II SA/Łd 223/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A z siedzibą w miejscowości S. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi A. M. na uchwałę Rady Gminy Szczerców z dnia 27 stycznia 2016 r. nr XV/147/16 w przedmiocie aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczerców oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a: odmówić Stowarzyszeniu A z siedzibą w S. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. A. P. Pismem z dnia 17 lutego 2017 r. A. M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na uchwałę Rady Gminy Szczerców z dnia 27 stycznia 2016 r. w przedmiocie aktualności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szczerców oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r. Stowarzyszenie A z siedzibą w S. wystąpiło na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Przedstawiciel Stowarzyszenia argumentował, iż cele organizacji to m.in. działalnie na rzecz szeroko rozumianej ochrony środowiska na terenie powiatu bełchatowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem terenu gminy Szczerców, działania na rzecz harmonijnego kształtowania krajobrazu, ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju, zapobieganie występowaniu skutków negatywnych dla środowiska, wynikających z realizowanej lub planowanej działalności osób fizycznych i innych podmiotów korzystających ze środowiska, minimalizacja lub likwidacja negatywnych dla środowiska skutków działalności osób fizycznych i innych podmiotów korzystających ze środowiska, udział w postępowaniach administracyjnych (i innych) w charakterze strony postępowania. Wobec powyższego przedstawiciel wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W kolejnym piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r. przedstawiciel Stowarzyszenia wniósł o uwzględnienie jako dowodu w sprawie decyzji administracyjnych, których kopie załączył. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do zapisu art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Aby organizacja społeczna mogła uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik na prawach strony konieczne jest więc łączne spełnienie następujących przesłanek wynikających z powyższego przepisu: sprawa sądowoadministracyjna musi dotyczyć interesu prawnego innych osób i zakresu statutowej działalności organizacji społecznej oraz przedmiotem sprawy muszą być akty podjęte w toku postępowania administracyjnego (postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 1155/16 - dostępne, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę na charakter zaskarżonej uchwały, wydanej w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 32 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie bowiem z art. 32 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w celu oceny aktualności studium i planów miejscowych wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy, ocenia postępy w opracowywaniu planów miejscowych i opracowuje wieloletnie programy ich sporządzania w nawiązaniu do ustaleń studium, z uwzględnieniem decyzji zamieszczonych w rejestrach, o których mowa w art. 57 ust. 1-3 i art. 67, oraz wniosków w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego (ust. 1). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przekazuje radzie gminy wyniki analiz, o których mowa w ust. 1, po uzyskaniu opinii gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej, co najmniej raz w czasie kadencji rady. Rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie aktualności studium i planów miejscowych, a w przypadku uznania ich za nieaktualne, w całości lub w części, podejmuje działania, o których mowa w art. 27 (ust. 2). Przy podejmowaniu uchwały, o której mowa w ust. 2, rada gminy bierze pod uwagę w szczególności zgodność studium albo planu miejscowego z wymogami wynikającymi z przepisów art. 10 ust. 1 i 2, art. 15 oraz art. 16 ust. 1 (ust. 3). Względem charakteru uchwały w sprawie aktualności studium i planów miejscowych istnieje ugruntowane stanowisko prezentowane chociażby w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2009 r. (sygn. II OSK 1773/08), w myśl którego "uchwała rady w sprawie stwierdzenia aktualności, podejmowana na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), nie może - w przeciwieństwie do uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a niekiedy nawet studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy - naruszyć interesu prawnego właścicieli działek położonych na obszarze gminy. Uchwała w sprawie aktualności studium i planów miejscowych nie dość, że jest uchwałą o charakterze aktu kierownictwa wewnętrznego i jako taka nie wiąże w stosunkach zewnętrznych, to nawet pośrednio nie kształtuje sytuacji prawno-planistycznej nieruchomości. Jest aktem wyłącznie polityki przestrzennej, pozostającym bez wpływu i to nie tylko bezpośredniego ale nawet pośredniego na prawa i obowiązki obywateli (jednostek organizacyjnych). Jest zatem aktem o innym charakterze prawnym niż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego czy nawet studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które zawierając wiążące ustalenia merytoryczne dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może w istocie rozstrzygać o sytuacji prawno-planistycznej nieruchomości. Celem uchwały rady gminy, podejmowanej w sprawie stwierdzenia aktualności studium i planów miejscowych jest przesądzenie o ewentualnej potrzebie działań planistycznych na określonych obszarach, tak aby funkcjonujące akty planistyczne (studium i plany miejscowe) nie zatracały waloru aktualności, mieszcząc się w szerszym, stanowiącym integralną całość, porządku przestrzennym". Podobne poglądy zawierają postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2013 r. (sygn. akt II OSK 360/13) czy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2013 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 69/13). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona uchwała nie została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Po wtóre jako akt kierownictwa wewnętrznego nie wiąże w stosunkach zewnętrznych, zatem nawet pośrednio nie kształtuje sytuacji prawno-planistycznej nieruchomości. Jest aktem wyłącznie polityki przestrzennej, pozostającym bez wpływu i to nie tylko bezpośredniego ale nawet pośredniego na prawa i obowiązki obywateli (jednostek organizacyjnych). Nadto nie budzi wątpliwości sądu, iż zaskarżona uchwała nie dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia. Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. A. P.