II FZ 19/18

Dnia 29 stycznia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 327/17 odrzucające wniosek A. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2017 r., nr [...], [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie. 1. A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z 18 stycznia 2017 r., [...], [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Postanowieniem z 12 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił w/w skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 lipca 2017 r. II FZ 405/17 oddalił wniesione zażalenie. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 8 września 2017 r. W dniu 15 września 2017 r., za pośrednictwem organu, skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 30 listopada 2017 r. odrzucił wniosek stwierdzając, że został błędnie złożony za pośrednictwem organu, a nie bezpośrednio do sądu. Sąd wskazał, że zasadą, wynikającą z art. 87 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "p.p.s.a.") jest, że wniosek o przywrócenie terminu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Sąd zaznaczył przy tym, że od powyższej zasady jest jednak wyjątek, który ma miejsce w sytuacji, gdy – jak w niniejszej sprawie – o uchybieniu terminu do wniesienia skargi skarżąca dowiedziała się z postanowienia sądu o jej odrzuceniu. Wtedy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, ponieważ akta sprawy są już w sądzie. W ocenie sądu w niniejszej sprawie siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie 15 września 2017 r., kiedy to skarżąca błędnie złożyła przedmiotowy wniosek do organu (a nie bezpośrednio do sądu). Organ zaś przesłał przedmiotowy wniosek do sądu 17 października 2017 r. i ten dzień uznać należy za datę, w której wniosek został skutecznie wniesiony do sądu. To zaś oznacza, że wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu, a więc podlega odrzuceniu. 2. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Natomiast w myśl § 3, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z powyższego wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Od tej reguły jest jednak wyjątek i dotyczy on sytuacji, gdy o uchybieniu terminu do złożenia skargi strona dowiedziała się z postanowienia o jej odrzuceniu przez sąd. Wtedy wniosek o przywrócenie terminu składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, ponieważ akta sprawy są już w sądzie (por. np. postanowienie NSA z 14 stycznia 2011 r., II OZ 1343/10, z 26 kwietnia 2012 r., II GZ 146/12). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z opisaną powyżej sytuacją. Skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się z postanowienia sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi. Wobec tego przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć do Sądu, a nie w trybie określonym w art. 87 § 3 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca była w niniejszej sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – doradcę podatkowego. Jak natomiast wynika z akt, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 2017 r. II FZ 405/17 o oddaleniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 12 maja 2017 r. I SA/Sz 327/17 odrzucające skargę zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 8 września 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 77), zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku (do sądu) o przywrócenie terminu upłynął 15 września 2017 r. W tym też dniu wniosek o przywrócenie terminu został złożony za pośrednictwem organu –a więc w niewłaściwym trybie. Wobec tego datą faktycznego wniesienia przedmiotowego wniosku do sądu jest data jego przekazania przez organ sądowi, co nastąpiło 17 października 2017 r. Skoro zaś termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upływał 15 września 2017 r., a czynność tę za faktycznie dokonaną można uznać dopiero 17 października 2017 r., to zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, iż nastąpiło to po terminie i wniosek odrzucił. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.