I OSK 606/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-09

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego, zajmowanego przez osobę po śmierci dotychczasowego najemcy, stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego, zajmowanego przez osobę po śmierci dotychczasowego najemcy, nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej podlegającego kognicji sądu administracyjnego. Jest to raczej oświadczenie woli o charakterze cywilnoprawnym, stanowiące odpowiedź na propozycję lokatora, a ewentualne spory w tym zakresie powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym.
Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy Praga Północ odmówił M. S. i A. S. zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego po śmierci dotychczasowego najemcy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, uznając sprawę za niedopuszczalną do jego kognicji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. i A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1919/16 o odrzuceniu skargi M. S. i A. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga Północ m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania tytułu prawnego do lokalu postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy uchwałą z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], odmówił M. S. zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Jako podstawę prawną uchwały wskazano § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu Dzielnicy Praga - Północ miasta stołecznego Warszawy stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonania zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) oraz § 31 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 22 ust. 2 pkt 5 lit. b w zw. z § 22 ust. 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wraz z żoną złożyli wniosek o zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], po śmierci najemcy – J. R. Zarząd Dzielnicy uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w § 31 uchwały z 9 lipca 2009 r., ponieważ nie zamieszkiwał i nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego z najemczynią, nadto nie jest osobą uprawnioną do zamieszkiwania w lokalu, gdyż nie należy do kręgu osób bliskich wymienionych w ust. 2 ww. przepisu. Ponadto organ stwierdził, że skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. W skardze na powyższą uchwałę M. S. i A. S. zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 31 ust. 4, § 22 ust. 3, § 31 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy oraz naruszenie art. 7, art. 8, art. art. 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1919/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. S. i A. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania i nieumieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu. Sąd odnotował, że w kwestii zaskarżania uchwał zarządu dzielnicy rozpatrujących wnioski o uregulowanie najmu na podstawie cytowanego § 31 wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2137/12, treść [w:] CBOSA, https://cbois.nsa.gov.pl/). W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, m.in. że powyższe uregulowanie nie odnosi się do zakwalifikowania bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego a dopuszcza jedynie możliwość uregulowania statusu prawnego osoby, która faktycznie korzystała z danego lokalu mieszkalnego do czasu jego opuszczenia albo chwili śmierci najemcy poprzez ewentualne zawarcie z tą osobą umowy najmu. W konstrukcji tej zatem nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Sąd wyjaśnił, że regulacja zawarta w § 31 ust. 1 pkt 2-4 uchwały nie stanowi dla lokatora podstawy do żądania objęcia kontrolą sądu administracyjnego oświadczenia woli składanego w imieniu dzielnicy m. st. Warszawy, wyrażonego w stosownej uchwale jej zarządu. Uchwała taka bowiem nie ma charakteru uchwały z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) a zatem nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Tego rodzaju uchwała zawiera jedynie stanowisko władz dzielnicy, będące odpowiedzią na propozycję (ofertę) lokatora konkretnego lokalu, dotyczącą zawarcia z nim umowy ściśle określonego, zindywidualizowanego lokalu. W przypadku więc niewyrażenia zgody przez zarząd dzielnicy na złożoną mu propozycję, lokator może ubiegać się o pomoc gminy w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych – na zasadach ogólnych i w tym przypadku przepisy prawa zapewniają mu możliwość domagania się skontrolowania przez sąd administracyjny podjętej przez zarząd dzielnicy uchwały w sprawie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił powyższy pogląd. Uznał, że sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego i skargę jako niedopuszczalną odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyli A. i M. S. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez niezasadne przyjęcie, iż sprawa niniejsza nie podlega właściwości sądów administracyjnych, mimo, iż zaskarżona uchwała należy do kategorii aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. W oparciu o powyższy zarzut skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W piśmie z dnia 27 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżących wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Pierwszorzędnym zagadnieniem, związanym z zarzutami skargi kasacyjnej, jest kognicja sądu administracyjnego w sprawie skargi na uchwałę zarządu dzielnicy odmawiającą zawarcia umowy najmu lokalu, wchodzącego do zasobu gminy. Zagadnienie to nie jest jednolicie wykładane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Istnieje grupa orzeczeń, w których sądy administracyjne kontrolowały przedmiotowe uchwały, przyjmując ich administracyjnoprawny charakter (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2012 r. o sygn. akt I OSK 968/12 czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010 r. o sygn. akt I OSK 643/10, CBOSA https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W późniejszych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny uznawał jednak, że wyżej określony przedmiot zaskarżenia nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Jest to nurt obecnie przeważający (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2499/12 i z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 878/14, CBOSA https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do tego drugiego stanowiska. W orzecznictwie, z którym skład orzekający w niniejszej sprawie utożsamia się, wskazuje się, że generalnie kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali, od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 ze zm.) poddane są instrumentom prawa cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1610), która także wspomnianą wyżej zasadę realizuje. Mając jednak na uwadze również obowiązki samorządu terytorialnego w stosunku do mieszkańców danej jednostki samorządowej, w art. 4 ust. 1 i 2 ustawa ta przewiduje, iż tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która – na zasadach przewidzianych w tej ustawie – zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach. Na podstawie delegacji określonej w art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 omawianej ustawy – Rada m. st. Warszawy podjęła w dniu 9 lipca 2009 r. uchwałę nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, która – jako prawo miejscowe – określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale, znajdujące się w dyspozycji Miasta. Przy tym, ich zasadniczą część stanowią lokale, o których wynajęcie ubiegają się osoby określone w § 4 cytowanej uchwały, a więc generalnie rzecz ujmując pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych. W tym też przypadku wspomniana uchwała określa tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, w tym reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy (w tym wypadku dzielnicy miasta) realizuje zadanie wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania – zgodnie z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) – winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego. W opisanej wyżej sytuacji, jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (patrz: ONSA i wsa 2008/6/90), przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała ta, niebędąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji, a zatem nie ma charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu, i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że takie postępowanie, o jakim jest mowa w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. nie występowało w rozpoznawanym przypadku. Wniosek skarżących z dnia 19 maja 2015 r., kierowany do władz Dzielnicy Pragi Północ m. st. Warszawy nie dotyczył bowiem zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, a dotyczył zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu zajmowanego przez skarżących bez tytułu prawnego, tj. lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie, którego najemcą była ciotka skarżącego, która zmarła. Podstawą dla tego rodzaju działań był więc przepis § 31 ust. 1 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., który stanowi, że z osobami, które pozostały w lokalu po śmierci najemcy, a nie wstąpiły w stosunek najmu w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego lub pozostały w lokalu po opuszczeniu lokalu przez najemcę, może zostać zawarta umowa najmu zajmowanego lokalu, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: 1) osoby te zamieszkiwały z najemcą w lokalu za zgodą właściciela i prowadziły wraz z nim wspólne gospodarstwo domowe przez okres co najmniej ostatnich 7 lat; 2) zajmowana powierzchnia mieszkalna lokalu nie przekracza 15 m² na każdą osobę uprawnioną, a w przypadku gospodarstwa jednoosobowego 30 m² na każdą osobę uprawnioną; 3) osoby te nie zalegają z opłatami za korzystanie z lokalu przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku występowania zaległości, jeżeli zostało podpisane i jest realizowane porozumienie o spłacie zadłużenia; 4) osoby te osiągają dochód nieprzekraczający 160% minimum dochodowego. Powyższe uregulowanie nie odnosi się zatem do zakwalifikowania bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a dopuszcza jedynie możliwość uregulowania statusu prawnego osoby, która faktycznie korzystała z danego lokalu mieszkalnego do czasu jego opuszczenia albo chwili śmierci najemcy poprzez ewentualne zawarcie z tą osobą umowy najmu. W konstrukcji tej nie ma zatem jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Relacja pomiędzy dysponentem lokalu, a osobą która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego lokalu po jego opuszczeniu albo po śmierci jego dotychczasowego najemcy, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. Chodzi wyłącznie o wyrażenie przez dysponenta lokalu woli zawarcia umowy najmu. To że uchwała w § 31 ust. 1 wymienia osoby, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu, nie może być rozumiane jako określenie przesłanek, z zaistnieniem których powstaje po stronie tych osób prawo podmiotowe dające podstawę do domagania się od dysponenta będącego organem władzy publicznej zawarcia umowy najmu tego lokalu, zaś po stronie organu obowiązek zawarcia umowy. Określenie w § 31 ust. 1 cyt. uchwały kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu po opuszczeniu lokalu albo po śmierci jego dotychczasowego najemcy, jest związane z odrębnym trybem najmu takich lokali w stosunku do ogólnych zasad. Przedstawione rozumienie treści § 31 ust. 1 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nie może być uznane za sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi. W wyroku z dnia 1 lipca 2003 r., sygn. akt P 3/02, (patrz: OTK-A 2003, Nr 6, poz. 58), badając zgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 691 Kodeksu cywilnego (w jego obecnej wersji), Trybunał Konstytucyjny zauważył bowiem, że art. 75 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania, a ochronę praw lokatorów określa ustawa, jest przepisem tylko zadaniowym, który jedynie programowo określa, w wyżej przedstawionym zakresie, politykę państwa, a nie przepisem wskazującym na standard realizacji tej polityki, a tym bardziej przepisem stanowiącym podstawę dla roszczeń konkretnych osób. Podkreślić również trzeba, że przepis § 31 ust. 1 omawianej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. nawiązuje wyraźnie do regulacji cywilnoprawnej, tj. przepisu art. 691 Kodeksu cywilnego. Zatem regulacja przewidziana w § 31 ust. 1 cytowanej uchwały, mając na uwadze względy czysto życiowe, polegające na możliwości zapewnienia stabilności warunków mieszkaniowych tej części osób, które były (jak określił to Trybunał Konstytucyjny we wspomnianym wyżej wyroku) członkami wspólnoty mieszkaniowej najemcy lokalu, umożliwia gminie (dzielnicy) zawarcie z takimi osobami umowy najmu, zajmowanego za zgodą dysponenta, od szeregu lat lokalu, jeśli osoby takie nie spełniły warunków, aby – w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego – wejść w istniejący już stosunek najmu danego lokalu. Zwrócić przy tym należy uwagę, że pozostałe warunki, jakie musi taki lokator spełniać, różnią się od warunków przewidzianych dla osób ubiegających się o zawarcie z nimi umowy najmu, w którym to postępowaniu kwalifikuje się do umieszczenia na liście osób, z którymi zostanie w przyszłości zawarta umowa najmu lokalu. Dotyczy to zarówno wysokości dochodów jak i kryterium powierzchniowego, które w rozpatrywanym przypadku nie są aż tak restrykcyjne jak przy ubieganiu się o zakwalifikowanie do umieszczenia na wspomnianej wyżej liście (§ 31 ust. 1 pkt 2 i 4 uchwały). W takiej sytuacji stwierdzić należy, że § 31 ust. 1 uchwały nie stanowi dla lokatora podstawy do żądania objęcia kontrolą sądu administracyjnego oświadczenia woli składanego w imieniu dzielnicy m. st. Warszawy, wyrażonego w stosownej uchwale jej zarządu. Uchwała taka bowiem, wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, nie ma charakteru uchwały z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), a zatem nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Tego rodzaju uchwała zawiera jedynie stanowisko władz dzielnicy, będące odpowiedzią na propozycję (ofertę) lokatora konkretnego lokalu, dotyczącą zawarcia z nim umowy najmu ściśle określonego, zindywidualizowanego lokalu. Zgodnie z zaprezentowanym orzecznictwem, w przypadku nie wyrażenia zgody przez zarząd dzielnicy na złożoną mu propozycję, lokator może ubiegać się o pomoc gminy w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych na zasadach ogólnych i w tym przypadku przepisy prawa zapewniają mu możliwość domagania się skontrolowania przez sąd administracyjny podjętej przez zarząd dzielnicy uchwały w sprawie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Nadto dodać można, że skoro m. st. Warszawa sprecyzowało warunki, przy spełnieniu których jest gotowe zawrzeć umowę najmu danego lokalu komunalnego, to powyższe może stanowić podstawę do dochodzenia zawarcia takiej umowy przed sądem powszechnym np. na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 1047 Kodeksu postępowania cywilnego (zob. postanowienia NSA z dnia: 25 lipca 2013 r., I OSK 1058/13 i I OSK 772/13, CBOSA https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W niniejszej sprawie powództwo nie będzie mogło zostać odrzucone z uwagi na art. 199¹ Kodeksu postępowania cywilnego. Nie ma zatem mowy o zamknięciu skarżącej drogi sądowej, naruszeniu jej prawa do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji). Przyjmując zatem, że skarga do sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie była dopuszczalna, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, co powoduje, że podniesione zarzuty skargi kasacyjnej z przedstawionych powodów należało uznać za niezasadne. Odnosząc się do wniosku skarżących o rozpoznanie sprawy na rozprawie należy wyjaśnić, iż przepis art. 182 § 1 P.p.s.a. umożliwia rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, okoliczności przytoczone w skardze kasacyjnej nie uzasadniają przekazania sprawy do rozpoznania przez trzech sędziów tego Sądu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie należało, mimo wniosku skarżących, skorzystać z możliwości przewidzianej dyspozycją art. 182 § 1 P.p.s.a. i rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło