II SAB/Ol 49/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-07-20
Skład orzekający: Janina Kosowska, Katarzyna Matczak, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 grudnia 2015 r. o doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 22 grudnia 2015 r., ponieważ organ nie wszczął formalnie postępowania administracyjnego ani nie wydał postanowienia o odmowie jego wszczęcia, mimo wielokrotnych wezwań. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ pozostawał w błędnym przekonaniu co do sposobu załatwienia wniosku i podejmował pewne czynności wyjaśniające, a także starał się działać zgodnie z przepisami w zmienionym stanie prawnym.Stan faktyczny
Właściciele lokalu złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wniosek o doprowadzenie budynku i terenu do stanu zgodnego z prawem, wskazując na brak pozwolenia na użytkowanie. PINB wielokrotnie wzywał skarżących do sprecyzowania żądania, udzielał wyjaśnień i informował o podjętych czynnościach kontrolnych, jednak nie wszczął formalnie postępowania administracyjnego ani nie wydał postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Skarżący zarzucili PINB bezczynność i wnieśli skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 grudnia 2015 r. w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od PINB na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpoznaniu wniosku o doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem 1/ zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia "[...]"roku - w terminie 14 dni; 2/ stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 22 grudnia 2015r. M. i M.R. - właściciele lokalu nr [...] przy ul. [...] w G., wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) z żądaniem doprowadzenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz terenu zewnętrznego przy ul. [...] w G. do stanu zgodnego z prawem oraz przeprowadzenie kontroli tego budynku i terenu zewnętrznego na podstawie art. 61 § 1 w zw. z art. 28, art. 61 § 4, art. 6, art. 7, art.8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Wskazali, że budynek i teren zewnętrzny pozostają nadal w budowie z uwagi na brak uzyskania przez inwestora obiektu decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie. Wnieśli również o udzielenie odpowiedzi na nast. pytania:
1. jakie czynności podjął PINB po otrzymaniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z dnia [...], aby doprowadzić wskazany budynek oraz teren zewnętrzny do stanu zgodnego z prawem?
2. jakie czynności podjął PINB w związku z protokołem z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] 2014r. w użytkowanym obiekcie budowlanym, w którym stwierdzono nieprawidłowości dotyczące wentylacji lokalu nr [...]?
W odpowiedzi PINB pismem z 12 stycznia 2016r. wyjaśnił, że decyzja GINB z [...] jest wiążąca dla stron postępowania, a PINB otrzymał ją jedynie do wiadomości. Z kolei postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wydawane na wniosek strony, a zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej: pr.bud.), stroną w takim postępowaniu jest wyłącznie inwestor. Inwestor zaś nie występował z takim żądaniem do organu. Wskazano również, że po przeprowadzonej w dniu [...] 2014r. kontroli został skierowany wniosek do organów ścigania o zbadanie czy przy realizacji ww. inwestycji nie doszło do poświadczenia nieprawdy - dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone. Nadto Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. nakazano w trybie pilnym przeprowadzenie badań instalacji gazowej, instalacji służących ochronie środowiska oraz rocznej kontroli stanu technicznego. Wskazano, że w najbliższym czasie ponownie zostanie przeprowadzona kontrola w celu sprawdzenia poprawności wykonywania obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego.
Pismem z 20 czerwca 2016r. M. i M.R. wezwali PINB do usunięcia naruszenia prawa w związku z żądaniem skierowanym w piśmie z 22 grudnia 2015r.
W odpowiedzi PINB pismem z 10 sierpnia 2016r. wezwał M. i M.R. do sprecyzowania treści żądania w podaniu z 22 grudnia 2015r. poprzez wyjaśnienie, czy jest to wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku wielorodzinnego czy też wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania tego budynku.
W odpowiedzi M. i M.R. pismem z 19 sierpnia 2016r. zażądali przeprowadzenia postępowania naprawczego z powodu wykonania przez inwestora robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę i przepisów prawa.
PINB pismem z 26 sierpnia 2016r. poinformował wnioskodawców, że zostały podjęte czynności kontrolne dotyczące weryfikacji przesłanek do wszczęcia postępowania w trybie naprawczym określonym w art. 50-51 pr.bud. i w przypadku wszczęcia takiego postępowania staną się jego stroną. Odnośnie do uwag dotyczących legalności użytkowania ww. budynku oraz uwag dotyczących jego niewłaściwego stanu technicznego wyjaśniono, że w aktualnym stanie prawnym tej nieruchomości nie ma możliwości przeprowadzenia z urzędu postępowania w trybie art. 57-59d oraz prowadzenia kontroli na podstawie art. 66 pr.bud.
Pismem z 30 sierpnia 2016r. skarżący zarzucając bezczynność, ponownie wezwali PINB do usunięcia naruszenia prawa w związku ze złożonym żądaniem w piśmie z dnia 22 grudnia 2015 r.
W odpowiedzi organ pismem z 2 września 2016r. ponownie poinformował zainteresowanych o podjętych czynnościach kontrolnych pod względem weryfikacji przesłanek do wszczęcia postępowania w trybie naprawczym (art. 50-51 pr.bud.). Wyjaśniono, że wynik tego postępowania zadecyduje o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego albo wydaniu postanowienia odmawiającego wszczęcia takiego postępowania.
Pismem z 14 marca 2017r. M. i M.R., zarzucając bezczynność, po raz kolejny wezwali PINB do usunięcia naruszenia prawa w związku z żądaniem zawartym w piśmie z dnia 22 grudnia 2015r.
W odpowiedzi organ nadzoru pismem z 17 marca 2017r. zobowiązał skarżących do sprecyzowania treści żądania wszczęcia postępowania poprzez wyjaśnienie, czy wniesione żądanie jest wnioskiem o wszczęcie postępowania:
- w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku i przeprowadzenie obowiązkowej kontroli;
- w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 pr.bud.;
- w trybie naprawczym określonym w art. 50-51 pr.bud.;
- w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części;
- w sprawie stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego;
- w sprawie wykonywania robót budowlanych w sposób niezgodny z określonym w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zasadami wiedzy technicznej.
W piśmie z dnia 10 kwietnia 2017r. skarżący ponownie zażądali przeprowadzenia postępowania naprawczego z powodu wykonania przez inwestora robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę i przepisów.
Pismem z 11 kwietnia 2017r. PINB zawiadomił skarżących oraz Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku ul. [...] w G. o wszczęciu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę i przepisów podczas realizacji inwestycji objętej decyzją Starosty (dalej: Starosta) z [...]. o udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na zmianie sposobu użytkowania budynku hotelowego na budynek mieszkalny na działce nr [...] w G.
Pismem z dnia 17 maja 2017r. M.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność PINB wskazując, że organ pomimo złożonego wniosku z 22 grudnia 2015r. i kilkukrotnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie wszczął postępowania administracyjnego, ani nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Skarżący wniósł zatem o:
- stwierdzenie, że PINB pozostaje w bezczynności w sprawie z wniosku M. i M.R. z dnia 22 grudnia 2015r.;
- stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni aktu administracyjnego w sprawie z wniosku z dnia 22 grudnia 2015 r.;
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniono, że skarżący jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego wielorodzinnego, który wcześniej był budynkiem hotelowym. Starosta decyzją z [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia Spółce A w likwidacji na wykonanie robót budowlanych polegających na zmianie sposobu użytkowania budynku hotelowego na budynek mieszkalny wielorodzinny w miejscowości G. na działce nr [...]. W decyzji nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Kolejną decyzją z dnia [...] Starosta zmienił na wniosek inwestora decyzję własną z [...] w ten sposób, że zmianie uległa numeracja działek oraz zwolniono inwestora z obowiązku zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Roboty budowlane zostały zakończone przez inwestora 15 maja 2011r., następnie rozpoczęła się sprzedaż lokali mieszkalnych w ww. budynku. M.R. pismami z 3 i 10 grudnia 2013r. zawiadomił PINB o wykonywaniu robót budowlanych w postaci rozbiórki części chodnika i jego przebudowy, na które nie wydawał zgody będąc współwłaścicielem nieruchomości. W związku z informacjami od mieszkańców budynku dotyczącymi realizacji w sposób odbiegający od pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku hotelowego na budynek mieszkalny, organ w dniu [...] 2014r. dokonał kontroli wskazanego budynku. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowość dotyczącą wykonania wentylacji mieszkania nr [...], jednak nie było to naruszenie mające wpływ na bezpieczeństwo użytkowania lokalu mieszkalnego. Następnie zmienił się stan prawny obiektu, bowiem Wojewoda decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty z [...], w części dotyczącej zwolnienia inwestora z obowiązku zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Decyzję tę utrzymał w mocy GINB decyzją z [...]. Skutkiem tych orzeczeń jest przyjęcie, że inwestycja polegająca na wykonaniu robot budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku hotelowego na budynek mieszkalny wielorodzinny jest nadal w budowie.
PINB wyjaśnił, że po otrzymaniu wniosku skarżącego z 22 grudnia 2015r. udzielił odpowiedzi pismem z 12 stycznia 2016r., zaś w dniu 21 stycznia 2016r. przeprowadził kontrolę w ww. budynku. W ocenie organu, zarzut bezczynności jest niezasadny, gdyż wielokrotnie wzywał stronę do sprecyzowania treści żądania zawartego we wniosku, wyjaśniając stan prawny oraz kompetencje organu nadzoru budowlanego. Mimo braku jednoznacznej odpowiedzi, pismem z 26 sierpnia 2016r. poinformował o podjęciu czynności kontrolnych mających na celu weryfikację przesłanek do wszczęcia postępowania w trybie naprawczym określonym w art. 50-51 pr.bud. oraz o prowadzonych działaniach, których adresatem był zarząd wspólnoty mieszkaniowej ww. budynku. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej w celu wykonania nałożonych obowiązków wzywał skarżącego do udostępnienia lokalu mieszkalnego nr [...] osobom przeprowadzającym inwentaryzację budynku, jednak skarżący nie udostępnił swojego lokalu. Pismem z 17 marca 2017r. organ ponownie wezwał skarżącego do sprecyzowania treści żądania zawartego w piśmie z dnia 22 grudnia 2015r., a następnie pismem z 11 kwietnia 2017r. zawiadomił M. i M.R. oraz Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w G. o wszczęciu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę i przepisów podczas realizacji inwestycji objętej decyzją Starosty z dnia [...]. Jednocześnie skarżący został poinformowany o planowanej kontroli lokali mieszkalnych ww. budynku, jednak nie udostępnił on swojego lokalu w celu dokonania czynności kontrolnych. PINB stwierdził, że skarżący swoim zachowaniem utrudnia działania organu w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy. Nadto organ wskazał, że akta sprawy zostały przekazane do Prokuratury Rejonowej w G. i pismem z 16 maja 2017r. poinformowano skarżącego, że wszczęte postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę i przepisów zostanie zakończone w terminie miesiąca od daty zwrotu akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych, czynności oraz bezczynności organów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017r. poz. 1369, ze zm) dalej: ustawa p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punkcie 1 - 4, a więc w sprawach, gdy organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu sprawy i jej zakończeniu w formie procesowej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a.). W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35 - 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 1257), zwanej dalej: K.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.
Wobec tego, aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy wpierw ustalić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (decyzji - czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia.
Nadto stosownie do art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.).
Poza tym sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie stała się bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpoznania wniosku M. i M.R. z dnia 22 grudnia 2015r. - nazwanym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa - w którym m.in. wniesiono na podstawie art. 61 § 1 w zw. z art. 28, art. 61 § 4, art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. oraz art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 59 ust. 7 pr.bud. do usunięcia naruszenia prawa i doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz terenu zewnętrznego przy ul. [...] w G. Poza sporem pozostaje okoliczność, że wnioskodawcy żądali procesowego załatwienia ich wniosku, poprzez wszczęcie postępowania w tej sprawie, przy czym wyjaśnienia wymagało jedynie czy wniosek ten dotyczy pozwolenia na użytkowanie obiektu, czy też postępowania w przedmiocie samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowalnego, bądź też po ustaleniu jednoznacznej treści żądania skarżących wydania na zasadzie art. 61a § 1a K.p.a. rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia określonego postępowania.
Z przekazanych akt administracyjnych tej sprawy wynika natomiast, że organ nadzoru budowalnego nie rozpoznał procesowo wniosku skarżącego z 22 grudnia 2015r. lecz pismem z 12 stycznia 2016r. udzielił wyjaśnień odnośnie do pozostałych kwestii, o których informowali zainteresowani.
Nie budzi wątpliwości Sądu także okoliczność, że w tej sprawie, mimo wielu pism i ponowionych wezwań skarżącego (z dnia 20 czerwca 2016r., 19 sierpnia 2016r., 30 sierpnia 2016r., 14 marca 2017r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 22 grudnia 2015r., skoro kwestia wydania pozwolenia na użytkowanie wskazanego budynku wielorodzinnego, czy też postępowania w sprawie nielegalnego przystąpienia do jego użytkowania nadal nie została rozstrzygnięta w sposób procesowy. Zważyć pozostaje, że pismem z 11 kwietnia 2017r. organ nadzoru budowalnego zawiadomił skarżącego oraz Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w G. o wszczęciu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę i przepisów podczas realizacji inwestycji objętej decyzją Starosty z dnia [...] o udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na zmianie sposobu użytkowania budynku hotelowego na budynek mieszkalny na działce nr [...] w G., które to postepowanie nie jest tożsame z żądanym wszczęciem postępowania administracyjnego na podstawie art. art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 59 ust. 7 z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U z 2016r. poz. 290).
Trzeba mieć na uwadze, że stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 K.p.a. Natomiast zgodnie z art. 36 § 2 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2 tego przepisu).
W niniejszej sprawie organ nie załatwił w terminie określonym w art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. sprawy, skoro wniosek o wszczęcie postępowania wpłynął do organu w dniu 22 grudnia 2015r. i w formie procesowej nie został rozpoznany do chwili obecnej.
Bez wpływu na stwierdzenie, iż organ pozostawał w bezczynności pozostaje okoliczność, iż organ ten licznymi pismami udzielał wyjaśnień, co do części problemów poruszanych we wniosku z 22 grudnia 2015r., jednak nigdy formalnie nie wszczął postępowania w trybie art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. a) pr.bud. ani art. 57 ust. 7 pr.bud., czy też nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyroki WSA w Warszawie z 6 września 2013r., sygn. I SAB/Wa 337/13, z 5 września 2013r., sygn. I SAB/Wa 444/13; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, https://cbois.nsa.gov.pl).
Dlatego też analizując akta rzeczonej sprawy i podejmowane w trakcie prowadzonego postępowania czynności skład orzekający Sądu uznał, że PINB pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 22 grudnia 2015r..
Pomimo wielokrotnych wezwań i wskazania przez skarżącego podstawy prawnej do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. a) pr.bud., organ nadzoru budowlanego, poza informacją przekazaną w piśmie z 12 stycznia 2016r., że pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego jest wydawane ma wniosek strony, a stroną zgodnie z art. 59 ust. 7 pr.bud. w takim postępowaniu jest wyłącznie inwestor, nie rozpoznał złożonego wniosku. W sprawie nie może budzić wątpliwości, iż organ nadzoru budowlanego w zakresie wniosku z dnia 22 grudnia 2015r. jest organem uprawnionym do jego rozpoznania, bowiem uprawnienie to wynika z normy kompetencyjnej - art. wniosku na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. a) pr.bud., gdyż jego uprawnienie w tym zakresie wynika z art. 83 ust. 1 pr.bud. Natomiast odrębną kwestią pozostaje ustalenie w sposób procesowy, czy z takim wnioskiem może wystąpić inny podmiot niż inwestor, w tym wypadku współwłaściciel nieruchomości.
Na marginesie w tym miejscu pozostaje wskazać organowi, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się już stanowisko, że na gruncie art. 57 ust. 7 pr.bud., dopuszcza się sytuacje, kiedy nie zawsze strona takiego postepowania jest inwestor 9por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2017r. sygn. II OSK 2197/15, wyrok NSA z 9 sierpnia 2016r. sygn. II OSK 2886/14, dostępne CBOSA). Także na gruncie postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowalnego pojawiły się orzeczenia, w których wskazuje się na niezbędność uwzględnienia okoliczności zbycia cywilnego prawa podmiotowego po stronie inwestora i w efekcie przyznania tego uprawnienia innemu podmiotowi (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2016r. sygn. II OSK 2453/14, wyrok NSA z 8 marca 2017r. sygn. II OSK 1698/15, dostępne CBOSA).
Przedstawiony wyżej tok czynności organu wskazuje, że pozostaje on w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 22 grudnia 2015r. i wobec powyższego na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Sąd zobowiązał PINB do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni poprzez przeprowadzenie postępowania w zakreślonym przedmiocie, bądź też wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Podkreślić należy, że w trybie wskazanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach wynikających ze złożonego wniosku.
W realiach tej sprawy, jak już wskazano wyżej, nie budzi wątpliwości fakt, że organ pozostaje w bezczynności, wobec czego w wyroku orzeczono o charakterze tej bezczynności, przy czym nie uznano aby miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie wniosek strona zgłosiła w dniu 22 grudnia 2015r., a zatem upłynął już znaczny okres czasu, jednak z akt tej sprawy wynika niezbicie, że organ nadzoru pozostawał w błędnym przekonaniu, iż udzielając pisemnej odpowiedzi na wniosek rozpoznał wniesione żądanie. Nadto z przedstawionej chronologii zdarzeń wynika, że każde pismo skarżącego było oceniane i udzielano na nie odpowiedzi, choć nie zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Jednak działania organu nie mają charakteru uporczywego pozostawienia wniosku bez rozpoznania, gdyż wynika z przedłożonych dokumentów tej sprawy, że organ starał się w zmienionym stanie prawnym, po stwierdzonej nieważności decyzji Starosty z [...] w części dotyczącej zwolnienia inwestora z obowiązku zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i uzyskania pozwolenia na użytkowanie, doprowadzić do sytuacji zgodnej z przepisami prawa, skoro skutkiem prawnym tego orzeczenia było przyjęcie, że inwestycja polegająca na wykonaniu robot budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku hotelowego na budynek mieszkalny wielorodzinny jest nadal w budowie.
O braku rażącego naruszenia prawa świadczy okoliczność, że PINB pozostawał w błędnym przekonaniu, że udzielenie odpowiedzi na wniosek stanowi merytoryczne załatwienie wniosku. Trzeba pamiętać, że stany bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz także oczywiste, pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 652/15) oraz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy.
Mając powyższe pod uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w pkt 1 sentencji orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, w pkt 2 na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., które obejmują zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło