II GZ 614/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zespołu Opieki Zdrowotnej M. Sp. z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lipca 2017 r.; sygn. akt III SA/Gd 447/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Zespołu Opieki Zdrowotnej M. Sp. z o.o. w T. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] maja 2017 r.; nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 4 lipca 2017 r. odmówił Zespołowi Opieki Zdrowotnej M. spółki z o.o. w T. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z [...] maja 2017 r. w przedmiocie skargi na informację o nieuwzględnieniu protestu. Zespół Opieki Zdrowotnej M. Spółka z o.o. w T. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W związku z dostrzeżonymi brakami, zarządzeniem z 7 czerwca 2017 r. zobowiązano Spółkę do ich uzupełnienia, poprzez podpisanie skargi bądź nadesłanie podpisanego jej egzemplarza oraz nadesłanie odpisu skargi i odpisu KRS-u, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Zobowiązano również Spółkę do nadesłania w dwóch egzemplarzach odpisu kompletnej dokumentacji w oryginale lub uwierzytelnionej kopii (wniosku o dofinansowanie, informacji o wynikach oceny protestu, wniesiony protest, informacji organu w sprawie nieuwzględnienia protestu wraz z ewentualnymi załącznikami), w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Odpisy zarządzeń zostały doręczone stronie 16 czerwca 2017 r. (zwrotne poświadczenie w aktach sprawy), zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 23 czerwca 2017 r. Pismem z 27 czerwca 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z dokumentami, do których była wzywana ww. zarządzeniem. Wskazała, że o zobowiązaniu dowiedziała się 27 czerwca 2017 r. od pełnomocnika procesowego skarżącej, który po osobistej wizycie w punkcie informacyjnym WSA w Gdańsku i zapoznaniu się z aktami sprawy ustalił, iż WSA w Gdańsku wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi pismem z 12 czerwca 2017 r. Z ustaleń pełnomocnika wynikało, iż ww. pismo zostało odebrane 16 czerwca 2017 r. przez E. M., będącą pracownikiem skarżącej. Z uwagi na przebywanie 16 czerwca 2017 r. na urlopie wypoczynkowym w/w nie miała jednak uprawnienia do odbioru korespondencji sądowej kierowanej do Zespołu. Z uwagi na wydanie przesyłki osobie nieuprawnionej, która dodatkowo nie przekazała jej skarżącej, aby ta mogła się z nią zapoznać, termin na wykonanie zobowiązania - zdaniem skarżącej - zaczął biec 27 czerwca 2017 r., tj. w dniu, w którym pełnomocnik skarżącej poznał treść zobowiązania z dnia 12 czerwca 2017 r. i upływa w dniu 4 lipca 2017 r. Z tego względu jedynie z ostrożności procesowej skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi uznając, że w sprawie nie zaszły przesłanki z art. 87 ppsa. Zdaniem tego Sądu skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Udzielając urlopu wypoczynkowego swojemu pracownikowi i mając świadomość o skierowaniu przez siebie skargi do sądu administracyjnego powinna bowiem zadbać o to, aby kierowana do niej korespondencja na adres Spółki została odebrana przez właściwą osobę, lub aby o niej została poinformowana - przez upoważnioną osobę. Nie czyniąc tego, dopuściła się niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw. W zażaleniu na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości, skarżąca wniosła o jego zmianę poprzez przywrócenie jej terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z 7 maja 2017 r. Powtarzając argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi, skarżąca wskazała, że w dniach, w których pracownik - E. M. przebywała na urlopie, do odbioru korespondencji upoważniony został inny pracownik. Tym samym nie była ona uprawniona do odbioru korespondencji 16 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja procesowa przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi do podjęcia czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest jednak od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W myśl art. 87 § 1 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie uzasadniają zatem przywrócenia uchybionego terminu takie okoliczności, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw bądź nieznajomość prawa. Sąd I instancji badając w sprawie przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, prawidłowo odmówił skarżącej jego przywrócenia. Przedstawione bowiem zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy Spółki w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wskazać należy, że na ugruntowane stanowisko orzecznictwa przyjmujące, że wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest tożsama z winą jednostki organizacyjnej go zatrudniającej (v. postanowienia NSA z 30 sierpnia 2016 r. sygn. akt II GZ 784/16; z 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1755/15, z 5 lipca 2017 r. II FZ 316/17). Zaniedbanie strony skarżącej spowodowane niezapewnieniem prawidłowego obiegu korespondencji w siedzibie przedsiębiorstwa nie może być uznane za okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Odebranie korespondencji przez pracownika przebywającego formalnie na urlopie, przy wyznaczeniu osoby czasowo odpowiedzialnej za odbiór korespondencji jest wewnętrzną sprawą skarżącej. Wewnętrzne stosunki pomiędzy pracodawcą a pracownikiem, czy pomiędzy samymi pracownikami, nie mogą rzutować na ocenę procesowych działań strony. Pracodawca samodzielnie dokonuje wyboru, według własnych kryteriów, pracowników, których zatrudnia. Tym samym ponosi on konsekwencje wcześniej podjętych wyborów, a ewentualne nieporozumienia są wewnętrzną sprawą tego podmiotu. Rację należy zatem przyznać Sądowi I instancji, że odnosząc się do argumentacji wniosku, uzasadniającej tezę jakoby Spółka nie ponosiła odpowiedzialności za samowolne działania swoich pracowników, rozważania skarżącej w tym zakresie są prawnie bezwartościowe. Nie można przyjąć, że Spółka nie odpowiada za działania swoich pracowników, skarżąca ponosi bowiem zarówno winę w nadzorze pracownika, jak i winę w wyborze niewłaściwego pracownika. Tym samym uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 4 lipca 2017 r., odmawiające skarżącej Spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.