I SA/Gd 551/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-06-13
Skład orzekający: Alicja Stępień, Janina Guść, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca w posiadaniu osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która została zaliczona do środków trwałych i podlega amortyzacji, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższej stawki przewidzianej dla przedsiębiorców, nawet jeśli część tej nieruchomości nie jest faktycznie wykorzystywana na cele działalności gospodarczej lub nie spełnia wymogów technicznych dla określonych funkcji?Ratio decidendi
Nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, zaliczona do środków trwałych i podlegająca amortyzacji, jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek podatku od nieruchomości. Kluczowe jest posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę oraz jej potencjalne wykorzystanie w działalności, a nie tylko faktyczne wykorzystanie w danym momencie. Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organu podatkowego, a ewentualne zmiany funkcji nieruchomości powinny być dokonywane w przewidzianym prawem trybie administracyjnym. Brak ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego o trwałym wyłączeniu części budynku z użytkowania wyklucza zastosowanie niższych stawek podatkowych z tego powodu.Stan faktyczny
Skarżąca S. S., prowadząca działalność gospodarczą m.in. związaną z wynajmem lokali, została obciążona podatkiem od nieruchomości za 2016 r. według najwyższych stawek. Organy podatkowe uznały całą nieruchomość za związaną z działalnością gospodarczą, opierając się na jej posiadaniu przez przedsiębiorcę, zaliczeniu do środków trwałych i amortyzacji oraz danych z ewidencji gruntów i budynków wskazujących na funkcję handlowo-usługową. Skarżąca kwestionowała to, twierdząc, że tylko część nieruchomości jest wykorzystywana na cele działalności, a pozostała część ma funkcję mieszkalną lub ze względów technicznych nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarga została oddalona przez WSA w Gdańsku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 września 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 lipca 2016 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. Prezydent Miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia S. S. wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r.
Decyzją z dnia 18 lipca 2016 r. Prezydent Miasta [...] ustalił wymiar podatku od przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność S. S. prowadzącej działalność gospodarczą związaną m.in. z wynajmem lokali, za 2016 r. na kwotę 30.292,00 zł.
Organ I instancji stanął na stanowisku, że strona złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2015 r., z której wynikało, iż strona zgłasza do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przy zastosowaniu najwyższej stawki tylko 125,60 m2 powierzchni gruntu zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej oraz 333,58 m2 powierzchni budynku, a pozostała część działki (407,40 m2) i budynku (1.018,23 m2) powinny być traktowane jako przeznaczone do funkcji mieszkalnej i objęte właściwą stawką opodatkowania. Ponadto strona wskazała, że sposób użytkowania nieruchomości nie zmienił się w stosunku do 2015 r.
W odwołaniu od tej decyzji podatniczka podniosła zarzut naruszenia prawa, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "u.p.o.l.", poprzez przyjęcie, że jako właściciel przedmiotowej nieruchomości jest zobowiązana do zapłacenia podatku od nieruchomości według stawek najwyższych, podczas gdy jedynie część budynku wykorzystywana jest na cele prowadzonej działalności gospodarczej, a także zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość znajduje się na obszarze o funkcji mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej. Podniesiono także zarzut naruszenia ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016r. poz. 778), poprzez przyjęcie, że jako obowiązującą zastosowano zmianę funkcji budynku i działki, wprowadzoną przez Wydział Geodezji i Katastru Urzędu Miejskiego w [...] w dniu 13 marca 2015 r., podczas gdy zmiana ta była niedopuszczalna i nie rodziła skutków prawnych, bowiem nadal obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie spór dotyczy kwestii, jaką stawką podatku od nieruchomości należało opodatkować będący w posiadaniu podatniczki grunt oraz budynki, tj. stawką przewidzianą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak uczynił organ I instancji, czy też według stawki właściwej dla gruntów pozostałych i budynków wedle stawki jak dla budynków mieszkalnych. Analizując unormowania zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy stwierdził, że wykładnia gramatyczna art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. mogłaby prowadzić do wniosku, że każda nieruchomość zakupiona przez przedsiębiorcę i znajdująca się w jego posiadaniu, bez względu na sposób jej wykorzystywania, czy cel zakupu (poza wyjątkami wprost w ustawie przewidzianymi), podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek podatkowych. O ile w przypadku przedsiębiorców, niebędących osobami fizycznymi, wnioski takie są logiczne i uzasadnione ze względu na jedność podmiotową, o tyle w przypadku osób fizycznych posiadających status przedsiębiorcy sprawa się komplikuje. Podmiot taki występuje bowiem w obrocie w dwojakim charakterze, raz jako osoba prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), a raz jako przedsiębiorca. Wiąże się to z tym, że posiadająca status przedsiębiorcy osoba fizyczna dysponuje majątkiem, który z jednej strony wiąże się z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, z drugiej - majątkiem służącym realizacji poza mieszkaniowych potrzeb osobistych podatnika, a często również i jego rodziny. Występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli, uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie podatku od nieruchomości.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie kluczowe zatem znaczenie ma ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość jest związana z przedsiębiorstwem podatnika. Organ wskazał, że nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub - biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej - może być wykorzystana wprost na ten cel. Ujęcie nieruchomości w prowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, czy dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, albo też zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości - przesądza o jej gospodarczym przeznaczeniu, to jednak nie jest to jedyne kryterium decydujące o takiej kwalifikacji np. gruntu czy też budynku. Do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że mogą być one wykorzystywane na ten cel.
Organ wskazał, że sporny grunt oraz budynki i budowle są własnością przedsiębiorcy, a przedmiotowa nieruchomość była przez stronę zaliczona do własnych środków trwałych i podlegała amortyzacji. Potraktowanie nieruchomości jako podlegających amortyzacji potwierdzało, że stanowiły one obiekty kompletne i zdatne do użytku, do jakiego zostały przeznaczone, a więc do prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów ustawy podatkowej w zakresie uznania spornych obiektów jako budowli związanych z działalnością gospodarczą nie zasługiwały na uwzględnienie.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ przyjął, że sporny grunt jest przeznaczony do działalności gospodarczej, a rodzaj prowadzonej działalności przez stronę wskazuje, że grunt ten może być wykorzystywany do tej działalności.
Tym samym Kolegium uznało, że sporna nieruchomość stanowi współwłasność osoby fizycznej działającej jako przedsiębiorca, a jej potencjalne wykorzystywanie związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Dodatkowo organ nadmienił, że powołując się na tzw. względy techniczne uniemożliwiające korzystanie ze spornej części budynku w celu prowadzenia w niej działalności gospodarczej strona nie dostrzegła, iż brzmienie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zmieniło się z dniem 1 stycznia 2016 r., skutkiem czego z jego treści wyeliminowano pojęcie "względów technicznych".
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, S. S. zarzuciła decyzji naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
w zakresie przepisów art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., polegające na przyjęciu, że sam fakt posiadania nieruchomości przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą jest wystarczający do obciążenia jej podatkiem od nieruchomości w stawce najwyższej przewidzianej dla przedsiębiorców, podczas gdy jedynie część nieruchomości jest związana i faktycznie wykorzystywana na cele prowadzonej działalności gospodarczej oraz nieuzasadnionym przyjęciu, że każda nieruchomość nabyta i posiadana przez osobę fizyczną mającą status przedsiębiorcy, to nieruchomość związana z prowadzoną przez niego działalnością,
2) prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie podatkowym i odwoławczym z mocy art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "o.p.", polegające na tym, że organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji i nie uwzględnił stanowiska podatniczki; nie przeprowadził dowodu z przesłuchania jej w charakterze strony na okoliczności wskazywane w odwołaniu od decyzji podatkowej; nie ustalił rzeczywistego charakteru nieruchomości, podczas gdy podatniczka wielokrotnie wskazywała, że nieruchomość w całości nie jest i nie była oraz nie może być wykorzystywana na cele prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i tylko jej część, czyli parter budynku zgodnie z treścią złożonej deklaracji podatkowej, jest związana z działalnością gospodarczą; nie ustalił rzeczywistych powierzchni wraz z uwzględnieniem wysokości pomieszczeń, które podlegają opodatkowaniu, co w istotny sposób wpłynęło na wysokość wymierzonego podatku od nieruchomości.
Strona wniosła ponadto o uzupełnienie postępowania dowodowego przez:
1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego inż. Zbigniewa Kmieciaka na okoliczność, że nieruchomość należąca do skarżącej nie może być w całości wykorzystywana na cele prowadzonej przez podatniczkę działalności gospodarczej, a tylko w części parterowej, ze względu na niespełnienie wymogów technicznych i podstawowych warunków określonych przepisami prawa,
2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony skarżącej na okoliczności związane z ze sposobem wykorzystywania nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, że samo posiadanie przez przedsiębiorcę nieruchomości nie może być czynnikiem determinującym wysokość podatku. Skarżąca stwierdziła, że brak związku pozostałej części budynku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą jest podyktowany niespełnieniem przez budynek wymogów technicznych i konstrukcyjnych oraz wysokości kondygnacji przewidzianych przepisami prawa budowlanego. Wysokość stropu znajdującego się nad pierwszym piętrem oraz wysokość kondygnacji trzeciego piętra nie spełniają warunku wysokości pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i wynoszą odpowiednio 2,14 m i 2,19 m w świetle sufitu podłogi. Tym samym nie spełniają one warunków na przeznaczenie ich na lokale handlowo-usługowe. Skarżąca stwierdziła, że element ten wpływa z kolei na wysokość podatku od nieruchomości i powoduje konieczność zastosowanie niższej stawki podatkowej z uwzględnieniem 50% bonifikaty przysługującej za nieruchomości o obniżonej wysokości stropów, co nie zostało jednak zbadane ani uwzględnione przez organy podatkowe.
Skarżąca, w odniesieniu do kwestii dokonywanych odpisów amortyzacyjnych, wskazała, że jest to kwestia poboczna i niezwiązana z wymiarem podatku od nieruchomości.
Zdaniem skarżącej, uzasadnienia nie znajdują także dokonane w 2015 r. zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Wykreślenie dotychczasowej klasyfikacji nieruchomości oznaczonej jako budynki mieszkalne położone na gruntach oznaczonych jako inne tereny zabudowane (Bi) i następnie wpisania nowej klasyfikacji, tj. budynki handlowo-usługowe, jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tereny, na których znajduje się budynek zostały oznaczone jako mieszkaniowe wielorodzinne, tereny usług. Zmiana klasyfikacji i funkcji budynku nie była natomiast konsekwencją zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wymagałoby zachowania właściwej procedury. Uwzględniając nawet dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków po dokonanej przez Urząd Miasta w [...] zmianie, główna funkcja budynku została oznaczona jako inny budynek handlowo-usługowy. To zaś nie pozwala przesądzić o obciążeniu skarżącej najwyższą stawką podatku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej w dalsze części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja nie zawiera wadliwości uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowi kwalifikacja z punktu widzenia zastosowania właściwej stawki podatkowej części powierzchni budynku będącego własnością skarżącej, prowadzącej działalność gospodarczą. Skarżąca twierdziła bowiem, że część powierzchni budynku nie jest związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, jest przeznaczona na cele mieszkaniowe i ze względów technicznych nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym powierzchnia ta nie podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organy przyjęły natomiast, w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków, że budynek ma charakter niemieszkalny, a zatem podlega opodatkowaniu stawką właściwą dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Przechodząc do oceny zaistniałego w sprawie sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. stanowił, że za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a, który to przepis stanowi, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Zagadnienie opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy było już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wypracował w tym zakresie bogaty dorobek orzeczniczy. Przykładowo, w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3049/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. (opubl., podobnie jak pozostałe przywołane w uzasadnieniu wyroki, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym "www.orzeczenia. nsa.gov.pl").
Niewątpliwie będący przedmiotem postępowania grunt i budynek są w posiadaniu przedsiębiorcy, słusznie zatem zostały przez organ uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazać przy tym należy, że o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście w danym okresie prowadzona, ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, ze skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie wynajmu i zarządzania nieruchomościami, budownictwa, działalności związanej z tłumaczeniami, doradztwa, pozostałej działalności komercyjnej, nie sklasyfikowanej gdzie indziej. Jest ona właścicielką nieruchomości, zabudowanej budynkiem położonego w S. przy ul. [...]. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że nieruchomość zbudowana jest budynkiem handlowo–usługowym. Przedmiotowa nieruchomość pozostaje zatem własnością podmiotu gospodarczego i niewątpliwie, co do zasady, może być wykorzystywana na cele związane z prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą. Ze znajdującej się w aktach kopii karty księgi inwentarzowej posiadanych nieruchomości oraz tabeli amortyzacyjnej za lata 2014-2016 wynika, że budynek, położony w S., przy ul. [...] zaliczony został przez skarżącą do środków trwałych w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Został przejęty do użytkowania w dniu 31 stycznia 2010 r. na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...] i od budynku dokonywane są coroczne odpisy amortyzacyjne. Nieruchomość w całości jest zatem związana z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą.
Z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z ust. 2a pkt 1 i 3 u.p.o.l., wynika, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Skarżąca kwestionując wymiar podatku winna wykazać zaistnienie tych okoliczności. Skarżąca nie wykazała w postępowaniu administracyjnym, że część nieruchomości ma przeznaczenie mieszkalne.
Wskazać należy, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku, w tym podatku od nieruchomości. Użyte w przywołanym przepisie wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący.
Biorąc pod uwagę unormowanie art. 21 ust. 1 u.p.g.k. organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09 wskazano, że z uwagi na treść art. 21 ust. 1 u.p.g.k., jeśli budynek został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Pogląd o wiążącej mocy art. 21 ust. 1 u.p.g.k. dla ustalenia wysokości podatku od nieruchomości jest poglądem szeroko prezentowanym w orzecznictwie sądowym (por. wyroki: z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 836/08, czy też wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Po 363/09, z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 1651/11). W przywołanych orzeczeniach stwierdzono, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.
Dopóki ewidencja gruntów i budynków nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym dane z ewidencji nie mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Natomiast to podatnicy podatku od nieruchomości powinni zgłaszać właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 1 i 2 u.p.g.k.). Skarżąca nie dokonała zgłoszenia takiej zmiany.
Przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k.
Nie zasługuje także na aprobatę pogląd skarżącej, która powołując się na treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wywodziła, iż organ podatkowy winien na nim opierać dane i zapisy w ewidencji gruntów i budynków oraz określać wymiar podatku. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest podstawą do automatycznej zmiany sposobu użytkowania budynków znajdujących się na danym terenie. Organy administracji procedujące w sprawie nie były uprawnione do przyjęcia do wymiaru podatku okoliczności faktycznych sprzecznych z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko strony, że organ winien był ustalić mieszkaniowe przeznaczenie części nieruchomości nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Organ odwoławczy słusznie nie uwzględnił składanego przez stronę wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z jej przesłuchania. Zgodnie, bowiem z art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a wniosek dowodowy złożony został na okoliczność wykorzystywania nieruchomości na cele mieszkalne .
Na marginesie wskazać należy, że z okoliczności sprawy wynika, że na wniosek S. S. zostało wydane przez Wydział Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w [...], zaświadczenie o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Morcinka" inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku usługowego na budynek mieszkalny wielorodzinny z funkcją usługową w poziomie parteru. Jednakże podatniczka nie złożyła odpowiedniego zgłoszenia zmiany funkcji budynku usługowego położonego w S., przy ul. [...] na lokale mieszkalne, w związku z tym nie wydano decyzji o pozwoleniu na przebudowę, przekształceniu pomieszczeń w lokale mieszkalne i zmianie sposobu użytkowania. Nie można w tych okolicznościach zaakceptować poglądu, że w budynku, stanowiącym własność strony skarżącej, znajdują się lokale mieszkalne. Również grunt, na którym jest usytuowany jest obiekt, do czasu zmiany jego klasyfikacji, nie może być przez podatniczkę wykazywany w podziale na tereny inne i tereny mieszkaniowe.
Odnośnie zarzutu skarżącej dotyczącego stanu technicznego budynku, wskazać należy, że zgodnie z art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l., do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się wyłącznie takich budynków lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. W stosunku do przedmiotowego budynku decyzja taka nie została wydana. Zatem organ orzekając w takim stanie prawnym nie mógł uwzględnić wskazywanych przez skarżącą okoliczności dotyczących stanu technicznego budynku.
Odnosząc się do sformułowanych przez stronę skarżącą wniosków dowodowych, wyjaśnić należy, że z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowód z przesłuchania skarżącej nie był zatem w postępowania sądowoadministracyjnym w ogóle dopuszczalny.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z przedstawionej ekspertyzy. Co do zasady, sąd administracyjny orzeka bowiem na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Dowód z ekspertyzy rzeczoznawcy zawnioskowany został na poparcie tezy, że część budynku nie może być wykorzystywana na cele prowadzonej działalności gospodarczej, z uwagi na niespełnienie wymogów technicznych i warunków określonych przepisami prawa. W kontekście stanu technicznego budynku dowód ten nie zasługiwał na zasługiwał na uwzględnienie, bowiem okoliczność tą skarżąca winna była wykazać decyzją, o jakiej jest mowa w art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. Natomiast podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące wysokości pomieszczeń I I III piętra są sprzeczne z danymi wynikającymi z akt sprawy, a dane te nie były przez stronę w postępowaniu administracyjnym kwestionowane. Wskazać należy, że organ przy wymiarze podatku uwzględnił okoliczność, że część budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej miała wysokość poniżej 2,20 m. Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynikało, że powierzchnia taka w przedmiotowym budynku wynosiła 69,40 m2. W wydanej decyzji organ i ustalił wymiar podatku w tym zakresie od powierzchni 34,70 m2. Fakt, że cześć powierzchni o wielkości 69,40 m2 w przedmiotowym budynku miała wysokość poniżej 2,20 m nie wykluczał możliwości prowadzenia w tej nieruchomości działalności gospodarczej, bowiem przy działalności usługowo-handlowej, nie cała część pomieszczeń przeznaczona być musi dla klientów, lecz może także być wykorzystana na inne cele, jak np. magazynowe. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym skarżąca nie kwestionowała ustaleń organu odnośnie wysokości pomieszczeń w budynku. Dowód w postaci opinii rzeczoznawcy, złożony przez skarżącą na tę okoliczność dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego należało zatem uznać za spóźniony i przyczyniający się do przedłużenia postępowania. Dodatkowo wskazać należy, że zbadanie wysokości pomieszczeń w budynku nie wymaga wiadomości specjalnych i co do zasady winno nastąpić w trybie oględzin budynku.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności przepisów postępowania dowodowego. Organy podatkowe zgromadziły bowiem pełny materiał dowodowy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122, art. 181 i art. 187 § 1 o.p.), który poddany został wszechstronnej i wyczerpującej ocenie, mieszczącej się w granicach zakreślonych w art. 191 o.p. Ocena ta nie nosi znamion dowolności, jest logiczna i pełna. Organy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, nie dopuściły się także naruszenia przepisów prawa materialnego.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło