II SAB/Gd 33/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-06-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w sposób przewlekły, ponieważ nie ustalił odszkodowania w terminach przewidzianych przepisami szczególnymi (ustawa o drogach publicznych) ani ogólnymi (Kodeks postępowania administracyjnego). Przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w określonym terminie. Sąd oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, uznając, że nie zachodzi potrzeba dodatkowej mobilizacji organu, a skarżący nie wykazali konkretnych strat.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucili Wojewodzie przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod budowę drogi krajowej. Postępowanie to trwało od 2015 roku, a mimo wielokrotnego wyznaczania terminów, decyzja odszkodowawcza nie została wydana do czerwca 2017 roku. Skarżący wskazywali na nieefektywne działania organu, opóźnienia w zlecaniu i analizowaniu operatów szacunkowych oraz wielokrotne wyznaczanie nowych terminów załatwienia sprawy. Wojewoda argumentował, że opóźnienia wynikały z konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego, zastrzeżeń stron do operatów oraz choroby rzeczoznawcy.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy dotyczącej odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. orzekł, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił wniosek skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej; 4. zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących kwotę 614 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. B. i T. M. na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia sprawy dotyczącej odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze [...], położonej w gminie S., obręb D., powiat n., w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. orzeka, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej; 4. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących M. B. i T. M. kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga M. B. i T. M. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 30 grudnia 2014 r. Wojewoda wydał decyzję nr [..] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi krajowej [..]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 18 sierpnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2015 r., nr [..] Wojewoda nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W pismach z 18 i 20 lutego 2015 r. T. M. i M. B. złożyli oświadczenie o wydaniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G. (w skrócie jako GDDKiA) działki nr [..], obręb D., gmina S. na cele budowy drogi [..]. Pismem z dnia 11 marca 2015 r. Wojewoda zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, wzywając jednocześnie strony o nadesłanie informacji w przedmiocie możliwości zawarcia ugody administracyjnej w niniejszym postępowaniu i wskazując, że przewidywany termin załatwienia sprawy planowany jest do dnia 15 czerwca 2015 r. Oświadczenie o zamiarze zawarcia ugody złożyła w piśmie z 1 kwietnia 2015 r. jedynie GDDKiA. Pismem z dnia 12 czerwca 2015 r. Wojewoda poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 października 2015 r., z uwagi na konieczność ustalenia wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Następnie, postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. Wojewoda powołał rzeczoznawcę majątkowego w celu sporządzenia opinii w postaci operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości. Rzeczoznawca złożył operat do akt sprawy 15 października 2015 roku. Pismem z dnia 30 października 2015 r. Wojewoda poinformował strony postępowania, że operat szacunkowy został sporządzony. Poinformował też strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w terminie 14 dni i wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 18 grudnia 2015 r. W dniu 12 listopada 2015 r. do organu wpłynęło pismo GDDKiA zawierające zastrzeżenia co do treści operatu, a w dniu 25 listopada 2015 roku pismo skarżących z takimi zastrzeżeniami. Pismami z 26 listopada i 4 grudnia 2015 r. Wojewoda zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się, w ciągu 7 dni, do uwag i zastrzeżeń wniesionych do operatu szacunkowego przez GDDKiA i skarżących, a następnie – pismem z 14 grudnia 2015 r., poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 26 lutego 2016 r. W dniu 15 grudnia 2015 r. rzeczoznawca przedłożył do akt sprawy pismo, w którym ustosunkował się do wniesionych przez GDDKiA uwag i zastrzeżeń do operatu, a w dniu 4 stycznia 2016 r. pismo, w którym ustosunkował się do uwag i zastrzeżeń skarżących i do którego załączył - z powodu uwzględnienia części uwag, nowy operat szacunkowy, sporządzony w dniu 22 grudnia 2015 roku. Pismem wysłanym do stron 5 stycznia 2016 r. Wojewoda poinformował strony postępowania o zebraniu w sprawie całego materiału dowodowego, w tym nowym operacie, i o możliwości zapoznania się z nim w terminie 14 dni, a następnie - pismem z 23 lutego 2016 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 29 kwietnia 2016 r. W dniu 29 lutego 2016 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie rozprawy. W piśmie tym zawarli też uwagi i zastrzeżenia do nowego operatu szacunkowego. Zastrzeżenia do operatu miała też GDDKiA (vide pismo strony z 11 lutego 2016 r.). Pismem z 8 marca 2016 r. Wojewoda zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się, w ciągu 10 dni, do ww. pism. Pismem z 10 kwietnia 2016 roku rzeczoznawca poinformował organ, że już w dniu 4 marca 2016 roku złożył do organu poprawioną wersję operatu, uwzględniającą część uwag stron. Pismem z 2 maja 2016 r. Wojewoda po raz kolejny poinformował strony o zebraniu całego materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim w terminie 14 dni. W dniu 30 maja 2016 roku skarżący ponownie wnieśli o przeprowadzenie rozprawy. Termin rozprawy organ ustalił telefonicznie ze stronami (w dniu 2 czerwca 2016 roku) na 5 sierpnia 2016 roku. W dniu 2 września 2016 roku organ ustalił z rzeczoznawcą, że odniesie się do pytań postanowionych na rozprawie pisemnie. Wyjaśnienia rzeczoznawcy wpłynęły do organu 26 września 2016 r. Pismem z 27 września 2016 organ wezwał pełnomocnika skarżących do pisemnego sprecyzowania pytań do rzeczoznawcy i przekazał temu pełnomocnikowi wyjaśnienia rzeczoznawcy. Nowy termin załatwienia sprawy organ wskazał na "do dnia 28 lutego 2017 r." (vide pismo organu z 28 października 2016 r.). Po wpłynięciu do organu w dniu 10 listopada 2016 r. pisma skarżących z 26 października 2016 r., organ przekazał je rzeczoznawcy 21 grudnia 2016 r. Z uwagi na chorobę rzeczoznawcy, termin załatwienia sprawy został przesunięty do 31 marca 2017 r. W dniu 7 marca 2017 roku wpłynęły do organu wyjaśnienia rzeczoznawcy, wraz z informacją o braku możliwości potwierdzenia aktualności operatu. Postanowieniem z 31 marca 2017 roku organ powołał nowego rzeczoznawcę majątkowego. Wyznaczył też nowy termin załatwienia sprawy do 30 maja 2017 roku. Pismem z dnia 23 stycznia 2017 roku (data wpływu pisma do organu) skarżący złożyli do Ministra Infrastruktury i Budownictwa w Warszawie zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiotowej sprawie, domagając się podjęcia czynności nadzorczych. Następnie, w dniu 16 marca 2017 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), wnieśli do sądu skargę w niniejszej sprawie, wskazując na naruszenie przez Wojewodę: - art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. – poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, przejawiające się w nieefektywnym prowadzeniu i wykonywaniu czynności w dużych odstępach czasu; - art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – poprzez nieustalenie odszkodowania na rzecz skarżących w terminie przewidzianym w tej ustawie. Skarżący domagali się: dokonania oceny, czy postępowanie było prowadzone przewlekle; w przypadku uznania przewlekłości postępowania - dokonania oceny, czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, że podejmowane czynności były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie miały na celu przedłużania postępowania. Jak wyjaśnił organ, na tok postępowania miały niewątpliwie wpływ podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące operatu szacunkowego i konieczność ustosunkowania się przez rzeczoznawcę do wnoszonych uwag stron oraz sporządzenie nowej wyceny. Wojewoda zarzucił także, że pełnomocnik skarżących zwlekał ze sprecyzowaniem swoich zarzutów do operatu. Wyjaśnił też, że termin rozprawy został ustalony ze stronami postępowania. Wojewoda wskazał nadto na chorobę rzeczoznawcy. Powyższe okoliczności wymuszały konieczność odraczania terminu wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w tej sprawie ze względu na obowiązek zapewnienia stronom możliwości realizacji ich podstawowych uprawnień procesowych. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga M. B. i T. M. spełnia wymogi formalne, warunkujące możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; w skrócie jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy zaś przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo działki nr [..], obręb D., gmina S., objętej decyzją Wojewody z dnia 30 grudnia 2014 r., nr [..] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi krajowej [..]. Skarga poprzedzona została zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowanym do właściwego organu wyższego stopnia (Ministra Infrastruktury i Budownictwa), zawartym w piśmie z dnia 23 stycznia 2017 r. (data wpływu do organu). Tym samym skarga spełnia warunek określony w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Stanowi on, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na marginesie zauważyć przy tym należy, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie złożone na podstawie art. 37 k.p.a. zostanie rozpatrzone przez właściwy organ (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1478/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OZ 854/13 – oba dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadniczym celem tego środka zaskarżenia jest bowiem doprowadzenie do jak najszybszego załatwienia sprawy, stąd też nieuzasadniony staje się wymóg, aby strona po złożeniu zażalenia musiała czekać na jego rozpoznanie bądź upływ miesięcznego terminu, zwłaszcza, że nie wynika to wyraźnie z unormowań ustawowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3158/14, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego przyjąć należy, że wybór terminu do wniesienia skargi na gruncie omawianego przepisu pozostawiony został do decyzji samej strony skarżącej i to od strony wyłącznie zależy, czy skargę wniesie po udzieleniu przez organ odpowiedzi, czy też przed (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2247/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Merytorycznie rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd wziął pod uwagę, że zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Potwierdza to treść art. 35 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1); niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2); załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3); przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4); do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Sąd uwzględnił również, że postępowanie, którego dotyczy niniejsza sprawa, prowadzone jest przez Wojewodę na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2031). Zgodnie z art. 12 ust. 4b tej ustawy, będącym przepisem szczególnym w stosunku do art. 35 k.p.a., decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Stosownie zaś do art. 12 ust. 4g tej ustawy, jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ust. 4a). Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (ust. 5). Sąd wziął ponadto pod uwagę, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69 - 70). Przewlekłością postępowania jest również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). "Przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez przewlekłe prowadzenie postępowania należy także rozumieć sytuację, w której organ prowadzący postępowanie kilkakrotnie wyznacza nowy termin załatwienia sprawy, bez wyczerpującego podania przyczyny niedotrzymania poprzednio wyznaczonych terminów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, że organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku - organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 70). Dla stwierdzenia, czy organ administracyjny pozostawał w "przewlekłości" nie ma przy tym znaczenia to, czy podejmował w trakcie postępowania jakiekolwiek czynności, a nawet rozstrzygnięcia, lecz to - czy rzeczywiście podjęte przez niego działania doprowadziły do sprawnego załatwienia postępowania bez zbędnej zwłoki. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Go 24/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Wojewoda prowadzi postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo nieruchomości skarżących objętej decyzją Wojewody z dnia 30 grudnia 2014 r. w sposób przewlekły. Bezsprzecznie bowiem, Wojewoda nie dokonał ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo nieruchomości skarżących, objętej decyzją Wojewody z dnia 30 grudnia 2014 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi krajowej [..], w terminie 60 dni od dnia nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja z dnia 30 grudnia 2014 r. stała się ostateczna w dniu 18 sierpnia 2015 r. a postanowieniem z dnia 2 lutego 2015 r. został nadany jej rygor natychmiastowej wykonalności. Stąd też termin do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania upłynął w dniu 3 kwietnia 2015 r. Organ zaś do dnia wydania wyroku w tej sprawie, tj. do 7 czerwca 2017 roku, jej nie zakończył. Pismem z dnia 26 maja 2017 roku wyznaczył bowiem kolejny termin jej zakończenia do 29 czerwca 2017 roku, z uwagi na sporządzenie w sprawie kolejnego operatu szacunkowego. Należy w tym miejscu podkreślić również, że Wojewoda dopiero w dniu 11 marca 2015 r., a więc po upływie przeszło miesiąca od daty nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody z dnia 30 grudnia 2014 r. (vide postanowienie Wojewody z dnia 2 lutego 2015 r.), wszczął postępowanie w niniejszej sprawie, a sporządzenie operatu szacunkowego zlecił rzeczoznawcy dopiero w dniu 11 września 2015 r. - czyli po upływie pół roku od wszczęcia postępowania. Już te dwa fakty pozwalają w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, że Wojewoda prowadzi w tej sprawie postępowanie w sposób przewlekły. O przewlekłości tego postępowania świadczy także to, iż po złożeniu przez rzeczoznawcę w dniu 4 stycznia 2016 r. nowo sporządzonego operatu szacunkowego, skarżący wnieśli w piśmie z dnia 19 lutego 2016 roku o przeprowadzenie rozprawy. Wojewoda wniosek ten uwzględnił dopiero 2 czerwca 2016 roku, czyli po przeszło 3 miesiącach i to po tym, jak skarżący ponownie wnieśli o przeprowadzenie rozprawy, kolejnym pismem z 23 maja 2016 roku. W dniu 8 marca 2016 r. Wojewoda zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się, w ciągu 10 dni, do zarzutów stron, mimo że już w dniu 4 marca 2016 roku rzeczoznawca złożył do organu poprawioną wersję operatu, uwzględniającą część uwag stron, o czym poinformował organ pismem z 10 kwietnia 2016 roku. Wojewoda przesyłał ponadto rzeczoznawcy pisma stron, zobowiązując go do ustosunkowania się do ich treści, mimo że pisma te wpływały w datach uwzględniających ich łączne przekazanie. W szczególności, w dniu 12 listopada 2015 r. do organu wpłynęło pismo GDDKiA zawierające zastrzeżenia co do treści operatu, a w dniu 25 listopada 2015 roku pismo skarżących, także zawierające uwagi i zastrzeżenia co do treści operatu. Wojewoda te pisma przekazał rzeczoznawcy odpowiednio - 26 listopada i 4 grudnia 2015 r. Natomiast pismo skarżących z 26 października 2016 r. - zwierające zarzutu do operatu, przekazał rzeczoznawcy dopiero 21 grudnia 2016 r. Należy także podkreślić, że z zarzutu przewlekłości postępowania Wojewoda nie uwolnił się do dnia wydania wyroku w tej sprawie. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy dotyczącej odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze [...], położonej w gminie S., obręb D., powiat [..], w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Sąd stwierdził jednocześnie, że przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiotowej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Wojewoda wszczął bowiem postępowanie w sprawie ustalenia na rzecz skarżących odszkodowania dopiero po upływie ponad miesiąca od daty nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody z dnia 30 grudnia 2014 r., a zatem po upływie ponad połowy czasu wyznaczonego na wydanie w tej sprawie decyzji zgodnie z art. 12 ust. 4g ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Ponadto sporządzenie operatu szacunkowego Wojewoda zlecił rzeczoznawcy dopiero po upływie 6 miesięcy od daty wszczęcia postepowania w sprawie. Ponadto organ - jak wykazano powyżej, podejmował działania w znacznych odstępach czasu, niekiedy pomijając złożone do akt dokumenty. Pomimo stwierdzonych nieprawidłowości, Sąd nie znalazł podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że jest to dodatkowy środek, stosowany w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, którego zastosowanie zmierza, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, taka konieczność nie zachodzi. Organ, wobec treści wydanego przez Sąd wyroku, jest bowiem zobowiązany rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Sąd zważył także, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Ma ono bowiem niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lutego 2017 r., sygn. I OSK 1268/16, Baza Orzeczeń LEX nr 2255862). W tej sprawie skarżący na okoliczności dotyczące tego typu straty się nie powoływali. Dlatego też Sąd oddalił wniosek skarżących w tym zakresie, o czym orzekł w punkcie 3. wyroku. Jednocześnie, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 202 § 2 p.p.s.a., Sąd zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących kwotę 614 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę, obok wpisu od skargi w kwocie 100 zł, składa się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł oraz 34 zł z tytułu opłat skarbowych od pełnomocnictw udzielonych przez skarżących. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). W ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika w tej sprawie, biorąc pod uwagę jej przedmiot i fakt sporządzenia jedynie skargi, nie uzasadniał przyznania wynagrodzenia w wyższej wysokości. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło