II OSK 1001/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-24

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Andrzej Jurkiewicz, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, złożony przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o scalaniu i wymianie gruntów wprowadzającej 5-letni termin do wzruszenia decyzji, wszczyna postępowanie w rozumieniu przepisów intertemporalnych, nawet jeśli postanowienie o wznowieniu postępowania nie zostało formalnie wydane?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, złożony przed wejściem w życie nowelizacji wprowadzającej 5-letni termin do wzruszenia decyzji, wszczyna postępowanie w rozumieniu przepisów intertemporalnych. W związku z tym, nie miał zastosowania art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, a negatywna przesłanka wznowienia postępowania nie wystąpiła.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1968 r. zatwierdzającą projekt wymiany gruntów. Starosta odmówił wznowienia, powołując się na 5-letni termin wynikający z ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji, uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przed wejściem w życie nowelizacji wprowadzającej termin, a organ prowadził postępowanie mimo braku formalnego postanowienia o wznowieniu. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz W.S. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 października 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 391/17 w sprawie ze skargi W.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz W.S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 391/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi W.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty G. z dnia [...] lipca 2014 r. oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1968 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w G. zatwierdziło projekt wymiany gruntów w stosunku do W.S. - jego gruntów położonych we wsi [...] o powierzchni 14,80 ha na grunty położone we wsi [...] o powierzchni 8,07 ha. Wnioskiem z dnia 31 maja 2010 r. W.S. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Starosta G., na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2014 r., poz. 700), odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w myśl art. 33 ust. 2 ostatnio wymienionej ustawy do postępowań nadzwyczajnych dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych nie stosuje się art. 145-146b oraz art. 154-156 k.p.a., jeżeli od dnia w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia i wymiany gruntu stała się ostateczna upłynęło 5 lat. Dlatego też, w przedmiotowej sprawie, ze względu na upływ pięcioletniego terminu określonego w ustawie nie jest możliwe wznowienie postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wnioskodawca, podnosząc że przepis art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów nie ma tutaj zastosowania, gdyż wniosek o wznowienie został złożony przed jej wejściem w życie. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zakwestionowane postanowienie Starosty G. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że sam wniosek nie wszczyna postępowania, taki skutek ma dopiero wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Dlatego w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zostało wszczęte i jest w toku i tym samym korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2013 r., poz. 1157). Skargę na powyższe postanowienie wniósł W.S., zarzucając temu aktowi naruszenie: art. 10 k.p.a., art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r., art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. W uzasadnieniu podkreślił, że nie sposób uznać argumentacji Starosty i organu odwoławczego. Wniosek o wznowienie został przez niego złożony pond półtora roku przed wejściem w życie nowelizacji zmieniającej ustawę o scalaniu i wymianie gruntów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. W ocenie Sądu wniesiona skarga była uzasadniona. Podstawę uchylenia postanowień organów obu instancji stanowiły przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd przybliżył regulacje dotyczące instytucji wznowienia postępowania, a następnie wyjaśnił, że nie podziela argumentacji organów, gdyż w sprawie nie miał zastosowania art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Dalej zaznaczył, iż w tej sprawie nie wydano postanowienia o wznowieniu postępowania, jednakże organ pierwszej instancji dwukrotnie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie z wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 r., a następnie przeprowadził szereg czynności dowodowych, co świadczy o prowadzeniu postępowania wznowieniowego. Badanie wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w sytuacji ustalenia, że spełnione zostały formalne przesłanki wznowienia postępowania. Nie sposób wobec tego podzielić argumentacji Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotową decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 r. W konsekwencji, w ocenie Sądu, brak wydania w rozpoznawanej sprawie postanowienia o wznowieniu postępowania nie może stanowić wystarczającego uzasadnienia dla odmowy zastosowania przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wskazują bowiem, że pomimo niewydania postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a., organ prowadził postępowanie z wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Oznacza to, że zgodnie z regułą intertemporalną zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w rozpoznawanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. W konsekwencji Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie wstąpiła negatywna przesłanka wznowienia postępowania wskazana w omawianym przepisie. Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że pierwsze podanie skarżącego o wznowienie postępowania wpłynęło do Starosty w dniu 7 czerwca 2010 r. W momencie złożenia podania nie obowiązywał przepis art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania wydane zostało wydane w dniu [...] lipca 2014 r. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw, aby uchybienie organu polegające na niewydaniu przez okres 4 lat postanowienia o wznowieniu postępowania, w sytuacji spełnienia formalnych przesłanek wznowienia postępowania, obciążało skarżącego w ten sposób, że w niniejszej sprawie nie miałaby znaleźć zastosowania reguła intertemporalna zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Skarżący działając w zaufaniu do organów Państwa oraz stanowionego przez nie prawa złożył wniosek o wznowienie postępowania w okresie, w którym przepisy nie zawierały czasowego ograniczenia możliwości wzruszenia decyzji w przedmiocie wymiany gruntów. Do takich właśnie sytuacji zastosowanie znajduje art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi. Jednoczenie organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez odmowę zastosowania art. 149 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną może nastąpić także w sposób dorozumiany; 2. przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 3 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd odstąpił od umorzenia postępowania w sytuacji, gdy jednocześnie uznał, że wniosek o wznowienie postępowania wywołał już skutek w postaci wszczęcia postępowania i rozpoznania przesłanek wznowieniowych; 3. przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie wykazał, aby naruszenie prawa materialnego miało miejsce i miało wpływ na wynik sprawy; 4. przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie wykazał, które przepisy postępowania administracyjnego zostały naruszone i czy to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Stosownie do art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji tej normy wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. np. wyroki NSA z 17 maja 2011 r. I OSK 113/11; z 20 stycznia 2006 r. I OSK 344/05 i I OSK 345/05). Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (zobacz: wyrok NSA z 3 lutego 2011 r. II GSK 221/10). W rozpatrywanej sprawie zaskarżony wyrok uwzględniający skargę W.S. w pełni odpowiada prawu, mimo iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie to zawiera częściowo błędne uzasadnienie. Dlatego też w tych warunkach wniesiona skarga kasacyjne nie zasługiwała na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek oddalenia wniesionego środka odwoławczego złożonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli legalności w tej sprawie było ostateczne postanowienie skarżącego kasacyjnie organu z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty G. z dnia [...] lipca 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1968 r. - zatwierdzającą projekt wymiany gruntów położonych we wsi [...], z uwagi na upływ pięcioletniego terminu o jakim mowa w art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Przyjęto również w zaskarżonym postanowieniu, że sam wniosek skarżącego z dnia 31 maja 2010 r. nie wszczyna postępowania, taki skutek ma dopiero wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, którego w tej sprawie nie podjęto. Dlatego też organ zaznaczył, że nie można uznać by postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zostało wszczęte i jest w toku, a tym samym korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2013 r., poz. 1157). Z takim stanowiskiem nie zgodził się Sąd pierwszej instancji, prawidłowo –zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – uznając, że zgodnie z regułą intertemporalną zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w rozpoznawanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów i że w konsekwencji nie wstąpiła negatywna przesłanka wznowienia postępowania wskazana w omawianym przepisie. Natomiast wadliwie przyjęto na poparcie tej tezy, że w rozpoznawanej sprawie doszło do wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego z dnia 31 maja 2010 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w G. z dnia [...] kwietnia 1968 r., pomimo braku formalnego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tej argumentacji, albowiem inne przesłanki, poniżej zaprezentowane, zadecydowały, iż zgodnie z regułą intertemporalną zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej wobec wniosku skarżącego nie znajdował zastosowania art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Przede wszystkim niesporne jest, że w przedmiotowym postępowaniu wnioskiem z dnia 31 maja 2010 r. W.S. (syn W.S.) zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w G., nr [...], o zatwierdzeniu projektu wymiany gruntów w stosunku do W.S. - gruntów położonych we wsi [...] o powierzchni 14,80 ha na grunty położone we wsi [...] o powierzchni 8,07 ha. Na skutek tego wniosku Starosta G. pismami z dnia 10 sierpnia 2010 r. i z dnia 14 września 2010 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania o wznowieniu postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 r., a następnie organ pierwszej instancji przeprowadził szereg czynności procesowych jak rozprawa administracyjna w dniu 13 października 2010 r. czy też przesłuchanie świadków, jednakże, co jest niesporne, nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Niemniej jednak, przedmiotowy wniosek z dnia 31 maja 2010 r. złożony został z uchybieniem jednomiesięcznemu terminowi o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Jak wynika to z akt sprawy, o fakcie uchybienia ww. terminowi skarżący dowiedział się z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2012r. sygn. akt IV SA/Po 1261/11, którym oddalono skargę strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2011r. o odmowie wznowienia postępowania zatwierdzającego projekt wymiany gruntów, z uwagi na uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie. Stąd też skarżący pismem z dnia 11 maja 2012 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminy skarżący dopełnił czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Wniosek ten w efekcie został pozytywnie rozpatrzony postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2014 r. Mając na uwadze powyższe niesporne ustalenia, zauważyć należy, iż przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów do dnia 16 października 2013 r. nie zawierały regulacji, które ograniczałyby czasowo prowadzenie postępowań nadzwyczajnych wobec decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania lub wymiany gruntów, albowiem z tym dniem weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie (Dz.U. z 2013 r., poz. 1157) nowelizując art. 33 poprzez oznaczenie dotychczasowej treści tego przepisu jako ust. 1 i dodając ust. 2 w brzmieniu "Do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat.". Przywołana wyżej nowelizacja zawierała w art. 2 ustawy nowelizującej przepisy intertemporalne wskazując w ust. 1, że do postępowań scaleniowych lub wymiennych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast w ustępie 2 tej normy określono, iż do postępowań administracyjnych, o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z dyspozycji art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jednoznacznie wynika, że do wszystkich postępowań nadzwyczajnych tam wymienionych wszczętych przed dniem 16 października 2013 r. stosuje się przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu dotychczasowym, a więc nie obowiązują wówczas ograniczenia czasowe do prowadzenia postępowań nadzwyczajnych wobec decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania lub wymiany gruntów. Skoro w przepisie tym odniesiono się do "postępowań administracyjnych wymienionych w art. 33 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1" to taka treść omawianej normy wyraźnie wskazuje, iż generalnie przepis ten dotyczy wszystkich tam wskazanych postępowań nadzwyczajnych, a tym samym, w takiej sytuacji, decyduje data wniesienia podania wszczynającego postępowanie zarówno z art. 154, art. 155, postępowania nieważnościowego, jak i postępowania o wznowienie. To, że jedynie w ramach postępowania o wznowienie występuje przepis nakazujący wznowić postępowanie w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.) nie zmienia wyżej wyrażonego stanowiska, gdyż nie można uzależniać od działania organu oceny potrzeby zastosowania regulacji art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Obiektywne kryterium wszczęcia dla wszystkich postępowań nadzwyczajnych zamieszone w omawianym przepisie wiązać należy zatem wyłącznie z datą wniesienia podania wszczynającego właściwe postępowanie nadzwyczajne. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyduje data złożenia podania o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w G. z dnia [...] kwietnia 1968 r. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący dopełnił czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Datą tą jest więc dzień 11 maja 2012 r. i z ww. dniem należy przyjąć, że nastąpiło wszczęcie (uruchomienie) spornego postępowania o wznowienie w kontekście przepisu intertemporalnego zamieszczonego w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Z kolei oznacza to, że zgodnie z regułą intertemporalną zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w rozpoznawanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, bowiem wszczęcie w tej sprawie postępowania o wznowienie nastąpiło z dniem 11 maja 2012 r., a więc jeszcze przed dniem 16 października 2013 r. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że nie wstąpiła negatywna przesłanka wznowienia postępowania wskazana w ww. przepisie. Dlatego też należało przyjąć, iż przedmiotowe postępowanie w sprawie wznowienia zostało wszczęte mimo braku wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. i jest w toku, a tym samym korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Niewątpliwie rację ma Sąd pierwszej instancji, iż skarżący działając w zaufaniu do organów Państwa oraz stanowionego przez nie prawa złożył wniosek o wznowienie postępowania w okresie, w którym przepisy nie zawierały czasowego ograniczenia możliwości wzruszenia decyzji w przedmiocie wymiany gruntów, dlatego też do takich sytuacji zastosowanie znajduje art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Z tych powodów należy uznać, że Sąd pierwszej instancji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, prawidłowo zastosował konstrukcję prawną z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylając w ramach sądowej kontroli legalności zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Nie było też jakichkolwiek podstaw do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji wskazywanego w petitum skargi kasacyjnej przepisu art. 145 § 3 p.p.s.a. Przypomnieć jedynie należy, że zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracyjnego, wykonuje nałożony na organ obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W rozpoznawanej sprawie w żadnym wypadku nie zaistniały pozytywne przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a., dlatego też nie było jakichkolwiek podstaw do zastosowania ww. normy prawa procesowego. Zatem mając na uwadze dotychczasowe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił wniesioną skargę kasacyjną z uwagi na to, iż zaskarżony wniesionym środkiem odwoławczym wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a., ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż Sąd pierwszej instancji, to ocena ta jest wiążąca dla organów administracji oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie w pkt 2 wyroku zamieszczono orzeczenie o kosztach, które oparto na przepisie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło