II FZ 648/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Po 1454/16 w zakresie odrzucenia zażalenia; odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia M. P. jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Po 1454/16, w którym odrzucono jego zażalenie na zarządzenie tego Sądu z 21 marca 2019 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz odrzucono skargę. W motywach orzeczenia Sąd podał, że skarżący reprezentowany przez pełnomocnika (brata), pismem z dnia 10 października 2016 r. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 5 sierpnia 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 listopada 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,- zł. Pismem z dnia 22 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na ww. zarządzenie. W piśmie tym wniósł m.in. o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FZ 121/17 oddalił zażalenie M. P. na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie wpisu sądowego od skargi. Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z 17 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1454/16 pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący wniósł na to zarządzenie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1454/16 utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Skarżący na to postanowienie wniósł zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 11 października 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1454/16 odrzucił zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 22.08.2017., utrzymujące w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 17 lipca 2017 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący wniósł na to postanowienie zażalenie, w piśmie tym wniósł o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Po rozpoznaniu sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1454/16, utrzymał w mocy zarządzenie z dnia 12 stycznia 2018 r. Na zarządzenie Sędziego Sprawozdawcy z dnia 21 marca 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 8 listopada 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100,- zł od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Pouczono pełnomocnika skarżącego, że nieuiszczenie wpisu sądowego we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego 3 kwietnia 2019 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upływał z dniem 10 kwietnia 2019 r. Pismem z 10 kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na ww. zarządzenie z dnia 21 marca 2019 r. Ponadto wniósł o przyznanie prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), nie przewiduje bowiem środka zaskarżenia od zarządzenia wzywającego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. Jest to czynność zmierzająca do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Nie jest to zatem zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych, w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a., od którego przysługuje zażalenie (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 730/18; postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1076/13; wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia ma więc wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 785/12). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. zażalenie odrzucił. W zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego odrzucenia skargi Sąd wskazał, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi i podstawą do jej merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd jest uiszczenie wpisu sądowego. Z akt sprawy wynika, że strona, pomimo prawidłowego wezwania, nie uiściła należnego wpisu sądowego od skargi. Pełnomocnik skarżącego w terminie zakreślonym do wykonania prawomocnego zarządzenia z 21 marca 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pismem z 10 kwietnia 2019 r. ponownie wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy. Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Złożony w piśmie z 10 kwietnia 2019 r. wniosek w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych nie ma wpływu na bieg terminu wskazanego w zarządzeniu wzywającym do wykonania pierwotnego zarządzenia z 8 listopada 2016 r. Jego uchybienie i nieuiszczenie wpisu w terminie skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżący wywiódł od tego postanowienia zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Nie zostało ono w żaden sposób uzasadnione (za uzasadnienie nie sposób uznać stwierdzenia, które skarżący zamieszcza w każdym z kilkudziesięciu zażaleń wniesionych w tej sprawie, że orzeczenie jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym), więc nie wiadomo, w czym skarżący upatruje wadliwość zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jak zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji, zarządzenie o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu jest czynnością procesową o charakterze materialno-technicznym i nie podlega zaskarżeniu. Prawidłowość wezwania strony do uiszczenia wpisu została już bowiem zweryfikowana w postępowaniu zażaleniowym, a stronie nie przyznano prawa pomocy. Na tym etapie postępowania zarządzenie takie jest realizacją wynikającego z art. 6 p.p.s.a. obowiązku realizacji niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych, które w sprawie muszą być podjęte, a przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości jego zaskarżenia. Zgodnie z art. 194 § 1 tej ustawy zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje bowiem na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w art. 194 § 1 pkt 1 – 10. Zażalenie przysługuje także na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1 p.p.s.a.), a więc w tej sprawie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Skarżący z możliwości zaskarżenia tego zarządzenia skorzystał. Przepis ten nie dotyczy jednak zarządzenia wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo postanowił odrzucić zażalenie skarżącego na zarządzenie o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z 8 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę, bowiem mimo wezwania Sądu nie została ona opłacona. Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji wskazał, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawało wystąpienie przez skarżącego z kolejnym wnioskiem o zwolnienie z powinności zapłaty wpisu od skargi. Strona nie może bowiem uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu poprzez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga przy tym, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu nie stanowi nieuprawnionego ograniczenia prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) jak i Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), oraz Europejski Trybunał Praw Człowieka (m.in. w wyroku w sprawie 6289/73, § 20 i n.). Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.