II OSK 1608/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-07
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Małgorzata Masternak-Kubiak, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, dotyczące lokalizacji pojemników na odpady, obowiązku dezynfekcji i mycia pojemników, wyprowadzania psów agresywnych, ograniczenia emisji z hodowli zwierząt oraz składowania obornika i trzymania pszczół, stanowią przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego przez Prokuratora Okręgowego są zasadne. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej oceny zachowania granic upoważnienia ustawowego przy uchwalaniu niektórych przepisów regulaminu, w szczególności w zakresie obowiązku dezynfekcji i mycia pojemników, wyprowadzania psów agresywnych oraz regulacji dotyczących hodowli zwierząt i pszczół. Wskazano, że niektóre przepisy regulaminu mogły stanowić przekroczenie delegacji ustawowej lub wkroczenie w materię już uregulowaną ustawowo.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej istotne naruszenia przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając przepisy regulaminu za zgodne z prawem. Prokurator wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną ocenę granic delegacji ustawowej i naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1896/17 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 9 września 2016 r. nr ... w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1896/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 9 września 2016 r. nr ... w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Prokurator Okręgowy w S. w skardze na uchwałę Nr ... Rady Gminy S. z dnia 9 września 2016 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S., zarzucił istotne naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250), przez:
1. wprowadzenie w § 8 ust. 2 Regulaminu zasad lokalizacji pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych na równej i w miarę istniejących możliwości utwardzonej nawierzchni zabezpieczonej przed zbieraniem się na niej wody i błota;
2. nałożenie w § 9 Regulaminu na właścicieli nieruchomości obowiązku dezynfekcji i mycia pojemników na odpady;
3. wprowadzenie w § 16 ust. 3 Regulaminu obowiązku wyprowadzania psów agresywnych wyłącznie przez osoby dorosłe;
4. wprowadzenie w § 17 ust. 1 pkt. 2 ograniczenia emisji związanych z hodowlą zwierząt do obszaru nieruchomości, na której jest prowadzona;
5. nałożenie w § 17 ust. 2 pkt. 1 Regulaminu obowiązku składowania obornika w odpowiedniej odległości od linii rozgraniczającej nieruchomości, z jednoczesnym określeniem tego terenu;
6. nałożenie w § 17 ust. 2 pkt 2 Regulaminu obowiązku trzymania pszczół w ulach ustawionych w odległości, co najmniej 20 m od granicy nieruchomości w taki sposób, aby wylatujące i przylatujące pszczoły nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przepisów § 8 ust. 2, § 9, § 16 ust. 3, § 17 ust. 1 pkt 2, § 17 ust. 2 pkt 1, § 17 ust. 2 pkt 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S. stanowiącego załącznik do Uchwały Nr ... Rady Gminy S. z dnia 9 września 2016 roku.
Sąd pierwszej instancji uznał, że na mocy art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Rada Gminy upoważniona była do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.
W ocenie Sądu regulacja nakazania ustawiania pojemników w granicach nieruchomości w miejscu wyznaczonym na równej powierzchni, stanowi konieczne rozwinięcie i konkretyzację obowiązku ustawowego określenia szczegółowych zasad rozmieszczenia na terenie nieruchomości pojemników do zbierania odpadów. Przekonująca jest argumentacja organu, że podmiot odbierający odpady z pojemników nie może za każdym razem poszukiwać miejsca umieszczenia pojemnika. Posiadacz nieruchomości wyznacza miejsce ustawienia pojemników i nawierzchnia ta ma być równa co zapobiega staczaniu się pojemników i ułatwia ich przemieszczanie do samochodu.
Zdaniem Sądu nie ma racji skarżący twierdząc, że nastąpiło powtórzenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd zauważył, że powołany przepis ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakazuje właścicielowi nieruchomości zapewnienie utrzymania czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Regulamin konkretyzuje obowiązek zapewniania odpowiedniego stanu sanitarnego pojemników przez ich dezynfekcję i mycie. Określenie "stan techniczny i porządkowy" należy rozumieć jako stan umożliwiający prawidłową eksploatację pojemników i nie powodowanie zagrożenia dla użytkowników. Wobec powyższego, nałożenie obowiązku dezynfekowania, mycia i takiego korzystania, by nie uniemożliwiało to prawidłowej eksploatacji i zagrożenia dla użytkowników nie jest powtórzeniem regulacji ustawowych ale stanowi konieczne rozwinięcie i konkretyzację obowiązku ustawowego - utrzymywania wskazanych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, który w przeciwnym razie byłby jedynie martwym zapisem. Przepis art. 4 ust. 2 zd. 1 ustawy wyraźnie bowiem stanowi, ze regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy co należy rozumieć jako uszczegółowienie ogólnych zapisów ustawowych zawartych w art. 4a upoważniających gminę w poszczególnych zakresach do uregulowania.
Sąd podzielił stanowisko organu, że pojęcie "osoby dorosłe" jest pojęciem prawnym, używanym w wielu aktach prawnych i trudno twierdzić, że jego interpretacja może budzić wątpliwości czy trudności. Pojęcie to jest synonimem pełnoletności. Według Słownika języka polskiego (PWN Warszawa) dorosły to taki, który osiągnął odpowiedni rozwój fizyczny i psychiczny; dojrzały, pełnoletni.
W ocenie Sądu nie ma racji skarżący twierdząc, że regulacje zawarte w § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 Regulaminu wkraczają w kompetencje ustawodawcy, bowiem. materia ta została uregulowana w art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.).
Sąd podzielił stanowisko organu, że regulacje zawarte w Regulaminie mają zupełnie inny charakter od regulacji art. 144, która tworzy podstawę dochodzenia roszczeń w procesie odszkodowawczym i służy dla ustalenia bezprawności czynu. W art. 144 ustawy - Kodeks cywilny określono granicę służącą ocenie dopuszczalności immisji jako przeciętną miarę, ustalaną przy pomocy dwóch kryteriów: społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości oraz stosunków miejscowych.
Sąd zaaprobował również stanowisko organu, że podstawą omawianych w tym punkcie § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 Regulaminu jest art. 4 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zobowiązujący Radę Gminy do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczących obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (pkt 6) oraz wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach (pkt 7). Sąd uznał, że zakładając racjonalność ustawodawcy należy przyjąć, że znając treść art. 144 ustawy - Kodeks cywilny świadomie dał on organowi stanowiącemu gminy prawo i obowiązek do określenia takich szczegółowych zasad jak wynikające z art. 4 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Gdyby racjonalny ustawodawca uznał, że regulacje art. 144 ustawy - Kodeks cywilny są wystarczającymi regulacjami dla określenia stosunków sąsiedzkich, to nie ustanawiałby przepisów dających delegacje takie jak w art. 4 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Sąd podzielił konkluzję organu, że już sam cel regulacji do których uprawniony i zobowiązany jest organ stanowiący gminy – tj. ochrona przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku - wskazuje na uzupełniający, wobec art. 144 ustawy - Kodeks cywilny, charakter regulacji ustanowionych na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.
W skardze kasacyjnej Prokurator Okręgowy w S. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego, to jest art. 7 w zw. z art. 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 r. poz. 250) przez niezasadne uznanie, że uchwała Rady Gminy S. w zaskarżonej części nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej a zawarte w :
- § 8 ust. 2 Regulaminu zasady lokalizacji pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych na równej i w miarę istniejących możliwości utwardzonej nawierzchni zabezpieczonej przed zbieraniem się na niej wody i błota;
- § 9 Regulaminu nałożone na właścicieli nieruchomości obowiązki dezynfekcji i mycia pojemników na odpady;
- § 16 ust. 3 Regulaminu nałożone obowiązki wyprowadzania psów agresywnych wyłącznie przez osoby dorosłe;
- § 17 ust. 1 pkt 2 ograniczenia emisji związanych z hodowlą zwierząt do obszaru nieruchomości, na której jest prowadzona;
- § 17 ust. 2 pkt 1 Regulaminu nałożenie obowiązku składowania obornika w odpowiedniej odległości od linii rozgraniczającej nieruchomości z jednoczesnym określeniem tego terenu;
- § 17 ust. 2 pkt. 2 Regulaminu obowiązku trzymania pszczół w ulach ustawionych w odległości, co najmniej 20 m od granicy nieruchomości w taki sposób, aby wylatujące i przylatujące pszczoły nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich;
regulacje prawne stanowią konieczne rozwinięcie i konkretyzację obowiązku ustawowego;
- naruszenie § 118 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908) przez nałożenie w § 9 Regulaminu na właścicieli nieruchomości obowiązków będących powtórzeniem obowiązków wynikających z przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisów art. 7, 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, przez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że regulacje prawne zawarte w zaskarżonej uchwale Rady Gminy S. nie są niezgodne z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie stanowią przekroczenia delegacji ustawowej, jak też nie stanowią powtórzenia przepisów ustawowych zawartych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. Prokurator Okręgowy w S. wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Pismem z dnia 17 lipca 2020 r. pełnomocnik Rady Gminy S. zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
2. Skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania.
2.1. Naruszenia prawa materialnego oparto na zarzucie naruszenia art. 7 w związku z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
2.2. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 7 w związku z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dla wykonywania kompetencji stanowienia prawa miejscowego przez organy samorządu terytorialnego podstawowe znaczenie ma art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi o tym, że wyłącznym źródłem działania, w tym i w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego jest prawo i wyznaczone prawem granice. W art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyznaczono zarówno podstawy jak i granice stanowienia aktów prawa miejscowego. Według art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: "Organy samorządu terytorialnego (...), na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów". Podstawę i granice upoważnienia do podjęcia uchwały w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy reguluje ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podstawę prawną reguluje art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowiąc: "Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (...); regulamin jest aktem prawa miejscowego".
2.3. W skardze kasacyjnej postawiony zarzut naruszenia art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ograniczono do drugiej przesłanki zgodności z prawem aktu prawa miejscowego, a zatem do przekroczenia granic upoważnienia ustawowego. Granice upoważnienia ustawowego wyznacza art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowiąc: "Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (...)", następnie wyliczając materię przedmiotowych szczegółowych zasad. Dla określenia zakresu przedmiotowego zasad wyznaczających te wymagania, rada gminy nie ma pozostawionej swobody, a jest związana bezwzględnie granicami upoważnienia ustawowego, poza które nie może w regulacji regulaminu wykroczyć. Przesądza o tym expressis verbis art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie otwierając możliwości przekroczenia tych granic. Wyznaczona materia regulacji nie jest otwarta przez przyjęcie zapisu ustawowego, że regulamin może w szczególności określać, a zamknięta przez zakreślenie granic: regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, które następnie enumeratywnie przedmiotowo wylicza. Dla określenia granic regulacji przedmiotowej regulaminu rada gminy jest związana nie tylko art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ale regulacją przyjętą w całym zakresie przedmiotowym tej ustawy oraz w innych związanych z nią regulacjach w ustawach materialnoprawnych. Konsekwentnie przyjęte w regulaminie zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie mogą wkraczać w regulację ustawową zawartą w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i innych ustawach materialnoprawnych.
2.4. Wyznaczenie granic regulacji regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w konsekwencji wymaga określenia, czy rada gminy nie wkroczyła w regulację ustawową, a zatem wyłączającą objęcie aktem prawa miejscowego. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 4 ust. 2 wyznacza granice materii zasad ustanawianych w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w art. 5 tej ustawy zaś reguluje obowiązki właścicieli nieruchomości zapewnienia utrzymania czystości i porządku. To różne ujęcie ustawowe, przez udzielenie delegacji ustawowej w art. 4 ust. 2 powołanej ustawy do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości oraz ustawowe uregulowanie obowiązków właścicieli nieruchomości w art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy wymaga uwzględnienia przy ocenie przekroczenia granic delegacji ustawowej.
2.5. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, regulamin określa zasady co do rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, warunki rozmieszczenia tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Ocena § 8 ust. 2 Regulaminu nie została wyprowadzona z analizy wyznaczonych granic delegacji ustawowej w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Argumentacja Sądu oparta na tym, że regulacja ta nie jest niezgodna z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez podzielenie stanowiska organu nie jest rozważeniem przez Sąd zachowania w zaskarżonej uchwale granic delegacji ustawowej.
2.6. Zasadny jest zarzut przekroczenia granic delegacji ustawowej w § 9 Regulaminu. Zapis w § 9 Regulaminu jest zapisem w aspekcie podmiotowym, wyznaczający obowiązki właściciela nieruchomości. Delegacja ustawowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest ograniczona przedmiotowo do określenia szczegółowych zasad w zakresie utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych. Nałożenie obowiązków na właścicieli nieruchomości jest przedmiotem regulacji ustawowej w art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprowadzenie aspektu podmiotowego zamiast ujęcia określenia przedmiotowego zasad szczegółowych, stanowi przekroczenie delegacji ustawowej, wkraczając w materię regulowaną ustawą. Sąd pominął istotny aspekt regulacji § 9 Regulaminu, aspekt podmiotowy, tym samym nie dokonał oceny zachowania w zaskarżonej uchwale granic delegacji ustawowej. Wkroczenie w materię regulowaną w art. 5 ustawy, a zatem w zakres obowiązków właścicieli nieruchomości, stanowi istotne naruszenie prawa. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia § 118 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej.
2.7. Zasadny jest zarzut naruszenia granic delegacji ustawowej wyznaczonej w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w § 16 ust. 3 Regulaminu. Sąd nie poddał ocenie wyznaczone granice delegacji ustawowej ograniczając się do stwierdzenia, że pojęcie osoby dorosłej nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Przyjęte rozwiązanie w § 16 ust. 3 Regulaminu wymagało oceny, czy w tej materii przyjęta jest regulacja ustawowa, a zatem oceny z uwzględnieniem ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, która reguluje nakazy w art. 10a ust. 3.
2.8. Sąd nie dokonał oceny przyjętej regulacji w § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 i 2 Regulaminu na podstawie wyznaczonych granic delegacji ustawowej w art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd ograniczył ocenę zgodności z prawem na podstawie art. 144 kodeksu cywilnego, nie poddając kontroli wyznaczone granic delegacji ustawowej w art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Artykuł 4 ust. 2 pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyznacza granice delegacji ustawowej określenia w regulaminie wymagań utrzymania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Nie została udzielona delegacja ustawowa do ujęcia w aspekcie ochrony sąsiednich nieruchomości. Sąd poprzestał na ocenie relacji pomiędzy regulacją art. 144 kodeksu cywilnego a regulacją w art. 4 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
3. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. W procedurze stanowienia prawa miejscowego nie obowiązują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zatem nie stosował do oceny zgodności z prawem art. 7, 77, 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
4. W tym stanie rzeczy, skoro zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez nie przeprowadzenie pełnej oceny zachowania granic upoważnienia ustawowego w zaskarżonej części uchwały Rady Gminy S. z dnia 9 września 2016 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S. jest zasadny, na mocy art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło