I SA/Kr 533/17
WyrokWSA w Krakowie2017-06-26
Skład orzekający: WSA Waldemar Michaldo, WSA Grażyna Firek, WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu drugiej instancji za prawidłową. Stwierdzono, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący, jako były prezes zarządu, nie wykazał przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności. W szczególności nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części, a wniosek o ogłoszenie upadłości został zwrócony z powodu braków formalnych, co oznacza, że nie został skutecznie złożony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności M.P., byłego prezesa zarządu spółki M.S.S. z o.o., za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012 roku. Po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki, organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności M.P. jako osoby trzeciej. M.P. zarzucił organom naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, wskazując na istnienie mienia spółki, z którego możliwe było zaspokojenie zaległości, oraz kwestionując brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 533/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2017 r., sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - skargę oddala -
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu sprawy z odwołania M. P. z dnia 17.10.2016r., uzupełnionego pismem z dnia 24.11.2016r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26.09.2016r. nr [...], sprostowanej następnie postanowieniem ww. Organu z dnia 4.11.2016r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej ww. podatnika, solidarnie z M. S. S. z o. o. z siedzibą w K. przy ul. [...], NIP [...] za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień 2012r. w kwocie 24.220,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 9.224,00 zł i wrzesień 2012r. w kwocie 5.002,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.845,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 306,60 zł, tj. łącznie w kwocie 40.598,50 zł, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2017r. poz. 201, dalej jako: "o.p.") – decyzją z dnia 10 marca 2017r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
M. S. S. z o. o. złożyła w Urzędzie Skarbowym deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7:
- za miesiąc sierpień 2012r., w której wykazała kwotę podatku, podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 27.246,00 zł,
- za miesiąc wrzesień 2012r., w której wykazała kwotę podatku, podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 5.002,00 zł.
Na poczet zaległości, wynikającej z deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2012r. w dniu 25.01.2013r. została wyegzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym kwota 467,10 zł, a w dniu 10.04.2013r. został zaliczony zwrot podatku, wynikający z deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2012r. z dnia 27.11.2012r. w kwocie 2.621,00 zł, z której na poczet należności głównej została zaliczona kwota 2.558,00 zł i odsetek za zwłokę kwota 63,00 zł.
W związku z powyższym za miesiąc sierpień 2012r. ostatecznie pozostała kwota zaległości w wysokości 24.220,90 zł.
Z uwagi na fakt, że Spółka nie uregulowała powyższych zaległości, a postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych za miesiąc sierpień 2012r. z dnia 22.10.2012r. nr [...] i za miesiąc wrzesień 2012r. z dnia 30.11.2012r. nr [...] nie doprowadziło do zaspokojenia wierzyciela podatkowego, postanowieniem z dnia 27.01.2016r. nr [...] (doręczonym w dniu 22.02.2016r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności M. P. za powyższe zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Po przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania Naczelnik ww. Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 26.09.2016r. nr [...] (doręczoną w dniu 04.10.2016r.) orzekł o odpowiedzialności M. P. za wyżej wskazane zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Od przedmiotowej decyzji, M. P. złożył odwołanie z dnia 17.10.2016r. W złożonym odwołaniu, działając na podstawie art. 220, 222 i 223 §1 o.p. zaskarżył w całości decyzję organu I instancji. Powyższej decyzji zarzucono:
1. naruszenie prawa procesowego, a to:
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p., poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na stwierdzeniu przez organ podatkowy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że nie istnieje mienie Spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części, podczas gdy istnienie takiego mienia Spółki zostało wykazane w postępowaniu,
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p., poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie dowodów dot. dopuszczalności egzekucji z mienia Spółki, wskazywanego przez odwołującego się w toku postępowania;
2) naruszenie prawa materialnego, a to:
- art. 116 § 1 o.p. w zw. z art. 71a-71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu przez organ podatkowy, że egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy i zebrany materiał dowodowy wskazują, że było i nadal jest możliwe przeprowadzenie egzekucji ze składników majątkowych Spółki, wskazanych przez podatnika, w tym przeprowadzenie egzekucji administracyjnej wobec wierzytelności przysługujących Spółce,
- art. 116 § 1 pkt 2 o.p. przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że nie została spełniona przesłanka wyłączająca odpowiedzialność podatnika, w sytuacji, gdy wskazał on istnienie majątku Spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie jej zaległości podatkowych,
- art. 116 § 1 pkt 1 o.p. przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez organ podatkowy, że nie została spełniona przesłanka braku winy podatnika w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został zwrócony z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, do których Spółkę wezwano w czasie, gdy podatnik nie był już członkiem zarządu Spółki.
W związku z powyższym na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 o.p. wniesiono o uchylenie powyższej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie powyższej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Po przeanalizowaniu całości akt sprawy oraz zarzutów odwołania organ II instancji zauważył, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1649) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe odnoszą się przepisy Rozdziału 15, Działu III ustawy Ordynacja podatkowa. W decyzji przytoczono treść art. 107 § 1 i 2, art. 108 §1-§3, art. 53 §1, §3, § 4, art. 109 §1 o.p. i wskazano, że szczegółowe przepisy odnośnie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawarte są w art. 116 §1 o.p., przytaczając jego treść oraz treść art. 116 §2, art.116 §4 o.p.
Organ II instancji podał, że przedmiotowe zaległości, za które została orzeczona odpowiedzialność podatnika, jako osoby trzeciej, wynikają ze złożonych przez Spółkę deklaracji VAT-7 za miesiące sierpień i wrzesień 2012r.
Podał także, iż zgodnie z art. 107 § 2 lit. b i d o.p., jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy wskazał też, że osoba obejmująca funkcję prezesa zarządu Spółki powinna mieć świadomość odnośnie stanu jej finansów oraz o zaległościach, jakie posiada. Osoba sprawująca funkcję prezesa zarządu spółki prawa handlowego, jako odpowiedzialna za wyniki finansowe spółki, którą prowadzi, nie może zasłaniać się niewiedzą w zakresie podstawowych danych, obrazujących kondycję finansową tej firmy. W przedmiotowej sprawie podatnik nie kwestionuje kwot zaległości. Przesłanki pozytywne to, m.in. pełnienie funkcji przez członka zarządu w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego spółki.
Przedmiotowe zobowiązania podatkowe, za które odpowiedzialność podatnika, jako osoby trzeciej orzekł organ I instancji w zaskarżonej decyzji, dotyczy zaległości podatkowych M. S. S. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług, za miesiące sierpień i wrzesień 2012r., których termin płatności przypadał odpowiednio w dniu 25.09.2012r. i 25.10.2012r.
Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy pismem Sądu Rejonowego w K. z dnia 07.04.2015r. sygn. [...] podatnik pełnił w zarządzie Spółki funkcję prezesa zarządu od dnia 18.02.2011r. do dnia 06.12.2012r. Jak wynika z wydruku raportu zbiorczego dot. zmian w KRS M. S. S. z o. o. funkcję tę podatnik pełnił jednoosobowo.
Organ II instancji stwierdził, że jak wynika z powyższego, co potwierdzają akta sprawy, podatnik pełnił funkcję w zarządzie M. S. S. z o. o. w terminie powstania przedmiotowych zaległości.
Kolejną z kluczowych przesłanek odpowiedzialności osób trzecich jest dyspozycja zawarta w art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
W tym zakresie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że konieczność ustalenia bezskuteczności egzekucji wynika z faktu, iż wydanie decyzji zostało przez ustawodawcę uzależnione od zaistnienia i stwierdzenia przesłanki bezskuteczności egzekucji przeprowadzonej z majątku podatnika. Bezskuteczność egzekucji może zostać potwierdzona w formie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W pozostałych przypadkach stwierdzenie bezskuteczności egzekucji będzie związane z oceną zastosowanych środków egzekucyjnych.
Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy i zaskarżonej decyzji wynika, iż w trakcie postępowania egzekucyjnego organy egzekucyjne podjęły szereg czynności zmierzających do wyegzekwowania od Spółki należności objętych powyższym tytułem wykonawczym, a także tytułami wykonawczymi dot. innych zaległości.
W toku czynności skierowano zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, będącego bankiem do R. S.A. w K. - w odpowiedzi Bank pismami z dnia 29.10.2012r., 07.11.2012r. i 19.06.2013r. potwierdzał przyjęcie zajęcia do realizacji, jednocześnie informując o zbiegu egzekucji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat K. i Komornikiem Sądowym.
Pismem z dnia 16.11.2012r. M. S. S. z o. o. poinformowała organ I instancji, że brak możliwości uregulowania przedmiotowych zaległości jest wynikiem braku wpływu należności od kontrahentów Spółki tj.: J. S. z o.o. w Ż. i T. P. I. S. S. z o. o.
W związku z powyższym Spółka zwróciła się o pokrycie zaległości z powyższych wierzytelności.
Biorąc pod uwagę ww. informację, organ egzekucyjny skierował zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego, niż pracodawca, organ rentowy lub bank do J. S. z o. o. w Ż. - pismo z dnia 26.11.2012r. i T. P. I. S. S. z o.o. - pisma z dnia 26.11.2012r., 17.12.2012r. oraz 31.12.2013r.
Na powyższe organ egzekucyjny otrzymał odpowiedzi:
- Pismem z dnia 05.12.2012r. J. Spółka z o. o. poinformowała, że posiada dług wobec M. S. S. z o. o. w wysokości 4.198,00 zł oraz, że prowadzi restrukturyzację, wobec czego trudno wskazać termin zapłaty powyższego zobowiązania.
- Pismem z dnia 10.12.2012r. T. P. I. S. Spółka z o. o. poinformowała, że M. S. S. z o. o. posiada u Spółki T. należność i T. P. I. S. S. z o. o. przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętych wierzytelności kwoty na pokrycie dochodzonych należności. Jednocześnie jak wynika z pisma Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 09.12.2013r. sygn. akt [...] do wierzytelności tych nastąpił zbieg egzekucji, a do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji właściwy pozostał Komornik sądowy.
Ponadto w poszukiwaniu majątku ruchomego i nieruchomego Spółki, skierowano zapytania do niżej wymienionych organów, na które otrzymano odpowiedzi pismami:
- Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych i Teleinformatyki [...] nr [...] z dnia 09.12.2013r., że Spółka figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów, jako właściciel samochodu R. z 2001 roku,
- Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych nr [...] z dnia 05.12.2013r., że podmiotu nie znaleziono w rejestrze Ksiąg Wieczystych,
- ZUS Inspektorat K. nr [...] z dnia 13.12.2013r. o posiadanym przez Spółkę rachunku bankowym w R. S.A., który był już objęty zajęciem egzekucyjnym, w wyniku którego nie uzyskano żadnych środków,
- Starostwa Powiatowego w K. Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru nr [...] z dnia 22.01.2014r., iż Spółka, jako właściciel, współwłaściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości położonych na terenie gmin Powiatu Z. K. nie figuruje w rejestrach ewidencji gruntów.
W wyniku podjętych czynności ustalono, iż egzekucja zaległości podatkowych z majątku Spółki nie jest możliwa. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano, co prawda zajęć wierzytelności w T. P. I. S. Spółce z o.o. oraz J. S. z o. o, jednakże w ich wyniku nie uzyskano żadnych środków. Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego brak było kontaktu ze Spółką pod znanymi organowi egzekucyjnemu adresami w K. pl. [...] oraz przy ul. [...]. Również, pomimo iż z otrzymanych informacji z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departament Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców wynika, że Spółka jest właścicielem samochodu osobowego marki R., nie udało się zlokalizować miejsca parkowania samochodu.
Organ II instancji wskazał ponadto, że dodatkowo bezskuteczność egzekucji wobec M. S. S. z o. o., potwierdzają zawiadomienia Komornika Sądowego z dnia 01.12.2015r. sygn. [...] oraz [...], z których wynika, że Spółka nie odbiera korespondencji pod adresami: K. pl. [...] oraz K. ul. [...]. Ponadto Komornik w ww. pismach poinformował, że w odpowiedzi na zajęcia wierzytelności z tytułu wzajemnych rozliczeń firma J. S. z o.o. oświadczyła, że kwota 4.198,00 zł, jako saldo istniejące w stosunku do dłużnej Spółki nie może zostać przelane z uwagi na liczne zajęcia komornicze, m.in. od Komornika Sądowego oraz Komornika Sądowego w szczególności dotyczące rachunków bankowych, co uniemożliwia wykonywanie ruchów płatniczych. Jednocześnie J. S. z o. o. oświadczyła, że posiada zajęcia od Komornika Sądowego oraz wskazała adres dłużnej S. K., pl. [...] i jej rachunek bankowy w banku R. S.A. W powyższych zawiadomieniach Komornik Sądowy poinformował również, że w odpowiedzi na zajęcia wierzytelności z tytułu wzajemnych rozliczeń firma T. P. I. S. Sp. z o. o. poinformowała, iż nie dokonała potrąceń z zajęcia wierzytelności z uwagi na chwilowy niedobór środków finansowych, w związku z opóźnieniami w płatnościach przez inwestorów oraz koniecznością dochodzenia swoich należności na drodze sądowej, a także w związku z licznymi zajęciami komorniczymi. Trzeci dłużnik oświadczył, że M. S. Sp. z o. o., przysługuje zajęta wierzytelność w wysokości 103.762,50 zł i nie odmawia jej wydania. Sprawa o zajętą wierzytelność toczy się przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym. Jednocześnie ustalono, że do przedmiotowych wierzytelności roszczą sobie prawa również Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, jak i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast poszukiwania samochodu marki R., rok prod. 2001, nr rej. [...] okazały się bezskuteczne, nie udało się odnaleźć także miejsca parkowania ww. pojazdu. Ponadto Komornik Sądowy zaznaczył, że nie jest mu znany żaden majątek dłużnika, z którego można przeprowadzić skuteczną egzekucję.
W dalszej kolejności organ odwoławczy przypomniał, iż w związku z faktem, że M. S. S. z o. o. - jak wykazało prowadzone postępowanie egzekucyjne nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, z którego można by skutecznie prowadzić postępowanie egzekucyjne i uzyskać kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 06.03.2015r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec majątku Spółki z tytułu przedmiotowych zaległości - z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego i z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że podjęte przez organy egzekucyjne czynności zmierzające do wyegzekwowania od zobowiązanego należności objętych powołanymi powyżej tytułami wykonawczym nie przyniosły rezultatu.
W dalszej części uzasadnienia decyzji, organ II instancji poczynił wywody na temat bezskuteczności i skuteczności egzekucji. Przytoczył treść art. 116 §1 pkt 2 o.p. i wywiódł, że aby członek zarządu mógł się uwolnić od odpowiedzialności, jako osoba trzecia na podstawie przesłanki zawartej w ww. przepisie, powinien wskazać mienie, które faktycznie istnieje i z którego jest możliwa egzekucja administracyjna oraz stwierdził, że podatnik nie spełnił tych warunków.
Następnie organ odwoławczy zacytował treść zarzutów sformułowanych w odwołaniu przez podatnika i w odniesieniu do nich podał, że są one niezasadne.
Wskazano, że jak potwierdzają akta sprawy i zaskarżona decyzja w toku prowadzonego postępowania organ I instancji wystosował do podatnika wezwanie z dnia 27.01.2016r., do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania dowodów, mogących uzasadniać wystąpienie przesłanek zwalniających członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe, o których mowa w art. 116 o.p.
W odpowiedzi na wezwanie M. P. przedłożył dowody mogące uzasadnić wystąpienie przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości M. S. S. z o. o., które szczegółowo wymieniono w decyzji na stronie 16. Jednocześnie w przedmiotowym piśmie M. P. wniósł o dołączenie do akt niniejszego postępowania, akt postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec Spółki umorzonego postanowieniem z dnia 06.03.2015r., sygn. [...] na okoliczność, czy było prowadzone postępowanie egzekucyjne z następujących składników majątkowych Spółki oraz wierzytelności przysługujących Spółce tj.:
- koparki A. (rok produkcji 1996) o wartości rynkowej 60.000,00 zł,
samochodu marki R. (rok produkcji 2001) o wartości rynkowej 10.000,00zł,
wierzytelności od Spółki J. S. z o.o. na kwotę 4.198,00 zł,
- wierzytelności od T. P. I. S. S. z o.o. na kwotę 113.762,50 zł.
Dodatkowo organ podatkowy wezwał M. P. do przedłożenia:
- dokładnych danych dotyczących miejsca położenia mienia wskazanego w sporządzonym na dzień 27.11.2012r. wykazie majątku M. S. S. z o. o., również o wskazanie miejsca parkowania pojazdów wraz z informacją, czy przedmiotowy wykaz majątku jest nadal aktualny,
- wskazania, czy wierzytelności ww. Spółki sporządzone na dzień 27.11.2012r. są nadal wymagalne oraz wskazanie dokładnych danych dłużników (REGON, KRS, dane adresowe itp.), a także wskazanie dokładnych kwot wierzytelności, dat ich wymagalności, jak również przedłożenia uwierzytelnionej kserokopii tytułu prawnego,
- wskazania innych aktualnych wierzytelności, ruchomości bądź nieruchomości ww. Spółki wraz ze wskazaniem dokładnych danych dłużników (REGON, KRS, dane adresowe itp.), a także wskazanie kwot wierzytelności, dat ich wymagalności, przedłożenia uwierzytelnionej kserokopii tytułu prawnego, jak również wskazanie miejsca parkowania pojazdów, z których aktualnie możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego, gdyż w myśl art. 116 §1 pkt 2, aby uwolnić się z odpowiedzialności za zaległości Spółki, należy wskazać aktualny majątek Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Jednocześnie w ww. piśmie organ podkreślił, że w zakresie wykazywania przesłanek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa, ciężar dowodzenia, spoczywa na członkach zarządu.
W odpowiedzi na ww. wezwanie, pismem z dnia 25.04.2016r. M. P. stwierdził, że zgodnie z pismem M. S. S. z o. o. z dnia 16.11.2012r., Spółce przysługiwały wspomniane powyżej wierzytelności od J. S. z o. o. na kwotę 4.198,00 zł oraz T. P. I. S. S. z o. o. na kwotę 113.762,50 zł, z których można było pokryć zaległości podatkowe, wynikające z deklaracji VAT-7 za sierpień i wrzesień 2012r.
Ponadto wskazał, że w czasie, gdy pełnił funkcję członka zarządu Spółki, tj. do złożenia rezygnacji w dniu 06.12.2012r., ww. wierzytelności Spółki były wymagalne i zaspokojenie z nich należności podatkowych objętych niniejszym postępowaniem było możliwe, a majątek Spółki wystarczał na zaspokojenie roszczeń Urzędu Skarbowego. Niemniej jednak stwierdza on, że nie posiada wiedzy, czy ww. wierzytelności są nadal wymagalne oraz czy było wobec nich prowadzone postępowanie egzekucyjne i z jakim skutkiem. Ponadto M. P. wyjaśnił, że od chwili rezygnacji z członka zarządu ww. Spółki nie miał wpływu na prowadzenie spraw Spółki (wglądu do dokumentów Spółki), jak również na przebieg prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie w niniejszym piśmie wskazał, że nie posiada informacji na temat aktualnego położenia mienia wskazanego w wykazie majątku Spółki, sporządzonym nadzień 27.11.2012r., jak również nie ma możliwości, by ocenić, czy ww. wykaz majątku jest nadal aktualny. Według wiedzy M. P., ostatnim miejscem, w którym znajdowały się należące do Spółki pojazdy, tj. koparka A. oraz samochód R. jest baza sprzętowa Spółki A. S. S. z o.o. (w której działają pozostali wspólnicy Spółki) przy ul. [...] w K. Jednocześnie z powyższego pisma wynika, że nie posiada on informacji na temat innych aktualnych wierzytelności, ruchomości bądź nieruchomości Spółki, z których możliwe byłoby obecnie prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
Mając powyższe na uwadze, pismem z dnia 07.06.2016r. sygn. [...] organ I instancji, zwrócił się z prośbą do Komornika Sądowego, który pismem z dnia 05.07.2016r. sygn. [...], poinformował, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], przeciwko dłużnikowi M. S. S. z o. o. z wniosku wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego okazało się całkowicie bezskuteczne. Komornik nie prowadził postępowania egzekucyjnego z majątku ruchomego dłużnej Spółki w postaci koparki A., rok prod. 1996. Pomimo licznych poszukiwań samochodu R., rok prod. 2001, nr rej. [...] (w tym także przy ul. [...]) nie udało się odnaleźć miejsca parkowania ww. pojazdu.
Ponadto organ I instancji, pismem z dnia 14.06.2016r. sygn. [...] wezwał A. S. S. z o. o. do udzielenia informacji, na które ww. pismem z dnia 29.06.2016 r. sygn. [...] udzielił odpowiedzi, że w bazie sprzętowej Spółki nie znajdują się pojazdy: koparka A. 1304, rok prod. 1996 oraz samochód R. rok prod. 2001. Jedynie przy ul. [...] w obrębie pasa drogowego stoi porzucony pojazd marki R. W przedmiotowym piśmie ww. Spółka nie wskazała dokładnych danych pojazdu, jak również nie wskazała, czyją jest on własnością.
Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 116 o.p., to na członku zarządu spoczywa ciężar udowodnienia istnienia majątku spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Nie może on natomiast domagać się od organów podatkowych, by prowadziły postępowanie zmierzające do odnalezienia dowodów przemawiających na jego korzyść, a w szczególności, by pomimo zakończenia postępowania egzekucyjnego wobec jego bezskuteczności dalej poszukiwały nieznanego majątku spółki.
Ponadto organ wskazał, że nawet w przypadku, gdyby powyższy pojazd był własnością Spółki, wartość jego nie przedstawia znacznej wartości w porównaniu z przedmiotową zaległością. Według serwisu O. cena pojazdu marki R. rok prod. 2001 szacuje się pomiędzy 3.900,00 zł a 4.999,00 zł. W niniejszym przypadku należałoby wziąć pod uwagę również stopień zużycia, przebyte kilometry, ewentualne usterki.
W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że powyższy pojazd nie mógłby być uznany, jako mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Postanowieniami z dnia 27.01.2016r., 18.07.2016r. oraz 24.08.2016r. sygn. [...] organ I instancji dopuścił, jako dowód w postępowaniu w sprawie szereg dokumentów szczegółowo wymienionych na stronie 21 i 22 decyzji.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji potwierdziła bezskuteczność egzekucji - w tym również ze wskazywanego przez podatnika, rzekomego majątku Spółki.
Majątek ten bowiem był poszukiwany przez te organy w związku z zaległościami Spółki, nie tylko będącymi przedmiotem orzeczenia o odpowiedzialności podatnika, jako osoby trzeciej w zaskarżonej decyzji organu I instancji, ale również wobec innych wierzycieli.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ II instancji stwierdził, że M. P. nie wskazał mienia ww. Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby w rzeczywistości zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Zarówno wierzytelności Spółki, jak i powoływane przez niego w pismach pojazdy są majątkiem hipotetycznym, z którego w chwili obecnej w rzeczywistości nie ma możliwości zaspokojenia zaległości Spółki. Zatem nie zaistniała przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 2 o.p.
Następnie organ II instancji wskazał na kolejne przesłanki egzoneracyjne wynikające z art. 116 §1 pkt 1 o.p. i zauważył, że biorąc pod uwagę utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.04.2011 r., sygn. akt I FSK 637/10, z dnia 26.02.2013 r., sygn. akt II FSK 3204/12, czy z dnia 18.03.2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1473/13) należy stwierdzić, że wykładnia językowa tego przepisu, wymaga rozróżnienia sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania układowego) nie został zgłoszony w ogóle, od przypadku, gdy wniosek ten został zgłoszony, jednakże po terminie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. - a więc nie we "właściwym czasie".
Wskazano, że jak wynika z zaskarżonej decyzji, akt sprawy - w tym pisma Sądu Rejonowego pismem z dnia 27.03.2015r. sygn. akt [...], w dniu 28.11.2012r. do Sądu wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości M. S. S. z o. o. Zarządzeniem z dnia 21.12.2012r. Spółka wezwana została do uzupełnienia braków formalnych powyższego wniosku w terminie jednego tygodnia pod rygorem jego zwrotu. W ustawowym terminie, który upłynął w dniu 19.02.2013r. braki formalne wniosku nie zostały uzupełnione, z uwagi na powyższe zarządzeniem z dnia 21.02.2013r. sygn. [...] wniosek został zwrócony (prawomocność z dniem 28.03.2013r.).
Ponadto jak wynika z pisma Sądu Rejonowego z dnia 08.06.2016r. do dnia 07.06.2016r. nie wpłynął do Sądu inny wniosek o ogłoszenie upadłości ww. Spółki.
Za niezasadny uznano zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 o.p., bowiem podatnik pełnił w zarządzie Spółki funkcję prezesa zarządu od dnia 18.02.2011r. do dnia 06.12.2012r.
Wniosek o ogłoszenie upadłości M. S. S. z o. o. podatnik złożył, jako osoba reprezentująca Spółkę w dniu 28.11.2012r., a więc na 8 dni przed swoją rezygnacją. Jak wskazano powyżej ww. wniosek nie został skutecznie złożony.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że sytuacja, w której wniosek o ogłoszenie upadłości został cofnięty jest równoznaczna z brakiem tego wniosku, co wyklucza możliwość uwolnienia się przez członka zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe z powołaniem się na zgłoszenie wniosku we właściwym czasie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.04.2014r., sygn. akt II FSK 1155/12 "samo zatem złożenie takiego wniosku nie może stanowić przesłanki uwalniającej członków zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Dla jej spełnienia konieczne także jest kontynuowanie postępowania wszczętego tym wnioskiem, aż do jego merytorycznego rozpatrzenia przez sąd upadłościowy. Sytuacja, w której wniosek o ogłoszenie upadłości został cofnięty przez wnioskodawcę jest więc równoznaczna z brakiem tego wniosku, co wyklucza możliwość uwolnienia się przez członka zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe z powołaniem się na zgłoszenie wniosku we właściwym czasie. Jest to sytuacja analogiczna, jak w wypadku zwrotu tego rodzaju wniosku z powodu nieuzupełnienia braków formalnych".
W uzasadnieniu omawianej decyzji II-instancyjnej przytoczono również treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 03.08.2007r., sygn. akt III SA/Wa 2982/06 i wywiedziono, że w niniejszej sprawie, podatnik nie tylko nie wykazał, że wszczęto takie postępowanie układowe, ale nie wykazał nawet skutecznego złożenia wniosku.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji zauważył, że M. P. pełnił funkcję w zarządzie M. S. S. z o. o., w związku z czym miał możliwość uregulowania zaległości, nie narażając się na naliczanie odsetek za zwłokę.Zdaniem organu odwoławczego, stwierdzić więc należy, że brak zapłaty jest wynikiem, albo z braku środków na pokrycie zobowiązania - co jest przesłanką do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki, albo celowego działania zarządu Spółki, którego jak wynika z Rejestru KRS podatnik był prezesem zarządu. Pełniąc tak odpowiedzialną funkcję, podatnik powinien zdawać sobie sprawę z konsekwencji takiego postępowania.
Świadome i dobrowolne niepodejmowanie żadnych działań w celu zapewnienia Spółce właściwego, zgodnego z obowiązującymi przepisami działania nie zwalnia członka zarządu ani z jego obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za ich niedopełnienie. Jednym z takich obowiązków jest monitorowanie zadłużenia spółki, pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31.07.2013 r., sygn. akt [...]).
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że przeprowadzona analiza sprawozdania finansowego oraz prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne przez administracyjny organ egzekucyjny i komorników sądowych oraz fakt nieuregulowania przez Spółkę zobowiązań podatkowych, w tym przedmiotowego zobowiązania świadczą o złej kondycji finansowej Spółki. Akta sprawy wskazują, że Spółka, co najmniej od czerwca 2012r. zaprzestała płatności zobowiązań podatkowych, co potwierdza istnienie przesłanek, wynikających z art. 10 i art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze do uznania Spółki za niewypłacalnego dłużnika, a co się z tym wiąże, do zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Organ II instancji stwierdził, że jak wynika z akt sprawy i zaskarżonej decyzji, M. S. S. z o. o. nie uregulowała już zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc maj 2012r. PIT-4 w wysokości 1.461,00 zł z terminem płatności 20.06.2012r. - w związku z czym najpóźniej 14 dni od terminu płatności tego zobowiązania podatnik, jako prezes zarządu tej Spółki powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, aby móc skorzystać z dobrodziejstwa przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że M. S. S. z o.o. znajdowała się w sytuacji finansowej, nakazującej złożenie wniosku o jej upadłość – biorąc pod uwagę tylko wykazane przez organ podatkowy zaległości podatkowe, co najmniej w dniu 4.07.2012r. (termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych PIT- 4 za miesiąc 05/2012r., tj. 20.06.2012r. + 14 dni). Zgłoszony w odpowiednim czasie wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, pozwoliłby spłacić posiadane zadłużenie, chociaż w części oraz uniknąć kolejnych długów. Organ zauważył dodatkowo, że próba złożenia przez podatnika wniosku o zgłoszenie upadłości M. S. S. z o. o. w dniu 28.11.2012r. i tak była już spóźniona.
W omawianej decyzji organ odwoławczy zaakcentował, iż sformułowanie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. prowadzi do wniosku, że w zamiarze ustawodawcy od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki uwalnia członka zarządu obiektywna niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie we właściwym terminie, a nie świadome ich niepodjęcie, nawet jeśli w ocenie danego członka zarządu były racjonalne przyczyny takiej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.07.2011 r., sygn. akt I FSK 1251/10).
Organ II instancji stwierdził, że rozważając kryterium braku winy, powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W tym przypadku chodzi o członka zarządu, który był zobowiązany i uprawniony do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji stosownie do art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1578 ze zm.) oraz zobowiązany do podejmowania innych działań, wynikających ze stosownych przepisów, w tym regulujących podstawy ogłoszenia upadłości i moment złożenia właściwego wniosku. Te ostatnie przepisy mają już na celu nie ochronę interesów danego podmiotu, ale jego wierzycieli, którzy mają prawo uczestniczyć na ustalonych zasadach w egzekucji generalnej, jaką jest prowadzone postępowanie upadłościowe.
Wskazano, że w niniejszej sprawie wystąpił właściwy termin do złożenia wniosku o zgłoszenie upadłości. Organ podatkowy nie może zaniechania podjęcia odpowiednich działań popierać. Za brak podjęcia przez podatnika odpowiednich środków przeciwdziałających zaistniałej sytuacji finansowej Spółki, Skarb Państwa nie może ponosić ujemnych skutków. Byłoby to niesprawiedliwe wobec innych podatników, którzy dokładają starań, aby sprawowaną funkcję pełnić zgodnie z prawem i wypełniać nałożone na nich obowiązki. Zauważono też, że podatnik, funkcję członka zarządu pełnił nie tylko formalnie, ale też faktycznie. Zauważono, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny, uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak, jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmie, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji, choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13.03.2013 r., sygn. akt I SA/Kr 127/12). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy podatnik takie ryzyko podjął.
Podsumowując organ II instancji stwierdził, że akta sprawy i treść zaskarżonej decyzji potwierdzają, iż w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne, umożliwiające wydanie decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatnika, jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe M. S. S. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i wrzesień 2012r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, natomiast nie wystąpiła żadna przesłanka negatywna, mogąca go uwolnić od orzeczonej odpowiedzialności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. P. zarzucił opisanej powyżej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegające na uznaniu przez organ, że egzekucja z majątku Spółki była w całości bezskuteczna, jak również uznaniu, że nie istnieje mienie Spółki, z którego możliwe jest przeprowadzenie skutecznej egzekucji, podczas gdy istnienie takiego mienia było wielokrotnie wskazywane przez skarżącego w toku postępowania, jak również zostało potwierdzone w zebranym materiale dowodowym,
2. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj,:
- art. 116 § 1 o.p., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez organ, że egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna, podczas gdy z okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przeprowadzenie skutecznej egzekucji z majątku Spółki, wskazywanego przez skarżącego było możliwe,
- art. 116 § 1 pkt 2) o.p. w zw. z art. 71a-71b Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez organ, że nie została spełniona przesłanka wyłączająca odpowiedzialność skarżącego w postaci wskazania przez niego mienia Spółki, z którego egzekucja, umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jest możliwe przeprowadzenie skutecznej egzekucji ze składników majątkowych Spółki wskazywanych przez skarżącego, w szczególności poprzez przeprowadzeni egzekucji administracyjnej wobec wierzytelności, przysługujących Spółce, której to egzekucji organ nie podjął i nie podejmuje,
- art. 116 § 1 pkt 1) o.p. przez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez organ podatkowy, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka, wyłączająca odpowiedzialność skarżącego w postaci braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w sytuacji, gdy wniosek ten został zwrócony z powodu nieuzupełnienia w terminie jego braków formalnych, do których Spółkę wezwano w czasie, gdy skarżący nie był już członkiem zarządu Spółki, a także poprzez uznanie, że w przypadku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki (niezależnie od skuteczności wniesienia tego wniosku) przesłanka braku winy skarżącego w tej sytuacji nie ma zastosowania i w ogóle nie może być rozpatrywana.
Podnosząc przedmiotowe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi, autor skargi wskazał, że jeśli chodzi o naruszenie prawa procesowego, to organ, wydając zaskarżoną decyzję dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie. Z akt sprawy wynika wprost, że skarżący w toku postępowania przed organem I instancji, a nawet jeszcze przed wszczęciem postępowania o jego odpowiedzialności podatkowej, wskazywał organom podatkowym (a także organom prowadzącym postępowanie egzekucyjne wobec Spółki) mienie Spółki, z którego było możliwe przeprowadzenie skutecznej egzekucji, które doprowadziłoby do zaspokojenia zaległości podatkowych, dochodzonych w postępowaniu. Ponadto podkreślono, że skarżący wielokrotnie w trakcie postępowania wskazywał mienie i składniki majątkowe, z których przeprowadzenie skutecznej egzekucji nadal jest możliwe, co doprowadziłoby do zaspokojenia zaległość podatkowych Spółki w znacznej części.
Skarżący podał również, że wśród składników majątkowych Spółki należy wymienić istniejące i wymagalne wierzytelności, przysługujące Spółce wobec spółek: T. P. I. S. sp. z o. o. na kwotę 113.762,50 zł oraz J. sp. z o. o. na kwotę 4.198,00 zł, a także będące własnością Spółki mienie ruchome w postać koparki A. o wartości rynkowej ok. 60.000,00 zł oraz samochodu marki R. o wartości rynkowej ok. 10.000,00 zł. Skarżący powoływał się na istnienie rzeczonego mienia Spółki w następujących pismach kierowanych do organu I instancji, w tym w piśmie z 26 lutego 2016r. (wraz z załącznikami), a także pismach z 25 kwietnia 2016r., 28 lipca 2016r. oraz z 8 września 2016r., a także w piśmie z kierowanym do organów egzekucyjnych już w dniu 16 listopada 2012r. (pisma w aktach sprawy). Zdaniem autora skargi na uwagę zasługuje brak i zaniechania działania przez organy egzekucyjne w toku prowadzonych przez nie czynności i nie podejmowanie działań, mimo wskazań mienia przez skarżącego, pełniącego jeszcze wówczas obowiązki członka zarządu. Z akt sprawy egzekucyjnej, toczącej się wobec Spółki, zresztą niekompletnych, nie wynika, aby organy egzekucyjne, podejmowały jakiekolwiek inne działania poza działaniami ograniczającymi się jedynie do wysyłania pism. Podobnie zresztą organy działały w niniejszym postępowaniu toczącym się już wobec skarżącego. W skardze podano także, że wskazywane przez skarżącego mienie posiada wartość przekraczającą wysokość zaległości podatkowych Spółki dochodzonych w niniejszym postępowaniu, a w roku 2012 posiadało jeszcze większą wartość.
Uzasadniając zarzuty, skarżący podał, że w zaskarżanej decyzji organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego w sprawie, poprzez brak uwzględnienia istotnych okoliczności faktycznych wynikających z zebranego materiału dowodowego. Organ wydając zaskarżaną decyzję, oceniając przesłankę bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki oraz okoliczność istnienia mienia Spółki, z którego nadal możliwe jest przeprowadzenie skutecznej egzekucji, nie uwzględnił, m.in. okoliczności dot. miejsca położenia, wskazywanych przez skarżącego ruchomości Spółki, w szczególności samochodu R. Z odpowiedzi A. S. sp. z o.o. z 4 lipca 2016r. (w aktach sprawy) w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w okolicach bazy sprzętowej tej spółki przy ul. [...] znajduje się porzucony samochód marki R. Dodatkowo skarżący w piśmie z 25 kwietnia 2016r. skierowanym do organu I instancji wskazał, że prawdopodobnym miejscem położenia, zarówno samochodu R., jak i koparki A. jest baza sprzętowa A. S. sp. z o. o.
Wobec powyższego wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżanej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ponadto o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta (podobnie jak decyzja organu I instancji) jest prawidłowa, a zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 marca 2017r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 września 2016r., nr [...] orzekającej o odpowiedzialności podatkowej M. P., byłego Prezesa Zarządu M. S. Sp. z o. o. z siedzibą w K., solidarnie z M. S. S. z o. o. z siedzibą w K. przy ul. [...], NIP [...] za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące sierpień 2012r. w kwocie 24.220,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 9.224,00 zł i wrzesień 2012r. w kwocie 5.002,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.845,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 306,60 zł, tj. łącznie w kwocie 40.598,50 zł.
W ocenie Sądu, rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy rozstrzygające w ww. przedmiocie nie naruszyły przepisów prawa procesowego, ani też materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, na podstawie kryterium ich zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, tut. Sąd zbada, czy organy podatkowe naruszyły prawo uznając, że w ustalonych okolicznościach faktycznych, zastosowanie znalazł, m.in. przepis art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej jako: "O.p"), uzasadniający orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego, (jako byłego Prezesa zarządu), za zaległości podatkowe M. S. S. z o. o. z siedzibą w K.
Na wstępie wskazać należy, że z art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1649) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Podstawę orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowią przepisy rozdziału 15 Działu III O.p.
Zgodnie z art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za: 1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; 3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; 4) koszty postępowania egzekucyjnego (§2).
Z treści przepisu art. 116 § 1 O.p. wynika, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W świetle cytowanego przepisu, zauważyć należy, że organy podatkowe były zobowiązane wykazać jedynie okoliczności pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Natomiast ciężar wykazania okoliczności, uwalniających od odpowiedzialności, spoczywał na skarżącym.
Analiza przepisu z art. 116 § 1 O.p. w kontekście przesłanek egzoneracyjnych, prowadzi bowiem do wniosku, że przepis ten wyraźnie przesuwa ciężar dowodu w tym zakresie na podatnika. Świadczą o tym sformułowania "niewykazanie przez członka zarządu", "niewskazanie mienia". Podatnik winien zatem wykazać aktywność w kierunku wskazania dowodów, potwierdzających istnienie jednej (lub obu) okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, powstałe w czasie, kiedy wchodził w skład jej zarządu. Pogląd o spoczywaniu na członku zarządu ciężaru wykazania okoliczności, uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadminstracyjnym (wyrok WSA w Gliwicach, III SA/Gl 332/12, LEX nr 1224071 i powołane tam orzecznictwo). W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone (por. wyrok WSA w Gdańsku z 6 marca 2013 r., I SA/Gd 849/12, LEX nr 1305346).
Z kolei w myśl art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Z dyspozycji art. 116 § 4 O.p. wynika, że przepisy te stosuje się również do byłego członka zarządu.
Natomiast zgodnie z art. 107 § 2 lit. b i d O.p., jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego.
Przy tej okoliczności tut. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie prawidłowo naliczone zostały odsetki za zwłokę od przedmiotowych zaległości w łącznej kwocie 11.069,00 zł, naliczone od dnia powstania zaległości, tj. terminu płatności zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012r. do dnia wydania zaskarżonej, a badanej w toku niniejszego postępowania decyzji, za które skarżący odpowiada na podstawie art. 107 § 2 pkt 2 O.p. oraz koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 306,60 zł, które wynikają wprost ze znajdującego się w aktach sprawy tytułu wykonawczego i za które skarżący odpowiada zgodnie z art. 107 §2 pkt 4 O.p.
Wobec przytoczonych powyżej regulacji prawnych oraz w świetle ustalonych przez organy podatkowe okoliczności faktycznych, które tut. Sąd aprobuje i przyjmuje za własne – nie budzi wątpliwości, że przedmiotowe zaległości, za które została orzeczona odpowiedzialność skarżącego, jako osoby trzeciej, wynikają ze złożonych przez Spółkę deklaracji VAT-7 za miesiące sierpień i wrzesień 2012r., a których termin płatności przypadał odpowiednio w dniu 25.09.2012r. i 25.10.2012r.
Na ww. zaległości wystawiono tytuły wykonawcze: za miesiąc sierpień 2012r. z dnia 22.10.2012r. nr [...] i za miesiąc wrzesień 2012r. z dnia 30.11.2012r. nr [...]. Z kolei jak wynika z akt sprawy, wszczęcie postępowania o odpowiedzialności osób trzecich za przedmiotowe zaległości nastąpiło w dniu 22.02.2016r., czym wypełniono art. 108 § 2 pkt 3 O.p.
Zdaniem tut. Sądu, w pierwszej kolejności pochylić należy się nad kwestią pełnienia funkcji przez skarżącego, jako Prezesa zarządu w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego przedmiotowej Spółki (art. 116 §2 O.p.).
Jak wskazuje treść pisma Sądu Rejonowego z dnia 07.04.2015r. sygn. [...] skarżący pełnił w zarządzie Spółki, funkcję Prezesa zarządu od dnia 18.02.2011r. do dnia 06.12.2012r. Zgodnie z wydrukiem raportu zbiorczego dot. zmian w KRS M. S. S. z o. o. – funkcję tę ww. pełnił jednoosobowo.
Zatem trafnie oceniły organy podatkowe, że M. P. pełnił funkcję w zarządzie M. S. S. z o. o. w terminie powstania przedmiotowych zaległości.
W kontekście powyższego, podać trzeba, że członkowie zarządu spółki z o. o., ponoszą odpowiedzialność solidarną z podatnikiem za jego, określone przepisem art. 107 § 1 i 2 O.p., ciężary publicznoprawne. Zatem przy ich stosowaniu następuje podwójna solidarność, która ma miejsce, po pierwsze między zobowiązanymi z art. 116 § 1 O.p., a podatnikiem, po wtóre między samymi członkami zarządu, których dotyczy przywołana tu regulacja szczegółowa (por. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.03.2009r., sygn. akt I FPS 4/08). Orzeczona zatem odpowiedzialność skarżącego jest taką właśnie solidarną odpowiedzialnością, tj. wraz z M. S. S. z o. o.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że osoba, obejmująca funkcję prezesa zarządu Spółki, powinna mieć świadomość, odnośnie stanu jej finansów oraz zaległościach, jakie posiada. Osoba ta, jako odpowiedzialna za wyniki finansowe spółki, którą prowadzi, nie może zasłaniać się niewiedzą w zakresie podstawowych danych, obrazujących kondycję finansową tej firmy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.02.2013r., sygn. akt I GSK 237/12).
Przechodząc do jednej z kluczowych kwestii w przedmiotowej sprawie, wskazać należy na konieczność zbadania przez tut. Sąd, czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły zaistnienie i czy słusznie stwierdziły przesłanki bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki.
Przesłanka bezskuteczności egzekucji rozumiana, jako brak możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego w toku wszczętej i przeprowadzonej przez organ egzekucyjny egzekucji, skierowanej do majątku spółki może być wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób. Znajduje to potwierdzenie, zarówno w wykładni językowej art. 116 § 1 O.p., z którego nie wynikają żadne wymogi, co do formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, jak i wykładni systemowej, opartej na analizie art. 59 § 1 i 2 ustawy o z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619). Bezskuteczność egzekucji stwierdza się na podstawie okoliczności, wynikających z czynności przeprowadzonych w postępowaniu egzekucyjnym (tak SN w wyroku z 6 czerwca 2013r., II UK 329/12, LEX nr 1331292).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że bezskuteczność egzekucji powinna być rozumiana, jako sytuacja, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2013r., I SA/Kr 1394/12).
Jak już wspomniano, w realiach niniejszej sprawy zostały wystawione tytuły wykonawcze dotyczące zaległości za miesiąc sierpień 2012r. z dnia 22.10.2012r. nr [...] i dotyczące zaległości za miesiąc wrzesień 2012r, z dnia 30.11.2012r. nr [...], które zostały Spółce doręczone: nr [...] w dniu 20.11.2012r. i nr [...] w dniu 07.02.2013r.
Wobec powyższego faktu, na uwagę zasługuje okoliczność, że w trakcie postępowania egzekucyjnego, Organy egzekucyjne podjęły szereg czynności, zmierzających do wyegzekwowania od Spółki należności objętych powyższym tytułem wykonawczym, a także tytułami wykonawczymi dotyczących innych zaległości. Jednakże w wyniku podjętych czynności ustalono, iż egzekucja zaległości podatkowych z majątku Spółki nie jest możliwa. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano, co prawda zajęć wierzytelności w T. P. I. S. S. z o. o. oraz J. S. z o. o, jednak w ich wyniku nie uzyskano żadnych środków. Ponadto, jak trafnie ustaliły organy egzekucyjne, w toku postępowania egzekucyjnego brak było kontaktu ze Spółką pod znanymi Organowi egzekucyjnemu adresami w K. pl. [...] oraz przy ul. [...].
Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że pomimo informacji, otrzymanych z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departament Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, że Spółka jest właścicielem samochodu osobowego marki R., nie udało się zlokalizować miejsca parkowania samochodu.
Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że bezskuteczność egzekucji wobec M. S. S. z o. o., potwierdzają zawiadomienia Komornika Sądowego z dnia 1.12.2015r., sygn. [...] (karta nr [...] akt administracyjnych) oraz z dnia 5 lipca 2016r., sygn. [...] (karta nr [...] akt administracyjnych).
Z zawiadomień tych wynika, że Spółka nie odbierała korespondencji pod adresami: K. pl. [...] oraz K. ul. [...]. Ponadto Komornik w ww. pismach poinformował, że w odpowiedzi na zajęcia wierzytelności z tytułu wzajemnych rozliczeń, firma J. S. z o. o. oświadczyła, iż kwota 4.198,00 zł, jako saldo istniejące w stosunku do dłużnej Spółki nie może zostać przelane z uwagi na liczne zajęcia komornicze, m.in. od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ż. oraz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. w szczególności dotyczące rachunków bankowych, co uniemożliwia wykonywanie ruchów płatniczych. Jednocześnie J. S. z o. o. oświadczyła, że posiada zajęcia od Komornika Sądowego w K. oraz wskazała adres dłużnej Spółki K., pl. [...] i jej rachunek bankowy w banku R. S.A.
W powyższych zawiadomieniach Komornik Sądowy poinformował również, że w odpowiedzi na zajęcia wierzytelności z tytułu wzajemnych rozliczeń firma T. P. I. S. Sp. z o. o. poinformowała, iż nie dokonała potrąceń z zajęcia wierzytelności z uwagi na chwilowy niedobór środków finansowych, w związku z opóźnieniami w płatnościach przez inwestorów oraz koniecznością dochodzenia swoich należności na drodze sądowej, a także w związku z licznymi zajęciami komorniczymi. Trzeci dłużnik oświadczył, że M. S. Sp. z o. o., przysługuje zajęta wierzytelność w wysokości 103.762,50 zł i nie odmawia jej wydania. Sprawa o zajętą wierzytelność toczy się przed Komornikiem Sądowym.
Jednocześnie ustalono, że do przedmiotowych wierzytelności roszczą sobie prawa również Organ podatkowy, jak i Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Natomiast poszukiwania samochodu marki R., rok prod. 2001, nr rej. [...] okazały się bezskuteczne, nie udało się odnaleźć także miejsca parkowania ww. pojazdu. Ponadto Komornik Sądowy zaznaczył, że nie jest mu znany żaden majątek dłużnika, z którego można przeprowadzić skuteczną egzekucję.
Wobec powyższych okoliczności faktycznych, w ocenie tut. Sądu, zasadne jest stanowisko organów podatkowych, które uznały, że M. S. S. z o. o. nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, z którego można by skutecznie prowadzić postępowanie egzekucyjne i uzyskać kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. W tym miejscu należy także przypomnieć, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 06.03.2015r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki z tytułu przedmiotowych zaległości - z uwagi na bezskuteczność egzekucji, bowiem podjęte przez organy egzekucyjne czynności zmierzające do wyegzekwowania od zobowiązanego należności objętych ww. tytułami wykonawczym nie przyniosły rezultatu.
Ponadto za trafne przyjąć należy rozumowanie organów podatkowych, które przyjęły, iż bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela.
W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółki. Nadmienić przy tym trzeba, że zgodnie z art. 116 § 1 ww. ustawy do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 06.03.2013r., sygn. akt I SA/Gd 850/12). Natomiast stwierdzenie bezskuteczności egzekucji nie musi opierać się tylko na umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zmierzającego do wyegzekwowania tej zaległości podatkowej, której dotyczy rozstrzygnięcie o odpowiedzialności osób trzecich. Okoliczność bezskuteczności egzekucji wobec spółki można ustalić także na podstawie innych prawnie dopuszczalnych dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.05.2013r., sygn. akt OFSK 871/12). Z kolei o skuteczności egzekucji można mówić wówczas, gdy zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat, a więc zostanie wyegzekwowana kwota długu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 07.02.2012r., sygn. akt I SA/Bd 1027/11). Jednakże sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.
Mając na uwadze powyższe rozważania, tut. Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi, iż nie przeprowadzono skutecznej egzekucji – organ egzekucyjny oraz komornicy sądowi dochowali wszelkiej staranności i poczynili czynności w zakresie wyegzekwowania zaległości z majątku Spółki, jak i ze zgłoszonych wierzytelności oraz przeprowadzili szereg czynności związanych z poszukiwaniem mienia. Zatem stawiany przez skarżącego zarzut o braku prowadzenia skutecznej egzekucji jest bezzasadny.
Skoro egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, tut. Sąd uznaje, że zasadnym jest przejście do kolejnej istotnej kwestii, wobec której skarżący sformułował zarzuty dotyczące naruszenia art. 116 § 1 pkt 2) O.p. w zw. z art. 71a-71b Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez organ, że nie została spełniona przesłanka wyłączająca odpowiedzialność skarżącego w postaci wskazania przez niego mienia Spółki, z którego egzekucja, umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części – tut. Sąd zauważa, że członek zarządu, który chce uwolnić się od odpowiedzialności, powinien wskazać mienie, które musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji, pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych, a ponadto musi przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia, umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki.
Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek, porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki. A zatem wskazanie mienia spółki, do którego możliwa byłaby egzekucja nie może dotyczyć mienia tylko potencjalnie możliwego do uzyskania (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 366/14, LEX nr 1772769 i powołane tam orzecznictwo).
W judykaturze zwraca się także uwagę, że aby móc się uwolnić od odpowiedzialności, członek zarządu obowiązany jest do wskazania konkretnych składników lub praw majątkowych (ze wskazówką, co do ich usytuowania, wartości, itp.), które realnie pozwolą na skierowanie do tego mienia czynności egzekucyjnych. Tym samym nie wystarczy wykazanie istnienia jakiejkolwiek wierzytelności spółki, lecz konieczne jest również wykazanie, że można z takiej wierzytelności prowadzić egzekucję, a więc że jest ona wymagalna (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 894/15).
W ocenie Sądu należy przyznać rację organom podatkowym, które uznały, że skarżący nie spełnił przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p i nie wskazał mienia, które faktycznie istnieje i z którego jest możliwa egzekucja administracyjna, zatem zarzuty skarżącego w tym zakresie są bezpodstawne.
Tut. Sąd zauważa, że skarżący wprawdzie wskazał na następujące składniki majątkowe Spółki oraz wierzytelności jej przysługujące, (tj. koparka A. (rok produkcji 1996) o wartości rynkowej 60.000,00 zł; samochód marki R. (rok produkcji 2001) o wartości rynkowej 10.000,00 zł; wierzytelności od Spółki J. S. z o. o. na kwotę 4.198,00 zł; wierzytelności od T. P. I. S. S. z o. o. na kwotę 113.762,50 zł), jednak majątek ten okazał się hipotetyczny, z którego nie było możliwości zaspokojenia zaległości Spółki.
W kontekście powyższego wskazać należy na szereg czynności, które podjęły organy podatkowe, celem właściwego ustosunkowania się do omawianej kwestii. Mianowicie, pismem z dnia 7.06.2016r. sygn. [...] organ I instancji, zwrócił się z prośbą do Komornika Sądowego, który pismem z dnia 5.07.2016r. sygn. [...], poinformował, że postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], przeciwko dłużnikowi M. S. S. z o. o. z wniosku wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego, okazało się całkowicie bezskuteczne. Komornik nie prowadził postępowania egzekucyjnego z majątku ruchomego dłużnej Spółki w postaci koparki A., rok prod. 1996. Pomimo licznych poszukiwań samochodu R., rok prod. 2001, nr rej. [...] (w tym także przy ul. [...]) nie udało się odnaleźć miejsca parkowania ww. pojazdu. Wskazać również trzeba, że Organ podatkowy I instancji, pismem z dnia 14.06.2016r. sygn. [...] wezwał A. S. S. z o. o. do udzielenia informacji, na które ww. pismem z dnia 29.06.2016r. sygn. [...] udzielił odpowiedzi, że w bazie sprzętowej Spółki nie znajdują się pojazdy: koparka A., rok prod. 1996 oraz samochód R. rok prod. 2001. Jedynie przy ul. [...] w obrębie pasa drogowego stoi porzucony pojazd marki R. W przedmiotowym piśmie ww. Spółka nie wskazała dokładnych danych pojazdu, jak również nie wskazała, czyją jest on własnością.
W tym miejscu podać trzeba, że słuszne jest stanowisko organów podatkowych, które uznały, że to na członku zarządu spoczywa ciężar udowodnienia istnienia majątku spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Nie może on natomiast domagać się od organów podatkowych, by prowadziły postępowanie zmierzające do odnalezienia dowodów, przemawiających na jego korzyść, a w szczególności, by pomimo zakończenia postępowania egzekucyjnego wobec jego bezskuteczności, dalej poszukiwały nieznanego majątku spółki.
Na aprobatę tut. Sądu zasługuje również analiza organów podatkowych odnośnie wartości samochodu R., która w ich ocenie nie przedstawia znacznej wartości w porównaniu z zaległością w przedmiotowej sprawie. Zasadnie organy podatkowe posłużyły się serwisem, na którym przedstawiane są oferty samochodowe, gdzie cena pojazdu marki R. rok prod. 2001 szacuje się pomiędzy 3.900,00 zł a 4.999,00 zł. W niniejszym przypadku trzeba też wziąć pod uwagę stopień zużycia, przebyte kilometry i ewentualne usterki, co dodatkowo może obniżyć szacowaną wartość samochodu.
Zatem zdaniem tut. Sadu, trafne jest stanowisko organów podatkowych, że powyższy pojazd nie mógłby być uznany, jako mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Dodatkowo, na uwagę zasługuje także to, że organy podatkowe dopuściły, jako dowód w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej skarżącego szereg dokumentów, takich jak: pismo Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 27.03.2015r. sygn. [...], pismo Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 07.04.2015r., sygn. [...] wraz z załącznikami w ilości kart 30 (protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników ww. Spółki z dnia 16.04.2012r. oraz sprawozdanie finansowe za 2011r.), zawiadomienie Komornika Sądowego [...] z dnia 01.12.2015r., sygn akt [...] o stanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. S. Spółki z o. o., zawiadomienie Komornika Sądowego [...] z dnia 01.12.2015r., sygn.. akt [...] o stanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. S. Spółki z o. o., raport poborcy Urzędu Skarbowego z dnia 23.04.2013r., raport poborcy Urzędu Skarbowego z dnia 16.05.2013r., pismo Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 08.06.2016r. sygn. [...] wraz z załącznikami w ilości kart 1 szt, postanowienie z dnia 06.03.2015r., sygn. akt [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wraz z aktami postępowania egzekucyjnego (liczba kart [...]) w tym m.in.: pismo M. S. S. z o. o. z dnia 16.11.2012r., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia 26.11.2012r., sygn. [...], stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności J. S. z o. o., pismo J. S. z o.o. z dnia 05.12.2012r., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia 17.12.2012r., sygn. [...], stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności T. P. I. S. Sp. z o. o., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia 26.11.2012r., sygn. [...], stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności T. P. I. S. Sp. z o. o., pismo T. P. I. S. Sp. z o. o. z dnia 10.12.2012r., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia 31.12.2013r, sygn. [...] stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności T. P. I. S. Sp. z o. o., pismo Komornika Sądowego w K. z dnia 09.12.2013r, sygn. akt [...], pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10.03.2014r., nr [...] o przesłaniu akt postępowania egzekucyjnego do Komornika Sądowego w K., celem łącznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego do wierzytelności dłużnika w T. P. I. S. Sp. z o. o., wydruk z podsystemu K. deklaracji VAT-7 za sierpień 2012r. oraz wydruk z podsystemu K. deklaracji VAT-7 za wrzesień 2012r.
Nie ulega wątpliwości, że ww. materiał dowodowy, świadczy niewątpliwie o wnikliwości działania organów podatkowych i zasadności przyjęcia przez nie stanowiska, że wskazywany przez skarżącego majątek Spółki jest rzekomy. Majątek ten był bowiem poszukiwany przez organy egzekucyjne w związku z zaległościami Spółki, nie tylko będącymi przedmiotem orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego, jako osoby trzeciej na gruncie niniejszej sprawy, ale również wobec innych wierzycieli.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącego w powyższym zakresie są całkowicie nieuzasadnione i nie mają potwierdzenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bowiem skarżący nie wskazał realnie istniejącego mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby w rzeczywistości zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Zarówno wierzytelności Spółki, jak i powoływane przez skarżącego w pismach pojazdy są majątkiem hipotetycznym, z którego nie ma możliwości realnego zaspokojenia zaległości Spółki.
Zarzuty skarżącego w powyższym zakresie są dodatkowo o tyle bezpodstawne, że wskazanie mienia spółki, umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych, wymaga wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08.02.2013 r., sygn. akt I FSK 477/12), a w realiach kontrolowanej sprawy sytuacja taka nie nastąpiła.
Ponadto członek zarządu powinien wskazać konkretny, rzeczywiście istniejący majątek, posiadający określoną wartość i nadający się do egzekucji. Samo twierdzenie, że Spółka posiada majątek, względem którego w rzeczywistości brak jest możliwości wszczęcia egzekucji, tym bardziej, że sam skarżący nie był w stanie dokonać żadnych czynności, zmierzających do uregulowania swoich zaległości, nie można uznać za przesłankę zwalniającą z odpowiedzialności, jako osoby trzeciej w myśl art. 116 § 1 pkt 2 ustawy O.p.
Przypomnienia i podkreślenia wymaga, że zaległości podatkowe M. S. S. z o. o., których dotyczyło prowadzone postępowanie egzekucyjne, a które okazało się być bezskuteczne - powstały wówczas, gdy to skarżący był członkiem zarządu tej Spółki i udziałowcem tej Spółki, a więc to skarżący miał wpływ na powstanie i uregulowanie tych zobowiązań. W związku z powyższym, to on powinien te zaległości uregulować w ustawowym terminie. Brak dopełnienia obowiązków przez skarżącego w tym zakresie, spowodowało wydanie słusznych w ocenie Sądu, decyzji i orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego, jako osoby trzeciej. Słuszna jest uwaga organu II instancji, który wskazał, że skarżący nadal jest jednym ze wspólników przedmiotowej Spółki (posiada 300 udziałów o łącznej wartości 15.000,- zł, co wynika z danych KRS) i zgodnie z treścią art. 212 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych - Prawo kontroli służy każdemu wspólnikowi. W tym celu wspólnik lub wspólnik z upoważnioną przez siebie osobą może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu.
A zatem w sytuacji, gdy skarżący nie pełni już funkcji członka zarządu, jako wspólnik, Spółki ma prawo wglądu do dokumentów spółki, zatem w tym stanie faktycznym, trudno dać wiarę, że skarżący nie ma pełnej wiedzy w zakresie, np. miejsca postoju wykazanych ruchomości (koparka, czy samochód).
Przechodząc do kolejnej przesłanki egzoneracyjnej, wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. wskazać należy, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy.
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że wykładnia językowa art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., wymaga rozróżnienia sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania układowego) nie został zgłoszony w ogóle, od przypadku, gdy wniosek ten został zgłoszony, jednakże po terminie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. (a więc nie we "właściwym czasie").
Pierwsza ze wskazanych okoliczności otwiera członkowi zarządu możliwość wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (niewszczęcie postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Druga z opisanych sytuacji skutkuje uznaniem, że nie można wykazywać zaistnienia przesłanki ekskulpacyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., gdyż przepis ten nie znajduje w takim przypadku zastosowania. Inaczej mówiąc do badania istnienia przesłanki winy, bądź jej braku można przejść jedynie wtedy, gdy ustalono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (nie wszczęto postępowania układowego).
Gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony (wszczęto postępowanie układowe) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. nie znajduje w ogóle zastosowania i nie ma potrzeby rozważania przesłanki winy (jej braku) po stronie członka zarządu spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. ustawodawca nie odwołał się do "właściwego czasu", tak jak zrobił to w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, co nie może pozostać bez wpływu na wynik wykładni tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 3204/12, LEX nr 1312804).
W realiach przedmiotowej sprawy wniosek o ogłoszenie upadłości M. S. S. z o. o. wpłynął do Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych pismem z dnia 27.03.2015r. sygn. akt [...]. W dniu 28.11.2012r. Zarządzeniem z dnia 21.12.2012r. Spółka wezwana została do uzupełnienia braków formalnych powyższego wniosku w terminie jednego tygodnia pod rygorem jego zwrotu. W ustawowym terminie, który upłynął w dniu 19.02.2013r. braki formalne wniosku nie zostały uzupełnione. Z uwagi na powyższe zarządzeniem z dnia 21.02.2013r. sygn. [...] wniosek został zwrócony (prawomocność z dniem 28.03.2013r.). Ponadto jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia 8.06.2016r. do dnia 7.06.2016r. nie wpłynął do Sądu inny wniosek o ogłoszenie upadłości ww. Spółki.
W kontekście powyższego nie można zaaprobować zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 O.p., bowiem skarżący pełnił w zarządzie Spółki funkcję prezesa zarządu od dnia 18.02.2011r. do dnia 06.12.2012r. Wniosek o ogłoszenie upadłości M. S. S. z o. o. złożył on, jako osoba reprezentująca Spółkę w dniu 28.11.2012r., a więc na 8 dni przed swoją rezygnacją. Zatem ww. wniosek nie został skutecznie złożony.
Wobec powyższego za prawidłową uznać należy ocenę organu podatkowego, który ocenił nieuzupełniony wniosek o ogłoszenie upadłości M. S. S. z o. o. za niebyły i niewywołujący skutków.
W trym miejscu tut. Sąd zauważa, że samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie może stanowić przesłanki uwalniającej członków zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Dla jej spełnienia konieczne także jest kontynuowanie postępowania wszczętego tym wnioskiem, aż do jego merytorycznego rozpatrzenia przez sąd upadłościowy. Sytuacja, w której wniosek o ogłoszenie upadłości został cofnięty przez wnioskodawcę jest więc równoznaczna z brakiem tego wniosku, co wyklucza możliwość uwolnienia się przez członka zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe z powołaniem się na zgłoszenie wniosku we właściwym czasie. Jest to sytuacja analogiczna, jak w przypadku zwrotu tego rodzaju wniosku z powodu nieuzupełnienia jego braków formalnych (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.04.2014 r., sygn. akt II FSK 1155/12 oraz w wyroku z dnia 8.02.2013r., sygn. akt I FSK 477/12).
W kontekście powyższego podać również trzeba, że stosownie do art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003r., Nr 60, poz. 535 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a jeżeli jest osobą prawną uważa się go za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl ust. 2 tego artykułu, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.
Według art. 18 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze sprawy o ogłoszenie upadłości rozpoznaje sąd upadłościowy w składzie trzech sędziów zawodowych. Sądem upadłościowym jest sąd rejonowy - sąd gospodarczy.
Z treści art. 12 ust. 1 ww. ustawy wynika z kolei, że sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Przepis art. 12 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze jest adresowany do sądu, a zatem jedynie sąd może skorzystać z możliwości oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Omawiana norma nie stanowi podstawy do uznania, że w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 12 ust. 1 ww. ustawy, członek zarządu spółki nie ma obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, a w związku z tym nie ponosi winy w jego niezgłoszeniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 27.01.2012 r., sygn. akt [...]).
Przesłanki uwolnienia się przez członków zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki sprowadzają się do wykazania należytej staranności w działaniu zmierzającym do wszczęcia postępowania upadłościowego (układowego) w celu ochrony wierzycieli. Profesjonalizm wymagany od członków zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność (art. 355 § 2 k.c), pozwala na przyjęcie, że każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, iż jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.10.2011r., sygn. aktll FSK 623/10).
Ponadto art. 116 § 2 O.p. wyraźnie wskazuje, na kim spoczywa odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki. Zgodnie z tym przepisem odpowiedzialność członka zarządu, określona w art. 116 § 1 ww. ustawy, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Prawidłowo zatem przyjęły organy podatkowe, że skarżący pełnił funkcję w zarządzie M. S. S. z o. o., w związku z czym, miał możliwość uregulowania zaległości, nie narażając się na naliczanie odsetek za zwłokę. Z kolei brak zapłaty jest wynikiem, albo braku środków na pokrycie zobowiązania - co jest przesłanką do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki, albo celowego działania zarządu Spółki, którego jak wynika z Rejestru KRS skarżący był prezesem zarządu. Pełniąc tak odpowiedzialną funkcję winien zdawać sobie sprawę z konsekwencji takiego postępowania. Świadome i dobrowolne niepodejmowanie żadnych działań w celu zapewnienia Spółce właściwego, zgodnego z obowiązującymi przepisami działania nie zwalnia członka zarządu ani z jego obowiązków, wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za ich niedopełnienie. Jednym z takich obowiązków jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31.07.2013r., sygn. akt m AUa 2181/12).
Nie można także pominąć faktu, że organy podatkowe dokonały analizy kondycji finansowej Spółki za 2011r. z zastosowaniem wybranych wskaźników finansowych. Zarówno powyższa analiza, jak i prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne przez administracyjny organ egzekucyjny i komorników sądowych oraz fakt nieregulowania przez Spółkę zobowiązań podatkowych, w tym przedmiotowego zobowiązania, świadczą o złej kondycji finansowej Spółki, która co najmniej od czerwca 2012r. zaprzestała płatności zobowiązań podatkowych, co potwierdza istnienie przesłanek wynikających z art. 10 i art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze do uznania Spółki za niewypłacalnego dłużnika, a co się z tym wiąże, do zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości. Na uwagę zasługuje również to, że przedmiotowa Spółka nie uregulowała już zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc maj 2012r. PIT-4 w wysokości 1.461,00 zł z terminem płatności 20.06.2012r. - w związku z czym najpóźniej 14 dni od terminu płatności tego zobowiązania skarżący, jako prezes zarządu tej Spółki, powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby móc skorzystać z dobrodziejstwa przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.
Tut. Sąd w pełni aprobuje stanowisko organów podatkowych – (które za WSA w Krakowie w wyroku z dnia 13 marca 2013r., sygn. akt I SA/Kr 127/12) – powtórzyły, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmie, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji, rodzącej w konsekwencji, choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową.
Wobec powyższych uwag, w ocenie tut. Sądu bezspornie wskazać należy, że wniosek o ogłoszenie upadłości M. S. S. z o. o. został zwrócony z powodu braków formalnych, a postępowanie upadłościowe nie zostało wszczęte. Prawomocny zwrot przedmiotowego wniosku oznacza, iż wniosek ten nie został nigdy skutecznie złożony. Oznacza to prawidłową ocenę organów podatkowych, iż nie zaistniała w niniejszej sprawie przesłanka, mogąca uwolnić skarżącego od odpowiedzialności podatkowej za ww. zaległości Spółki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Prawomocny zwrot przedmiotowego wniosku oznacza, iż wniosek ten nie został nigdy skutecznie złożony.
Zdaniem tut. Sądu, dokonana w kontekście analizowanej tu przesłanki egzoneracyjnej, ocena organów podatkowych nie budzi zastrzeżeń i jest prawidłowa.
Konkludując wskazać należy, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, warunkujące odpowiedzialność byłego Prezesa zarządu za zaległości podatkowe Spółki. Termin płatności zobowiązań podatkowych, które wobec ich nieuregulowania, przekształciły się w zaległość podatkową, przypadł na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję Prezesa zarządu. Prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna zarówno na etapie postępowania prowadzonego przez administracyjny organ egzekucyjny jak i Komornika sądowego . Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek, warunkujących wyłączenie jego odpowiedzialności.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad postępowania podatkowego, wyrażonych w art. 122, art. 187 § 1 O.p. – w ocenie tut. Sądu nie zasługują one na uznanie, gdyż organy podatkowe przed wydawaniem rozstrzygnięcia, zarówno I, jak i II instancji, zachowały wymogi proceduralne wyrażone w przepisach Ordynacji podatkowej, podejmując działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w prowadzonym postępowaniu. Prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie dopuszczono, jako dowód wszystko, co mogło się przyczynić do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, tj. dokumenty przedłożone przez skarżącego, jak i zgromadzone od innych organów oraz jednostek, a także wszelkie dane, wynikająca z ewidencji własnych organów podatkowych. Organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy, wzywając skarżącego o przedłożenie dokumentów, mających wpływ na podjęcie prawidłowego i słusznego rozstrzygnięcia w sprawie. Nadto skarżący miał możliwość zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Ponadto, zauważyć należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – odpowiada wymogom, jakie stawia art. 210 § 1 i 4 O.p.
Zważywszy na powyższe, zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania okazały się niezasadne, bowiem organy podatkowe zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując (bez naruszenia przepisów postępowania) prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni.
W świetle powyższych okoliczności, wywodów i rozważań, zarzuty skargi w zakresie dotyczącym naruszenia przez organy podatkowe, zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego - uznać należy za nieuzasadnione, do czego Sąd odniósł się szczegółowo w treści niniejszego uzasadnienia. Skarżący nie miał racji w zasadniczych kwestiach spornych, ale rację mają organy podatkowe we wszystkich aspektach kontrolowanej sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło