IV SA/Po 1093/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę w całości Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] września 2016r., znak: [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U. z 2016r. poz. 627 – dalej ustawa), po rozpatrzeniu wniosku D. Ś. odmówił mu zwrotu prawa jazdy kategorii A, C, CE. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 2016r., sygn. akt [...] orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kat. A, CE na okres 3 lat licząc od dnia 8 lutego 2016r. Konsekwencją powyższego było wydanie przez Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] o cofnięciu uprawnień w kategorii B, BE, T na okres orzeczony wyrokiem Sądu. Dalej organ I instancji wskazał, iż rozpatrując przedmiotowy wniosek wydanie prawa jazdy wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie lub zwrot prawa jazdy kat. A, C, CE w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B, BE. Dalej wskazano, że wyrok sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów kat. B, BE i T w stosunku do D. Ś. zapadł w lipcu 2016r. na skutek zdarzenia, które miało miejsce w dniu 8 lutego 2016r. Nie ma więc tu wątpliwości, ze znajduje tu zastosowanie art. 12 ustawy w obecnym brzmieniu. D. Ś. kwestionując powyższą decyzję wniósł odwołanie domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i orzeczenia zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kat. A, C, CE. Odwołujący podał, że wyrokiem sądu został orzeczony wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów z wyłączeniem kategorii A, CE. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] października 2016r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 oraz 3 przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie prawa jazdy kategorii A, C oraz CE - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B oraz odpowiednio C. Kolegium wskazało, że przywołana treść art. 12 ust. 2 ustawy obowiązuje od dnia 25 października 2014r. na mocy ustawy z dnia 26 czerwca 2014r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami. Zaznaczono również, że treść znowelizowanego przepisu art. 12 ust. 2 znajduje zastosowanie w stosunku do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów po wejściu w życie ustawy (tj. po 24 sierpnia 2014r, natomiast art. 12 ust. 2 wszedł w życie w dniu 25 października 2014r.). Mając więc na uwadze fakt, że wobec D. Ś. prawomocnym wyrokiem sądu został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych m.in. kat. B, na podstawie powyższego przepisu art. 12 ust. 2 ustawy nie może mu zostać zwrócone prawo jazdy A, C, CE. D. Ś. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, poprzez błędną ich wykładnię skutkującą uznaniem, że prawo jazdy kat. A, C i CE nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym z wyłączeniem kat. A,C i CE, podczas gdy przywołany przepis wyklucza wydanie prawa jazdy jedynie w zakresie obowiązywania zakazu, zaś w stosunku do skarżącego nie orzeczono zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii A, C i CE. Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten ma zastosowanie do osób ubiegających się o nowe uprawnienia, zaś skarżący takie uprawnienie posiada i wnosił o wydanie prawa jazdy w zakresie w jakim nie dotyczył go zakaz prowadzenia pojazdów z uwagi na to, że uprzednio zostało mu ono zatrzymane, a następnie na mocy wyroku Sądu Rejonowego w K. orzeczony został zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, który nie obejmował uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. A, C i CE. Zdaniem wnoszącego skargę naruszono również art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego poprzez jego niezastosowanie, a mające wyraz w wydaniu decyzji o odmowie wydania prawa jazdy w szerszym zakresie, aniżeli to wynika z tego przepisu. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. W pierwszej kolejności odnotować należy, że przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą D. Ś. zwrotu prawa jazdy kategorii A, C, CE. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że okolicznością bezsporną jest, że wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 2016r., sygn. akt [...] orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kat. A, CE na okres 3 lat licząc od dnia 8 lutego 2016r. Konsekwencją powyższego było wydanie przez Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] o cofnięciu uprawnień w kategorii B, BE, T na okres orzeczony wyrokiem Sądu. Wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w kat. A, C, CE skarżący złożył w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych we wyroku. Istotą przedmiotowej sprawy jest zatem ustalenie czy obowiązujące przepisy dawały podstawę do pozytywnego załatwienia powyższego wniosku. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że ustawa rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami), od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący, posiadający uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C, CE (sąd karny tych uprawnień skarżącego nie pozbawił), dlatego też wystąpił on z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie tych kategorii. W art. 12 ust. 1 ustawy wymienione zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wskazany w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei art. 12 ust. 2 ustawy stanowi, że okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Tym samym w aktualnym stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skarżącego, że taka interpretacja art. 12 ust. 2 ustawy prowadzi do rozszerzenia kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem karnym wskazać należy, że wykonując wyrok Sądu Rejonowego w K. organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2016r., o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, BE i T. Organ ten nie orzekł jednak o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, CE, ponieważ sąd karny nie pozbawił skarżącego tych uprawnień. Z powyższego wynika, że wbrew stanowisku skarżącego nie można zarzucić Prezydentowi Miasta K., że nie respektuje wyroku sądu karnego. Zauważyć należy jednak, że to samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego) może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Tym samym mając na uwadze treść art. 12 ust. 2 ustawy należy stwierdzić, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Takie stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14 – dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA). Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w ww. ustawie. Przemawia za tym wykładnia językowa i celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii B, zezwoliłby np. na prowadzenie pojazdów ciężarowych czy ciężarowych z przyczepą (kategorii C, C+E). Przepisy omówione powyżej mają bowiem służyć zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, którymi są życie i zdrowie ludzkie. Mając powyższe na względzie należało uznać, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy obu instancji, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały nie budzące żadnych wątpliwości interpretacyjnych przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.