jak i na wcześniejszych etapach obrotu stalą;
- art. 193 §2 w zw. z art. 292 O.p. poprzez uznanie, iż księgi podatkowe strony skarżącej były prowadzone nierzetelnie w części dotyczącej transakcji obrotu stalą, wobec czego w tym zakresie nie zostały uznane za dowód tego, co wynika z ich zapisów.
Strona skarżąca podniosła, że będące podstawą wydanego rozstrzygnięcia wnioski organu zostały sformułowane na podstawie błędnie zinterpretowanych okoliczności stanu faktycznego. Jak wynika z zeznań świadków (J. P. oraz D. W.), u podstawy rozpoczęcia współpracy pomiędzy stroną a O. była okoliczność, iż firma ta zaczęła stosować limity w sprzedaży stali na rzecz swoich kontrahentów. Strona wskazała, że organ nie przedstawił żadnego dowodu podważającego ten fakt, a także podkreślił, że O. nie sprzedałaby towarów na rzecz A.&K., gdyby nie okoliczność, że ich faktycznym nabywcą była strona skarżąca.
W ocenie strony skarżącej skoro zakup stali miał dla niej charakter doraźny (gdyż nie planowała ona zmieniać podstawowego profilu swojej działalności, którą jest działalność w branży kosmetycznej), to logicznym jest że nie inwestowała ona
w sprzęt do przeładowywania, magazyn, pracowników oraz zakup innych składników majątkowych służących do dokonania kilku transportów wyrobów stalowych.
Z kolei powodem, dla którego strona skarżąca nie angażowała własnych środków finansowych w zakup stali jest okoliczność, że to A.&K. wyszła
z inicjatywą zakupu stali od strony skarżącej, stąd racjonalne z punktu biznesowego jest to, że warunkiem realizacji tej transakcji z perspektywy strony było otrzymanie stosownych przedpłat na poczet dokonywanych transakcji zakupowych od huty węgierskiej. Przedpłaty od A.&K. były zatem korzystne dla strony skarżącej, w sytuacji gdy i tak podstawowym warunkiem zaangażowania się przez nią w zakup stali u huty węgierskiej była jej późniejsza odsprzedaż na rzecz A.&K. i otrzymanie z tego tytułu wynagrodzenia (stosownego do zaangażowanych przez nią środków w realizację tej transakcji).
Strona skarżąca podniosła, że organy podatkowe nie przedstawiły żadnych argumentów potwierdzających tezę, iż pomiędzy stroną a O. miałoby nie dojść do rzeczywistej sprzedaży zakontraktowanych wyrobów stalowych oraz dokonania przez skarżącą transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów
w rozumieniu art. 9 u.p.t.u. Szereg dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania podatkowego świadczy w ocenie strony o tym, że w rzeczywistości transakcje te zostały zrealizowaniu, przy zachowaniu wszystkich wymogów określonych przepisami prawa, o czym świadczą m.in. wyciągi z rachunków bankowych (zarówno na rachunku strony, jak i na rachunku O. gdzie zostały zaewidencjonowane płatności za towar), rejestry zakupów/sprzedaży (zarówno w rejestrach skarżącej, jak i w rejestrze O. gdzie widnieją wszystkie wymagane przepisami dane podmiotów na rzecz których były realizowane transakcje) oraz kserokopie zamówień złożonych przez stronę do O. (przekazane przez węgierskie organy podatkowe na podstawie wniosku o wymianę informacji podatkowych).
Strona skarżąca wywiodła, że konsekwencją uznania, iż nie nabyła ona
w rzeczywistości wyrobów stalowych od O. byłoby stwierdzenie, że
w związku z tym nie mogła też sprzedać tych towarów na rzecz A.&K.. Tymczasem, z uzasadnienia decyzji wynika, iż tak naprawdę punktem wyjścia
do stwierdzenia, że strona nie nabyła tych towarów od O. było poczynienie przez organy podatkowe szeregu ustaleń prowadzących do uznania,
że A.&K. brała udział w karuzeli podatkowej mającej na celu wyłudzanie podatku VAT. Dalej strona wyjaśniła, że w uzasadnieniu decyzji nie przedstawiono tak naprawdę żadnych argumentów, które miałyby potwierdzać tezę, iż
w rzeczywistości owa "karuzela podatkowa" miała charakter zorganizowanego procederu, a strona miałaby z tego tytułu osiągnąć jakiekolwiek korzyści oraz posiadać wiedzę na temat transakcji pomiędzy jej rzekomymi uczestnikami. Podkreśliła, że w ramach innych postępowań kontrolnych (prowadzonych wobec innych niż strona podmiotów) organy podatkowe ustaliły, że 65,47% stali zakupionej od Skarżącej przez A.&K. zostało "przefakturowane" na rzecz 6 różnych podmiotów – z uzasadnienia decyzji nie wynika natomiast na rzecz kogo zostało sprzedane pozostałe 34,53% towaru. Ponadto, na transakcjach sprzedażowych na rzecz podmiotów krajowych A.&K. miała rzekomo ponieść stratę, co zdaniem organu świadczy o "braku racjonalności" w zachowaniu tej spółki i stanowi jednocześnie argument, który miałby "udowadniać" uczestnictwo strony oraz A.&K. w karuzeli podatkowej. Nie zostało wykazane na czym miałoby polegać owo "oszustwo" lub "wyłudzenie podatku", oraz kto w efekcie miałby czerpać "korzyści" (i w jakiej kwocie) z rzekomo oszukańczego procederu.
Dalej strona skarżąca zaznaczyła, że z dokumentów i wyjaśnień podmiotów, którym w okresie objętym decyzją A.&K. sprzedawała towar nabyty od strony wynika, że towar ten rzeczywiście trafił do tych podmiotów, a także do finalnych nabywców detalicznych (pismo z dnia 12 sierpnia 2015r. skierowanego do Dyrektora UKS od przedstawicieli spółki S. sp. j., pismo z dnia 16 lipca 2015r. autorstwa B.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne opiera się więc
na kryterium legalności.
Sąd administracyjny orzekając rozstrzyga w granicach danej sprawy,
nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t., Dz.U z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c p.p.s.a), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzenia jego nieważności, bądź wydania z naruszeniem prawa, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia, czy stronie skarżącej przysługiwało w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011r. prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zawarty w fakturach wystawionych przez węgierską hutę O. i związany z tym problem udziału strony skarżącej w tzw. karuzeli podatkowej. Sformułowanie to odnosi się do sposobu, w jaki sprzedawane towary, krążąc między poszczególnymi podmiotami zaangażowanymi w łańcuch dostaw, wracają do pierwszego ogniwa
w łańcuchu. Podmiot ten jako wiodący inicjuje następnie kolejny obrót z udziałem tych samych firm, kierujących się uzyskaniem nienależnej korzyści związanej
z rozliczeniami z zakresu podatku VAT z użyciem powiązań pomiędzy podmiotami działającymi w skali kraju lub międzynarodowej. Istotą takich transakcji jest zawłaszczenie zwrotów VAT przysługujących od dostaw towarów lub wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów.
Kontrola sądowoadministracyjna w przedmiotowej sprawie wykazała, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający jej eliminację z obrotu prawnego. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w wyniku postępowania przeprowadzonego niezgodnie z zasadami określonymi w ustawie
z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2015 poz. 613, dalej: O.p.). Sąd uznał, że nie ustalono w sposób rzetelny stanu faktycznego, a oceny
i wnioski w zakresie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie odpowiadają w pełni wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, mając cechy dowolności i przekraczając granic swobodnej oceny dowodów.
Na wstępie Sąd wskazuje, że decyzja w postępowaniu podatkowym powinna być wynikiem rzetelnego postępowania podatkowego prowadzonego w zgodzie
z zasadami określonymi w przepisach Ordynacji podatkowej. Mowa między innymi
o kluczowej zasadzie prawdy obiektywnej, wprowadzonej przez przepis art. 122 O.p., z którego wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Celem postępowania podatkowego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w indywidualnej sprawie, a rozstrzygnięcie takie jest możliwe wtedy, gdy organ podatkowy – zgodnie z w/w zasadą prawdy obiektywnej – podejmie wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie stanu faktycznego wymaga zebrania informacji o faktach, których weryfikacja następuje zazwyczaj przez przeprowadzenie dowodu (por. komentarz do art. 180 O.p. - B. Dauter w: Babiarz Stefan, Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Hauser Roman Marek, Niezgódka-Medek Małgorzata, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. IX, WK 2015).
Ustawodawca przesądził w art. 180 §1 O.p., iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem. Sąd zauważa, że Ordynacja podatkowa realizuje koncepcję otwartego postępowania dowodowego i wyklucza zastosowanie formalnej teorii dowodów polegającej na twierdzeniu, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie ściśle określonymi środkami dowodowymi bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych. W kontekście art. 180 O.p. dowód może być rozumiany jako środek dowodowy (czyli określony przez prawo sposób, w jaki organy podatkowe uzyskują wiadomości od źródła dowodowego), który w określonych sytuacjach może być równocześnie źródłem dowodowym (przez które należy rozumieć osobę lub rzecz, od której lub na podstawie której organy podatkowe uzyskują informacje mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy). Należy także zaznaczyć, że Ordynacja podatkowa przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, bez względu na ich charakter. Taką samą moc ma więc zarówno księga podatkowa, jak i zeznanie świadka, oryginał dowodu księgowego i jego poświadczona kserokopia, czy tez protokół z czynności sprawdzających. Wymogiem stawianym przez ustawodawcę w kontekście dopuszczalności dowodu w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jest natomiast brak jego sprzeczności
z prawem (dowodem sprzecznym z prawem będzie dowód ujawniający tajemnicę skarbową, czy dowód w trakcie przeprowadzenia którego naruszono przepisy postępowania, np. nie dopełniono wymogów formalnych związanych z dokonaniem określonej czynności postępowania). Przedmiotem dowodu są fakty oraz określone stany, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nigdy natomiast dowód nie służy wyjaśnieniu stanu prawnego sprawy (w postępowaniu podatkowym nie można dowodzić treści i znaczenia normy prawnej).
Organy podatkowe gromadząc materiał dowodowy i ustalając stan faktyczny
w sprawie, jak wyżej zaznaczono podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy
w postępowaniu podatkowym. Działają na podstawie prawa (art. 120 O.p.). Jednocześnie, zgodnie z art. 187 §1 O.p. stanowiącym konkretyzację zasady prawdy obiektywnej, organy podatkowe są obowiązane w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały zebrany materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 191 O.p. – oceniają na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W orzecznictwie podnosi się, że postępowanie dowodowe powinno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli musi obejmować te fakty i dowody, które maja prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.
Sąd podkreśla przy tym, że postępowanie podatkowe prowadzone przez organ w oparciu o wyżej wymienione zasady, nie ma charakteru kontradyktoryjnego, gdyż organ podatkowy wszczynając postępowanie podatkowe z urzędu, podejmuje działania zmierzające do ustalenia, czy stan faktyczny ustalony w oparciu
o zgromadzone w toku postępowania dowody, uzasadnia zastosowanie określonej normy prawa podatkowego. Ustawodawca wyraźnie jednak zagwarantował stronie prawo do rozpoznania sprawy przy zachowaniu elementarnych gwarancji procesowych związanych m.in. z gromadzeniem materiału dowodowego, które wynikają z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, oraz innych ogólnych zasad postępowania podatkowego. Te gwarancje organ podatkowy powinien respektować. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 4 stycznia 2002r. (sygn. akt I SA/Ka 2164/00) możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową (C.Kosikowski, H.Dzwonkowski, A.Huchla, Ordynacja podatkowa. Komentarz; Warszawa 2001, s. 451). Z tego względu istotna jest właściwa interpretacja przepisów obowiązujących w tym zakresie. Jeżeli strona zgłasza dowód, to w świetle art. 188 O.p. organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony. W piśmiennictwie wskazuje się, że zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania materiału dowodowego stanowi uchybienie przepisom postępowania podatkowego, oznaczające wadliwość decyzji (A. Hanusz; Zasada swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym oraz jej granice, Państwo i Prawo 2001, Nr 10, s. 64). Jednocześnie trzeba mieć na uwadze zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 191 O.p., w świetle której organ na podstawie zgromadzonych dowodów ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona czy nie. Zasada ta jest w pełni realizowana, jeżeli ocena jest oparta na całokształcie materiału dowodowego, przy czym wyprowadzone wnioski muszą być zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym.
Naruszenie wymienionych wyżej zasad postępowania, mimo że mają one miano ogólnych, obwarowane jest różnymi następstwami prawnymi, w tym wadliwością samego rozstrzygnięcia – decyzji podatkowej, które zobowiązują sąd do uchylenia takiego aktu stosowania prawa (por. B. Adamiak (w:) Ordynacja podatkowa, Komentarz, praca zbiorowa, Wrocław 2003, s. 431-432). Zgodnie z art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie prawne powinno więc zawierać objaśnienie wykładni zastosowanych przepisów prawnych, znaczenia poszczególnych słów i pojęć użytych w tych przepisach (por. A. Kabat (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 651). Uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie (por. J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 488). Jest zatem niezbędnym elementem rozstrzygnięcia i stanowi integralną jego część. Staranność przekazywania adresatowi uzasadnienia własnych argumentów wykorzystanych przy formułowaniu treści decyzji jest bowiem istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia. Uzasadnienie daje też podstawę kontroli poprawności decyzji (por.
J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, PWN, Warszawa 1988, s.306). Przykładowo w wyroku z dnia 19 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Gd 298/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdański stwierdził, że "Uzasadnienie winno spełniać rolę edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji, powinno też umożliwiać kontrolę poprawności decyzji. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy". Należy się zgodzić, że do cech dobrego uzasadnienia należą: logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłość i dokładność wywodów, ich zwięzłość
i prostota ujęcia oraz kompletność motywów. Do wadliwości uzasadnienia zaliczyć natomiast należy: 1) niepełność uzasadnienia, 2) pozorność uzasadnienia (także sprzeczność uzasadnienia z obiektywnymi motywami), 3) brak uzasadnienia obligatoryjnego, 4) niepowiązanie uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji, 5) wady formalne - błędy logiczne, stylistyczne, wady budowy wewnętrznej, wady metodologiczne (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14.04.2005r., sygn. II SA/Gd 3959/01, wyrok WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 30.11.2010r., sygn. III SA/Po 499/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do poprawności rozstrzygnięcia niezbędnym jest, aby pomiędzy takimi elementami jak podstawa prawna, rozstrzygnięcie, czyli osnowa oraz uzasadnienie prawne i faktyczne istniała wewnętrzna spójność (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 08.10.2010r., sygn. akt I SA/Lu 315/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zawiera liczne sprzeczności i wnioski, które wzajemnie się wykluczają. W ocenie Sądu nie udowodniono, że skarżąca spółka uczestniczyła
w przestępstwie karuzelowym, a także nie wykazano, że główny organizator "karuzeli podatkowej" w osobie D. W. prezesa zarządu skarżącej spółki
w 2011r. w takim przestępstwie uczestniczył. Sąd podkreśla, że samo powołanie się na nieostateczną decyzję Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie A.&K.
z dnia 31 marca 2016r. to zdecydowanie za mało, zwłaszcza w kontekście okoliczności, że podatnik odwołał się od tej decyzji (pismem z dnia 14 kwietnia 2016r.). Sąd wskazuje, że decyzja taka, jako pochodząca od kompetentnego w danej sprawie organu administracji, jest wprawdzie dokumentem urzędowym istotnym
w procesie dowodzenia twierdzeń w niniejszej sprawie, tym niemniej jednak Sąd wskazuje, że jako nieostateczna – może być ona – w wyniku zaskarżenia – wzruszona w dowolnym kierunku. Sam fakt powołania się na istnienie takiej nieostatecznej decyzji, która może być na drodze prawnej wyeliminowania z obrotu prawnego, Sąd ocenia za wysoce niewystarczające, tym bardziej że w zaskarżonej decyzji nie przeanalizowano treści nieostatecznej decyzji w sprawie A.&K., a także wniosków i dowodów w niej zawartych.
Ponadto Sąd podkreśla, że na etapie postępowania administracyjnego nie wykazano w niniejszej sprawie beneficjenta przestępstwa tzw. oszustwa karuzelowego, jak również nie wyjaśniono na czym ono polegało, jaki był jego szczegółowy mechanizm. Opisano jedynie bardzo ogólnie kwestię obrotu stalą miedzy kilkoma podmiotami, szczegółowo nie wykazując, na którym etapie i komu nastąpił bezzasadny zwrot VAT-u. Sad zauważa także w tym kontekście, że
w skardze strona skarżąca wskazuje przypadki sprzedaży stali do odbiorców detalicznych przez A.&K., co wyklucza karuzelowy charakter akurat tych konkretnych transakcji podanych przez nią. Tymczasem w zaskarżonej decyzji próżno szukać odniesienia się do tych kwestii.
Dalej Sąd zauważa, że Dyrektor Izby Skarbowej z jednej strony podważa zakupy stali od węgierskiej huty przez stronę skarżącą uznając, że były to czynności pozorne (takie stwierdzenia pojawiają się kilka razy w zaskarżonej decyzji), z drugiej jednak strony opisuje technikę zakupu stali jej transport (dokonywany z pominięciem strony skarżącej) i magazynowania tej stali w magazynie w K., należącym do A.&K., czym z kolei nie podważa rzeczywistego charakteru jednocześnie kwestionowanych przez niego transakcji. Co więcej, w innej części zaskarżonej decyzji dodatkowo wprost przyznaje, że nie neguje faktu, że sprzedaż była w rzeczywistości dokonywana.
Sąd podnosi, że organy obu instancji zarzucają, że w rzeczywistości to nie strona skarżąca, a spółka A.&K. przeprowadziła powyższe transakcje zakupu stali, niemniej jednak w ocenie Sądu nie wykazano żadnej analizy prawnej, która by wykluczała pośrednictwo strony skarżącej w handlu stalą. Z akt sprawy rzeczywiście wynika, że stal była przewożona transportem należącym do spółki A.&K., bezpośrednio do jej magazynów przy ul. [...] w K. i także zamówienia były składane przez jej pracownika, Pana J. P., z adresu mailowego należącego do A.&K. Natomiast fakt, iż Pan J. P. miał być w tym samym czasie zatrudniony w skarżącej spółce, miało służyć jedynie uwiarygodnieniu jej udziału w handlu stalą. Sąd stwierdza w tym kontekście, że nie wykazano jednak dlaczego takie akurat działania od strony prawnej można zakwestionować. Strona tłumaczy się, że taki mechanizm został przez nią przyjęty z uwagi na istniejące limity sprzedaży w hucie na W. O. (por. przesłuchanie w charakterze świadka Pana D. W.), wobec okoliczności, że spółka A.&K. kupnem większej ilości stali, niż pozwalał na to jej własny limit. Okoliczności tej organy podatkowe tymczasem nie badały, ani nie oceniały.
Sąd podnosi także, że na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania prowadzonego wobec A.&K. ustalono, że 65,47% stali zakupionej przez spółkę zostało przefakturowane przez A.&K. na rzecz podmiotów gospodarczych, które w ocenie organów były powiązane z Panem D. W. i spółką A.&K. Istniejące powiązania są jednym z kluczowych elementów dla których organy podatkowe zakwestionowały faktury w przedmiotowej sprawie. Tymczasem skarżącej spółce zakwestionowano 100% faktur, nie wyjaśniając, co się stało z pozostałą częścią faktur (!), na co trafnie zwraca uwagę strona skarżąca. Sąd zwraca uwagę, że do kwestii tych organy podatkowe w ogóle się nie odniosły, a nie można wykluczyć, że towar w pozostałym zakresie był sprzedawany ostatecznie detalistom, poza mechanizmem karuzeli podatkowej.
Dalej Sąd zauważa, że jednym z elementów zakwestionowania prawdziwości przedmiotowych transakcji był fakt, że część stali była przekazywana do firmy J. L. z siedzibą na C., której jedynym udziałowcem
i dyrektorem jest Pan D. W. Ponadto był on też jedyną osobą upoważnioną do obsługi kont należących do J. L. Spółka ta nie posiada środków trwałych, oraz nie zatrudnia pracowników. W ocenie Sądu okoliczność powiązań personalnych podnoszona przez organy podatkowe to za mało do podważenia prawdziwości transakcji , jeżeli nie wykazano, że J. L. rzeczywiście nie prowadziła działalności gospodarczej. Sąd wskazuje przy tym, że istnieje przecież możliwość, iż wspomniana firma mogła być pośrednikiem w handlu stalą.
Kolejny zarzut wobec działań organów podatkowych w niniejszej sprawie związany jest ze wskazaniem przez organy ponoszenia na kwestionowanych trannsakcjach straty. Średnia marża ważona sprzedaży stali przez A.&K. na rzecz określonych podmiotów była ujemna i wynosiła 6,88%. Jedynie przy transakcjach wewnątrzwspólnotowych dokonywanych na rzecz J. L. z siedzibą na C. stosowana była marża dodatnia, wynosząca 2,17%. W ocenie Sądu jest to kolejna sprzeczność. Jeżeli bowiem podstawą zakwestionowania faktur było stosowanie marży ujemnej (88,48% według grafiki przedstawionej w zaskarżonej decyzji) to niezrozumiałym wydaje się zakwestionowanie 15,52% obrotu z J. L., gdzie stosowano marże dodatnią.
Sąd zwraca również uwagę na okoliczność związaną z uznaniem
za niewiarygodne zeznań Pana D. W., który wyjaśniał, że firma strony skarżącej była wykorzystywana w celu ominięcia limitów uniemożliwiających sprzedaż bezpośrednio stali A.&K. W ocenie Sądu wysoce niewystarczające jest w kontekście prawidłowego uzasadnienia decyzji podatkowej, ogólne stwierdzeniem organu, że zeznania są niewiarygodne w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, bez podania powodu takiego stanowiska. Niewłaściwe w kontekście powołanych w niniejszym uzasadnieniu zasad postepowania podatkowego jest również nie sprawdzenie przez organ prowadzący postępowanie podatkowe powołanych przez stronę limitów.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdzając naruszenie zasad postępowania podatkowego, zwłaszcza opisanych w art. 122, art. 187 §1 i art. 191 O.p., orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, uchylając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. z p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło