II SA/Rz 406/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-20
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Małgorzata Wolska, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikował samowolnie wykonane roboty budowlane jako rozbudowę budynku mieszkalnego, a nie jako wiatę, co skutkowałoby koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę i potencjalnym nakazem rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny przyczyn zakwalifikowania wykonanych prac jako rozbudowy, a nie wiaty, co narusza zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i przekonywania. Ponadto, wątpliwości budzi kwestia prawidłowego ustalenia adresata decyzji nakazującej rozbiórkę, zwłaszcza w kontekście prawa do dysponowania nieruchomością.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego o część gospodarczo-garażową, uznając ją za samowolę budowlaną, ponieważ naruszała przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący K.K. twierdził, że obiekt jest wiatą, na którą nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na błędy proceduralne w ustaleniu charakteru obiektu i prawidłowego adresata decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. K. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] nakazującą K.K. i A.W. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczo – garażową na działce nr 2745 przy ul. K. w K..
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2016r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm.; dalej: "P.b.") nakazał K.K. i A.W. rozbiórkę wyżej opisanej rozbudowy.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że w dniu 25 sierpnia 2016r. została przeprowadzona kontrola legalności budowy garażu na działce nr 2745 przy ul. K. 34 w K.. Podczas czynności kontrolnych organ ustalił, że na w/w działce przy budynku mieszkalnym od strony działki nr 2748 znajduje się obiekt budowlany o wymiarach zewnętrznych 3,32 m x 9,75 m i wysokości 2,75 m - 3,45 m. Obiekt posiada konstrukcję drewnianą- słupy drewniane, posadowione i zamontowane na słupach fundamentowych. Pod całym obiektem wykonano wylewkę betonową na podłożu gruntowym. Obiekt posiada dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty blachą trapezową oraz ściany z blachy trapezowej, które zostały przykręcone do konstrukcji drewnianej. Od strony frontowej znajduje się otwór drzwiowy o wym. 2,33 m x 2,10 m, a od strony działki nr 2746 i 2744 znajduje się okno o wym. 0,55m x 0,35m. Okap dachu znajduje się w odległości ok. 0,27 m od granicy z działką nr 2748, a odległość ściany obiektu od tej granicy wynosi 0,72 m, natomiast od ogrodzenia z działką nr 2746 - 4,65 m i działka nr 2744 4,48 m. Obecny podczas kontroli K.K. oświadczył, że jest inwestorem wykonanych robót budowlanych, obiekt został wykonany na przełomie czerwca i lipca 2016r., jako wiata garażowa, a roboty były wykonane na podstawie zgłoszenia do Prezydenta Miasta , którego kopii nie posiada. K.K. oświadczył, że zgłoszenie zostało dokonane przed przystąpieniem do robót budowlanych, które były prowadzone systemem gospodarczym bez nadzoru osoby posiadającej uprawnienia budowlane.
W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta wskazał, że po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału uznał, że w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczo-garażową, a wykonanie przedmiotowych robót powinno być poprzedzone uzyskaniem stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. Organ powiatowy wskazał, że w rozpatrywanym przypadku inwestor nie dopełnił tego obowiązku, co potwierdza pismo znak: [...] z dnia 10 października 2016 r. otrzymane od Prezydenta Miasta . Tym samym organ uznał, że roboty zostały wykonane samowolnie.
W związku z tym uznano za zasadne przeprowadzenie procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ nie badał czy była wydana decyzja o warunkach zabudowy oraz nie analizował ewentualnych zapisów planu zagospodarowania przestrzennego ze względu na niespełnienie drugiej z przesłanek koniecznych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego tj. zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi. Rozbudowana część budynku mieszkalnego jednorodzinnego została wybudowana przez inwestora w sposób sprzeczny z obowiązującymi w dacie budowy warunkami technicznymi- Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ wskazał, że usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości 0,72 m od granicy z działką nr 2748 narusza § 12 w/w Rozporządzenia oraz § 12 ust. 5 pkt 1, gdyż okap budynku znajduje się w odległości 0,27 m od granicy z działką nr 2748.
W związku z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, PINB dla Miasta stwierdził, że nie ma możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ust. 2 P.b. i skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 2745 przy ul. K. w K..
Odwołanie od decyzji wniósł K.K.. Uważa, że wykonał wiatę, na którą nie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę jak również dokonanie zgłoszenia, więc dla tego obiektu nie mają zastosowania warunki techniczne dotyczące odległości od sąsiednich działek.
Powyższych zarzutów nie podzielił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , który opisaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że wybudowany obiekt budowlany znajdujący się przy budynku mieszkalnym na działce nr ewid. 2745 przy ul. K. w K., od strony działki nr 2748, nie może być zakwalifikowany jako wiata. Pojęcie "wiata", w powszechnym rozumieniu oznacza "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach" ( Słownik języka polskiego PWN- www.sio.nwn.pl).
Wybudowany obiekt, posiada cechy budynku, a nie wiaty- posiada trzy ściany własne oraz jedną ścianę, którą stanowi część ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jest trwale związany z gruntem (słupy drewniane, stanowiące konstrukcję budynku zostały posadowione i zamontowane na stopach fundamentowych) i posiada własny dach.
Przedmiotowy obiekt został konstrukcyjnie i komunikacyjnie (w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego oraz wybudowanego obiektu znajdują się drzwi) połączony z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, a więc jak prawidłowo wskazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta , wybudowany obiekt budowlany znajdujący się przy budynku mieszkalnym na działce nr ewid. 2745 przy ul. K. w K., od strony działki nr 2748, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego.
Zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. przez pojęcie budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z przepisu tego wynika, że rozbudowa budynku powinna być na gruncie stosowania przepisów Prawa budowlanego traktowana jak budowa.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b.- roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Inwestor - K.K. na rozbudowę budynku mieszkalnego nie uzyskał wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Istnieje możliwość legalizacji samowolnie wykonanej budowy.
Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zalegalizowanie budowy obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest możliwe, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli powyższe warunki nie zostaną spełnione, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zgodnie z art 48 ust. 1 P.b. nakazać w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowalnego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Wykonana przez K.K. rozbudowa budynku mieszkalnego o część gospodarczo – garażową narusza obecnie obowiązujące przepisy techniczno- budowlane, co uniemożliwia podjęcie procedury legalizacyjnej. Zgodnie bowiem z § 12 ust 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w przypadku rozbudowy budynku istniejącego, jej odległość od sąsiedniej działki nie może być mniejsza niż 3 m. Z akt spray wynika, że w przedmiotowej sprawie odległość ta nie została zachowana i wykonana rozbudowa znajduje się w odległości mniejszej niż wymagana przepisami odległość 3 m, co uniemożliwia podjęcie postępowania legalizacyjnego w stosunku do popełnionej samowoli budowlanej.
Skargę na powyższą decyzję złożył K.K. reprezentowany przez adwokata.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art 29 ust 1 pkt 2c P.b. przez jego niezastosowanie mimo, że z okoliczności sprawy wynika, że wybudowany obiekt jest wiatą o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 50 m2,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to:
- art 8 K.p.a. w zw. z art 11 K.p.a. w zw. z art. 12 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania obywateli do organów państwa jak również naruszenie zasady przekonywania w merytorycznym rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy w kontekście wpisu do ewidencji gruntów i budynków z dnia 9 lutego 2017 r., z którego to wpisu wynika, że obiekt nie jest budynkiem garażowym a wiatą garażową,
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 9 lutego 2017 r. nr kancelaryjny [....].
Na tych podstawach wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia (który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności) oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta , Sąd stwierdził, iż przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.).
Kontrolowane postępowanie było prowadzone na podstawie art. 48 P.b. Organy nakazując K.K. i A.W. rozbiórkę wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczo – garażową na działce nr 2745 przy ul. K. w K., nie przeprowadziły poprzedzającego tą decyzję postępowania legalizacyjnego wskazując, że rozbudowana część budynku została wybudowana przez inwestora w sposób sprzeczny z obowiązującymi w dacie budowy warunkami techniczny, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Spór sprowadzał się do określenia charakteru budynku tj. czy stanowił wiatę, jak chciał tego Skarżący czy był rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego jak przyjęły organy, którego rozstrzygnięcie stanowić będzie o prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania.
Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1P.b.: "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały wymienione między innymi w art. 29 P.b. Zwolnione z uzyskania pozwolenia na budowę są między innymi wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowane na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, pod warunkiem, że łączna liczba tych wiat na działce nie przekracza dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki – art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b.
Będący przedmiotem kontroli obiekt budowlany posiada wymiary zewnętrzne 3,32 x 9,75 m i wysokość 2,75-3,45 m., konstrukcję drewnianą – słupy drewniane, posadowione i zamontowane na stopach fundamentowych, pod całym obiektem wykonano wylewkę betonową na podłożu gruntowym, obiekt posiada dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej. Od strony frontowej znajduje się otwór drzwiowy o wym. 0,55 x 0,35 m. Obiekt został wykonany na przełomie czerwca, lipca 2016 r. bez dokonania zgłoszenia – pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2016 r. , nr [...]
Organ I instancji stwierdził, a organ odwoławczy w pełni się z tym twierdzeniem zgodził, że jest to obiekt konstrukcyjnie i komunikacyjnie połączony z budynkiem mieszkalnym, posiada ściany zewnętrzne z blachy trapezowej oraz otwór okienny i drzwiowy pomimo niezamontowania bramy w związku z czym nie może być potraktowany jako wiata lecz stanowi rozbudowę istniejącego budynku, dla której wymagane było, jak przy budowie budynku pozwolenie na budowę. Tymczasem Skarżący konsekwentnie podnosi, że przedmiotowy budynek jest wiatą, nie jest konstrukcyjnie połączony z budynkiem, ma lekką konstrukcje wspartą na słupach i jest otwarty.
W ocenie Sądu stwierdzenie przez organ I jak i II instancji, że obiekt nie jest wiatą tylko dlatego, że jest konstrukcyjnie i komunikacyjnie połączony z budynkiem mieszkalnym, posiada ściany zewnętrzne z blachy trapezowej, otwór okienny i drzwiowy bez zamontowanej bramy, a co za tym idzie jest rozbudową, w sytuacji podnoszenia przez Skarżącego, że obiekt jest otwarty, nie jest trwale związany z gruntem ani też połączony z obiektem wymagało od organu odniesienia się do powyższej argumentacji i uzasadnienia przyjętego przez siebie stanowiska w sposób zrozumiały dla Skarżącego i poddający się następnie kontroli Sądu.
Sąd nie jest natomiast od zastępowania organu w tym zakresie. W ramach swojej kontroli, której granice zostały na wstępnie zakreślone Sąd bada zgodność decyzji z przepisami prawa. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji pozbawia Sąd możliwości kontroli przeprowadzonego przez organ procesu wnioskowania, a także możliwości ewentualnego odparcia stawianych przez Skarżącego zarzutów, dotyczących braku wyczerpującego wyjaśnienia charakteru budynku.
Poza stwierdzeniem przez organy obu instancji, że wiata stanowi lekką budowę w postaci dachu wspartego na słupach wyjaśnienia również wymaga, że na tle przepisów Prawa budowlanego przeciwstawia się podjęcie wiaty pojęciom "budynek" czy "budowla". Budynek to obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach - art. 3 pkt 2 P.b., zatem wiata w odróżnieniu od niego nie posiada wszystkich tych cech - jest obiektem budowlanym, który nie jest związany trwale z gruntem lub nie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych lub też nie posiada fundamentów lub dachu, przy czym wystarczy brak jednej z tych cech. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, z późn. zm.) wiatę uważa się za szczególny rodzaj budynku, która "stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione.
Z kolei rozbudowa, której legalnej definicji brak w prawie budowlanym to wykonanie takich robót, które powodują zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego wskazanych przykładowo w art. 3 pkt 7 a ustawy Prawo budowlane, tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Zmiana tych parametrów, zgodnie z art. 3 pkt 7 P.b. pozwala uznać roboty budowlane za budowę, przez którą stosownie do art. 3 pkt 6 tej ustawy, należy rozumieć m. innymi rozbudowę obiektu budowlanego. Efektem rozbudowy obiektu jest zawsze powstanie nowej substancji budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 31 lipca 2014r. sygn. akt II SA/Kr 773/14.
Aby powiększenie budynku było rozbudową, powinno stanowić część tego rozbudowywanego obiektu i być funkcjonalnie z tym obiektem związane. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę, wykusz lub taras). Owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego. ( wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 407/2011).
Nie przesądzając charakteru obiektu budowlanego Sąd stwierdza, że w świetle stawianych w odwołaniu zarzutów organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny przyczyn zakwalifikowania wykonanych prac za rozbudowę, a nie jak chciał tego Skarżący za wiatę, czyniąc tym samym zasadnymi postawione w skardze zarzuty naruszenia art. 8 w zw. z art. 11 i 12 K.p.a. – nakazujących organom działanie w sposób budzący zaufanie oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi się kierowały, a także art. 107 § 3 K.p.a. dotyczący uzasadniania decyzji.
Wobec uchybienia powyższym przepisom procesowym przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2c, dotyczący kwestii zakwalifikowania obiektu budowlanego za wiatę. Nie zachodzi w związku z tym przypadek określony w art. 145 a § 1 P.p.s.a., na podstawie którego Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięci.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji zobowiązany będzie do dokonania ponownych ustaleń dotyczących charakteru obiektu budowlanego z uwzględnieniem wyżej wskazanych uwag co należy rozumieć przez wiatę, a co przez rozbudowę i odniesie je do będącego przedmiotem kontroli obiektu.
Dla oceny spornego budynku nie będzie natomiast miało wiążącego charakteru zawiadomienie o zmianach z dnia 9 lutego 2017 r., w którym wskazano, że błędnie zakwalifikowano w ewidencji budynków wiatę garażową jako budynek, w miejsce domu jednorodzinnego wpisując garaż jednopoziomowy. Abstrahując od przyjętej w tych zapisach kwalifikacji obiektu wskazać należy, że nie może mieć ona znaczenia dla prawa budowlanego i kontroli prawidłowości inwestycji budowlanych. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. 1016 r., poz. 1629) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią. Organy nadzoru budowlanego dokonują natomiast samodzielnych ustaleń dotyczących rodzaju zabudowy i ich prawidłowości.
Nieprawidłowości w zakresie ustalenia charakteru budynku nie stanowiły jednak jedynego uchybienia, które było podstawą do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Wątpliwości Sądu budzi również kwestia adresata decyzji tj. K.K. i A.W..
Na podstawie art. 52 P.b.: "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51".
Adresatem tych decyzji powinien być w pierwszym rzędzie inwestor, jako sprawca tych wykroczeń (art. 90). Inwestor bowiem jako jeden z uczestników procesu budowlanego (art. 17) jest odpowiedzialny za prawidłowe zorganizowanie procesu budowy (art. 18), on też jest adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę czy też podmiotem, który dokonuje zgłoszenia. Najczęściej też inwestor jest jednocześnie właścicielem nieruchomości, na terenie której został usytuowany sporny obiekt budowlany. Nie zawsze jednak tak musi być, gdyż prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z innego tytułu prawnego niż prawo własności (art. 3 pkt 11). Inwestor może w ogóle nie posiadać takiego prawa, kiedy buduje obiekt na terenie, do którego nie ma żadnych praw, bez zgody właściciela nieruchomości gruntowej. ( internetowa wersja komentarza do Prawa Budowlanego Andrzej Gliniecki Komentarz wyd. III do art. 52 )
Z protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 25 sierpnia 2016 r. w obecności Skarżącego i A.W. wynika, że użytkownikiem wieczystym działki nr 2745 przy ul. K. w K. jest A. W.- teściowa. Teść T.W. zmarł w 1980 r. K.K. oświadczył, że jest inwestorem spornych robót. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że użytkowanie wieczyste działki 2745 stanowiącej własność Gminy [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym A.W. i T. W., powyższe znajduje również potwierdzenie w KW nr 31804.
W świetle powyższego skierowanie decyzji do A.W. w sytuacji kiedy K.K. oświadczył, że był inwestorem wydaje się być wątpliwe.
Nie bez znaczenia pozostaje jednak kwestia ustalenia prawa do dysponowania nieruchomością, na której znajduje się sporny budynek. Nakazanie w decyzji wykonania czynności, o których mowa w art. 48, 49b, 50a lub 51 pr. bud., w stosunku do podmiotu, który nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie w pierwszym rzędzie powinien być zawsze skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia takiego obowiązku na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu budowlanego, gdyż to uniemożliwia wykonanie tego obowiązku (zob. wyrok NSA w Katowicach z dnia 11 kwietnia 2000 r., II SA/Ka 2059/98, niepubl.; wyroki NSA: z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 158/07, LEX nr 468723; z dnia 23 lipca 2009 r., II OSK 1234/08, LEX nr 552842; z dnia 9 listopada 2010 r., II SA/Lu 448/10, LEX nr 753840; z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 338/11, LEX nr 1219135; z dnia 30 maja 2012 r., II OSK 431/11, LEX nr 1403282; z dnia oraz 26 czerwca 2012 r., II OSK 577/11, niepubl.; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 czerwca 2008 r., II SA/Kr 388/08, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego organy nadzoru budowlanego powinny były ustalić osoby, którym przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością, wobec informacji dotyczącej śmierci T.W. a, współużytkowania wieczystego ustalić ewentualnych następców prawnych.
O ile decyzje wymienione w wyżej cytowanym przepisie powinny być kierowanie w pierwszej kolejności do inwestora jako sprawcy ewentualnej samowoli, to nie wyklucza to udziału w postępowaniu innych osób, celem wyjaśnienia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością.
Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd zobowiązany był do uchylenia decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Z uwagi na konieczny do rozpoznania zakres sprawy Sąd uchylił również decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14b ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło