I OSK 2544/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 355/17 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 maja 2017r. sygn. akt II SA/Sz 355/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23), dalej powoływanej jako "K.p.a.", w związku z art. 7, art. 8 i, art. 37, art. 41, art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016r. poz. 930), dalej powoływanej jako "u.p.s.", § 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r. poz. 1058), dalej powoływanego jako "rozporządzenie", oraz pkt V.1. uchwały Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013r. nr 221 w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014 – 2020" (M.P. z 2015r. poz. 821) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania R. D. , utrzymało w mocy wydaną przez Prezydenta Miasta Ś. decyzję z dnia [...]. nr [...]orzekającą o przyznaniu R. D. świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup żywności lub posiłku w kwocie [...]– do realizacji w [...]. w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014 – 2020", o przyznaniu wnioskodawcy specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...]z przeznaczeniem na zakup energii elektrycznej do realizacji w [...]. oraz o odmowie przyznania R. D. pomocy finansowej z przeznaczeniem na pokrycie zaległości w opłatach za wynajem mieszkania za okres od [...]. do [...]. w wysokości [...], zaległości za energię elektryczną w wysokości [...], należności za telefon i internet w wysokości [...], przyznania zasiłku stałego, opłacenia kosztów związanych z przeprowadzką do Krakowa w wysokości [...]oraz wynajmu mieszkania w K. na okres dwóch miesięcy w kwocie [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż organ I instancji w oparciu o przeprowadzony wywiad i na podstawie zebranych dokumentów w sprawie stwierdził, iż wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji spowodowanej brakiem pracy. Łączny dochód trzyosobowej rodziny wnioskodawcy wynosi [...], a zatem przekroczył kryterium dochodowe kwalifikujące do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 8 ust. 1 u.p.s.), w tym do zasiłku celowego przewidzianego w art. 39 ust. 1 u.p.s. Wnioskodawcy przyznano jednak pomoc finansową na zasadzie wyjątku przewidzianego w art. 41 u.p.s., tj. w formie specjalnego zasiłku celowego w kwocie [...]. Przyznano również świadczenie pieniężne na zakup posiłku w wysokości [...]. Organ wskazał dalej, że maksymalna wysokość pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego nie może przekroczyć kwoty kryterium dochodowego, czyli w tym wypadku kwoty [...]. Rodzaj forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.s. Przyznano więc zasiłek na zakup żywności, czyli na zaspokojenie podstawowej potrzeby bytowej oraz na zakup energii elektrycznej w związku z posiadaniem licznika przedpłatowego. Organ wskazał również na ograniczone środki finansowe przewidziane na pomoc w formie zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych, podając, że w [...]. Ośrodek Pomocy Społecznej zrealizował pomoc w formie zasiłków celowych i celowych na zakup żywności w wysokości [...]dla [...]osób uprawnionych. Średnia wysokość świadczenia w ww. formie wyniosła zatem [...]miesięcznie na środowisko. Wnioskodawcy zaś przyznano pomoc w łącznej kwocie [...]. W tej sytuacji organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego na pozostałe wskazane we wniosku cele, jako niemieszczące się w granicach możliwości pomocy społecznej, wskazując też, że maksymalna kwota specjalnego zasiłku celowego nie może przekroczyć [...]. Natomiast w odniesieniu do żądania przyznania zasiłku stałego stwierdzono, że z uwagi na brak orzeczenia o co najmniej umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz z uwagi na dochód przekraczający kryterium dochodowe świadczenie takie – zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy – stronie nie przysługuje. W odwołaniu od powyższej decyzji R. D. rozszerzył swoje żądania co do wysokości kwot pomocy, wnosząc o przyznanie zasiłku w kwocie [...]tytułem zaległości czynszowych oraz o [...]za każdy miesiąc do dnia wydania decyzji. Wniósł także o przyznanie mu zaległego zasiłku na dożywianie oraz energię elektryczną za okres od [...]. do [...]. w kwocie [...]oraz po [...]zasiłku na dożywianie i energię elektryczną za okres od [...]do [...][...]. Odwołujący podniósł że pracownicy socjalni świadomie wydali decyzję pozbawioną podstaw prawnych i faktycznych, bowiem nie jest prawdą, że w jego sytuacji przekroczone zostało kryterium dochodowe, albowiem na dzień złożenia wniosku, tj. [...]., kryterium to było spełnione. Ponadto emerytura I. D. (matki wnioskodawcy) wynosi nie [...], ale [...], gdyż kwota [...]zajmowana jest przez komornika. Dochód jego rodziny stanowi zatem kwotę [...],zł, czyli jest poniżej kryterium dochodowego. Odwołujący się wskazał także, że odmowa przyznania zasiłku celowego na przeprowadzkę do K. i zamieszkanie w tym mieście (łącznie [...]) przekracza granice uznania administracyjnego, bowiem pozbawienie energii elektrycznej uniemożliwiło skarżącemu poszukiwanie pracy. Jeśli chodzi o przedstawione oferty pracy, to w większości przypadków oferty te były już nieaktualne, a w innych pracodawcy odmówili jego zatrudnienia. Ponadto R. D. podniósł, że obawia się podjęcia legalnie zatrudnienia, gdyż komornik zajmuje wynagrodzenie z tego tytułu w całości. Dodał, że jego żona A. W. cierpi na [...], podjęła także leczenie [...], a brak prądu pogorszył jej stan zdrowia. Dalej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. Kolegium wskazało, że przedmiotem sprawy jest uprawnienie wnioskodawcy do wnioskowanej pomocy na określone we wniosku cele oraz przyznanie zasiłku stałego. Pozostałe zaś kwestie poruszone w odwołaniu wykraczają poza przedmiot sprawy. Kolegium nie jest uprawnione do rozpoznawania skarg na działalność pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], czy też jakichkolwiek innych osób, nawet jeśli mają wpływ na sytuację życiową strony. Rozpatrywanie skarg na działalność wójta, burmistrza, prezydenta miasta czy kierownika ośrodka pomocy społecznej należy do rady gminy. Kolegium wskazało następnie, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że R. D. w dniu [...]. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Ś. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie zaległości w opłatach za wynajem mieszkania za okres od [...]. do [...]. w wysokości [...] (w odwołaniu podwyższył żądanie do kwoty [...]), opłacenia zaległości za energię elektryczną w wysokości [...] (w odwołaniu [...]), opłacenia należności za telefon i internet w wysokości [...]zł, przyznanie zasiłku na dożywianie oraz zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...]. organ I instancji odmówił przyznania R. D. pomocy finansowej z przeznaczeniem na pokrycie zaległości w opłatach za wynajem mieszkania za okres od [...]. do [...]. w wysokości [...], opłacenia zaległości za energię elektryczną w wysokości [...], opłacenia należności za telefon i internet w wysokości [...], zasiłku na dożywianie oraz zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...]. znak: [...]uchyliło w całości powyższą decyzję pierwszoinstancyjną i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że z bardzo obszernego uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika jednak, dlaczego organ ten odmówił stronie przyznania zasiłku na dożywianie, nie powołał też podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Kolegium zwróciło też uwagę, iż skoro organ administracyjny w jednej decyzji rozstrzyga o wielu kwestiach, wynikających z wielu przepisów, winien był każdą kwestię szczegółowo uzasadnić. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wydał ww. decyzję z dnia [...]. nr [...]. Kolegium stwierdziło następnie, iż wnioskodawca jest osobą w wieku aktywności zawodowej, nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z zaświadczenia z dnia [...]. wynika, że potwierdza gotowość do podjęcia pracy od dnia [...]., lecz do chwili obecnej żadnej oferowanej pracy nie podjął. W ocenie organu odwoławczego tak długie bezrobocie wnioskodawcy ma charakter pozorny, zwłaszcza że w Ś. poziom bezrobocia jest niski i wynosi [...]. Wnioskodawca mieszka z matką, która pobiera emeryturę w kwocie [...]. Emerytura ta obciążona jest egzekucją komorniczą w wysokości [...]miesięcznie, dlatego faktyczna kwota wypłaty świadczenia wynosi [...]. We wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą i jego matką pozostaje także A. W. – narzeczona wnioskodawcy, która podczas wywiadu środowiskowego oświadczyła, że podjęła pracę na okres próbny od dnia [...]. do dnia [...]. na [...] etatu. A. W. nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, leczyła się natomiast na [...] i cierpi na inne schorzenia. Z tytułu pracy uzyskuje dochód w kwocie [...]miesięcznie. Kolegium zaznaczyło, że łączny dochód trzyosobowej rodziny wnioskodawcy wyniósł [...], czyli przekroczył kryterium dochodowe kwalifikujące do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, ustalone na kwotę [...]. – stosownie do treści art. 8 ust. 1 u.p.s., w tym do zasiłku celowego przewidzianego w art. 39 ust. 1 u.p.s. W myśl bowiem § 1 pkt 1b rozporządzenia, kryterium dochodowe osoby w rodzinie wynosi [...]. Zatem dochód przypadający na jedną osobę w rodzinie wnioskodawcy w kwocie [...]przekracza kwotę kwalifikującą do pomocy społecznej. Kolegium podkreśliło, że przepisy art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. określają precyzyjnie dochody, które powinny być uwzględnione przy określaniu dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Oznacza to, że dochód rodziny wnioskodawcy w kwocie [...] ustalony został prawidłowo i przekracza kwotę kryterium dochodowego kwalifikującego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Nie ma natomiast żadnych podstaw prawnych, by dochód matki wnioskodawcy pomniejszyć o potrącane z emerytury kwoty egzekucji komorniczej. Odpowiadając na dalsze argumenty odwołania Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, organ administracyjny rozpoznając sprawę ma obowiązek uwzględnić zmianę stanu prawnego lub faktycznego, jaka nastąpiła pomiędzy złożeniem wniosku, a ostatecznym jego rozpatrzeniem przez organ administracyjny. Z tego względu do dochodu należało doliczyć wynagrodzenie A. W. z tytułu pracy podjętej od [...]. Dalej organ wskazał, że mimo tego, iż wnioskodawca nie spełnia warunków uprawniających do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej na zasadach art. 8 ust. 1 u.p.s., w tym do zasiłku celowego, o jakim mowa w art. 39 u.p.s., organ I instancji rozpoznał sprawę w aspekcie przyznania specjalnego zasiłku celowego, a więc na zasadzie w art. 41 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Organ pomocy społecznej może przyznać zasiłek celowy (dla osób nieprzekraczających kwoty kryterium dochodowego) lub specjalny zasiłek celowy na każdą z wymienionych w art. 39 u.p.s. potrzeb, lecz nie jest do tego zobowiązany. Ustawodawca nie stanowi, by telefon i internet należały do podstawowych potrzeb wymagających zaspokojenia ze środków pomocy społecznej, a zatem żądania strony są zbyt daleko idące. Ponadto organ wskazał, iż jest sprawą powszechnie znaną, że osób potrzebujących pomocy społecznej przybywa, a możliwości tej pomocy są bardzo ograniczone. Przyznawana pomoc musi być miarkowana, a samo przyznanie jakiejkolwiek pomocy bardzo wyważone. Wnioskodawca powinien mieć świadomość, że limitowanie wysokości przyznanych zasiłków wynika z konieczności, a nie z woli organu, który ma obowiązek zapewnić pomoc wszystkim osobom spełniającym warunki art. 8 u.p.s., a także tym, którzy stanowią przypadek szczególny. Dalej Kolegium podkreśliło, że wnioskodawca oczekuje pomocy celowej w łącznej kwocie wynoszącej około [...]. Takich kwot zasiłków celowych, gdzie nie obowiązuje ustawowa górna granica, ani też specjalnych zasiłków celowych, gdzie obowiązuje górna granica wynosząca dla rodziny skarżącego kwotę [...], organy pomocy społecznej nie przyznają z uwagi na ograniczone środki finansowe, którymi dysponują. Kwota zasiłku celowego na zakup energii elektrycznej, choć nie pokryje w pełni kosztów realizacji potrzeby, to jest porównywalna, a w wielu wypadkach wyższa od kwot zasiłków celowych, czy specjalnych celowych przyznawanych w innych, rozpoznawanych przez Kolegium sprawach. Przyznana kwota pomocy – w ocenie organu – jest uzasadniona zarówno sytuacją strony, jak i ograniczonymi możliwościami pomocy społecznej. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że oprócz powyższego specjalnego zasiłku celowego strona uzyskała pomoc finansową na podstawie uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania na lata 2014 – 2020, która przewiduje pomoc w zakresie dożywiania dla osób spełniających warunki do uzyskania pomocy w trybie u.p.s. oraz spełniających kryterium dochodowe. W ramach ww. programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki do otrzymania pomocy wskazanej w u.p.s. oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 u.p.s. W ramach tej pomocy strona uzyskała świadczenie pieniężne na zakup żywności w miesiącu [...]. w kwocie [...]. Kolegium porównując kwotę tego świadczenia do kwot przyznawanych w innych sprawach stwierdziło, że jest to pomoc relatywnie wysoka. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że wnioskodawca nie udokumentował, że jest osobą niezdolną do pracy. Tym samym może poszukiwać pracy i podejmować się wykonywania także pracy dorywczej. Jego narzeczona już podjęła pracę, choć wymiar tego zatrudnienia jest bardzo niski (1/4 etatu). Świadczy to jednak o woli podejmowania z jej strony działań w kierunku poprawy sytuacji rodziny poprzez własną pracę. Matka wnioskodawcy posiada stałe źródło utrzymania – emeryturę. Kolegium stwierdziło, że rodzina wnioskodawcy znajduje się w dużo lepszej sytuacji od tych osób i rodzin, których zła sytuacja finansowa wynika z przyczyń od nich niezależnych, takich jak niepełnosprawność czy podeszły wiek, i przez to nie mających możliwości pokonania trudnej sytuacji własną pracę. W odniesieniu do wniosku o przyznanie zasiłku stałego Kolegium wyjaśniło, że jednym z warunków jego przyznania jest całkowita niezdolność do pracy orzeczona przez właściwy do tego organ, zgodnie z art. 37 u.p.s. Wnioskodawca może więc zwrócić się do powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności o wydanie orzeczenia co do jego stanu zdrowia, i w razie ustalenia co najmniej umiarkowanego stopnia niepełnosprawności złożyć wniosek o tę formę pomocy, której przyznanie będzie zależało jeszcze od spełnienia kryterium dochodowego. W chwili obecnej wnioskodawca nie udowodnił stosownym orzeczeniem, że jest osobą niezdolną do pracy lub posiadającą umiarkowany stopień niepełnosprawności. Podsumowując Kolegium doszło do przekonania, że organ I instancji wnikliwie i spójnie ocenił całokształt materiału dowodowego, nie naruszając reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. wywiódł R. D. , określając ją jako całkowicie bezzasadną, niezgodną z prawem i celem istnienia pomocy społecznej, oraz stwarzającą zagrożenie dla jego życia i zdrowia oraz egzystencji jego rodziny. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie u.p.s., a w szczególności art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 ust 4 oraz art. 39 u.p.s., oraz uchylanie się organu odwoławczego od odniesienia się do najbardziej istotnych podniesionych w odwołaniu zarzutów, w celu pominięcia podstaw prawnych i faktycznych uzasadniających przyznanie wnioskowanej pomocy, a w szczególności pominięcia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 45/07. Skarżący podkreślił, że decyzja administracyjna nie może podważać celu powołania pomocy społecznej. Zaniechania tego celu nie może tłumaczyć brak środków, gdyż w takim przypadku brak środków stanowiłby usprawiedliwienie dla każdej decyzji odmawiającej udzielenia pomocy, a tym samym decyzji pozbawiającej podstawowych praw konstytucyjnych w zakresie pomocy społecznej. Zapewnienie odpowiednich środków stanowi obowiązek pomocy społecznej. Samowolne ograniczanie przez organ I instancji, dokonane według własnego uznania, wysokości przyznawanych świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, z pominięciem celowości i skuteczności tej pomocy, prowadzi do minimalizowania przyznawania środków na pomoc społeczną w roku następnym, co stanowi szczególną szkodliwość społeczną, gdyż organy pomocowe stwarzają w ten sposób fałszywe wrażenie, iż środki przyznawane na pomoc społeczną każdego roku są wystarczające do potrzeb pomocy społecznej, a tak nie jest. Zdaniem skarżącego powoływanie przez organ I instancji argumentu jakoby średnia przyznanej pomocy wynosiła [...] i z tego powodu, jako wnioskujący o wyższy zasiłek celowy, skarżący nie może go otrzymać, jest całkowicie bezpodstawne w świetle art. 2 ust 1, art. 3 ust 1 ust 4 i art. 39 u.p.s., gdzie najbardziej istotna jest adekwatność wysokości przyznanej pomocy do realnego przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, a nie symbolika i pozorność udzielenia pomocy. Ograniczanie więc przez organy pomocowe wysokości zasiłków celowych pozbawione jest podstaw i stanowi niedopełnianie obowiązków ustawowych. Dalej autor skargi wskazał, że Kolegium w swojej decyzji nie tylko poświadcza nieprawdę o stanie prawnym i faktycznym, ale posuwa się również do obraźliwych pomówień wobec skarżącego w celu podważenia jego wiarygodności, jako osoby wnioskującej o pomoc. Organ wskazał bowiem, iż wnioskodawca jest prezesem fundacji naukowej, którą sam założył, a jego dokonania naukowe przerastają możliwości intelektualne urzędników organów pomocowych. Tymczasem instytucji tej wnioskodawca nie może prowadzić od [...] lat na skutek ciężkich przestępstw popełnionych na nim i jego rodzinie (w tym przestępstw urzędniczych) i kontynuacji tych przestępstw do chwili obecnej. Tylko szczególne poświęcenie wnioskodawcy w walce o sprawiedliwość, uchroniło jego rodzinę przed skutkami przestępstw urzędników państwowych i chronionych przez nich przestępców. Następnie skarżący stwierdził, że kompromitacja Kolegium w zakresie fabrykowania argumentów na niekorzyść wnioskującego o pomoc, jest szczególnie widoczna w stanowisku dotyczącym stopy bezrobocia w Ś. i rzekomej pozorności poszukiwania przez wnioskującego pracy. Organy nie przedstawiły bowiem dowodów na odmowę podjęcia przez skarżącego zatrudnienia, gdyż takich dowodów nie ma. Organy natomiast w pełni zdają sobie sprawę, iż sytuacja osób w wieku 50+ na rynku pracy jest dramatyczna, jednak ten fakt jest celowo pomijany, aby stworzyć pozory uchylania się skarżącego od podjęcia zatrudnienia. Ponadto – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego – to nie skarżący, jako wnioskodawca, lecz organ decydujący o przyznaniu pomocy powinien wykazać celowe uchylanie się wnioskodawcy od podjęcia pracy lub brak współpracy z pomocą społeczną, czego nie wykazano. Jednocześnie R. D. podniósł, że organ I instancji świadomie, z pełną premedytacją działał na szkodę wnioskodawcy, odmawiając mu pokrycia przynajmniej opłat za energię elektryczną, co spowodowało odcięcie energii elektrycznej przez właściciela mieszkania na okres [...] dni. Stanowi to przestępstwo z art. 191 § 1a Kodeksu karnego. Uniemożliwiło to skarżącemu korzystanie z telefonu i kontakt z pracodawcami oraz spowodowało realne wyłączenie społeczne na ww. okres i omal nie doprowadziło do śmierci członka rodziny wnioskodawcy. Skarżący podkreślił, że pracownicy organu I instancji znęcali się nad jego rodziną psychicznie oraz fizycznie i w ww. okolicznościach zarzut o braku współpracy wnioskodawcy z pomocą społeczną jawi się jako objaw utraty kontaktu z rzeczywistością lub też jest przejawem zorganizowanego, świadomego działania w celu wyrządzenia nieodwracalnej życiowej szkody rodzinie skarżącego. Podsumowując stwierdzono, że działania organów pomocowych, poprzez świadome łamanie prawa, uniemożliwiły mu pozyskanie wnioskowanej pomocy. Doprowadzono w ten sposób, z pełną premedytacją, do wypowiedzenia jego rodzinie umowy najmu mieszkania oraz stworzono zagrożenie bezdomnością i utratą życia. Udzielenie pomocy wcześniej, w znacznie mniejszym zakresie, przy znacząco mniejszym zadłużeniu w opłatach za wynajem mieszkania i energię elektryczną, przy jednoczesnej skutecznej współpracy organu I instancji w poszukiwaniu dla skarżącego zatrudnienia, mogłoby przyczynić się do wyjścia rodziny skarżącego z sytuacji kryzysowej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. D. . W uzasadnieniu Sąd przypomniał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji, mimo stwierdzonego przekroczenia przez skarżącego progu dochodowego uprawniającego do otrzymania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, powołując się na art. 41 u.p.s., w ramach posiadanych możliwości finansowych i rozumiejąc trudną sytuację skarżącego, przyznał mu częściową pomoc finansową na pokrycie najpilniejszych potrzeb, w szczególności w zakresie środków na częściowe pokrycie należności za energię elektryczną, którą to potrzebę skarżący zarówno we wniosku o przyznanie świadczenia, jak i w odwołaniu, a następnie w skardze wskazywał jako warunkującą jego egzystencję. Ponadto, na podstawie odrębnych przepisów zawartych w uchwale Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013r. statuującej program "Pomocy państwa w zakresie dożywiania na lata 2014 – 2020" przyznano skarżącemu zasiłek celowy na dożywianie, co również stanowi podstawową potrzebę egzystencjalną. Następnie Sąd podkreślił, że system pomocy społecznej ma charakter subsydiarny i ma na celu wsparcie osób, które z różnych, wymienionych w u.p.s. przyczyn, znalazły się w niezwykle trudnej sytuacji życiowej, której we własnym zakresie nie mogą przezwyciężyć i niezbędne jest w tym zakresie wsparcie społeczne ze strony Państwa lub organów samorządu. Środki na te cele są ograniczone, wynikają z przyjętych założeń i rozwiązań budżetowych. Całkowicie chybione są zatem zarzuty skarżącego, iż organy pomocy społecznej powinny zażądać na ten cel tyle środków, aby przydzielać je każdemu według jego potrzeb. Sąd przyznał rację organowi, iż wskazywane przez skarżącego potrzeby, wymienione w pkt 3 decyzji organu I instancji dalece odbiegają od obowiązujących organy pomocowe zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej i ich możliwości w tym zakresie. Zawarta w skardze polemiczna argumentacja skarżącego świadczy natomiast o jego braku rozeznania w zakresie zasad rządzących przyznawaniem świadczeń z pomocy społecznej. W dalszej kolejności Sąd I instancji podkreślił, że pomoc w postaci zasiłku celowego w świetle przepisów u.p.s. nie ma charakteru roszczeniowego, lecz uznaniowy. Oznacza to, że nikt nie może domagać się tego typu pomocy, może ją natomiast otrzymać, jeśli mieści się to w zakresie możliwości organów udzielających wsparcia. Jednak organy w tym zakresie działają w ramach przyznanych im możliwości budżetowych i nie mają ani prawa ani możliwości przeznaczenia większej puli środków, aniżeli ta, którą dysponują. Zdaniem Sądu skarżący winien mieć świadomość, że wsparcie organu pomocy społecznej nie może stanowić sposobu na wyrównanie wszystkich niedostatków, nawet o charakterze elementarnym. Pomoc społeczna przysługuje dopiero wówczas, gdy osoba, mimo wykorzystania wszystkich swoich możliwości poprawy sytuacji, nadal pozostaje w niedostatku uniemożliwiającym zaspokajanie potrzeb o charakterze elementarnym. Tymczasem wnioskodawca nie wykorzystuje wszystkich możliwości, jakie stwarza mu zamieszkiwanie w Ś. , tj. w miejscowości o niskim poziomie bezrobocia, w sytuacji gdy pod względem zdrowotnym może podjąć odpowiednie zatrudnienie lub działalność zarobkową, natomiast po raz kolejny próbuje dokonać zmiany miejsca zamieszkania rodziny na koszt pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że środki z pomocy społecznej mogą być przeznaczone tylko na zaspokojenie, i to w niepełnym zakresie, niezbędnych potrzeb bytowych, o jakich mowa w art. 39 u.p.s., a nie na realizację tego rodzaju planów. Nie ma tez żadnych podstaw prawnych, by środki z pomocy społecznej przyznawać na spłatę nieuregulowanych należności i zadłużeń. Jak dalej wskazano, wnioskodawca pozostaje na utrzymaniu matki i narzeczonej, co w tym przypadku pogarsza sytuację materialno – bytową tych kobiet. Okoliczność ta niewątpliwie wpłynęła na to, że sytuację rodziny skarżącego uznano za przypadek szczególny i przyznano jej pomoc o charakterze wyjątkowym, na zakup energii elektrycznej oraz żywności w łącznej kwocie [...], czyli na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych w granicach możliwości finansowych organu I instancji, podczas gdy – jak podał organ w [...]. – pomoc finansowa w powyższych formach wynosiła średnio [...]na środowisko, czyli znacznie mniej od pomocy przyznanej wnioskodawcy. Sąd zaznaczył następnie, że zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych należy niewątpliwie do podstawowych potrzeb człowieka, lecz wyartykułowane w skardze oczekiwania skarżącego w stosunku do możliwości pomocy społecznej są nierealne i nieuzasadnione celami pomocy społecznej. Przede wszystkim środki z pomocy społecznej nie mogą być przeznaczane na spłatę jakichkolwiek zaległości, w tym z tytułu opłat za użytkowanie wynajmowanych prywatnie mieszkań po kosztach nieodpowiadających możliwościom finansowym. W odniesieniu do wniosku o zasiłek stały Sąd podzielił stanowisko organów, że jednym z warunków jego przyznania jest całkowita niezdolność do pracy, orzeczona przez właściwy do tego organ, zgodnie z art. 37 u.p.s., a w chwili obecnej wnioskodawca nie udowodnił stosownym orzeczeniem, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy lub posiadającą umiarkowany stopień niepełnosprawności, nie jest też osobą niezdolną do pracy. Tym samym ta forma wsparcia mu nie przysługuje. Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że organy obu instancji szczegółowo i wnikliwie zbadały i ustaliły sytuację skarżącego i na ile to leżało w granicach ich uprawnień i możliwości udzieliły niezbędnego wsparcia oraz dokładnie i spójnie wyjaśniły brak podstaw prawnych do zaspokojenia wszystkich wskazywanych przez skarżącego potrzeb. Podkreślono też, iż podjęta decyzja nie wyklucza możliwości dalszego ubiegania się o pomoc społeczną, jeżeli sytuacja strony nadal będzie trudna, ale w granicach możliwości pomocy społecznej. Natomiast pomocy w wymiarze jakiego żąda skarżący organy pomocy społecznej nie udzielają. Zwrócono też uwagę, że strona ubiegająca się o przyznanie pomocy społecznej zobowiązana jest współpracować z pracownikiem socjalnym w kierunku rozwiązywania trudnej sytuacji bytowej, a w ramach tego współdziałania zainteresowany może i powinien zwracać się do organu i instancji o poradnictwo prawne i psychologiczne, o jakim mowa w art. 46 ust. 2 i 3 u.p.s. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wywiódł R. D. , reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, podnosząc następujące zarzuty: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie, w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 270 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 7 pkt 3 i 4 u.p.s. poprzez nieuwzględnienie ustawowej przesłanki z zakresu pomocy społecznej, tj. bezrobocia i bezdomności skarżącego kasacyjnie i jego rodziny; 2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., polegające na całkowitym pominięciu aspektu potencjalnej bezdomności skarżącego kasacyjnie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organu I i II instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu, oświadczając, że koszty pomocy prawnej z urzędu nie zostały zapłacone ani w części, ani w całości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że specjalny zasiłek celowy może być w szczególności przyznany na pokrycie kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Pomoc społeczna w postaci zasiłku celowego, jak również specjalnego zasiłku celowego, ma na celu zaspokojenie bieżących potrzeb osoby czy rodziny. Jednakże Sąd I instancji, jak i organy orzekające pominęły aspekt potencjalnej bezdomności całej trzyosobowej rodziny skarżącego kasacyjnie. Przede wszystkim nie została zbadana ustawowa przesłanka bezdomności R. D. na tle jego rodzinnej sytuacji mieszkaniowej, mając na względzie, że wypowiedzenie rodzinie skarżącego kasacyjnie umowy najmu mieszkania stwarza stan zagrożenia bezdomnością. Skarżący kasacyjnie dodał, że ma świadomość, że pomoc społeczna nie rozwiąże jego trudnej sytuacji życiowej, lecz ta sytuacja winna być zbadana całościowo, a pomoc społeczna realnie udzielona. Pismem z dnia [...]. R. D. wniósł o uzupełnienie zarzutów złożonej skargi kasacyjnej o istotny stan prawny i faktyczny, który może mieć znaczący wpływ na rozstrzygnięcie skargi, poprzez uwzględnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2007r. sygn. akt I OSK 45/07 na okoliczność, iż ww. wyrok jednoznacznie dopuszcza możliwość przyznania pomocy z opieki społecznej na uregulowanie zaległości w płatnościach za wynajem mieszkania. W niniejszej sprawie zarówno organy administracji, jak i Sąd I instancji pominęły stan prawny w postaci ww. wyroku NSA, pozbawiając w ten sposób skarżącego prawa do obrony stanowiska o zasadności przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległości za wynajem mieszkania. Skarżący kasacyjnie podniósł ponadto, że ze względu na bezpośrednie zagrożenie bezdomnością wnosi o radykalne przyśpieszenie rozpatrzenia kasacji oraz o przeprowadzenie dowodu z faktu toczącego się przed Sądem Rejonowym w Ś. Wydział I Cywilny procesu o eksmisję skarżącego i jego rodziny w sprawie sygn. akt IC 697/17 na okoliczność, iż gdyby skarżący otrzymał, zgodnie z prawem, wnioskowaną pomoc na opłacenie zaległości za wynajem mieszkania, nie doprowadziłoby to do pozwu o eksmisję i zagrożenia egzystencjonalnego skarżącego i jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek. Na wstępie skonstatować wypada, iż skarżący kasacyjnie przywołał obie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., po czym tylko w zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazał jako naruszone – wskutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania – przepisy art. 2 ust. 1 art. 3 ust. 1 i art. 7 pkt 3 i 4 u.p.s. zarzucając nieuwzględnienie bezrobocia i bezdomności skarżącego i jego rodziny, jako ustawowych przesłanek z zakresu pomocy społecznej. Natomiast w zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej w ogóle nie wskazano przepisów uznawanych za naruszone. Powyższe oznacza, iż skarga kasacyjna w tym zakresie została wadliwie sporządzona. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, który winien spełniać wymagania szczegółowo wskazane w P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować, bowiem to do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do konkluzji, że nie jest możliwe rozpoznanie merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009r. sygn. akt I OPS 10/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. Ponadto uzasadniając zarzut naruszenia prawa przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa wykazać, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając naruszenie przepisów postępowania dodatkowo należy wykazać, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010r. sygn. akt II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013r. sygn. akt II FSK 2208/11; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1592/17; wyrok NSA z dnia 2 września 2016r. sygn. akt I OSK 735/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skoro skarga kasacyjna nie wskazuje przepisów postępowania uznanych przez skarżącego za naruszone, to zarzut postawiony na gruncie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. uznać wypada za bezpodstawny. Przechodząc natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego wypada podnieść, iż skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 art. 3 ust. 1 i art. 7 pkt 3 i 4 u.p.s. wyłącznie poprzez nieuwzględnienie bezrobocia i bezdomności skarżącego i jego rodziny, jako ustawowych przesłanek pomocy społecznej. Z tak postawionym zarzutem nie sposób się zgodzić. Wszak przepisy art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. nie odwołują się do kryterium bezrobocia i bezdomności. Tym samym treść postawionego zarzutu kasacyjnego pozostaje nieadekwatna do treści powyższych przepisów. Wskazany jako naruszony przepis art. 2 ust. 1 u.p.s. rozwija zasadę pomocniczości (subsydiarności) państwa, a więc jedną z konstytucyjnych zasad, na których opiera się ustrój Rzeczypospolitej Polskiej, której treść odwołuje się do samodzielności obywateli i rodzin, podkreślając ich odpowiedzialność w zakresie kształtowania własnej sytuacji życiowej. Państwo nie może ograniczać inicjatywy obywateli, wyręczać ich, pozbawiać możliwości wyboru ani przejmować za nich odpowiedzialności, co oznacza zakaz wyręczania przez państwo jednostki i rodziny z zadań, które mogą one zrealizować samodzielnie. Z zasady tej wynika, iż pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Zasada ta wyraża zatem dezaprobatę zarówno dla pasywności, jak i dla nadopiekuńczości państwa. (vide: I.Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, WKP 2017r., uwagi do art. 2). Z kolei art. 3 ust. 1 u.p.s. wskazuje, iż pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a przez to nawiązuje do subsydiarnej roli pomocy społecznej podkreślając, iż rolą organów pomocowych jest nie tylko udzielenie wsparcia w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, ale również niedopuszczenie do jej powstawania poprzez celowe wspieranie osoby (rodziny), tak by stała się ona samowystarczalna wykorzystując przede wszystkim własne zaangażowanie, zasoby, możliwości i odpowiedzialności. Treść powyższych regulacji – uznawanych przez skarżącego kasacyjnie za naruszone – pozostaje zatem bez związku z zarzutem nieuwzględnienia przesłanki bezrobocia i bezdomności skarżącego. Przepis art. 2 ust. 1 u.p.s. przewiduje zastosowanie pomocy społecznej przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: wystąpienia trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Przepisy u.p.s. nie definiują pojęcia "trudna sytuacja życiowa" ale w art. 7 u.p.s. wskazują najczęstsze powody ich powstawania, wymieniając m.in. bezdomność i bezrobocie. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji zaakceptował ustalenie organów wskazując, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, a jako jej przyczynę wskazał wyłącznie bezrobocie. Przeczy to zarzutowi kasacyjnemu nieuwzględnienia tej przesłanki przy rozstrzyganiu o wnioskowanej pomocy społecznej. Aktualnie skarżący kasacyjnie domaga się poszerzenia przyczyn trudnej sytuacji życiowej, w której się znalazł, także na bezdomność (art. 7 pkt 3 u.p.s.). Powyższym żądaniem kwestionuje zatem ustalenia faktyczne, które legły u podstaw zarówno zaskarżonego wyroku, jak i decyzji organów obu instancji. Powołanie się na tego rodzaju stanowisko w skardze kasacyjnej wymagałoby postawienia adekwatnego zarzutu wskazującego na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania tj. przepisu wynikowego – art. 151 P.p.s.a., poprzez jego wadliwe zastosowanie w związku z naruszeniem regulacji odnoszących się do gromadzenia i oceny materiału dowodowego w toku postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Taki zaś zarzut nie został podniesiony w skardze kasacyjnej. Natomiast nie jest dopuszczalne aby w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) kwestionować ustalenia w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, których wadliwość winna być zgłoszona w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast brak zarzutów w zakresie naruszenia przepisów postępowania – o czym była już mowa powyżej – petryfikuje ustalenia faktyczne leżące u podstaw kontrolowanego wyroku i nie pozwala aktualnie przyjąć innych okoliczności za przyczynę trudnej sytuacji życiowej skarżącego, niż te wskazane przez Sąd I instancji. Dodatkowo wypada wskazać, iż w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołane zostały jeszcze przepisy art. 39 ust. 1 i art. 41 pkt 1 u.p.s., ale nie podniesiono wobec nich jakiegokolwiek zarzutu naruszenia prawa, w szczególności nie wskazano w czym skarżący kasacyjnie upatruje ich błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Tak sformułowane zarzuty wymykają się jakiejkolwiek kontroli kasacyjnej, a przez to są bezzasadne. Natomiast w piśmie skarżącego kasacyjnie z dnia 16 listopada 2017r. podniesiono zarzut braku zgody na takie zastosowanie art. 39 ust. 1 u.p.s., które pomija niezbędną potrzebę życiową w postaci zagrożenia bezdomnością. Mając na uwadze, iż strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie, a więc nową argumentację zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej, o ile nie prowadzi to do rozszerzenia podstaw kasacyjnych po upływie terminu, o którym mowa w art. 177 § 1 P.p.s.a., to wypada uznać, iż zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 u.p.s. doczekał się uzasadnienia umożliwiającego kontrolę kasacyjną. Nie można jednak zgodzić się z tym, iż ww. przepis u.p.s. został niewłaściwie zastosowany, bowiem powodem odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego, o którym mowa w powyższym przepisie, nie była kwestia pominięcia zagrożenia skarżącego bezdomnością lecz przekroczenie przez rodzinę skarżącego kryterium dochodowego, w sytuacji gdy przyznanie powyższego świadczenia uzależnione jest od nieprzekroczenia progu dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. Tak więc uzupełnione uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 u.p.s. okazało się zupełnie nieadekwatne do okoliczności sprawy, a przez to zarzut naruszenia ww. przepisu uznać wypada za bezzasadny. Natomiast pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącego w piśmie z dnia [...]., które nie nawiązywały do podstaw wniesionej skargi kasacyjnej wypada pominąć, jako zgłoszone po upływie terminu z art. 177 § 1 P.p.s.a., wyjaśniając jedynie – w zakresie zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd I instancji "stanu prawnego w postaci wyroku NSA" – iż wyroki sądowe będąc aktem stosowania prawa nie stanowią jednocześnie źródła prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nieuwzględnienie stanowiska sądu wyrażonego w określonym wyroku nie stanowi wprost o naruszeniu prawa. Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (art. 258 – 261 P.p.s.a.).