II SA/Bk 47/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-05-05

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska - Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione przez stowarzyszenia zwykłe, których przedstawiciel nie wykazał skutecznego umocowania do reprezentacji wszystkich członków, podlega odrzuceniu? Czy zażalenie wniesione przez fundację, której pełnomocnik nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a., podlega odrzuceniu? Czy rozwiązane stowarzyszenie posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Zażalenie wniesione przez stowarzyszenia zwykłe, których przedstawiciel nie wykazał skutecznego umocowania do reprezentacji wszystkich członków, podlega odrzuceniu z powodu braków formalnych, które nie zostały uzupełnione. Podobnie, zażalenie fundacji, której pełnomocnik nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a., również podlega odrzuceniu. Rozwiązane stowarzyszenie, które utraciło zdolność sądową, nie może skutecznie wnieść zażalenia.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenia pięciu organizacji społecznych na postanowienia z dnia 14 listopada 2016 r., którymi odrzucono ich wcześniejsze zażalenia i wnioski o przyznanie prawa pomocy, a także odrzucono wniosek o wyłączenie sądu. W toku postępowania sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych zażaleń, w szczególności dotyczących umocowania przedstawiciela organizacji. Organizacje te reprezentował R. K. Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji zostało wcześniej rozwiązane przez sąd, co pozbawiło je zdolności sądowej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie zawarte w piśmie z dnia 29 listopada 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego I. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienia z dnia 14 listopada 2016 r. w przedmiocie odrzucenia zażaleń oraz w przedmiocie odrzucenia wniosku o wyłączenie sądu w sprawie ze skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji oraz Stowarzyszenia E. B. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r. znak ...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie zawarte w piśmie z dnia 29 listopada 2016 r. (k. 1042) Postanowieniami z dnia 14 listopada 2016 r. tutejszy sąd: - odrzucił zażalenia skarżących organizacji społecznych Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. oraz Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji – na poprzednio wydane postanowienia w przedmiocie odrzucenia zażaleń tych organizacji, pozostawienie bez rozpoznania wniosków powyższych organizacji o przyznanie prawa pomocy oraz w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy R. K. (k. 986); - odrzucił wniosek o wyłączenie sądu (k. 985). W ustawowym terminie wyżej wymienione organizacje społeczne oraz Stowarzyszenie zwykłe I. B. w B. wniosły zażalenie na postanowienia z dnia 14 listopada 2016 r. wraz z plikiem pism (k. 1042). Z uwagi na braki formalne zażalenia, wezwano do ich uzupełnienia zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 listopada 2016 r. (k. 1047-1049) – kierując wezwanie do R. K. (podmiotu, który wskazuje, że jest przedstawicielem żalących się organizacji społecznych) w ten sposób, że: - wezwano do przedłożenia dokumentu, z którego będzie wynikać, czy zażalenie w zakresie jego wniesienia przez stowarzyszenia zwykłe zostało skutecznie wniesione przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu zażalenia i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał tych organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do wskazania czy stowarzyszenia zwykłe dostosowały swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia w zakresie, w jakim zostało wniesione przez stowarzyszenia zwykłe; - wezwano do nadesłania dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej Fundacji T. U. Ś. w B. – R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji; W powyższym wezwaniu z dnia 29 listopada 2016 r. poinformowano również R. K., że zażalenie z dnia 29 listopada 2017 r. nie spełnia podstawowych wymagań pisma procesowego, co skutkuje również wezwaniem do nadesłania tego zażalenia w takiej formie, że będzie możliwe odczytanie czy pismo spełnia wszystkie formalne wymagania z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (oznaczenie stron, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma i jego treści) oraz aby możliwe było jego dołączenie do akt sprawy (odpowiednie marginesy), jak też wskazano, że należy takie prawidłowo sformułowane i skonstruowane pismo stanowiące zażalenie nadesłać wraz z trzynastoma odpisami - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe zarządzenie z dnia 29 listopada 2017 r. doręczono R. K. w dniu 12 grudnia 2016 r. (k. 1072). R. K. złożył pismo z dnia 14 grudnia 2016 r., w którym wskazał, że stanowi ono odpowiedź na wezwanie zawarte w powyższym zarządzeniu z dnia 29 listopada 2016 r. (k. 1073-1078). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożone w sprawie niniejszej w dniu 29 listopada 2016 r. zażalenie pięciu organizacji społecznych na postanowienia z dnia 14 listopada 2016 r. podlega odrzuceniu. Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie Z. B. w B. oraz Stowarzyszenie I. B. w B. są organizacjami społecznymi stanowiącymi tzw. stowarzyszenia zwykłe. Wskazać należy, że Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać pismo procesowe lub środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej przed sądem administracyjnym. Dokumenty przedstawione przez R. K. jako uzupełnienie braków formalnych zażalenia (k. 1073 i następne) nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do ich reprezentowania przed sądami administracyjnymi. Został nadto wezwany do przedstawienia stosownych uchwał organizacji tj. o wniesieniu zażalenia oraz dokumentów, z których będzie wynikał ich skład osobowy, ewentualnie o przedstawienie uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszeń upoważniających go do reprezentowania organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. K. nie przedstawił dokumentów, do których złożenia sąd wzywał, gdyż pismo z dnia 14 grudnia 2016 r. oraz dołączone do niego załączniki nie stanowią wypełnienia obowiązku uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenie skarżącej Fundacji. R. K. nie wykonał wezwania sądu do usunięcia braku formalnego zażalenia Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Nadesłane na wezwanie pismo z dnia 14 grudnia 2016 r. nie stanowi o wypełnieniu powyższych braków. Odnośnie zaś zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji to wskazać należy jak wielokrotnie wyjaśniano w sprawach z udziałem tej organizacji, że jej rozwiązanie postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt [...] i jednocześnie zarządzenie likwidacji pozbawiło tę organizację zdolności sądowej. Sądowi z urzędu jest też wiadome, że od postanowienia Sądu Rejonowego została oddalona apelacja przez Sąd Okręgowy w B. (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII Ga [...]), nadto postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 grudnia 2012 r. ([...]) R. K. został odwołany z funkcji likwidatora Stowarzyszenia. Skoro zatem rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności (który to pogląd skład orzekający w sprawie niniejszej podziela), to rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, jak też z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie II OZ 1201/15 i z dnia 26 stycznia 2016 r. w sprawie II OZ 72/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć również należy, że postanowienie z dnia 14 listopada 2016 r., którym odrzucono wniosek o wyłączenie sądu jest niezaskarżalne. Ustawa p.p.s.a. nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego postanowienia, o czym strony pouczono doręczając jego odpis. Zgodnie z art. 197 w związku z art. 178 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu, niedopuszczalne lub którego braków formalnych strona nie uzupełniła. Miało to miejsce w sprawie niniejszej w przypadku rozpoznanych niniejszym postanowieniem zażaleń organizacji społecznych reprezentowanych przez R. K. Stąd też podlegały one odrzuceniu, o czym na podstawie powyższych przepisów art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło