II SA/Łd 149/17

Dnia 19 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko. Jak wynika z akt sprawy, J. S. w dniu 27 czerwca 2016r. złożył w Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko Z. S. w okresie od dnia 1 kwietnia 2016r. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko Z. S. w okresie od dnia 1 kwietnia 2016r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na treść przepisu art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016r. poz. 195), dalej powoływanej również jako "ustawa", oraz wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] stwierdził, że miejscem zamieszkania małoletniej M. S. jest miejsce zamieszkiwania matki, a sam fakt utrzymywania kontaktów z dziećmi nie stanowi podstawy do roszczeń o świadczenie wychowawcze. Powyższe oznacza, że M. S. nie zalicza się do członków rodziny wnioskodawcy. W związku z tym świadczenie wychowawcze na dziecko Z. S. nie przysługuje, bowiem jest pierwszym dzieckiem w rozumieniu ustawy, a uzyskanie prawa do świadczenia wychowawczego na ww. dziecko jest możliwe w przypadku spełnienia przesłanek wynikających z art. 5 ust. 3 ustawy. J. S. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o przyznanie świadczenia na Z. S. i wyjaśniając, że ponosi koszty utrzymania dziecka, uiszcza alimenty i uczestniczy w jego edukacji, pomimo, że dziecko to nie zamieszkuje z nim na stałe. Powołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania J. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powołując przepisy ustawy określające zasady przyznawania świadczenia wychowawczego organ podkreślił, że warunkiem przyznania świadczenia jest – w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego – posiadanie co najmniej dwójki dzieci zamieszkujących wspólnie z występującym o świadczenie rodzicem. Dzieci z poprzednich związków, których miejsce zamieszkania jest przy drugim z rodziców, nie zaś przy wnioskodawcy, nie wchodzą w skład rodziny wnioskodawcy w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że skoro Sąd Okręgowy w Ł. w wyroku z dnia [...] sygn. akt [...] orzekł, że miejscem zamieszkania małoletniej M. S. jest miejsce zamieszkiwania matki, a tym samym nie została orzeczona opieka naprzemienna, to dziecko M. S. nie wchodzi w skład rodziny J. S. w brzmieniu art. 2 pkt 16 ustawy. Tym samym nie można uznać M. S. urodzonej dnia 25 września 2000r. jako pierwsze dziecko, ani też przyznać świadczenia na dziecko Z. S.. Orzeczone wyrokiem rozwodowym kontakty w pierwszą, trzecią i piatą sobotę oraz pierwszą, trzecią i piątą niedzielę każdego miesiąca z prawem do zabierania dziecka poza miejsce zamieszkania matki oraz w drugą i czwartą środę każdego miesiąca, a także w pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia i drugi dzień Wielkiejnocy świadczą o tym, że opieka nie jest naprzemienna, tylko zostały orzeczone w sposób precyzyjny kontakty. Organ odwoławczy zaznaczył, że Z. S. jest pierwszym dzieckiem w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy, na które świadczenie przysługiwałoby jedynie w przypadku nieosiągnięcia kryterium dochodowego, zaś wnioskodawca w pierwotnie złożonym wniosku nie wnosił o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko wraz ze zbadaniem, czy dochód na osobę w rodzinie mieści się w kryterium określonym w art. 5 ust. 3 ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] wywiódł J.S.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 ustawy art. 32, art. 18, art. 71 oraz art. 72 Konstytucji RP, poprzez dyskryminujące pozbawienie skarżącego świadczenia na dziecko Z. S. z tego powodu, iż pierwsze dziecko – M. S. – nie zamieszkuje na stałe ze skarżącym. W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że w treści ustawy brak jest regulacji odnoszącej się do przypadków dzieci rozwiedzionych małżonków. W żadnym przepisie ustawy nie sposób odnaleźć jakiejkolwiek regulacji wskazującej, jak postępować w sytuacji kiedy dzieci pochodzące z rodzin rozbitych utrzymują kontakt z obojgiem rodziców. W związku z powyższym – zdaniem skarżącego – należy uznać, iż brak jest także powodów, by dyskryminować tego rodzaju przypadki. Jednocześnie J. S.. wskazał, iż jako osoba rozwiedziona, posiadająca pełną władzę rodzicielską, ponosi koszty utrzymania dziecka w postaci regularnie uiszczanych alimentów na jego rzecz oraz uczestniczy w wychowaniu dziecka, jego edukacji. Córka M., pomimo iż nie zamieszkuje z nim na stałe, często przebywa w jego miejscu zamieszkania i jest pełnoprawnym członkiem rodziny, chociaż na mocy wyroku sądowego zamieszkuje na stałe w miejscu zamieszkania swojej matki. Skarżący zwrócił uwagę, że art. 4 ust. 1 ustawy stanowiący, iż celem ustawy jest pomoc państwa w częściowym pokryciu wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych, pozostaje w sprzeczności z art. 2 pkt 16 ustawy. Należałoby zatem – zdaniem skarżącego – doszukiwać się źródła wydania decyzji pozytywnej w treści art. 4 ust. 1 ustawy. Sprzeczność tych przepisów, biorąc pod uwagę cel ustawy, jakim jest pomoc państwa w częściowym pokryciu wydatków z wychowaniem dziecka, nie powinna powodować utraty prawa do takiego świadczenia, skoro sama ustawa nie mówi nic wprost o sytuacji dzieci z małżeństw rozwiedzionych. Zdaniem skarżącego skoro sytuacja taka nie jest uregulowana w ustawie, to biorąc pod uwagę równość obywateli wobec prawa, na podstawie art. 4 ustawy, należało wydać decyzję pozytywną. Nadto w skardze zwrócono również uwagę na zasadę równości wszystkich dzieci wobec prawa w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oraz stwierdzono, że powołanie się przez organ na treść art. 2 pkt 16 ustawy, wobec treści art. 4 ust 1 tejże ustawy, stanowi sprzeczność z licznymi przepisami Konstytucji, tj. art. 32 statuującym zasadę równości obywateli wobec prawa i zakaz dyskryminacji, art. 18 przewidującym ochronę rodziny oraz art. 71 i art. 72, zgodnie z którymi państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, a Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka, każdy ma prawo żądać ochrony dziecka przed wyzyskiem, demoralizacją. Podsumowując skarżący uznał, że błędy ustawodawcy popełnione w ustawie, która jest dyskryminująca i łamiąca interesy dzieci z rodzin rozwiedzionych, w świetle przepisów Konstytucji RP, nie powinny prowadzić do pokrzywdzenia prawnie chronionego dobra tychże dzieci. W konkluzji skargi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego określających prawa i obowiązki stron oraz przepisów postępowania regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą prawa do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko. Z akt sprawy wynika, że skarżący J. S. ubiegał się o przyznanie świadczenia wychowawczego w okresie od dnia 1 kwietnia 2016r. na Z. S., jako drugie dziecko w rodzinie. Na wstępie przypomnieć należy, że w świetle art. 4 ust. 1 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2 ustawy). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie to przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800zł (art. 5 ust.3 ustawy). W niniejszej sprawie kwestią sporną była możliwość zaliczenia dziecka – M..S. do rodziny skarżącego i w konsekwencji uznanie, że Z. S., na gruncie omawianej ustawy, jest drugim dzieckiem skarżącego. W celu rozstrzygnięcia tegoż zagadnienia należy wskazać, że zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy ilekroć jest w niej mowa o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2016r. poz. 162). Do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Natomiast w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Z powyższych regulacji wynika, że na gruncie ustawy zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a tylko wyjątkowo można zaliczyć dziecko jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Następuje to wówczas gdy zgodnie z orzeczeniem sądu dziecko jest pod opieką naprzemienną rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu. Intencją ustawodawcy było bowiem przyznanie jednego świadczenia wychowawczego na to samo dziecko matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu lub prawnemu dziecka. W przypadku zbiegu prawa do świadczenia wychowawczego tychże podmiotów ustalono regułę, że świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek (art. 22 ustawy). Podkreślić należy, że wykładnia przepisu art. 2 pkt 16 ustawy prowadzi do wniosku, że konieczną przesłanką uprawniającą do zaliczenia dziecka do rodzin obojga rodziców jest legitymowanie się przez rodziców orzeczeniem sądu, z którego wynika, że opieka nad dzieckiem sprawowana jest naprzemiennie przez oboje rodziców. Pojęcie "opieki naprzemiennej" do polskiego porządku prawnego wprowadzone zostało z dniem 29 sierpnia 2015r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2015r. poz. 1062). Jednakże zarówno ww. ustawa, jak i ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie zawierają definicji pojęcia "opieka naprzemienna". Należy jednak zauważyć, że ustawa z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016r. poz. 1822) posługuje się pojęciem "orzeczenie, w którym sąd określił, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach". Z kolei zgodnie z art. 107 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015r. poz. 2082 ze zm.), jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku porozumienia w powyższym zakresie sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Podobne unormowanie zawarte jest w art. 58 § 1 i § 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku porozumienia sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Wobec powyższego przez orzeczenie, o którym mowa w art. 2 pkt 16 ustawy, należy rozumieć jedno z powyżej wskazanych orzeczeń, z którego wynikałoby, że rodzice rozwiedzeni, żyjący w separacji lub w rozłączeniu sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian, tj. w mniej więcej równych, następujących po sobie okresach oboje rodzice, którym przysługuje władza rodzicielska, sprawują pieczę nad dzieckiem. Opiekę naprzemienną cechuje bowiem równy podział obowiązków pomiędzy rodzicami w zakresie sprawowania opieki nad dzieckiem, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców (vide: wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 lutego 2017r. sygn. akt II SA/Ke 18/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017r. sygn. akt I SA/Wa 75/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2017r. sygn. akt I SA/Wa 121/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jednocześnie zaznaczyć należy, że samodzielne ustalenie opieki naprzemiennej na podstawie dodatkowych okoliczności przez organ administracji rozstrzygający sprawę i zaliczenie na tej podstawie dziecka do rodzin obojga rodziców jest nieuprawnione w świetle wyraźnego brzmienia art. 2 pkt 16 ustawy, posługującego się pojęciem "orzeczenie". W okolicznościach niniejszej sprawy brak takiego orzeczenia. Z akt sprawy wynika, że w wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] orzeczono rozwód pomiędzy skarżącym a A. S., wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką M. S. powierzono obojgu rodzicom, ustalając, że miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania matki. Jednocześnie ustalono, że J. S. ma prawo do kontaktów z M. S. w pierwszą, trzecią i piątą sobotę oraz pierwszą, trzecią i piątą niedzielę każdego miesiąca w godzinach od 9.30 do 18.30 z prawem do zabierania dziecka poza miejscem zamieszkania matki oraz w drugą i czwartą środę każdego miesiąca w godzinach od 17.00 do 20.00 w miejscu zamieszkania dziecka, a także w pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia i drugi dzień Wielkiejnocy w godzinach od 10.00 do 20.00 z prawem zabierania dziecka poza miejsce zamieszkania matki. Ponadto Sąd zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem małoletniej córki i w ramach udziału ojca w tych kosztach zasądził od J. S. na rzecz M. S. alimenty w kwocie po 2000zł miesięcznie. Powyżej przywołane orzeczenie nie zawiera stwierdzenia o opiece naprzemiennej, a jednocześnie ustala kontakty skarżącego z córką w taki sposób, iż nie można mówić, by skarżący sprawował nad córką opiekę naprzemienną, z zatem w sposób porównywalny co do intensywności z opieką sprawowana przez matkę dziecka. Podkreślić równocześnie należy, że nie można faktu występowania opieki naprzemiennej wywodzić z okoliczności powierzenia przez sąd wykonywania władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, utrzymywania kontaktów z dzieckiem czy też uczestnictwa w ponoszeniu kosztów jego utrzymania, na co powoływał się skarżący w skardze. Określony w wyroku z dnia [...] wymiar kontaktów skarżącego z córką oraz orzeczenie, że miejscem zamieszkania M. S. jest miejsce zamieszkania matki wskazuje w sposób jednoznaczny, że opieka nad M. S. nie ma charakteru naprzemiennego. W przytłaczającym bowiem zakresie opieka ta sprawowana jest przez matkę. Należy również stwierdzić, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 18, art. 32, art. 71 i 71 Konstytucji RP stanowiących o równości obywateli wobec prawa, zakazie dyskryminacji, ochronie rodziny i praw dziecka. Okoliczność, iż ustawodawca nałożył na rodziców rozwiedzionych dodatkowy obowiązek legitymowania się orzeczeniem sądu, z którego wynika, że opieka nad dzieckiem sprawowana jest naprzemiennie, w związku z ustanowieniem prawa do nowego, nieznanego dotychczas świadczenia, nie oznacza naruszenia ww. konstytucyjnych wartości. Brzmienie art. 2 pkt 16 ustawy jest dostatecznie jasne i nie wymaga dodatkowych zabiegów interpretacyjnych. Przepis ten odnosi się również do sytuacji małżonków rozwiedzionych sprawujących wspólną opiekę nad dzieckiem, którzy by zaliczyć dziecko do członków własnej rodziny muszą posiadać orzeczenie sądu o opiece naprzemiennej. Niezasadne są zatem twierdzenia skarżącego, że ustawa milczy na temat sytuacji dzieci pochodzących z małżeństw rozwiązanych przez rozwód. Zaznaczyć również należy, że wbrew twierdzeniom skargi, treść art. 2 pkt 16 ustawy nie pozostaje w sprzeczności z art. 4 ust. 1 ustawy, stanowiącym, iż celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka. W kontekście wskazanego zarzutu należy wyjaśnić, że celem ustawodawcy było przyznanie jednego świadczenia wychowawczego na to samo dziecko, nie zaś zagwarantowanie przyznania świadczenia wychowawczego każdemu z rodziców danego dziecka. Pomoc w postaci świadczenia wychowawczego skierowana jest bowiem do tych rodziców, którzy sprawują bezpośrednią, faktyczną opiekę nad dziećmi, prowadząc z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Jak już wyżej wskazano, w przypadku małżonków rozwiedzionych, jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców świadczenie przyznawane jest temu, kto sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem, a jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, co dotyczy także sytuacji sprawowania opieki naprzemiennej – temu kto pierwszy złożył wniosek. Tym samym stwierdzić należy, że skarżący nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego orzeczenia sądu powszechnego, z którego wynikałoby, że sprawuje opiekę naprzemienną nad córką. Zasadnie zatem organy uznały, że M. S. – w rozumieniu przepisów ustawy – nie jest członkiem rodziny skarżącego, co oznacza, iż Z. S. należy uznać za pierwsze dziecko w rodzinie J. S.. W toku postępowania skarżący złożył wniosek o odroczenie rozprawy motywując to kolizją terminów procesowych i brakiem możliwości posłużenia się substytutem w niniejszej sprawie. Tego rodzaju argumentacja nie stanowi dostatecznej motywacji dla odroczenia rozprawy uwzględniając, iż skarżący w niniejszym postępowaniu nie występuje jako pełnomocnik procesowy którejkolwiek ze stron, zaś rozprawa przed sądem administracyjnym ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć (art. 109 P.p.s.a.). Mając nadto na względzie, iż obecność na rozprawie przed sądem administracyjnym nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości uczestników postępowania, to odroczenie rozprawy uznać wypada za sytuację wyjątkową i nadzwyczajną (vide: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016r. sygn. akt II GSK 840/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wykonywanie obowiązków zawodowych nie stanowi natomiast nadzwyczajnego wydarzenia w rozumieniu art. 109 P.p.s.a. i z tego też powodu wniosek o odroczenie rozprawy podlegał oddaleniu. Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić. a.tp.