II FZ 639/17

Dnia 1 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3234/16 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3234/16 w sprawie ze skargi R.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3234/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R.L. (dalej jako "Skarżący") przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3234/16, oddalającego skargę Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem wynika, że został on doręczony pełnomocnikowi Skarżącego - dor. pod. P.G. w dniu 17 maja 2017 r. W dniu 26 czerwca 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Podnosił w nim, że w dniu 10 czerwca 2017 r. została nadana w urzędzie pocztowym w G. listem poleconym przesyłka pocztowa zawierająca 3 egzemplarze skargi kasacyjnej od ww. wyroku wraz z pełnomocnictwem, co potwierdza załączona przez niego kopia potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej poleconej oznaczonej nr [...], na której znajduje się data stempla pocztowego - 10 czerwca 2017 r., zaś jako adresata przesyłki wskazano tut. Sąd. Pełnomocnik Skarżącego twierdził, że przesyłka pocztowa została przyjęta przez Pocztę Polską do doręczenia, jednakże w dniu 23 czerwca 2017 r. zwrócono ją nadawcy z adnotacją: "adresat nieznany". W tej sytuacji pełnomocnik Skarżącego złożył skargę kasacyjną osobiście w biurze podawczym tut. Sądu, występując jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi. Zaznaczył, że działanie Poczty Polskiej jest dla niego niezrozumiałe, jednakże biorąc pod uwagę treść art. 83 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", należy uznać, iż fakt nadania skargi kasacyjnej w polskim urzędzie pocztowym jest różnoznaczny z jej wniesieniem do sądu. Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2017 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, poprzez uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek, w zakresie przyczyn uchybienia terminowi. Jednocześnie poinformowano go, że z załączonej do wniosku kopii potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej nie wynika, jaka była zawartość tej przesyłki, ani której dotyczyła sprawy. Brakuje też koperty od przesyłki pocztowej, która zawierałby informację o przyczynie jej zwrotu. W piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. pełnomocnik Skarżącego powtórzył, że w jego ocenie, fakt nadania skargi kasacyjnej w polskim urzędzie pocztowym w dniu 10 czerwca 2017 r. jest różnoznaczny z jej wniesieniem do tut. Sądu, o czym stanowi art. 83 § 4 P.p.s.a. Fakt nadania skargi kasacyjnej w tym dniu został potwierdzony dokumentem urzędowym w postaci potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej poleconej oznaczonej nr [...]. Wyjaśnił, że w tym samym dniu nadano w urzędzie pocztowym jeszcze dwie inne przesyłki adresowane do tut. Sądu, które zostały doręczone. Zwrot dotyczył przesyłki zawierającej skargę kasacyjną. Ponadto dodał, że koperta w której została nadana w dniu 10 czerwca 2017 r. skarga kasacyjna uległa zniszczeniu w trakcie wyjmowania z niej zawartości, po dokonaniu zwrotu przesyłki przez pocztę. Przyczyna zwrotu przesyłki jest określona w dokumentacji w zakresie doręczenia listów poleconych prowadzonej przez Pocztę Polską, jednak zdaniem pełnomocnika Skarżącego, nie ma ona znaczenia w świetle przedstawionej powyżej jego argumentacji opartej na treści art. 83 § 4 P.p.s.a. W świetle powyższego Sąd doszedł do wniosku, że pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W żaden sposób nie uprawdopodobnił bowiem podnoszonej przez siebie okoliczności zwrotu przez pocztę przesyłki nadanej w dniu 10 czerwca 2017 r., która zawierała skargę kasacyjną, ani przede wszystkim tego, że zwrot ten nie był zawiniony przez nadawcę tejże przesyłki - chociażby z uwagi na jej błędne zaadresowanie, które pierwotnie nie stanowiło przeszkody do jej przyjęcia przez pocztę w urzędzie pocztowym w G., jednakże następnie mogło się stać powodem braku możliwości jej doręczenia pod adres tut. Sądu oraz zwrotu przesyłki jej nadawcy. Sąd zaznaczył, że pełnomocnik Skarżącego pomimo wezwania nie złożył koperty od przesyłki pocztowej, tak aby można było stwierdzić: prawidłowość jej zaadresowania pod adres tut. Sądu, fakt jej zwrotu przez pocztę oraz wskazywaną przez pocztę przyczynę zwrotu. Zauważył przy tym, że złożone przez pełnomocnika Skarżącego potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej poleconej oznaczonej nr [...] nie musi się wcale odnosić do zwróconej przez pocztę przesyłki pocztowej zawierającej skargę kasacyjną, tym bardziej że sam pełnomocnik podnosi, iż w tym samym dniu i w tym samym urzędzie pocztowym zostały nadane również dwie inne przesyłki pocztowe kierowane do tut. Sądu. Zdaniem Sądu, pełnomocnik Skarżącego mógł uprawdopodobnić podnoszoną przez siebie - jako przyczynę uchybienia terminu - okoliczność niezawinionego zwrotu przesyłki pocztowej, występując do Poczty Polskiej z reklamacją. Odpowiedź Poczty Polskiej na pismo reklamacyjne mogłaby bowiem wyjaśnić przyczynę zwrotu. Sąd nie dał wiary twierdzeniom pełnomocnika Skarżącego, że koperta zawierająca przesyłkę pocztową uległa zniszczeniu, co nie pozwala na odczytanie z niej adresu odbioru tej przesyłki oraz podanej przez pocztę przyczyny zwrotu. W zażaleniu Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżył postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 83 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 17 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159, z późn. zm.) i § 27 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r. poz. 545), art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.) oraz art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez pominięcie faktów istotnych dla sprawy potwierdzonych dokumentami urzędowymi oraz przyjęcie, że dokument urzędowy, którym jest potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej może potwierdzać inny stan faktyczny niż wynikający z tego dokumentu. Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). W zaskarżonym postanowieniu zasadnie wskazano, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż pełnomocnik Skarżącego uchybił terminowi do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3234/16. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem. Skoro zatem odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 17 maja 2017 r., 30-dniowy termin na złożenie skargi kasacyjnej upływał z dniem 16 czerwca 2017 r. Skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została natomiast złożona w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 26 czerwca 2017 r. - a więc z uchybieniem terminu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienia NSA z dnia: 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OZ 525/11, 26 listopada 2007 r. sygn. akt I FZ 509/07, 18 października 2007 r. sygn. akt I FZ 421/07). W świetle powołanych przepisów i okoliczności niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że prawidłowym było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił podnoszonej przez siebie okoliczności zwrotu przez Pocztę Polską spornej przesyłki, ani przede wszystkim tego, że zwrot ten nie był przez niego zawiniony. Pełnomocnik Skarżącego nie zastosował się do zarządzenia z dnia 29 czerwca 2017 r., tj. pomimo wezwania nie złożył koperty od przesyłki pocztowej, tak aby można było stwierdzić: prawidłowość jej zaadresowania pod adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, fakt jej zwrotu przez pocztę oraz wskazaną przyczynę tego zwrotu. Słusznie też Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że złożone przez pełnomocnika Skarżącego potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej poleconej oznaczonej nr [...], nie musi wcale odnosić się do zwróconej przez Pocztę Polską przesyłki pocztowej zawierającej skargę kasacyjną, tym bardziej że sam pełnomocnik wskazuje, iż w tym samym dniu i w tym samym urzędzie pocztowym zostały nadane dwie inne przesyłki pocztowe kierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie sposób też podzielić zawartej w uzasadnieniu zażalenia argumentacji, że koperta, o przedstawienie której wzywany jest pełnomocnik Skarżącego, nie zostanie przez niego okazana, albowiem uległa zniszczeniu przy wyjmowaniu skargi w celu jej fizycznego złożenia w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tym miejscu należy zaznaczyć, że nawet gdyby tak w istocie się stało, to byłoby to przejawem nienależytego dbania przez pełnomocnika Skarżącego o interesy swojego mocodawcy, bowiem trudno zakładać aby w analizowanej sytuacji profesjonalny pełnomocnik niszcząc wspomnianą kopertę nie zdawał sobie sprawy z tego, że będzie ona niezbędna dla uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Na marginesie należy jedynie podkreślić, że zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż dla uprawdopodobnienia podnoszonych okoliczności pełnomocnik Skarżącego mógł wystąpić do Poczty Polskiej z reklamacją tej przesyłki. Odpowiedź Poczty Polskiej na pismo reklamacyjne mogłaby bowiem wyjaśnić przyczynę jej zwrotu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.