II OZ 780/17

Dnia 3 sierpnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 259/17 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 259/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił wniosek J. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) z dnia [...] lutego 2017. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 259/17 WSA w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., Ppsa), odrzucił skargę J. B. na decyzję LWINB z dnia 17 lutego 2017 r. w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym, z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 Ppsa. Sąd wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja organu odwoławczego została doręczona J. B. – w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., K.p.a.) – za pośrednictwem dorosłego domownika w dniu 20 lutego 2017 r., a zatem termin do wniesienia skargi na tę decyzję upłynął wraz z dniem 22 marca 2017 r. Tymczasem przesyłka zawierająca skargę została nadana wprawdzie w terminie, tj. 14 marca 2017r., jednak skarżący wysłał ją bezpośrednio do organu I instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) we Wschowie zamiast, zgodnie z zawartym w zaskarżonej decyzji pouczeniem - do LWINB. Wpływ skargi do PINB nastąpił jeszcze przed upływem tego terminu, tj. w dniu 15 marca 2017 r., jednakże skargę przekazano do LWINB dopiero w dniu 4 kwietnia 2017 r. Zdaniem tegoż sądu oznaczało to, że przekazanie skargi do organu właściwego dokonane w dniu 4 kwietnia 2017 r. nastąpiło po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 Ppsa. Postanowienie z dnia 27 kwietnia 2017 r. doręczono skarżącemu w dniu 2 maja 2017 r. W dniu 5 maja 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. B. wniósł do sądu wojewódzkiego pismo zatytułowane "Zażalenie". W wyniku podjętych przez ten sąd czynności, skarżący sprecyzował swoje żądanie zawarte w tym piśmie, wskazując iż stanowi ono zarówno zażalenie na postanowienie z dnia 27 kwietnia 2017 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję LWINB (pismo z dnia 16 maja 2017 r.) W treści złożonego dnia 5 maja 2017 r. wniosku skarżący wskazał, że jego pomyłka, sprowadzająca się do błędnego przekazania skargi do niewłaściwego organu administracji publicznej, wynika z nieuwagi niewykształconego człowieka i z faktu, że stale prowadził korespondencje z PINB. Wyjaśnił, że w dniu 5 kwietnia 2017 r. otrzymał od organu I instancji pismo z zawiadomieniem, że LWINB zakończył postępowanie odwoławcze. Wskazał, że zaistniała sytuacja jest dla niego krzywdząca, ponieważ zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Tymczasem PINB poinformował go 5 kwietnia 2017 r. o błędnym wniesieniu skargi i przekazaniu jej do właściwego organu po terminie. Wskazując na powyższe sąd I instancji ustalił, że przyczynę uchybienia terminu stanowił błąd skarżącego, o którym powziął on informację w dniu 5 kwietnia 2017 r. z pisma PINB przekazującego wniesioną skargę do właściwego organu – do LWINB (pismo z dnia 4 kwietnia 2017 r. nr PINB/7356/24/2015/21; k. 3 akt sądowych). Już wtedy, uwzględniając treść zawartego w zaskarżonej decyzji pouczenia oraz okoliczności sprawy, skarżący powinien powziąć wiedzę, że uchybił terminowi do wniesienia skargi, i jak wynika z treści złożonego wniosku skarżący taką właśnie wiedzę wówczas uzyskał. Oznacza to, że - w świetle art. 87 § 1 Ppsa w zw. art. 111 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 459) w zw. z art. 83 § 1 Ppsa - termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 6 kwietnia 2017 r. i upłynął wraz z dniem 13 kwietnia 2017 r. Skarżący nie podjął jednak w tym czasie żadnej czynności zmierzającej do przywrócenia terminu, a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wniósł dopiero po doręczeniu mu postanowienia WSA w Gorzowie Wlkp. o odrzuceniu jego skargi, w dniu 5 maja 2017 r., a więc z uchybienie terminu do jego wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. B., zarzucając że pracownik PINB we Wschowie nie przekazał mu informacji o powinności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dalej wskazuje, PINB we Wschowie celowo przekazał jego skargę po terminie. Zarzuca naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 65 K.p.a., zgodnie z którym pismo błędnie wniesione powinno być niezwłocznie przekazane do organu właściwego, a nadto jeśli jest wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Mając powyższe na uwadze wnosi o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 2 czerwca 2017 r. i przyjęcie do rozpoznania jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jak i zażalenia na postanowienie z dnia 27 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu skargi, 2. orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z normami przepisanymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 Ppsa jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl zaś art. 88 Ppsa spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W świetle okoliczności niniejszej sprawy brak jest podstaw by przyjąć, że złożony przez skarżącego w dniu 5 maja 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać rozpoznany. Przystępując do badania stosownego wniosku sprawdzić należy w pierwszej kolejności, czy został on wniesiony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 Ppsa). Dopiero w sytuacji, gdy Sąd ustali, że wniosek złożony został w terminie, zajmie się jego "zawartością", a więc zbada czy strona w dostateczny sposób uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym ukształtowany jest pogląd, że czynności procesowe polegające na złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło (zob. postanowienia NSA: z dnia 20 marca 2013 r., I FZ 39/13; z dnia 29 stycznia 2015 r., I OZ 49/15; z dnia 25 czerwca 2013 r., II OZ 489/13; z dnia 5 grudnia 2012 r., II FZ 960/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas bowiem czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 Ppsa). Zatem w sytuacji, gdy strona złożyła zażalenie na postanowienia o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi. W omawianej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek złożony przez stronę w dniu 5 maja 2017 r. nie jest wnioskiem spóźnionym, bowiem przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi ustała w dniu 2 maja 2017 r., tj. w momencie doręczenia przez sąd wojewódzki odpisu postanowienia z dnia 27 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu skargi, z którego strona skarżąca dowiaduje się ostatecznie, iż bezsprzecznie uchybiła terminowi do dokonania rzeczonej czynności procesowej, a nie jak przyjął sąd I instancji - w dniu 5 kwietnia 2017 r., w którym skarżący powziął informację o przekazaniu przez PINB wniesionej skargi do właściwego organu. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi złożył wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem 7-dniowego terminu. Powyższe rozważania doprowadziły tutejszy Sąd do wniosku, że odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przez sąd I instancji jest rozstrzygnięciem nieprawidłowym, które musi zostać uchylone. WSA w Gorzowie Wielkopolskim przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zbadać ponownie pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 86 § 1 Ppsa. Wobec powyższego, zgodnie z art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów niniejszego postępowania nie orzeczono, gdyż stosownie do art. 203 i 204 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga w tym zakresie jedynie wtedy, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok WSA, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania zażalenia na postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu.