II OSK 670/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-21

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Roman Hauser, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który przez 8 miesięcy pozostawał w bezczynności i prowadził postępowanie w sposób opieszały, bezskuteczny i pozorny, dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a PPSA, co uzasadniałoby wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 PPSA?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotycząca braku rażącego naruszenia prawa przez organ była arbitralna i nie poddawała się kontroli instancyjnej. Sąd I instancji nie dokonał całościowej oceny działań organu w kontekście przesłanek stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a także błędnie zinterpretował art. 149 § 2 PPSA jako podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zamiast art. 149 § 1a PPSA. W związku z tym, sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Wytwórnia ... złożyła skargę na bezczynność Burmistrza ... w przedmiocie prowadzenia postępowania po wyroku WSA z 2016 r. WSA w Poznaniu umorzył postępowanie, stwierdził bezczynność i przewlekłość organu, ale uznał, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając wniosek o wymierzenie grzywny. W skardze kasacyjnej Wytwórnia zarzuciła naruszenie art. 149 § 2 PPSA poprzez błędne uznanie braku rażącego naruszenia prawa pomimo wielomiesięcznej bezczynności i opieszałości organu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok w pkt 3, 4 i 5 i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Zasądza od Burmistrza ... na rzecz Wytwórni ... kwotę 477 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 czerwca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wytwórni ... w .... od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Po 114/16 w sprawie ze skargi Wytwórni ... w ... na bezczynność Burmistrza ... w przedmiocie prowadzenia postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2016 r., IV SA/Po 912/15 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 3, 4 i 5 i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Burmistrza ... na rzecz Wytwórni ... w ... kwotę 477 złotych (słownie: czterysta siedemdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. [pic] II OSK 670/17 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wytwórni ... sp. z o.o. w ... na bezczynność Burmistrza .... w przedmiocie prowadzenia postępowania po wyroku tego Sądu z dnia 17 lutego 2016 r., IV SA/Po 912/15, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdził, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałym zakresie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wytwórni ... Sp. z o.o. w ..., wyrokiem z dnia 17 lutego 2016 r., IV SA/Po 912/15, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ... z dnia ... 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza ... z dnia ... 2008 r. w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie linii kablowych SN 15 kV i nn 0,4 kV w ..., ul. ... w obrębie 2, na działkach o numerach ewidencyjnych: ... wydanej na rzecz ... Sp. z o.o., Oddział Dystrybucji ..., ul. ..., .... Sąd wskazał, że Burmistrz ... przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązany będzie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, (a w razie potrzeby – także go uzupełnić) w kontekście wszystkich wskazywanych przez skarżącą przesłanek wznowienia postępowania. Wymieniony wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony Burmistrzowi ... w dniu ... 2016 r. Wytwórnia ... Sp. z o.o. w ..., pismem z dnia ... 2016 r., wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ... zażalenie na bezczynność Burmistrza ... oraz niezałatwienie w terminie sprawy, wznowionej postanowieniem z dnia ... 2010 r. Skarżąca wskazała, że pomimo upływu kilku miesięcy od wyroku Sądu, organ nie załatwił sprawy. Skarżąca w dniu ... 2016 r. wezwała Burmistrza ... do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na niewykonaniu wyroku Sądu. Wytwórnia ... Sp. z o.o. w Wolsztynie pismem z dnia ... 2016 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Burmistrza ... i przewlekłość w przedmiocie niewykonania prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2016 r., IV SA/Po 912/15, żądając jednocześnie wymierzenia organowi grzywny. Ponadto w piśmie procesowym z dnia ... 2016 r. spółka wniosła o zasądzenie od Burmistrza ... kwoty 15,50 zł kosztów wydruku i wysyłki dokumentów, które organ był zobowiązany przesłać do Sądu wraz ze skargą, a czego nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Burmistrz ... wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że Kolegium rozpoznaje zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy i bezczynność Burmistrza .... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ..., postanowieniem z dnia ... 2016 r, uznało ww. zażalenie za zasadne i wyznaczyło Burmistrzowi ... jednomiesięczny termin załatwienia sprawy wznowionej, na mocy postanowienia Burmistrza ... z dnia ... 2010 r. Kolegium stwierdziło, że niezałatwienie ww. sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie doręczono Burmistrzowi ... w dniu ... 2016 r. Burmistrz ..., decyzją z dnia ... 2016 r., po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie ostatecznej decyzji Burmistrza ... z dnia ... 2008 r. dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza ... nr ... z dnia ... 2008 r. i stwierdził wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa polegającym na tym, że WES Sp. z o.o. nie brała udziału jako strona w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Organ wskazał, że okolicznością, z powodu której decyzja nie została uchylona jest fakt, iż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że jest ona częściowo uzasadniona. W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art.3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Jak wynika z akt sprawy skarżąca, pismem z dnia ... 2016 r. (przesłanym za pośrednictwem platformy ePUAP), wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ... zażalenie na bezczynność Burmistrza ... po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 912/15. Poza tym skarżąca pismem z dnia ... 2016 r. wezwała Burmistrza ... do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewykonaniu ww. wyroku. Oznacza to, iż strona skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłość wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., zgodnie z którym, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Sąd wskazał, że w momencie, w którym skarga wpłynęła do Burmistrza ..., tj. w dniu ... 2016 r., postępowanie po wyroku z dnia 17 lutego 2016 r. nie zostało zakończone. Jednakże już po wniesieniu skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ..., postanowieniem z dnia ... 2016 r., uznało za zasadne zażalenie skarżącej i wyznaczyło Burmistrzowi ... termin załatwienia sprawy wznowionej na mocy postanowienia Burmistrza ... z dnia ... 2010 r., ... - jeden miesiąc od daty otrzymania postanowienia. Kolegium stwierdziło, że niezałatwienie ww. sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie doręczono Burmistrzowi ... w dniu ... 2016 r. Burmistrz ... decyzją nr ... z dnia ... 2016 r., po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie ostatecznej decyzji Burmistrza ... nr ... z dnia 11 ... 2008 r. dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza ... nr ... z dnia ... 2008 r. i stwierdził wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa polegającym na tym, że ... Sp. z o.o. nie brała udziału jako strona w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Organ wskazał, że okolicznością, z powodu której decyzja nie została uchylona jest fakt, iż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skoro w dacie orzekania przez Sąd I instancji nie było możliwe wydanie rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. i zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na wydanie decyzji, zasadne stało się umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wskazał ponadto, że Burmistrz ... otrzymał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2016 r., sygn.. akt IV SA/Po 912/12 w dniu 29 kwietnia 2016 r. Od 29 kwietnia do 23 grudnia 2016 r. Burmistrz ... pozostawał w bezczynności. Organ dopuścił się również przewlekłości, ponieważ od momentu doręczenia mu wyroku prowadził czynności w sposób opieszały i bezskuteczny. W ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie bezczynność i przewlekłość nie miały jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował pewne działania w jego ocenie zmierzające do wyjaśnienia sprawy: Burmistrz ... wystąpił w dniu ... 2016 r. z wnioskiem o ustalenie lokalizacji celu publicznego w sprawie budowy sieci kanalizacji deszczowej, sieci sanitarnej, drogi pieszo-jezdnej, ciągu pieszo-rowerowego, przebudowy kanalizacji sieci elektroenergetycznej w tym oświetlenia przy ul. ... w ..., na działkach o numerach ewidencyjnych ... prowadził spotkania z przedstawicielami spółki w dniach ...2016 r. oraz ...2016 r. Ponadto w dniu ...2016 r. (na skutek ustaleń na poprzednim spotkaniu) odbyło się spotkanie Burmistrza ... z przedstawicielami ... ... Sp. z o.o. w ..., na którym m.in. dyskutowano o problematyce zasilania ... Sp. z o.o. Sąd I instancji wyjaśnił, że uznanie, że bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa może stanowić jedną z przesłanek odmowy wymierzenia organowi grzywny. Wymierzenie grzywny winno być związane z oceną sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa w zakresie bezczynności i przewlekłości, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł racjonalnych przesłanek do wymierzenia organowi grzywny. W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że ośmiokrotne przekroczenie terminu załatwiania sprawy nie jest znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowaniu przez organ, w ciągu 8 miesięcy, w sposób opieszały i bezskuteczny, tylko 2 czynności o charakterze pozornym, jest racjonalnie (prawnie) uzasadnione; - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpoznania i oceny bezczynności skarżonego organu w zakresie wykonania obowiązków wynikających z tego przepisu k.p.a.; - art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania i oceny bezczynności skarżonego organu w zakresie obowiązku przekazania Sądowi dokumentów, przekazanych przez skarżącą za pismem z dnia ...2016 r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia ...2016 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że w zaskarżonym wyroku Sąd skonstatował, że przez 8 miesięcy (od ... r. do ... r.) organ pozostawał w bezczynności, a czynności prowadził w sposób opieszały i bezskuteczny, nie zmierzając do wykonania postanowień wyroku i zakończenia sprawy w toku administracyjnym, a wskazane przez organ mediacje miały charakter pozorny. Sąd błędnie stwierdził, że skarżony organ na długo przed ogłoszeniem wyroku z dnia 17 lutego 2016 r., IV SA/Po 912/15, również przed otrzymaniem prawomocnego wyroku dnia ...2016 r., podjął czynności w celu wykonania postanowień tego wyroku, tj. w dniu ...2016 r. Przed powzięciem informacji o treści wyroku, skarżony organ nie mógł podjąć czynności w celu realizacji postanowień tego wyroku, ponieważ nie mógł wiedzieć jaka będzie treść wyroku, ogłoszonego dopiero za jakiś czas. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA w Poznaniu można wyciągnąć wniosek, że pozostając w wielomiesięcznej bezczynności lub przewlekając postępowanie administracyjne po otrzymaniu prawomocnego wyroku z uzasadnieniem, organ może uchylić się od zarzutu rażącego naruszenia prawa, powołując się na jakiekolwiek działanie sprzed daty ogłoszenia wyroku lub opieszałe działania o charakterze pozornym. Sąd nie uczynił przedmiotem swojego rozpoznania i całkowicie pominął w swoich rozważaniach fakt wielomiesięcznej bezczynności organu w zakresie wykonania obowiązków wynikających z przepisu art. 36 § 1 k.p.a. Sąd nie dokonał oceny działań organu w zakresie obowiązku przekazania Sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy i całkowicie pominął w swoich rozważaniach fakt bezczynności organu w zakresie obowiązku przekazania Sądowi bardzo ważkich dokumentów, przekazanych Sądowi dopiero przez skarżącą za pismem z dnia ...2016 r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia ...2016 r. Gdyby rozstrzygane zagadnienie prawne nadal budziło poważne wątpliwości Sądu, skarżąca wniosła o rozważenie potrzeby wystąpienia o podjęcie uchwały, zawierającej rozstrzygnięcie tego zagadnienia, w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, całej Izby lub w pełnym składzie. Powołując się na powyższe argumenty, strona w skardze kasacyjnej zaskarżyła wyrok w części wnosząc o jego uchylenie w punktach 3, 4 i 5 oraz o orzeczenie co do istoty sprawy w tym zakresie lub uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów wskazanych w piśmie procesowym skarżącej z dnia ...2016 r., wpisu od skargi kasacyjnej do NSA oraz kosztów zastępstwa procesowego i kosztów opłat skarbowych, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie złożyła oświadczenie, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczona została do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostała zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa. Przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stała się bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza ..., po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 912/15. Uwzględniając częściowo żądania strony zawarte w skardze, Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zatem brak było racjonalnych przesłanek do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, podnosząc zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że przepis ten stanowi podstawę do wymierzenia organowi grzywny, natomiast podstawą prawną do stwierdzenia przez Sąd, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa jest przepis art. 149 § 1a p.p.s.a., którego zarzut naruszenia nie został sformułowany. Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że nieprawidłowe sformułowanie zarzutu jest następstwem błędu Sądu I instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że "na Sądzie spoczywał określony w art. 149 § 2 p.p.s.a. obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa". Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny przyjął tak sformułowaną podstawę kasacyjną jako prawidłową i uznał, że istota rozpoznawanej skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji, że niewydawanie decyzji przez okres 8 miesięcy oraz podejmowanie czynności w sposób opieszały, bezskuteczny oraz pozorny nie świadczą o tym, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji, że nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której stanowi art. 149 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Sformułowanie "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły, będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (post. NSA z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, wyr. NSA z dnia 30 stycznia 2014 r., I OSK 2563/13). W świetle powyższego, ocena charakteru bezczynności i przewlekłości postępowania organu, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku budzi wątpliwości. Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, że "każda bezczynność i przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a.". Zasadnie również wywiódł, iż "w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia". Odnosząc się do działań Burmistrza ..., jakie miały miejsce po wydaniu wyroku z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 912/15, Sąd I instancji w sposób kategoryczny stwierdził, że organ "prowadził czynności w sposób opieszały i bezskuteczny". Sąd sformułował również pogląd, że "działania [organu] realnie nie zmierzały do wykonania postanowień wyroku i zakończenia sprawy w toku administracyjnym", a "wskazane przez organ mediacje z przedstawicielami skarżącej spółki miały charakter pozorny". Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że "organ w niniejszej sprawie podejmował pewne działania zmierzające, w jego ocenie, do wyjaśnienia sprawy. Burmistrz ... wystąpił w dniu ...2016 r. z wnioskiem o ustalenie lokalizacji celu publicznego w sprawie budowy sieci kanalizacji deszczowej, sieci sanitarnej, drogi pieszo-jezdnej, ciągu pieszo-rowerowego, przebudowy kanalizacji sieci elektroenergetycznej w tym oświetlenia przy ul. ... w ..., na działkach o numerach ewidencyjnych .... Ponadto Burmistrz ... prowadził spotkania z przedstawicielami skarżącej spółki w dniach ...2016 r. oraz ...2016 r. a w dniu ...2016 r. (na skutek ustaleń na poprzednim spotkaniu) odbyło się spotkanie Burmistrza ... z przedstawicielami ... ... Sp. z o.o. w ..., na którym m.in. dyskutowano o problematyce zasilania ... Sp. z o.o.". Trudno zatem zaaprobować uzasadnienie wyroku, w którym określone działania (prowadzone opieszale i bezskutecznie) uznane przez Sąd I instancji jako takie, które nie zmierzały do wykonania wyroku i zakończenia sprawy administracyjnej, a nawet miały charakter pozorny, nie zostały zakwalifikowane jako czynności pozbawione "racjonalnego uzasadnienia". Przywołując czynności podejmowane przez Burmistrza ..., Sąd I instancji w ogóle nie wyjaśnił, czy miały one bezpośredni związek z postępowaniem administracyjnym, do którego odnosił się wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2016 r., IV SAB/Po 912/15. Trafnie przy tym zwrócił uwagę autor skargi kasacyjnej, że wystąpienie z wnioskiem w dniu ... 2016 r. nie mogło być uznane za działanie zmierzające do wykonania wyroku sądowego, który zapadł dopiero w dniu 17 lutego 2017 r. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że dokonaną przez Sąd I instancji ocenę charakteru naruszenia prawa cechuje arbitralność, która nie poddaje się kontroli instancyjnej. Warto także zwrócić uwagę na wyrok z dnia 9 lipca 2014 r., II GSK 832/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że dla oceny, czy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa istotne jest ustalenie, czy organ podejmował czynności wymienione w art. 36 k.p.a. oraz czy ewentualne wyznaczenie nowych terminów załatwienia sprawy było usprawiedliwione konkretnymi, obiektywnymi przeszkodami uniemożliwiającymi terminowe zakończenie postępowania. Tymczasem z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji rozważył, czy organ dopełnił obowiązki wynikające z art. 36 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niepoinformowanie strony postępowania o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy w przypadku, gdy organ nie podejmuje rozstrzygnięcia przez okres 8 miesięcy nie pozostaje bez wpływu na ocenę charakteru naruszenia art. 12 i art. 35 k.p.a. Reasumując tę część rozważań należy uznać, że zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. Brak dokonania całościowej oceny działań organu w kontekście przesłanek stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa mógł mieć wpływ na zasadność odstąpienia od zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. Natomiast nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 9 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a., gdyż kwestia nieprzekazania kompletnych akt administracyjnych nie mieści się w ramach sprawy wyznaczonej skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. jak w pkt 2 wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów wskazanych w piśmie z dnia ... 2016 r., gdyż nie stanowią one kosztów postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło