I OSK 2302/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-22
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Iwona Bogucka, Grzegorz Jankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Sąd stwierdził, że organy obu instancji nieprawidłowo wyliczyły dochód rodziny, uwzględniając kwotę zwolnioną z podatku. Jednocześnie NSA nie podzielił stanowiska WSA co do błędnej wykładni przepisu dotyczącego opieki naprzemiennej, uznając, że do zaliczenia dziecka do rodzin obojga rodziców wymagane jest orzeczenie sądu cywilnego o takiej opiece.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Organ odwoławczy nie uznał opieki nad najstarszym synem za naprzemienną, ponieważ brak było orzeczenia sądu w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organy błędnie ustaliły dochód rodziny, wliczając do niego kwotę zwolnioną z podatku, oraz nieprawidłowo zinterpretowały postanowienie sądu o kontaktach z dzieckiem, nie wyjaśniając wystarczająco kwestii opieki naprzemiennej. NSA rozpoznał skargę kasacyjną SKO od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 391/17 w sprawie ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 391/17 wydanym w sprawie ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2016 r.
nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...].
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 16, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 18, art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195) – "p.p.w.d", utrzymało
w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] orzekającą o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko E. Ł. i K. Ł.w okresie od dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz orzekającą o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko W. Ł. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r.
Kolegium wyjaśniło, że P. Ł. złożył wniosek o ustalenie prawa
do świadczenia wychowawczego na trójkę dzieci. Organ l instancji ustalił,
że miesięczny dochód rodziny wyniósł 14.281,02 zł, co w przeliczeniu na osobę dało kwotę 3.570,26 zł. Doszło zatem do przekroczenia progu dochodowego, który wynika
z art. 5 ust. 3 p.p.w.d. W związku z powyższym świadczenie wychowawcze na dziecko Konstancję, jako pierwsze dziecko w rodzinie, nie przysługuje. W ocenie Prezydenta najstarszy syn wnioskodawcy nie może zostać uznany za członka rodziny wnioskodawcy, gdyż nie wykazano, aby wnioskodawca sprawował nad nim opiekę naprzemienną.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji P. Ł. zakwestionował zaliczenie do dochodu kwoty 140.000 zł i wyjaśnił, że kwota ta, jako zwolniona od podatku nie stanowi dochodu, od którego zależy kryterium dochodowe. Wyjaśnił,
że dokonał zamiany mieszkania na dom i kwota za mieszkanie nie obejmowała pełnej ceny domu.
Uzasadniając decyzje Kolegium przytoczyło treść art. 2 pkt 14, pkt 16, art. 4
ust. 2, art. 5 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 18, art. 48 ust. 1 i ust. 2 p.p.w.d. i wyjaśniło zasady przyznawania świadczenia wychowawczego.
W pierwszej kolejności Kolegium uznało, że organ l instancji, na podstawie art. 2 pkt 1 i 2 p.p.w.d. w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114), prawidłowo ustalił, że dochód rodziny
w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium dochodowe, a w konsekwencji brak jest podstaw do przyznania odwołującemu się wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko.
Następnie organ II instancji wskazał, że od dnia 29 sierpnia 2015 r. weszła
w życie nowelizacja przepisów i w przepisach procedury cywilnej, wprowadzono wprost możliwość orzeczenia, w którym sąd określi, że dziecko będzie mieszkać z każdym
z rodziców w powtarzających się okresach oraz zastosowania do takiego orzeczenia przepisów dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem. Zmianie uległy także przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - artykuł 58 § 1a. Istotą zmiany jest wprowadzenie możliwości orzeczenia przez sąd wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, nawet bez pisemnego porozumienia małżonków.
W aktach sprawy widnieje postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. sygn. akt [...], które – w ocenie organu II instancji – określa jedynie sposób kontaktów dziecka z jego ojcem. Nie wskazuje w żaden sposób, iż dziecko E. Ł. znajduje się pod opieką naprzemienną obojga rodziców, a tylko taka pozwoliłaby na zaliczenie dziecka – E. do członków rodzin obydwojga rodziców. Ponadto do akt sprawy wnioskodawca nie dołączył oświadczenia matki dziecka, iż scedowała prawo ubiegania się o świadczenie wychowawcze na ojca dziecka i sama nie będzie ubiegać się o to świadczenie na syna.
Tym samym, zdaniem Kolegium, organ l instancji zasadnie przyjął, iż rodzina P. Ł. składa się z czterech osób: wnioskodawcy, K. Ł. (córki), W. Ł. (syna) i A. Ł.(żony). Z uwagi zaś na przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (tj. K. Ł.) świadczenie wychowawcze prawidłowo przyznane zostało przez organ l instancji na dziecko W. Ł. jako drugie dziecko w rodzinie, niezależnie od dochodu.
P. Ł. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając jej, że łamie art. 5 ust. 2, co za tym idzie art. 4 ust. 2 p.p.w.d. Zdaniem skarżącego, połowa wakacji, ferii, dni ustawowo wolnych od pracy, dni związanych z uroczystościami rodzinnymi, aż wreszcie 1/5 każdego miesiąca spędzanych w domu ojca, przez najstarszego syna E. Ł., stanowi opiekę naprzemienną. Po drugie zaskarżona decyzja w całości narusza art. 22 p.p.w.d. Po trzecie organy błędnie ustaliły dochód jego rodziny w 2014 r. Nie zadano sobie żadnego trudu, aby zebrać informacje o dochodach z Urzędu Skarbowego w Ł.. Skarżący wskazał, że podatek od kwoty 140.000 zł wyniósł 0 zł i przedłożył takie oświadczenie. Nie zostało to uwzględnione przez organ l jak i II instancji. Zdaniem skarżącego Kolegium odmówiło przyznania świadczenia bez zastosowania instrumentów z art. 23 ust. 1 p.p.w.d.
Uzasadniając wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że organ odwoławczy w sposób nieuprawniony zinterpretował postanowienie sądu o ustaleniu kontaktów ojca z dzieckiem. Ustawa nie zawiera definicji legalnej tego pojęcia, trudno go też szukać w unormowaniach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.i.o.) czy innych ustaw. Szczegółowe zasady orzekania o władzy rodzicielskiej i kontaktach dziecka z rodzicami zostało uregulowane w art. 58 i art. 107 K.r.i.o., a w zakresie samych kontaktów w art. 113 i następne K.r.i.o. Istotne jest, że z woli ustawodawcy dopiero w braku porozumienia rodziców, sąd rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie (art. 58 § 1a K.r.i.o., art. 582 K.p.c.). Nie ma w kodeksie postępowania cywilnego uregulowań expressis verbis odnoszących się do opieki naprzemiennej. Należy też pamiętać, że art. 58 § 1 i 1a K.r.i.o. nie reguluje opieki nad dziećmi w innych stanach faktycznych.
W ocenie Sądu nieuprawniony jest wniosek organów, że postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. przesądza, iż P. Ł. nie sprawuje opieki naprzemiennej nad małoletnim synem E.. Nieuprawnione jest wyprowadzanie wniosków nie wynikających wprost z treści orzeczenia. Organ dysponuje możliwościami ustalenia relacji rodzicielskich skarżącego wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w tym korzystając z wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego i w miejscu zamieszkania syna.
Ponadto, według Sądu, organ nie ustalił, czy E. Ł. jest dzieckiem
z poprzedniego związku małżeńskiego skarżącego – wówczas pomocne dla oceny czy zaistniała opieka naprzemienna mogłoby być m.in. orzeczenie o rozwodzie – czy też ze związku partnerskiego.
Sąd stwierdził też, że organ musi wyjaśnić, czy świadczenia wychowawczego nie pobiera matka chłopca, stosownie do art. 4 ust.1 p.p.w.d. Wskazując na treść art. 22 p.p.w.d., Sąd uznał, że dopiero wyjaśnienie tej kwestii pozwoli skarżącemu na ubieganie się o świadczenie wychowawcze także na najstarszego syna, przy założeniu, że opieka ta nosi cechy opieki naprzemiennej.
W ocenie Sądu, uzasadniony okazał się zarzut skarżącego nieprawidłowego wyliczenia dochodu rodziny, a więc i wadliwego zastosowania art. 5 ust. 3 p.p.w.d. Organ I instancji zupełnie pominął fakt, że w związku z przeznaczeniem kwoty ze sprzedaży mieszkania na cele mieszkaniowe, skarżący i jego żona byli zwolnieni
z podatku.
Mając na uwadze treść art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 21
ust. 25 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032), Sąd stwierdził, że do dochodu rodziny stanowiącego podstawę wyliczenia świadczenia nie wlicza się dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznaczony na cele mieszkaniowe
i w związku z tym strona korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. W związku z tym dochód w rodzinie skarżącego jest dużo niższy po odjęciu kwoty 140.000 zł, na osobę w rodzinie skarżącego przypada mniej niż 800 zł miesięcznie, a więc skarżący spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia także na pierwsze dziecko.
W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji uznał, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 2 pkt 16, art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 3 p.p.w.d. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. W sprawie doszło też do niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 7. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia kwestii sprawowania opieki naprzemiennej nad najstarszym synem skarżącego. Wskazane wadliwości postępowania, jak i błędnej wykładni prawa skutkują uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Formułując zalecenia Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. W szczególności uzupełnienia wymaga postępowanie wyjaśniające w zakresie sprawowania opieki naprzemiennej nad najstarszym synem, a nadto kwestii, czy matka dziecka nie wystąpiła o świadczenie. Ponadto organ winien ustalić w sposób prawidłowy dochód rodziny skarżącego, stosując się do wykładni zaprezentowanej w uzasadnieniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, reprezentowane przez radcę prawnego M. Z., wniosło skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2017 r., zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego, to jest:
- art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez nieuzasadnione zróżnicowanie statusu prawnego osób ubiegających się o świadczenia wychowawcze, jak i je otrzymujących z uwagi na możliwość skorzystania lub skorzystanie z uniknięcia zapłacenia podatku na gruncie prawa podatkowego, a więc ma miejsce wręcz podwójne uprzywilejowanie określonej kategorii i osób,
- art. 10 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że władza sądownicza zastępuje władzę ustawodawczą swym orzecznictwem wypełniając treścią normy rangi ustawowej,
- art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, jak i wykroczenie poza granice określone tą normą,
- art. 3 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 2 pkt 1
i pkt 4 oraz art. 5 ust. 3 p.p.w.d. przez błędną wykładnię, bowiem definicja przychodu i dochodu określona w tych normach jest definicją legalną dla potrzeb postępowania o ustalenie świadczenia wychowawczego, co oznacza, że ma charakter autonomiczny i ustawa nie odsyła automatycznie do norm zawartych
w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, poza wprost wymienionymi w niej normami i to w wąskim, ograniczonym zakresie, gdyż odnosi się ono wyłącznie do zdefiniowania przychodów w stosunku do których mają zastosowanie konieczne odliczenia dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, co powoduje, że art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastosowania w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego,
- art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem po pierwsze, norma ta nie może mieć zastosowania w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, po drugie, możliwość skorzystania w określonym terminie ze zwolnienia przedmiotowego nie może uniemożliwić ustalenia dochodu na gruncie postępowania o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego od zdarzenia przyszłego i niepewnego, po trzecie, w przypadku skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego koniecznym jest ustalenie czy cała kwota została przeznaczona na cele mieszkaniowe czy też nie,
- art. 2 pkt 2 p.p.w.d. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,
że ustawodawca przewidział wyjątek w postaci możliwości "kształtowania" dochodu członka rodziny przez okres dwóch lat z uwagi na potencjalną możliwość skorzystania z zwolnienia przedmiotowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w sytuacji, gdy taki wyjątek w postępowaniu o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego nie został wprost wyartykułowany, co wynika
z brzmienia normy i art. 7 ust. 1-3 ustawy,
- art. 2 pkt 16 w związku z art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 3 p.p.w.d. przez rażąco błędną wykładnię, bowiem dziecko może być zaliczone do dwóch rodzin jedynie
i wyłącznie, gdy zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną, zaś inne postacie sprawowania opieki nad wspólnym dzieckiem przez rodziców - uregulowane kontakty z dzieckiem - nie stanowią "opieki naprzemiennej",
2. naruszenie przepisów postępowania, to jest:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że miało miejsce naruszenie norm prawa materialnego,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem materiał dowodowy jest pełny, dokonano jego właściwej oceny, zaś uzasadnienie podjętej decyzji jest logiczne, odnoszące się do meritum i w pełni odpowiada prawu, zaś wywiad środowiskowy nie jest środkiem dowodowym służącym do ustalenia, czy występuje opieka naprzemienna w rozumieniu ustawodawcy,
- art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez przedstawienie oceny prawnej niespójnej, lakonicznej i schematycznej w zakresie własnych rozważań, brak konkretnych wskazań, co do dalszego postępowania, a w szczególności
w odniesieniu do potencjalnych różnic między kwotą uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego a przeznaczoną na zakup lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. Ł. wskazał, że jego zdaniem wyrok nie narusza przepisów prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony nią wyrok odpowiada prawu, choć nie wszystkie argumenty z uzasadnienia wyroku można uznać za prawidłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela bowiem stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie stwierdzenia naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195) – "p.p.w.d", poprzez jego błędną wykładnię, jak też związanego z tym uznania naruszenia procedury poprzez niedostateczne wyjaśnienie kwestii sprawowania opieki nad najstarszym synem skarżącego.
Zdaniem Sądu, wykładnia językowa przepisu art. 2 pkt 16 p.p.w.d., który jest jasno i czytelnie skonstruowany, pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczną przesłankę uprawniającą do zaliczenia dziecka do rodzin obojga rodziców istnienie orzeczenia sądu z którego wynika pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców. Brak stosownego orzeczenia w tym zakresie stanowi przeszkodę w możliwości uznania, że sprawowana jest tego rodzaju opieka przez obojga rodziców. Należy mieć na względzie, że zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad dziećmi, gdy chodzi o rodziców rozwiedzionych, żyjących
w separacji lub w rozłączeniu, należą do kategorii spraw cywilnych (rodzinnych), podlegających wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Tak więc jeśli fakt opieki naprzemiennej nie wynika ze stosownego orzeczenia sądu cywilnego, wydanego
w oparciu o prawo rodzinne i opiekuńcze, to organ rozstrzygający w przedmiocie świadczenia wychowawczego, nie może samodzielnie, w ramach tego postępowania, ustalać w jaki sposób, w danym przypadku, faktycznie jest sprawowana opieka nad dzieckiem, czy nosi znamiona opieki naprzemiennej.
Przedstawione stanowisko w zakresie wykładni art. 2 pkt 16 p.p.w.d. jest zgodne z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentowaną przykładowo w wyrokach: z dnia 22 sierpnia 2017 r. o sygn. I OSK 947/17; z dnia 4 października
2017 r. sygn. I OSK 778/17; z dnia 17 listopada 2017 r. o sygn. I OSK 1046/17 (dostępne - www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), a Sąd w obecnym składzie w pełni je aprobuje.
Na marginesie należy dodać, że Kolegium słusznie oceniło, że postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie stanowi o okoliczności opieki naprzemiennej nad synem E., lecz reguluje jedynie kwestie kontaktów ojca z synem, i w świetle powyższego nie może być podstawą do ustalania istnienia bądź nie tzw. opieki naprzemiennej, w drodze na przykład wywiadu środowiskowego, a zatem Sąd pierwszej instancji błędnie wskazał, iż interpretacja tego orzeczenia przez organ nastąpiła w sposób nieuprawniony.
Mając na uwadze powyższe jako zasadny uznać należało zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 16 p.p.w.d., jednakże uwzględnienie tego zarzutu nie uzasadniało uchylenia wyroku, ponieważ Sąd pierwszej instancji prawidłowo dostrzegł inne wady postępowania przed organami obu instancji na tyle istotne, że uchylenie decyzji obu instancji należało uznać za prawidłowe.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji, że organy nieprawidłowo wyliczyły dochód rodziny uwzględniając do dochodu kwotę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, która nie podlega opodatkowaniu
w rozumieniu przepisów z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032).
W świetle art. 2 pkt 1 p.p.w.d. dochód – oznacza dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Przepis art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który ma zastosowanie w sprawie o świadczenie wychowawcze, posługuje się określeniem "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c
i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych". Oznacza to, że przychodem stanowiącym dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a jest, w zakresie przychodu,
o którym mowa w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód, który nie jest wolny od podatku (art. 30e ust. 4 pkt 1). Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, jest wolny od podatku dochodowego. Taka wykładnia przepisów art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 30e oraz art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika wprost z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w myśl którego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody,
z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Dochody wolne od podatku dochodowego, wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie podlegają więc opodatkowaniu,
w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Nie sposób zgodzić się zatem z Kolegium, że Sąd dokonał błędniej wykładni ww. przepisów, a art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w świetle art. 2 pkt 1, 2 i 4 p.p.w.d. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy oświadczeniach rodzinnych nie może mieć zastosowania w tym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, w szczególności w zakresie naruszenia
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a.
Trafnie bowiem uznał Sąd pierwszej instancji, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, poza błędnym ustaleniu dochodu rodziny skarżącego, nie wyjaśniono nadto kwestii, czy matka dziecka nie wystąpiła o sporne świadczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też argumentów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 32 Konstytucji RP przez nieuzasadnione zróżnicowanie statusu prawnego osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze.
Brak jest bowiem podstaw do tego, aby na gruncie przedmiotowej sprawy oceniać zasadność ulg podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest logiczne,
w rozważaniach odnosi się do wszystkich aspektów sprawy, ze wskazaniem konkretnych zaleceń, co do dalszego postępowania, a przedstawiona ocena prawna, pomimo, że jak już wskazano nie wszystkie argumenty Naczelny Sąd Administracyjny uznał za właściwe, jest spójna i czytelna, ze wskazaniem konkretnych zaleceń, co do dalszego postępowania.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło