II SA/Wa 207/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Iwona Dąbrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi H.A. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz H. A. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w zw. z art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882), stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia przez H.A. odwołania od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] im. [...] w [...] odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego nauk [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] im. [...] w [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego dr n. [...] H.A. Powyższa uchwała została w dniu 4 lipca 2016 r. doręczona habilitantce. Strona została prawidłowo pouczona o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania.  Habilitantka nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, w dniu 8 sierpnia 2016 r. (drogą mailową) przesłała odwołanie do ww. Rady Wydziału. Habilitantce zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, od powyższej negatywnej uchwały przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Termin na złożenie odwołania upłynął zatem w dniu 5 sierpnia 2016 r. Zdaniem organu w niniejszej sprawie przekroczony został termin do wniesienia odwołania, a strona nie złożyła prośby o przywrócenie uchybionego terminu, dlatego też należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2016 r., po zapoznaniu się z okolicznościami niniejszej sprawy, postanowiło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wynik tajnego głosowania: za - 11 głosów, przeciw - 0 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). H.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazane powyżej postanowienie. Wnosząc o stwierdzenie jego nieważności lub ewentualnie o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: ‒ art. 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że odwołanie od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu, ‒ art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez rozpatrzenie odwołania opatrzonego brakiem formalnym, bez wezwania do jego podpisania. Zdaniem skarżącej nie sposób podzielić stwierdzenia organu, iż odwołanie od uchwały Rady Wydziału [...] zostało złożone po terminie. Skarżąca stwierdziła, że uchwałę Rady Wydziału odebrała ze skrzynki pocztowej w dniu 9 lipca 2016 r. List ten był wrzucony do skrzynki i pozbawiony zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zaznaczyła, że nie wie, kto potwierdził jego odbiór. W tej sprawie zwróciła się o wyjaśnienie tej sytuacji do Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] w [...]. Zaznaczyła jednocześnie, że osobiście odebrała list zawierający kwestionowaną uchwałę i nabyła wiedzę co do jej treści w dniu 9 lipca 2016 r. W tym dniu otworzył się termin do zaskarżenia uchwały, który upływał 8 sierpnia 2016 r. w którym to dniu złożyła odwołanie drogą elektroniczną. Centralna Komisja błędnie przyjęła, że kwestionowana uchwała została odebrana dnia 4 lipca 2016 r. Skarżąca zaznaczyła, że wniesione odwołanie nie zostało przez nią podpisane, a mimo to było rozpatrzone przez Centralną Komisję. Podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. W niniejszej sprawie braku podpisu pod odwołaniem Centralna Komisja nie dostrzegła i nie wezwała do jego usunięcia. Zdaniem skarżącej zaskarżone postanowienia dotknięte jest wadą nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując twierdzenia zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. W treści pisma procesowego z dnia 25 kwietnia 2017 r. organ wyjaśnił, że przedmiotowe odwołanie nie zostało opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym. Nie zostało także przesłane do Rady Wydziału [...] w formie dokumentu przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji ePUAP. Organ stwierdził, że zostało ono przesłane droga mailową na skrzynkę pracownika Dziekanatu Wydziału [...] po ustawowym terminie do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z tego względu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Przedmiotem niniejszego postepowania jest postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez H.A. odwołania od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] im. [...] w [...] odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego nauk [...]. Warunkiem wszczęcia postępowania odwoławczego jest skuteczne wniesienie odwołania, które przenosi na organ odwoławczy kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że zostało ono wydane po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez H.A. Z treści skargi jak również pisma procesowego organu z dnia 25 kwietnia 2017 r. wynika, że odwołanie zostało przesłane droga mailową na skrzynkę pracownika Dziekanatu Wydziału [...]. Odwołanie to zostało następnie wydrukowane i dołączone do akt administracyjnych sprawy. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych odwołania, jak również z twierdzenia skarżącej jak i organu wynika, że organ nie wzywał strony do podpisania odwołania. Na odwołaniu brak jest podpisu strony wnoszącej. Powyższe oznacza, że Centralna Komisja rozpoznała odwołania złożone przez H.A., pomimo braku podpisu tej osoby, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 63 § 3 k.p.a. Uruchomienie postepowania odwoławczego bez skutecznie wniesionego odwołania jest działaniem dotkniętym wadą kwalifikowaną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1866/10). Organ odwoławczy, do którego wpłynęło odwołanie, zobowiązany jest do zbadania, czy odwołanie spełnia wszystkie formalne wymagania określone przez przepisy prawa. Zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Wobec faktu, że odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., powinno ono zawierać pewne niezbędne elementy. Wymagania formalne podania (odwołania, zażalenia, żądania, wyjaśnienia) określa przepis art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów, podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei z art. 63 § 3 k.p.a. wynika, że podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Z powyższego wynika więc, że podpis strony jest niezbędnym elementem każdego podania wnoszonego do organu administracji publicznej. Jeżeli wniesione przez stronę odwołanie od decyzji organu I instancji nie zawiera wszystkich koniecznych elementów, w tym podpisu, wówczas organ odwoławczy zobowiązany jest wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie Centralna Komisja rozpoznała odwołanie złożone przez H.A. pomimo braku podpisu tej osoby. Tymczasem brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania. Powoduje niemożność rozpoznania go przez organ administracji. Zgodnie z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., Centralna Komisja powinna wezwać stronę wnoszącą odwołanie do uzupełnienia braku formalnego pisma poprzez jego podpisanie – pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania. Odwołanie bez podpisu strony nie spełnia wymogów określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów. Rozpoznanie takiego pisma dotknięte jest wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1157/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Po 875/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt: II SA/Łd 1431/10 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 902/16). Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji powinien wyeliminować opisane wyżej uchybienie poprzez wezwanie strony do usunięcia braku odwołania zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 wskazanej ustawy.