I OZ 1739/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 2/17 oddalające wniosek K. J o wyłączenie sędziego NSA Krystyny Kutzner oraz sędziego WSA Barbary Pasternak w sprawie ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 2/17, oddalił wniosek K. J. o wyłączenie sędziego NSA Krystyny Kutzner oraz sędziego WSA Barbary Pasternak w sprawie ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu w/w postanowienia Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy z mocy ustawy. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał również w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwość co do bezstronności sędziów. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania wadliwie i nieobiektywnie nie jest przesłanką wystarczającą do jego wyłączenia. Zdaniem Sądu podniesiona we wniosku okoliczność orzekania przez sędziów w innych sprawach, w których w jednej uchylono zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w drugiej stwierdzono przewlekłość postępowania w rozpoznaniu wniosku skarżącego o uzupełnienie wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1430/15, nie powoduje wątpliwości co bezstronności sędziów w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, tym bardziej, że w niniejszej sprawie postanowienie kończące postępowanie w sprawie wydane zostało w dniu 28 marca 2017 r. Sąd wskazał, że sędzia NSA Krystyna Kutzner oraz sędzia WSA Barbara Pasternak złożyły oświadczenia, zgodnie z którymi nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej "p.p.s.a."), do wyłączenia ich od prowadzenia przedmiotowej sprawy. Na powyższe postanowienie K. J. wniósł zażalenie ponownie wskazując na stronniczość sędziów, o których wyłączenie wnosi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Barbary Pasternak i Krystyny Kutzner. Skarżący bowiem, ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani też w zażaleniu nie przedstawił przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie tych sędziów. Przesłanką taką nie może być wyłącznie subiektywne odczucie skarżącego co do celowości złożonego wniosku. Wskazać ponadto należy, że sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie, w postępowaniu przed Sądem I instancji złożyli oświadczenia o braku podstaw prawnych wymienionych w art. 19 p.p.s.a. do wyłączenia ich od orzekania w sprawie K. J. w sprawie w sprawie III SAB/Kr 2/17. Natomiast w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie NSA z dnia: 12 marca 2012 r. I FZ 147/12; z dnia 9 października 2013 r. II OZ 851/13; z dnia 24 września 2014 r. I OZ 754/14). Mając na uwadze podniesione okoliczności oraz treść oświadczeń złożonych przez sędziów, których wyłączenia żądał skarżący, uznać należy, że Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił, iż w sprawie nie zachodzą wymienione w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie tych sędziów. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.