VII SA/Wa 1259/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-09
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej, wydana na podstawie skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w trybie stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej, wydana na podstawie skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy, nie jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, nawet jeśli budynek został częściowo wybudowany na sąsiedniej działce. Odmienność wykładni przepisów prawa budowlanego i administracyjnego nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie działanie wbrew jednoznacznej normie prawnej. Skoro organ powołał się na utrwalony w orzecznictwie pogląd prawny, nie można stwierdzić, że postąpił wbrew jednoznacznej normie prawnej.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] lipca 2014 r., która umorzyła postępowanie w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja umarzająca nie była dotknięta wadami kwalifikowanymi, w tym rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucali, że budynek, w tym płyta balkonowa, został wybudowany częściowo na ich działce, co stanowi istotne odstępstwo od projektu i naruszenie prawa. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że decyzja umarzająca nie narusza prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Przedmiotem skargi [...] jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...], utrzymująca w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] , którego właścicielem jest [...].
W uzasadnieniu tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż [...] wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PINB w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. [...] WINB decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności tego orzeczenia.
[...] w ustawowym terminie wnieśli odwołanie od decyzji [...]WINB z dnia [...] lutego 2016 r.
Przedstawiając swoją ocenę w sprawie, GINB wskazał, że określone w art. 156 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, stanowiącym wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji ze skutkiem ex tunc. Podkreślił, że organ administracji publicznej orzekający w tym nadzwyczajnym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Organ nadzoru, dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1, uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Ponadto, działając w omawianym trybie, niezależnie od podniesionych przez wnioskodawcę okoliczności ma obowiązek zbadać, czy zaistniała któraś z pozytywnych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz, czy nie zachodzi jedna z negatywnych przesłanek wymienionych w art. 156 § 2 tej ustawy.
Wyjaśnił następnie, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena, pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., decyzji PINB w [...]z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na działce nr ew. [...] przy ul. [...].
Wskazał, iż z akt sprawy wynika, że [...]pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. zawiadomili PINB w [...]o samowoli budowlanej w K[...] dotyczącej płyty balkonowej wiszącej nad działką [...]. Podczas oględzin dokonanych w dniu 30 maja 2014 r. ustalono, że na nieruchomości przy ul. [...] działka o nr ew. [...] (poprzedni nr [...]) znajduje się budynek mieszkalny murowany, 2,5 kondygnacyjny w zabudowie szeregowej wykonany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1982 r., znak: [...] przez poprzedniego właściciela [...] i przyjęty do użytkowania w dniu [...] lutego 1999 r. Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego dotyczącego przebudowy budynku jednorodzinnego w zabudowie, szeregowej przy ul. [...]. Przebudowa dotyczyła zmiany układu ścian parteru, obudowy wiatrołapu i wymiany balustrad. Powiatowy organ nadzoru budowlanego wydając decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] r. umarzającą postępowanie w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej stwierdził, że w sytuacji kiedy budynek został odebrany do użytkowania na podstawie zatwierdzonej dokumentacji projektowej organ nadzoru budowlanego nie może nakazać właścicielowi usunięcia powstałej nieprawidłowości dotyczącej przekroczenia granicy działki. [...] we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzuciła ww. decyzji PINB w [...] rażące naruszenie prawa.
Organ wyjaśnił w tym miejscu, dostrzegając powyższe, iż stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które miało charakter rażący. Chodzi tu z reguły o przypadki, gdy rozstrzygnięcie podjęte zostało wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu prawa nadano uprawnienie lub go odmówiono, albo też gdy wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem czy uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu powinno zatem dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nikt nie może tolerować ani usprawiedliwiać. Ponadto, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi takie naruszenie przepisów, które ma charakter oczywisty i jednocześnie ze względu na skutki gospodarcze lub społeczne nie jest możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.
I dalej, organ wskazał, że podstawę prawną decyzji PINB w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] r. stanowi art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Wyjaśnił, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, który skutkuje niemożnością wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji gdy przyznanie, określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 24.04.2003 r. sygn. akt: III SA 2225/01).
Stwierdził następnie, że "ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, iż budowa budynku mieszkalnego została wykonana na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, przyjęcie do użytkowania bez sprzeciwu tak wybudowanego obiektu, powoduje, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania dotyczącego legalności wybudowania przedmiotowego obiektu lub jego części". I dalej: "Skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 09.04.2013 r., sygn. akt: II OSK 2370/11, wyrok NSA z dnia 01.08.2012 r., sygn. akt: II OSK 2012/11, wyrok NSA z dnia 20.05.2011 r., sygn. akt: II OSK 887/10)."
W konsekwencji GINB stwierdził, że analiza zgromadzonego w powyższej sprawie materiału dowodowego wykazuje, iż decyzja PINB w [...] , umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] nie jest obarczona żadną z wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek, skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji, a w szczególności przesłanką rażącego naruszenia prawa. Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i służy jedynie wyeliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć, które są ewidentnie sprzeczne z przepisami prawa. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, dlatego też należało utrzymać w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] lutego 2016 r.
W skardze na ww. decyzję GINB, skarżący – [...] wnieśli o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż umorzenie postępowania przez PINB decyzją nr [...], nie dotyczy tylko usunięcia i rozebrania części niezabudowanej płyty balkonowej budynku na działce o nr ew. [...] (o wymiarach 60 cm x 90 cm), podwieszonej nad ich posesją nr ew. [...] przy ul. [...] w obrębie [...]. Wskazali, że PINB w [...]umarzając ww. postępowanie zignorował dokonane przez nich zgłoszenie faktu odstępstwa od projektu tj. poszerzenia bryły budynku o 64 cm, wzniesionego na działce o nr ew. [...] (dawny nr ew. [...]). Odstępstwa od warunków zabudowy określone w pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] obręb [...] nie przedawniają się. Wybudowanie ściany budynku na cudzym gruncie, jest istotnym odstępstwem od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej dla ww. budynku w roku 1982, decyzją nr [...] .
Skarżący podali też, że wystająca część płyty balkonowej budynku [...] , przekraczająca granicę nieruchomości - działki nr ew. [...] utrudnia im od 22 lat korzystanie z nieruchomości. Umorzenie postępowania przez PINB w sprawie zgłoszonej samowoli budowlanej, oceniają więc jako działanie na ich szkodę.
Skarżący wskazali przy tym, że zajęcie gruntu działki [...] z obrębu [...] przy ul. [...] ścianą budynku sąsiedniego w 1984 r., wymusiło zmianę projektu ich domu w 1985 r. i straty. Pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o samowoli budowlanej budynku na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] dotyczącej wybudowania budynku częściowo na ich nieruchomości. Od 1985 r. zwracali się kilkanaście razy do właściwego Urzędu Miasta i Gminy w [...] w tej sprawie, zobowiązanego do obciążenia winnych rażących zaniedbań, kosztami doprowadzenia budynku na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. zwrócili się do PINB w [...] o nakazanie rozebrania i usunięcia płyty balkonowej w budynku w części znajdującej się nad ich działką nr ew. [...] ul. [...] , której to są właścicielami od 1985 r. Ponownie wskazali przy tym, że ściana wschodnia budynku wzniesionego na działce [...] (dawny nr ew. dz. [...]) przy ul. [...] została wybudowana na gruncie działki o nr ew. [...] (dawny nr ew. [...]) przy ul. [...].
Wskazali również, że samowola budowlana budynku na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] (dawny nr ew. [...]) wymusiła zwężenie ich budynku o 64 cm w ciasnej szeregowej zabudowie, z tego powodu płyta balkonowa budynku (na działce nr ew. [...]) przybliżyła się do ich okna. Z chwilą zabudowania tej części (60 cm x 90 cm) płyty balkonowej podwieszonej nad ich nieruchomością, zasłoni ona im światło i widok od południowej strony budynku.
W tym stanie faktycznym na gruncie zabudowanych nieruchomości działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] przy ulicy [...] , [...] (dz. nr ew. [...] przy ul. [...]) złożył pozew w Sądzie Rejonowym w [...] przeciwko skarżącym o wykup ich prawidłowo wybudowanego (w 1986 r.) ogrodzenia na całej długości granicy z jego posesją nr ew. [...] ul. [...], jako niezbędnego do funkcjonowania jego budynku. Drugim roszczeniem [...] jest dążenie do zabudowania części płyty balkonowej podwieszonej nad posesją skarżących (na wysokości ok. 2,40 m), dotąd niezabudowanej i nieużytkowanej o wymiarach 60 cm x 90 cm.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddaleniem, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na działce nr ew. [...]przy ul. [...].
Jak z powyższego wynika, zaskarżona decyzja zapadła w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie to wywołane zostało wnioskiem skarżącej, a z uwagi na jego treść, zadaniem organów orzekających w tym postępowaniu, była ocena legalności ww. decyzji organu powiatowego z dnia [...] lipca 2014 r.
Wyjaśnić bowiem należy, iż celem wskazanego postępowania nadzwyczajnego jest ustalenie, czy badana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Wskazać przy tym trzeba, iż w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie ma też możliwości naprawy ewentualnych wad popełnionych przy wydawaniu weryfikowanego orzeczenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Jak wskazał bowiem NSA w wyroku z dnia 2 września 2016 r. sygn. akt I OSK 689/15, "W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2001, z. 8, s. 31). Konsekwencją powyższego jest to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z punktu widzenia wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a., z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Tym samym, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym (por. np.: wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12, z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1822/11). Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 k.p.a., wyraża się w tym, że celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy, tak jak w postępowaniu zwykłym. Innymi słowy, istotą tego postępowania jest ocena, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważność oraz czy, przeprowadzone postępowanie i dowody w nim zgromadzone dawały podstawę do wydania takiego rozstrzygnięcia, jakie z tej decyzji wynika. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do jej istoty. W postępowaniu nadzorczym, którego celem jest poddanie ocenie decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru nie prowadzi postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana."
Zważyć też należy, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo - w sposób jasny i niedwuznaczny. Podkreślić także trzeba, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i nie może być interpretowane rozszerzająco. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się również, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Nadto, o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w sytuacji naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu.
Kierując się powyższym, Sąd uznał, iż decyzja GINB zaskarżona w niniejszej sprawie, prawa nie narusza. Zdaniem Sądu, prawidłowo bowiem orzeczeniem tym organ utrzymał w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], znak: [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] . Prawidłowo bowiem ustalono, iż badana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Zważyć należy, iż badana decyzja zakończyła w sposób formalny (przewidziany w art. 105 § 1 k.p.a.), postępowanie wszczęte z wniosku skarżących z dnia 23 kwietnia 2014 r., dotyczącego rozbiórki i usunięcia części płyty balkonowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na powyżej wskazanej nieruchomości w [...]. Jak wynika z akt dotyczących postępowania prowadzonego z tego wniosku, ww. budynek mieszkalny jednorodzinny (w tym: sporna część płyty balkonowej), został zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 1982 r. przez [...], a następnie – dopuszczony do użytkowania w dniu [...] lutego 1999 r. O tym ostatnim świadczy (znajdujące się w aktach) potwierdzenie dokonania zgłoszenia zakończenia robót budowlanych z dnia 3 lutego 1999 r. Nr [...]. Jak wówczas ustalono, sporny balkon znajduje się w obrysie budynku, przy czym budynek ten wykonano częściowo na działce sąsiedniej, o czym świadczy inwentaryzacja z 1985 r. Niemniej, organ powiatowy przyjął, że skoro budynek został dopuszczony do użytkowania na podstawie zatwierdzonej dokumentacji projektowej, to nie może nakazać właścicielowi usunięcia nieprawidłowości dotyczącej przekroczenia granicy działki. Zatem, organ powiatowy uznał, iż z uwagi na skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy, mające miejsce w 1999 r., nie może dalej kontynuować postępowania dotyczącego legalności tej budowy. Choć więc nie kwestionował faktu wykonania inwestycji w części na działce sąsiedniej, to jednak uznał, że okoliczność związana z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, przewidzianym w art. 54 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przyjętym bez sprzeciwu, czyni dalsze postępowanie nadzoru budowlanego bezprzedmiotowym, co uzasadnia zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. Zważyć przy tym należy, iż powyższe nie wynika wprost z żadnego przepisu prawa, a opiera się na poglądzie prawnym wyrażanym w orzecznictwie (na tle art. 54 Prawa budowlanego przewidującego zawiadomienie o zakończeniu budowy), zgodnie z którym "w takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane. Brak sprzeciwu organu, bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11, z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 887/10, z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 708/10)", v. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2380/11. Sąd dostrzega jednocześnie, iż przytoczony pogląd, nie jest jedynym w ww. kwestii, dotyczącej możliwości kontynuowania postępowania i wydania decyzji merytorycznej, w stosunku do obiektu oddanego do użytkowania, na skutek skutecznie dokonanego zawiadomienia o zakończeniu budowy. W wyroku z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 331/16 NSA przedstawił bowiem pogląd odmienny stwierdzając, że "(...) jeżeli proces inwestycyjny został zakończony poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy, to prowadzeniu później postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego nie stoją na przeszkodzie względy wywodzące się z zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż w tym przypadku decyzja nie jest wydawana". I dalej, w tym samym wyroku NSA przyjął, że skuteczne zawiadomienie o zakończeniu inwestycji nie uniemożliwia ponownej weryfikacji tej inwestycji pod względem jej zgodności z prawem.
Powyższe wskazuje w efekcie na to, iż nie sposób zarzucić badanej decyzji organu powiatowego, umarzającej postępowanie z uwagi na przyjęcie jednego z ww. poglądów prawnych, oczywistej sprzeczności z przepisami prawa (którą to należałoby analizować w kontekście przesłanki rażącego naruszenia prawa). Odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być bowiem podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz wyłącznie działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Taka sytuacja w tym przypadku nie ma miejsca. Zważyć przy tym trzeba, iż stosownie do art. 54 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] lutego 1999 r., tj. w dacie przyjęcia spornego obiektu do użytkowania), do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę, można było przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji. Zważyć też należy, iż w myśl art. 105 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zważyć w końcu należy, iż to ocena stanu faktycznego oraz prawnego, w tym – przyjęcie jednego z powyżej przytoczonych poglądów prawnych (a nie działanie w sposób wyraźnie sprzeczny z obowiązującą normą prawną), doprowadziła organ powiatowy do konieczności zastosowania w sprawie ww. art. 105 k.p.a. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż nie było podstaw do unieważnienia badanej decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], z uwagi na dokonaną w niej ocenę i przywołaną podstawę prawną.
Z tych też przyczyn, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela ocenę w niej wyrażoną i zgadza się z GINB, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w art. 156 § 1 pkt 2. Jednocześnie, wobec szerokiego uzasadnienia skargi, Sąd stwierdza, że okoliczności podniesione w niej -z uwagi na charakter niniejszego postępowania i powody powyżej przedstawione- nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie kwestionuje przy tym, iż część płyty balkonowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] , znajduje się nad nieruchomością skarżących. Zauważa jednak, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło jedynie ustalenia, czy ww. decyzja z dnia [...] lipca 2014 r. dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W zakresie przesłanki rażącego naruszenia prawa, należało zaś zbadać, czy w stanie faktycznym i prawnym organ powiatowy mógł wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Sąd powyżej wyjaśnił, iż orzekając w ten sposób, organ powołał się na powtarzający się w orzecznictwie pogląd prawny. Zatem, nie można stwierdzić, aby organ ten postąpił wbrew jednoznacznej w swej treści normie prawnej. To zaś uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji, okoliczności podniesione w skardze nie mogły skutkować jej uwzględnieniem, bo nie miały w tym aspekcie decydującego znaczenia.
Niezależnie od powyższego, Sąd zauważa, iż badana decyzja z dnia [...] lipca 2014 r. dotyczy wyłącznie "części płyty balkonowej budynku", to zaś oznacza, że jej pozostawanie w obrocie prawnym nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania odnoszącego się do całego budynku zrealizowanego na działce o nr ew. [...] , tym bardziej w sytuacji, gdy z wystąpień skarżących wynika, że nie tylko część płyty balkonowej, ale ponad 60 cm tego obiektu znajduje się na nieruchomości skarżących, stąd też ich zamiarem było uruchomienie postępowania naprawczego w stosunku do całej tej zabudowy, a to - z uwagi na istotne odstąpienie przy jej realizacji od zatwierdzonego projektu budowlanego.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło