III SA/Wa 1311/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-19

Skład orzekający: Dominik Gajewski, Sławomir Kozik, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochody uzyskane przez żołnierza zawodowego z tytułu pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa w Polskim Narodowym Przedstawicielstwie Wojskowym przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił NATO podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Dochody uzyskane przez żołnierza zawodowego z tytułu pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa w Polskim Narodowym Przedstawicielstwie Wojskowym przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił NATO podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd uznał, że Polskie Narodowe Przedstawicielstwo Wojskowe przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił NATO mieści się w pojęciu "jednostki wojskowej" w rozumieniu tego przepisu, a organy podatkowe błędnie zinterpretowały ten przepis, odwołując się do definicji z innych ustaw.
Stan faktyczny
Skarżący Z. i B. W. domagali się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., kwestionując opodatkowanie należności zagranicznych uzyskanych przez Z. W. z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że należności te podlegają opodatkowaniu, ponieważ Z. W. nie spełniał przesłanek zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie służył w "polskiej jednostce wojskowej" użytej w określonym celu. Skarżący zarzucili organom błędną interpretację tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Z. W. i B. W. kwotę 3.482 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dominik Gajewski, Sędziowie sędzia WSA WSA Sławomir Kozik (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. i B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Z.W. i B. W. kwotę 3.482 zł (słownie: trzy tysiące czterysta osiemdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej również: "DIS") nr [...] z [...] lutego 2016 r., wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn.zm., dalej: "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania z 16 grudnia 2015 r., wniesionego przez Z. i B.W., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2015 r., odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Państwo Z. i B.W. złożyli 8 kwietnia 2013 r., w Urzędzie Skarbowym w R. wspólne zeznanie podatkowe PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012. Następnie 14 lipca 2015 r. Pełnomocnik Strony wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., w kwocie 35.477,00 zł, składając również korektę zeznania podatkowego. W uzasadnieniu ww. wniosku Pełnomocnik Strony zakwestionował zasadność pobrania przez płatnika podatku dochodowego od należności zagranicznych wypłaconych w 2012 r. Panu Z.W., które zdaniem Strony, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm., dalej: "u.p.d.o.f."), są wolne od podatku. Do wniosku dołączono m.in. kserokopię zaświadczenia nr [...] z [...] lutego 2013 r., wydanego przez Ministerstwo Obrony Narodowej Departament Administracyjny, z którego wynika, że Pan Z.W. otrzymał w 2012 r. z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, do której został wyznaczony decyzją/rozkazem właściwego organu, kwotę 140.139,59 zł. Ponadto do wniosku dołączono kserokopię: rozkazu personalnego nr [...] z [...] sierpnia 2011 r., zaświadczenia z [..] lipca 2014 r. z którego wynika, iż Pan Z.W. od 1 września 2011 r. pełnił zawodową służbę wojskowa na stanowisku służbowym w Polskim Narodowym Przedstawicielstwie Wojskowym przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych sił [...], opis stanowiska służbowego oraz pełnomocnictwo wraz dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Nie zgadzając się z wysokością zobowiązania podatkowego wykazanego w korekcie zeznania, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] października 2015 r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Następnie po przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ pierwszej instancji decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...], określił Państwu Z. i B.W. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w wysokości 46.577,00 zł, nie znajdując podstaw do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., w stosunku do należności zagranicznej otrzymywanej przez Pana Z.W. Rozpatrując natomiast wniosek o stwierdzenie nadpłaty za 2012 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Organ I instancji powołał się na powyższą decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Wskazał że z analizy art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., wynika, że dla nabycia przedmiotowego zwolnienia podatkowego niezbędne jest, aby żołnierz lub pracownik wojska wchodził w skład jednostki wojskowej użytej poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, bądź też wykonywał zadania poza granicami państwa jako obserwator wojskowy lub osoba posiadająca status obserwatora wojskowego w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych. Jednakże przedmiotowe zwolnienie nie obejmuje wynagrodzenia za pracę oraz uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących z tytułu pełnienia służby. Organ wskazał, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęć: jednostki wojskowej, obserwatora wojskowego czy osoby posiadającej status obserwatora wojskowego. W związku z powyższym zwolnienie wynikające z przytoczonego art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozpatrywać w świetle przepisów regulujących pełnienie zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Organ stwierdził następnie, że art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., obejmuje wyłącznie żołnierza skierowanego do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) ww. rozporząd2:enia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Ponadto organ wskazał, że użycie jednostki wojskowej poza granicami państwa może nastąpić tylko i wyłącznie na podstawie art. 2 pkt 1 i art. 3 ust. 1 ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, tj. na mocy postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wydanego na wniosek Rady Ministrów bądź Prezesa Rady Ministrów. Organ I instancji, uwzględniając stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa, doszedł do wniosku, że Pan Z.W. nie spełnia przesłanek określonych w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., a zatem otrzymana przez Stronę w 2012 r. należność zagraniczna w wysokości 140.139,59 zł nie podlega zwolnieniu na podstawie niniejszego przepisu. Pełnomocnik Strony, 16 grudnia 2015 r. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2015 r. odmawiającej stwierdzenia nadpłaty. Po rozpatrzeniu odwołania DIS powołał się na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2015 r. nr [...], określił Państwu Z. i B.W. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Wskazał następnie, że wysokość tego zobowiązania została zaakceptowana przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., który działając jako organ odwoławczy, decyzją z [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję wymiarową organu podatkowego pierwszej instancji. Podtrzymał tym samym stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego W., co do opodatkowania dochodu uzyskanego przez Pana Z.W. w 2012 r. z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, do której został wyznaczony decyzją/rozkazem właściwego organu. Organ wskazał, że ponieważ wysokość zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie nie wynikała ani z pierwotnie złożonego zeznania podatkowego, ani z jego korekt to należy uznać, iż postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego miało w niniejszej sprawie charakter procedury zasadniczej (pierwotnej) w stosunku do postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Tym samym ustalenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego stanowiło część ustaleń faktycznych, mających wpływ na sposób załatwienia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku. DIS stwierdził zatem, że organ pierwszej instancji wydając decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie przeprowadzał na nowo postępowania podatkowego, lecz uwzględniając treść wydanej wcześniej decyzji określającej zobowiązanie rozstrzygał w przedmiocie zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Oznacza to, że prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty organ podatkowy pierwszej instancji nie rozstrzygał po raz drugi o tym, czy należność z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, do której Pan Z.W. został wyznaczony rozkazem właściwego organu, w kwocie 140.139,59 zł, jest opodatkowana, czy też zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., lecz uwzględniając rozstrzygnięcie zawarte w decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, orzekał wyłącznie w przedmiocie zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W skardze z 6 kwietnia 2016 r., wniesionej przez pełnomocnika Skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zaskarżając decyzję DIS z [...] lutego 2016 r. w całości, wnieśli o jej uchylenie oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący, zarzucili rażącą obrazę art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. oraz naruszenie art. 72 § 1 pkt 2, art. 73 § 1 pkt 2, art. 210 § 1 pkt 4, art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1, art. 120 i art. 121 § 1, art. 21 § 3 O.p. oraz art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f. W uzasadnieniu skargi, Skarżący wskazali, że podobnie jak w sprawie dot. określenia wysokości zobowiązania podatkowego, tak w niniejszym sporze zasadniczym problemem prawnym jest odpowiedź na pytania: czy należność zagraniczna żołnierza wyznaczonego do służby poza granicami państwa (w strukturach Polskiego Związku Łącznikowego w USA - członka NATO), korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f., od oceny której uchylił się organ II instancji w wydanej decyzji. Zdaniem Skarżących, organy podatkowe błędnie uznały, że zasadnicze znaczenie dla zastosowania omawianego zwolnienia przedmiotowego ma przesłanka pełnienia przez żołnierza służby poza granicami państwa w składzie polskiej jednostki wojskowej, co nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa, zwłaszcza w treści pkt 83 spornego przepisu u.p.d.o.f., ale też co godzi w założenie o racjonalnym prawodawcy. Skarżący podkreślili, że choć przepis zmienił swe brzmienie 1 stycznia 2011 r., to jednak dotychczasowa ocena sądów dot. przesłanek zwolnienia wciąż zachowuje swą aktualność, z jednym wszak wyjątkiem. Zmiana przepisu spowodowała, że zwolnienie przysługuje tylko tym żołnierzom, którzy w ramach jednostek wojskowych realizują wymienione w przepisie zadania. A więc do zmiany przepisu - zwolnienie przysługiwało wszystkim żołnierzom realizującym wskazane w przepisie zadania, bez względu na ich przynależność do jednostki wojskowej, a po zmianie przepisu - zwolnienie przysługuje tylko tym wszystkim żołnierzom, którzy realizują wskazane w przepisie zadania w ramach jednostki wojskowej. Zdaniem Skarżących błąd interpretacyjny, jakiego dopuścił się organ II instancji, polega także na tym, że nie dostrzegł on, iż racjonalny prawodawca uwzględnił przy tworzeniu spornego przepisu fakt, iż Polska jest członkiem paktu NATO. Stąd prawidłowo przepis mówi o jednostce wojskowej, a nie o polskiej jednostce wojskowej. Żołnierz realizujący te same zadania w ramach międzynarodowych jednostek wojskowych, co żołnierz w polskiej jednostce wojskowej - nie może być wyłączony z dyspozycji spornego przepisu, gdyż posiada tę samą cechę relewantną. Wykładnia przepisu zatem, dokonana przez DIS, godzi nie tylko w domniemanie racjonalności prawodawcy, ale także w zasadę równości wszystkich wobec prawa, wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący stwierdzili, że organy obu instancji miały obowiązek przeanalizowania nie tylko przepisów prawa polskiego, ale również Traktatu północnoatlantyckiego z dnia 4 kwietnia 1949 r., Deklaracji Szczytu Praskiego przyjętej przez Szefów Państw i Rządów, uczestniczących w spotkaniu Rady Północnoatlantyckiej NATO 21 listopada 2002 roku w Pradze, innych dokumentów wewnętrznych i ogólnodostępnych NATO. Skarżący wskazali, że zmiana przepisu przyjęta przez Sejm, która weszła w życie 1 stycznia 2011 r., dotyczy faktycznie tylko jednej kwestii - mianowicie żołnierz, by skorzystać ze zwolnienia musi wskazane zadania realizować w ramach jednostki wojskowej. Nie dokonano w przepisie żadnych innych zmian, dlatego Skarżący wskazali, iż dotychczasowe orzecznictwo jest wciąż aktualne, przy uwzględnieniu wprowadzonego warunku - przynależności żołnierza do jednostki. Skarżący podkreślili też, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co narusza dyspozycję art. 210 § 1 pkt 4 O.p. Jako podstawę wydanej decyzji DIS wskazał jedynie przepis prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Decyzja w swej podstawie nie zawiera żadnego przepisu prawa materialnego, a przecież ten stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę DIS podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem sprawy jest kwestia stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w związku z dokonaną przez Skarżących korektą zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego przez Skarżących, dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012., z którą to korektą nie zgodziły się organy podatkowe. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy do dochodów uzyskanych przez Z.W. w związku z pełnioną zawodową służbą wojskową poza granicami państwa, ma zastosowanie zwolnienie od podatku dochodowego, wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. Kwestię tę organy podatkowe rozstrzygnęły w odrębnym postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia Skarżącym zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Jak jednak wynika z zaskarżonej decyzji podstawą przedmiotowego rozstrzygnięcia, były ustalenia organów podatkowych dokonane w tamtym postępowaniu, prowadzące do uznania, że nie znajduje zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., w stosunku do należności zagranicznej otrzymywanej przez Pana Z.W. w 2012 r. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są świadczenia przyznane na podstawie odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw żołnierzom oraz pracownikom wojska wykonującym zadania poza granicami państwa: a) w składzie jednostki wojskowej użytej w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, b) jako obserwator wojskowy lub osoba posiadająca status obserwatora wojskowego w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych - z wyjątkiem wynagrodzenia za pracę oraz uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących z tytułu pełnienia służby. Z przytoczonego przepisu wynika, że warunkiem zastosowania powyższego zwolnienia jest wykonywanie przez żołnierza oraz pracownika wojska zadania poza granicami państwa, bądź w składzie jednostki wojskowej użytej w celu wskazanym w lit. a, tego przepisu, bądź jako obserwator wojskowy lub osoba posiadająca status obserwatora wojskowego w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych (lit. b tego przepisu). W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt sprawy, Pan Z.W. w 2012 r. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...] w Polskim Narodowym Przedstawicielstwie Wojskowym przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych [...], na które został wyznaczony rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. na okres kadencji od 1 września 2011 r. do 31 sierpnia 2014 r. Na powyższe stanowisko Pan Z.W. został wyznaczony na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 35 ust. 1 i art. 37 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593, z późn. zm.), § 3 ust. 1 pkt 3 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 184, poz. 1237, z późn. zm.) oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalnianie z tych stanowisk (Dz. U. Nr 218, poz. 1699, z późn. zm.). Organy podatkowe słusznie wykluczyły, zastosowanie w niniejszej sprawie zwolnienia wynikającego z lit. b spornego przepisu. Sporne zatem pozostaje, czy Z.W. spełnił przesłanki zwolnienia, wynikające z lit. a omawianego przepisu. Wyjaśnienia wymaga, że przepis ten w brzmieniu przytoczonym powyżej wprowadzono do u.p.d.o.f. mocą art. 1 pkt 11 lit. a) tiret siódme ustawy z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478 ze zm.). W uzasadnieniu projektu tej ustawy (dostępny w serwisie internetowym Sejmu RP, http://www.orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf, nr druku 3366; Sejm RP VI kadencji), odnośnie art. 21 ust. 1 pkt 83 u.p.d.o.f. wskazano, że wyraz "żołnierzom" należy czytać łącznie z wyrazami "jednostki wojskowej". Przeciwne rozumienie wypaczałoby cel przedmiotowej regulacji, jak również przeczyłoby racjonalności ustawodawcy. Wolą ustawodawcy nie było bowiem zwolnienie należności pieniężnych otrzymywanych przez wszystkich żołnierzy (bez względu na miejsce i charakter pełnionej służby), a wyłącznie tych, którzy wchodzą w skład (przynależą do) jednostki wojskowej użytej poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom. Wskazano też, że proponowana zmiana brzmienia przepisu przywraca intencje, jakie pierwotnie przyświecały ustawodawcy w momencie wprowadzenia przedmiotowego zwolnienia, a które z czasem uległy wypaczeniu w wyniku dodawania w jego treści kolejnych grup zawodowych (adresatów zwolnienia). Z uzasadnienia projektu tej ustawy wynika również, że ogólnym celem nowelizacji było dokonanie zmian w szeregu przepisach u.p.d.o.f., budzących wówczas wątpliwości interpretacyjne lub powodujących rozbieżności w orzecznictwie organów podatkowych i sądów administracyjnych. Nowelizacja jednak nie doprowadziła do wyeliminowania wszelkich wątpliwości interpretacyjnych. Na gruncie spornego przepisu - art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., powstał spór w orzecznictwie sądów administracyjnych co do wykładni pojęcia "jednostka wojskowa". Spór dotyczy kwestii, czy przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do wykładni systemowej zewnętrznej, poszukując definicji tego pojęcia w regulacjach prawnych innych ustaw, czy też należy odwołać się do interpretacji językowej pojęcia "jednostka wojskowa", bazując tylko na treści spornego przepisu w oparciu o stanowisko, że przepisy prawa podatkowego stanowią pełną autonomiczną całość. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe uznały, iż prawidłową metodą ustalenia znaczenia pojęcia "jednostka wojskowa", jest odwołanie się do wykładni systemowej zewnętrznej i przyjęły, że w sprawie zastosowanie ma definicja wynikająca z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. W definicji natomiast "jednostki wojskowej" wynikającej z art. 1 tej ustawy, nie mieszczą się, jak stwierdził DIS w zaskarżonej decyzji, komórki organizacyjne tworzone w przedstawicielstwach wojskowych przy organizacjach międzynarodowych, międzynarodowych strukturach wojskowych, czy też inne komórki organizacyjne w instytucjach wojskowych. Podkreślenia wymaga, że Polskie Narodowe Przedstawicielstwo Wojskowe przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił [...], zgodnie z pkt I, poz. 52 załącznika do obwieszczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 maja 2011 r. (M.P. z 2011 r., Nr 45, poz. 506) zostało wymienione jako jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Obrony Narodowej. Polskie Narodowe Przedstawicielstwo Wojskowe przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych [...], zostało następnie wymienione jako jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Obrony Narodowej w pkt I poz. 53 załącznika do obwieszczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 kwietnia 2012 r. (M.P. z 2012 r., poz. 223). Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jednostką wojskową jest jednostka organizacyjna Sił Zbrojnych funkcjonująca na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce, oraz posługująca się pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki, a także jednostka organizacyjną podległa Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowana, przedsiębiorstwo państwowe, dla którego jest on organem założycielskim, oraz komórka organizacyjna Ministerstwa Obrony Narodowej; Z powyższego wynika, że jednostką wojskową w rozumieniu przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest m.in. jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Obrony Narodowej, czyli również Polskie Narodowe Przedstawicielstwo Wojskowe przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił [...]. Znamienny w niniejszej sprawie jest fakt, że w spornym art. 21 ust.1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., brak jest odesłania do stosowania definicji pojęcia "jednostka wojskowa", zgodnie z rozumieniem przepisów konkretnej ustawy. W ocenie Sądu zatem, brak było podstaw prawnych, do przyjęcia, że przy ustalaniu znaczenia pojęcia "jednostka wojskowa", zastosowanie znajduje definicja wynikająca z przepisów ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, nie znajduje natomiast zastosowania definicja wynikająca z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd zauważa również za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 13 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 2030/14), że: "(...) w prawie podatkowym obowiązuje przy interpretacji prawa podatkowego zasada in dubio pro tributario. Z zasady tej wynika, że jeżeli rozbieżność orzecznictwa dopuszcza możliwość różnej jego – a przy tym uzasadnionej – interpretacji, w myśl utrwalonych zasad należy dać pierwszeństwo tej, która jest dla podatnika korzystniejsza (in dubio pro tibutario)." Jak wskazał dalej NSA: "Trybunał Konstytucyjny, np. w wyroku z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt K 43/01 (OTK 2002/7A/96) stwierdził, że w systemie wartości składających się na pojęcie demokratycznego państwa prawnego zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa zajmuje nadrzędne miejsce. Przerzucenie negatywnych konsekwencji, wynikających z wadliwych i niedostatecznie precyzyjnych regulacji w sprawach podatkowych na podatników jest niedopuszczalne. Ponadto, również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 20 kwietnia 1998 r., sygn. akt FPS 4/98, stwierdził, że "wyjaśniając (...) wątpliwości prawne (...) miał również na względzie zasadę in dubio pro tributario,... w myśl której wątpliwości dotyczące wykładni przepisów podatkowych nie powinny być interpretowane na niekorzyść podatnika" (ONSA 1998, z 3, poz. 77)." W świetle powyższego, Sąd zgadza się ze stanowiskiem tej części orzecznictwa, z której wynika, że do prawidłowej wykładni brzmienia art. 21 ust.1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., w sytuacji gdy zarówno w tym przepisie jak również w żadnym innym miejscu ustawy podatkowej brak jest odesłania do definicji jednostki wojskowej, zawartej w ustawie o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, czy też w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (przy jednoczesnym odesłaniu do odrębnych regulacji w zakresie dot. przyznawania świadczeń), wystarczające jest odwołanie się do językowych reguł interpretacyjnych, bez potrzeby odwoływania się do innych przepisów na zasadzie wykładni systemowej zewnętrznej (np. wyroki NSA z 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 724/13, z 13 lipca 2016 r. sygn. akt 2030/14, z 18 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 2639/14. Odwołując się zatem do słownikowego znaczenia "jednostki" jako wyodrębnionej jednolitej część jakiejś całości (https://sjp.pl/jednostka) oraz "wojskowy" jako związany z wojskiem, ze służbą w wojsku, przeznaczony dla wojska, należący do wojska (Słownik Języka Polskiego tom III PWN Warszawa 1981), należy przyjąć, że Polskie Narodowe Przedstawicielstwo Wojskowe przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił [...], jak i samo Naczelne Dowództwo Sojuszniczych Sił [...], mieści się w zakresie pojęcia "jednostki wojskowej", o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f. Stosując językowe reguły interpretacyjne, trudno też nie uznać, że celem Polskiego Narodowego Przedstawicielstwa Wojskowego przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił [...], jak i Naczelnego Dowództwa Sojuszniczych Sił [...] jest wzmocnienie sił państw sojuszniczych. Z powyższych względów, Sąd uznał, że zasadny jest zarzut skargi, naruszenia przez organy podatkowe art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f., poprzez jego błędną interpretację, przyjmującą, że Polskie Narodowe Przedstawicielstwo Wojskowe przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił [...], jak i samo Naczelne Dowództwo Sojuszniczych Sił [...], nie mieści się w pojęciu "jednostki wojskowej", o której mowa w tym przepisie oraz, że pojęcie to odnosi się tylko do polskiej jednostki wojskowej, co w żadnym razie nie wynika z powyższego przepisu, a jest skutkiem wadliwego przyjęcia przez organy podatkowe, że znaczenie tego pojęcia należy ustalić poprzez odwołanie się do wykładni systemowej zewnętrznej i definicji, "jednostki wojskowej" występującej na gruncie ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. W kontekście powyższego stanowiska, Sąd zgadza się z organem, że w przedmiotowej sprawie, bez wpływu na jej rozstrzygnięcie pozostaje, analiza Traktatu północnoatlantyckiego z 4 kwietnia 1949 r., Deklaracji Szczytu Praskiego przyjętej przez Szefów Państw i Rządów, uczestniczących w spotkaniu Rady Północnoatlantyckiej NATO 21 listopada 2002 r. w Pradze oraz innych dokumentów wewnętrznych i ogólnodostępnych NATO oraz umów i porozumień wojskowych z innymi państwami. Rozpoznając ponownie sprawę, organ dokona ponownej oceny ustalonego stanu faktycznego i rozstrzygnie o zasadności wniesionego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, uwzględniając powyższą ocenę prawną Sądu w kwestii interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f. Z tych względów, Sąd na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło