IV SAB/Wa 2/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-12
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Kaja Angerman, Alina Balicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, a jeśli tak, czy przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, co miało charakter rażącego naruszenia prawa. Przewlekłość wynikała z nieuzasadnionego przedłużania postępowania, w tym poprzez wnoszenie przez organ skargi na postanowienie organu odwoławczego, mimo braku legitymacji procesowej, oraz z opóźnień w ponownym rozpoznaniu sprawy po uchyleniu postanowienia przez SKO. W związku z tym sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia wniosku, stwierdził przewlekłość i jej rażący charakter, wymierzył organowi grzywnę oraz przyznał stronie sumę pieniężną.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności robót budowlanych z decyzją o warunkach zabudowy. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wniosła o zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia, stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny, przyznanie sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że nie zachodzi przewlekłość, a opóźnienia wynikały z procedur odwoławczych i sądowo-administracyjnych.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 4 lutego 2015 r. o wydanie zaświadczeń; 2. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania administracyjnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Wójtowi Gminy [...] grzywnę w kwocie 2000 zł; 5. przyznaje od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. sumę pieniężną w kwocie 1000 zł; 6. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 4 lutego 2015 r. o wydanie zaświadczeń; 2. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania administracyjnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Wójtowi Gminy [...] grzywnę w kwocie 2000 zł (dwa tysiące złotych); 5. przyznaje od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] sumę pieniężną w kwocie 1000 zł (tysiąc złotych); 6. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SAB/Wa 2/17
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 29 listopada 2016r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania zaświadczeń w tym zaświadczenia o zgodności robót budowlanych wykonanych na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2003 r. zarzucając organowi naruszenie art. 217 § 3 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu.
W związku z powyższym wniosła o:
- zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia w terminie 7 od daty doręczenia orzeczenia w tej sprawie,
- stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa,
- orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w kwocie 38 997,80 zł,
- przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 19 498,90 zł,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Uzasadniając żądania [...] Sp. z o.o. podniosła, że w dniu 4 lutego 2015r. złożyła do Wójta Gminy [...] wniosek o wydanie zaświadczenia o zgodności-robót budowlanych wykonanych na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2003 r.
Wójt Gminy [...] po upływie prawie 5 miesięcy od daty złożenia ww. wniosku przez skarżącą postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. odmówił wydania zaświadczenia. Postanowienie organu zostało utrzymane w mocy orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. wydanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Wyrokiem z dnia 24 lutego 2016 r. (sygn. IV SA/Wa 3486/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony akt i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do ponownego rozpoznania sprawy. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie Wójta Gminy [...] i zobowiązało Wójta do ponownego rozpoznania sprawy.
Wójt Gminy [...], pomimo związania wyrokiem Wojewódzkiego Administracyjnego, stosownie do dyspozycji art. 153 p.p.s.a., oraz zobowiązania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania sprawy, nie wydał zaświadczenia i tym samym w toku przedmiotowego postępowania w sposób uporczywy dokonuje rażącego naruszenia prawa, a w szczególności art. 217 § 3 kpa, zgodnie z którym zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.
Skarżąca spółka podniosła, iż od złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia upłynął okres prawie dwóch zaś od dnia wydania postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w przedmiocie zobowiązania Wójta do ponownego rozpoznania sprawy minął okres ponad 5 miesięcy. Przez cały ten czas Wójt Gminy [...] rażąco przedłuża postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia złożonego przez Skarżącego. Wójt celem utrzymania tego stanu podejmuje działania nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa, które ewidentnie wskazują na przemyślany sposób działania mający na celu jak najdłuższe uchylanie się od wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem skarżącej. Wójt, bowiem jako podmiot, który nie jest uprawniony do zaskarżenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wniósł na przedmiotowy akt skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tym samym organ w sposób oczywisty naruszył przepisy, bowiem zgodnie z art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania. Wniesienie środka odwoławczego przez Organ stało w rażącej sprzeczności z przepisami prawa, bowiem skarga kasacyjna i zażalenie mogą być złożona jedynie przez stronę, prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka (art. 173 § 2 p.p.s.a. oraz art. 173 § 2 w zw. z art. 197 §2 p.p.s.a.). Ww. skarga Wójta Gminy [...] została odrzucona postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt: IV SA/Wa 2053/16). Następnie Wójt Gminy [...] pismem z dnia 15 listopada 2016r. poinformował [...] Sp. z o.o. o złożeniu skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2016 r., odrzucające skargę. Wójt jednocześnie poinformował [...] sp. z o.o., że do czasu prawomocnego rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może ponownie rozpoznać sprawy dotyczącej wydania zaświadczenia.
Skarżąca wskazała, że Wójt Gminy [...], jako organ zobowiązany do przestrzegania zasady praworządności, doskonale zdaje sobie sprawę z braku uprawnienia do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jej zdaniem postępowanie Wójta Gminy [...] w niniejszej sprawie cechuje umyślność i celowość działań podejmowanych na szkodę skarżącej. W niniejszej sprawie w sposób ewidentny Organ podejmuje pozorne czynności, do których dokonania nota bene nie jest uprawniony w świetle obowiązujących przepisów prawa, a które mają na celu jedynie przedłużenie postępowania i uzyskanie argumentu do niewydania zaświadczenia albowiem zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a wniesienie skargi na akt administracyjny nie wstrzymuje jego wykonania. O rażącym naruszeniu prawa przesądza w niniejszej sprawie nie tylko sam okres bezczynności, ale również sposób działania Wójta Gminy [...] cechujący się umyślnością i celowością działań podejmowanych na szkodę skarżącej.
Zasadne jest więc wymierzenie Wójtowi Gminy [...] zarówno grzywny jak i przyznanie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej. Przewlekanie przez Wójta postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia wiąże się z szeregiem negatywnych konsekwencji dla Skarżącej. Z uwagi na brak przedmiotowego zaświadczenia Państwowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) nie może zakończyć postępowania, w którym złożenie takiego zaświadczenia jest wymagane. Z kolei, w związku z faktem braku zakończenia ww. postępowania przed PINB zostało zawieszone postępowanie o wydanie decyzji na wytwarzanie odpadów, a brak tej decyzji skutkuje tym, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie może zezwolić na wznowienie działalności zakładu Skarżącej. Taki stan rzeczy powoduje wstrzymanie w tym zakres działalności skarżącej, co generuje powstanie po jego stronie uszczerbku majątkowego. Taki stan rzeczy uzasadnia zastosowanie instytucji grzywny jak i przyznania sumy pieniężnej w maksymalnej ustawowej dopuszczalnej wysokości.
Dodatkowo skarżąca wskazała, iż SKO w [...] po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 roku uznało zasadność zażalenia i wyznaczyło Wójtowi 7 dniowy termin do załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu wniesienie skargi jest nieuzasadnione, z uwagi na to, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przewlekłość, o której mowa w art. 149§ 1 p.p.s.a. Organ podniósł, że nie jest prawdą jakoby Wójt Gminy [...] wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia dopiero 5 miesięcy od dniu złożenia wniosku tj. od dnia 4 lutego 2015r. Po złożeniu wniosku przez skarżącą w dnu 4 lutego 2015r., Wójt Gminy [...] wydal postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia w ustawowym terminie 7 dni. Zażalenie na to postanowienie złożyła Skarżąca. Postanowienie to zostało następnie uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy [...] w dniu [...] czerwca 20I5r. wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia (ponownie zaskarżone przez Skarżącą), które to postanowienie zostało następnie w dniu 28 sierpnia 2015r. utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Na postanowienie to, skargę do WSA w Warszawie złożyła Skarżąca spółka. Wyrokiem z dnia 24 lutego 2016 r. WSA w Warszawie uchyliło to postanowienie SKO w [...] i przekazało temu organowi do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r SKO w [...] uchyliło postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2015r. Na to Postanowienie SKO w [...], Wójt Gminy [...] zdecydował się złożyć skargę do WSA w Warszawie. Postępowanie w tej kwestii do dnia dzisiejszego nie zostało prawomocnie zakończone. Z przytoczonej chronologii zdarzeń jasno wynika, że znakomita większość czasu jaki upłynął od dnia złożenia wniosku przez Skarżącą, upłynęła na procedurach odwoławczych i sądowo-administracyjnych całkowicie niezależnych od skarżonego organu. Nie jest zawinionym działaniem organu fakt, że od momentu wydania drugiego postanowienia Wójta Gminy [...] (w dniu [...] czerwcu 2016r.), rozstrzygnięcie to praktycznie przez cały rok stanowiło przedmiot kontroli, odwoławczej przez organ II instancji i sąd administracyjny. Jeżeli chodzi o okres od 16 czerwca 2016r., kiedy to organowi doręczono postanowienie SKO w [...], to organ nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, zdecydował się na zaskarżenie tego postanowienia do sądu administracyjnego. Fakt nie rozpoznawania wniosku spowodowany był więc nie zaniechaniem i bezczynnością organu, a jedynie koniecznością zapoznania się z rozstrzygnięciem sądów administracyjnych w tymże zakresie, które do dnia dzisiejszego prawomocnie nie nastąpiło.
Jednakowoż w sytuacji, gdy Skarżąca złożyła do SKO w [...] zażalenie na przewlekłość organu w trybie art. 37 k.p.a., a SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. uwzględniło przedmiotowe zażalenie i nakazało rozpoznać wniosek w terminie 7 dni, Wójt Gminy [...] szanując to rozstrzygnięcie, rozpoznał wniosek Skarżącej i w wyznaczonym terminie wydał postanowienie w tym przedmiocie. Taka informacja (o rozpoznaniu jego wniosku w wyznaczonym przez SKO w [...] terminie) została również przekazana Skarżącej w piśmie z dnia 25.11.2016 r.
Rozpoznanie wniosku Skarżącej nastąpiło przed powzięciem przez organ informacji o wniesieniu przedmiotowej skargi (skarga wpłynęła do organu w dniu 2 grudnia 2016r.), co powoduje, że bezprzedmiotowy staje się główny wniosek skargi tj. zobowiązanie Organu do wydania zaświadczenia (na marginesie organ wskazał, że sąd mógłby nakazać rozpoznanie sprawy, a nie nakazanie rozstrzygnięcia w konkretny sposób tj. poprzez wydanie zaświadczenia). Z analogicznych względów zdaniem organu nie zasługują na uwzględnienie pozostałe żądania skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania także w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy przewlekłości w zakresie wydania zaświadczenia. Należy wskazać, że samo zaświadczenie (jego treść) jako akt władzy publicznej nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Nie dotyczy bowiem uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednak czynność jego wydania przez organ administracji publicznej ma już taki charakter. Zainteresowany ma bowiem uprawnienie wynikające z przepisów prawa do tego, aby wobec niego została podjęta czynność z zakresu administracji publicznej, polegająca na wydaniu mu zaświadczenia. Bezczynność lub przewlekłość w podejmowaniu takiej czynności podlega więc kontroli sądu administracyjnego.
Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie sprawy w terminie, a w wyniku jego rozpatrzenia, organ wyższego stopnia uznając zasadność zażalenia wyznaczył organowi I instancji 7 dniowy termin do rozpatrzenia sprawy. Skarżąca wezwała także organ do usunięcia naruszenia prawa.
Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie przewlekłości, jednak wyłącznie w okresie od 16 czerwca 2016r. do dnia 30 listopada 2016r., a więc do daty rozstrzygnięcia wniosku złożonego w dniu 4 lutego 2015r. i tym samym ustania stanu przewlekłości, a następnie w okresie od 31 stycznia 2017r. do 25 maja 2017r a więc do daty wydania kolejnego rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku i ustania stanu przewlekłości.
Nie ma racji skarżący co do tego, że postępowanie od początku tj. od daty złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia było prowadzone z naruszeniem zasad terminowości rozpatrzenia wniosku, utożsamiając niewydanie zaświadczenia pozytywnej treści z kilkudziesięciokrotnym przekroczeniem terminu do załatwienia sprawy.
Należy podkreślić, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
W przypadku zaświadczeń art. 217 § 3 k.p.a. stanowi, że zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Przyjmuje się, że określony w ustawie siedmiodniowy termin znajduje zastosowanie zarówno do wydania zaświadczenia, jak i do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (art. 219 k.p.a.). Tak określny termin nakłada duży rygoryzm co do sprawności postępowania związanego z rozpatrzeniem wniosku o wydanie zaświadczenia, a podstawowym nakazem dla organu właściwego jest działanie bez zbędnej zwłoki, którego granicą jest upływ 7 dni.
W rozpatrywanej sprawie ocenie podlegało więc zachowanie terminu określonego w przepisie art. 217 § 3 k.p.a. oraz prowadzenie sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego.
Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ istnieje wówczas, gdy można mu skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać zatem należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny.
W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] prowadzi postępowanie w sprawie wydania przedmiotowego zaświadczenia po raz czwarty. Nie może być wątpliwości co do tego, że na skutek postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016r., w którym organ odwoławczy orzekł o uchyleniu postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2015r. o odmowie wydania zaświadczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, z chwilą doręczenia postanowienia (w dniu 16 czerwca 2016r.) po stronie organu powstał obowiązek, rozpoznania sprawy w terminie określonym w art. 217 § 3 k.p.a.
W ocenie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania bez znaczenia pozostają przyczyny, dla których nie zostało zakończone, a zwłaszcza czy przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowane zostało okolicznościami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Gd 54/13 - LEX nr 1363047). Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały jednak znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy P.p.s.a., czy też nie.
Tym samym wskazywane przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie co do zaistnienia stanu przewlekłości. Treść obowiązku wynikającego z art. 217 § 3 kpa oznacza niewątpliwie zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania sprawy bez nadania właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych przestojów.
Oceniając tok podejmowanych przez organ czynności należało uznać, że organ rzeczywiście prowadził postępowanie w sposób przewlekły od dnia [...] czerwca 2016r., a więc daty przekazania sprawy do ponownego rozpoznania po uchyleniu w dniu 15 czerwca 2016r. przez SKO w Płocku postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, organ od momentu wpływu wniosku w dniu 4 lutego 2015r. do tej daty nie działał przewlekle, gdyż zachowując ustawowy termin w dniu 11 lutego 2015r. rozstrzygnął sprawę postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia. Także ponownie rozpoznając sprawę na skutek postanowienia SKO w [...] z dnia [...] czerwca 2015r. uchylającego postanowienie i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, nadal działał przestrzegając zasady niezwłoczności, bowiem rozstrzygnął sprawę postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. o odmowie wydania zaświadczenia. Jednak otrzymując sprawę do ponownego rozpoznania po raz kolejny (16 czerwca 2016r. data odbioru postanowienia SKO) organ I instancji lekceważąc fakt wydania postanowienia kasatoryjnego przez organ odwoławczy i wynikający z art. 138 § 2 k.p.a. obowiązek zastosowania wskazań w nim zawartych co do rozpatrzenia sprawy, a także wynikający z art. 217 § 3 k.p.a. nakaz niezwłocznego działania, zaniechał rozpatrywania sprawy. Zamiast nadania sprawie biegu podjął nieusprawiedliwione działania, które nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach, bowiem nie posiadając legitymacji strony organ wniósł skargę na postanowienie organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie mimo wydanego przez WSA w Warszawie postanowienia z dnia 7 września 2016r. o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej, organ w dalszym ciągu nie podjął czynności w sprawie, decydując się na wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podjęte przez organ I instancji czynności nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy i nie prowadziły do jej zakończenia. Ten okres związany z zainicjowaniem postępowania skargowego, w którym organ podejmował jedynie czynności pozorne i niezwiązane ze sprawą należy ocenić jako stan przetrzymywania sprawy bez nadania jej biegu przy użyciu formalnie istniejących, aczkolwiek nieprzysługujących organowi środków. Tym samym jako stan nieznajdującej usprawiedliwienia przewlekłości. Trzeba podkreślić, że nawet gdyby strona posiadająca legitymację do zaskarżenia postanowienia SKO w [...] z dnia [...] czerwca 2016r. uchylającego postanowienie wydane przez Wójta wniosła skargę do sądu administracyjnego, to zainicjowane postępowanie sądowe nie usprawiedliwiałoby powstrzymania się przez organ I instancji od rozstrzygnięcia sprawy przekazanej mu do ponownego rozpatrzenia.
Organ zakończył stan przewlekłości wydając w dniu [...] listopada 2016r. postanowienie o odmowie wydania zaświadczeń respektując wyznaczony przez SKO w [...] 7 dniowy termin do załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcie zostało wydane dzień po nadaniu w placówce pocztowej skargi na przewlekłość (która wpłynęła do organu w dniu 2 grudnia 2016r.), jednak przed jego doręczeniem stronie (w dniu 5 grudnia 2016r.). Skarga zatem dotyczyła jeszcze trwającego stanu przewlekłości, bowiem dopiero z chwilą doręczenia stronie postanowienia zostało ono wprowadzone do obrotu prawnego.
Następnie wobec uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. wskazanego postanowienia organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, od dnia doręczenia akt w dniu 31 stycznia 2017r. organ I instancji miał obowiązek rozpoznać przedmiotowy wniosek w terminie określonym w art. 217 § 3 k.p.a. Organ rozpoznał jednak wniosek dopiero w dniu [...] maja 2017r. wydając postanowienie o odmowie wydania zaświadczeń, przerywając stan przewlekłości w sprawie. Organ co prawda rozpoznał wniosek w terminie 7 dni od daty przekazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze akt sprawy (w dniu 18 maja 2017r.), jednak nie stanowi to usprawiedliwienia dla niepodejmowania przez organ w okresie od 31 stycznia 2017r. do 25 maja 2017r. działań zmierzających faktycznie do rozstrzygnięcia sprawy. Organ w tym czasie występował jedynie do WSA w Warszawie (pismo z dnia 13 lutego 2017r.) i NSA (pismo z dnia 16 marca 2017r.) z prośbą o wypożyczenie akt. Brak akt uniemożliwiający rozpatrzenie sprawy zdaniem sądu obciąża organ, który składając skargę do WSA w Warszawie, a następnie skargę kasacyjną miał świadomość tego, że postępowanie skargowe zainicjowane przez organ wiązać się będzie z koniecznością przekazania akt sprawy. Mimo to jednak organ nie zadbał o przygotowanie materiału umożliwiającego dalsze działanie w postaci przygotowania kserokopii akt poświadczonych za zgodność z oryginałem, nie uczynił tego również po uzyskaniu odmowy wypożyczenia akt przez sądy (co nie wykluczało jednak dostępu do akt sprawy i możliwości wykonania kopii dokumentacji).
Sąd uznał zatem, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania przedmiotowego zaświadczenia jest naganne i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania (ponad 5 m-cy pierwotnie i około 4 m-cy ponownie).
Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, miarkując jej wysokość i uwzględniając zarówno zaniechania organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie w terminie wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też okoliczność, że nastąpiło już kolejne rozstrzygnięcie sprawy od czasu wpłynięcia skargi, a zatem jedynie potrzebę oddziaływania tego środka na przyszłość.
Sąd orzekł także o przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz skarżącej spółki uznając, że przyznana kwota odpowiadająca połowie wymierzonej organowi grzywny będzie stanowić dostateczną funkcję prewencyjną, a także biorąc pod uwagę ustanie stanu przewlekłości, jak również to, że środek ten nie stanowi odpowiednika odszkodowania dla strony za poniesione jej zdaniem straty.
Ze względu na wydanie przez organ postanowienia w dniu 25 maja 2017r., a zatem rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i zakończenie stanu przewlekłości, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do jej rozpoznania. Zobowiązywanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku stało się bezprzedmiotowe ( art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło