III SA/Kr 392/17
WyrokWSA w Krakowie2017-07-31
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, dokonując wstępnej weryfikacji wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, ma obowiązek wezwać wnioskodawcę do złożenia wniosku na aktualnym druku, jeśli złożony wniosek został złożony na nieaktualnym druku, z którego nie wynikały wszystkie wymogi proceduralne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej, dokonując wstępnej weryfikacji wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, ma obowiązek wezwać wnioskodawcę do złożenia wniosku na aktualnym druku, jeśli złożony wniosek został złożony na nieaktualnym druku, z którego nie wynikały wszystkie wymogi proceduralne. Niewłaściwy druk wniosku, z którego nie wynikały wszystkie wymogi proceduralne, skutkuje naruszeniem przepisów dotyczących trybu rozpatrywania wniosków i w konsekwencji naruszeniem przepisów materialnych uchwały.Stan faktyczny
Skarżąca T. P. została umieszczona na ostatecznej liście mieszkaniowej na rok 2016 w załączniku nr 1 do zarządzenia Prezydenta Miasta, zamiast na liście z tytułu pierwszeństwa (załącznik nr 2). Skarżąca argumentowała, że jej matka posiada znaczny stopień niepełnosprawności, co uprawnia ją do pierwszeństwa. Organ administracji twierdził, że umieszczenie na liście z tytułu pierwszeństwa wymaga złożenia odrębnego wniosku, którego skarżąca nie złożyła. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia zarządzenia i wpisania na właściwą listę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżony akt w części dotyczącej umieszczenia T. P. na ostatecznej liście mieszkaniowej na rok 2016 oraz zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi T. P. na Zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 12 grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie ustalenia i podania do publicznej wiadomości ostatecznych list mieszkaniowych na rok 2016 – w części dotyczącej umieszczenia T. P. na ostatecznej liście mieszkaniowej na rok 2016 stanowiącej załącznik nr 1 do tego zarządzenia I. uchyla zaskarżony akt w części dotyczącej umieszczenia T. P. na ostatecznej liście mieszkaniowej na rok 2016 tj. w pkt. 24 załącznika nr 1, II. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 12 grudnia 2016 r. Prezydent Miasta wydał Zarządzenie nr [...] w sprawie ustalenia i podania do publicznej wiadomości ostatecznych list mieszkaniowych na rok 2016. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2016. 446, 1579), § 6 ust. 2 pkt. 3 oraz § 2 ust. 7 i § 4 załącznika Nr 2 do uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. 2012 r. nr w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz. Urz. Województwa z 2015 r. poz. 4508,8384). Zgodnie z § 1 tego zarządzenia T. P. została umieszczona na ostatecznej liście mieszkaniowej na rok 2016 stanowiącej Załącznik Nr 1 do tego Zarządzenia.
Pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. T. P. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa w zakresie zmiany usytuowania na ostatecznej liście mieszkaniowej" stanowiącej Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 12 grudnia 2016 r., zarzucając umieszczenie jej na niewłaściwej ostatecznej liście mieszkaniowej na rok 2016, to jest na ostatecznej liście mieszkaniowej w Załączniku nr 1 do Zarządzenia nr [...]. Prezydenta Miasta z dnia 12.12.2016 r., zamiast na ostatecznej liście mieszkaniowej z tytułu pierwszeństwa zawarcia umowy najmu w Załączniku nr 2 do ww. Zarządzenia. Wskazała, że zaszeregowanie do listy w Załączniku nr 1 jest niezgodne z treścią pkt 3a ust. 2 § 6 Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r., zgodnie z którym uprawnionym do pierwszeństwa zawarcia umowy najmu lokalu jest wnioskodawca lub osoba objęta wnioskiem posiadająca znaczny stopień niepełnosprawności. Dodała, że jej matka M. P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co potwierdza: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności będące w aktach sprawy oraz wizja lokalna przeprowadzona w dniu 2.12.2016 r. z udziałem urzędników UM i radnego dzielnicowego. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. Dyrektor Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta wyjaśnił, że zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, Gmina świadczy pomoc mieszkaniową osobom wykazującym niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągającym niskie dochody, po objęciu ich ostateczną listą mieszkaniową. W wyniku procedury mającej na celu opracowanie list mieszkaniowych na 2016 rok T. P. została objęta ostateczną listą mieszkaniową na pozycji 24 stanowiącą załącznik Nr 1 ww. zarządzenia Prezydenta Miasta. Odnosząc się do kwestii udzielenia pomocy mieszkaniowej z tytułu pierwszeństwa wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r., pierwszeństwo zawarcia umowy najmu przysługuje osobom, posiadającym niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągającym niskie dochody w stosunku do których stwierdzono występowanie co najmniej jednej z następującej okoliczności:
Wnioskodawca lub osoba objęta wnioskiem posiada znaczny stopień niepełnosprawności lub całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji;
Wnioskodawca lub osoba objęta wnioskiem jest ofiarą przemocy w rodzinie, potwierdzonej prawomocnym orzeczeniem sądowym;
Wnioskodawca jest osobą samotnie wychowującą, w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, powyżej 4 własnych lub przysposobionych nieletnich dzieci;
Wnioskodawca jest osobą represjonowaną, posiadającą zaświadczenie Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych lub legitymację osoby represjonowanej wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, lub inny stosowny dokument świadczący o represjach i prześladowaniach wnioskodawcy (...).
po otrzymaniu pozytywnych opinii komisji Rady Miasta, stosownych w sprawach mieszkaniowych i w sprawach społecznych.
Wskazał organ, że ostateczna lista mieszkaniowa określająca osoby uprawnione do pierwszeństwa w zawarciu umowy najmu jest tworzona jeden raz w danym roku kalendarzowym, a liczba przeznaczonych na realizacje ww. listy wynosi nie więcej niż 5 lokali rocznie. Zakwalifikowanie do listy z tytułu pierwszeństwa następuje na wniosek osoby zainteresowanej i podlega on opiniowaniu przez Komisję Rodziny, Polityki Społecznej i Mieszkalnictwa Rady Miasta. Dodał, że z uwagi na fakt, iż w toku postępowania w sprawie opracowania ostatecznych listach mieszkaniowych na rok 2016 T. P. nie złożyła takiego wniosku, nie jest możliwa zmiana kwalifikacji sprawy. Natomiast w ramach realizacji listy mieszkaniowej, którą została objęta T. P. przedstawiono ww. propozycję zawarcia umowy najmu lokalu.
T. P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność organu polegająca na umieszczeniu jej na ostatecznej liście mieszkaniowej w załączniku nr 1 do Zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 12 grudnia 2016 r. zamiast na ostatecznej liście mieszkaniowej z tytułu pierwszeństwa zawarcia umowy najmu w załączniku nr 2 do ww. Zarządzenia, zarzucając naruszenie §6 ust. 2 pkt 3a [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, poprzez umieszczenie skarżącej na ostatecznej liście mieszkaniowej w załączniku nr 1 do Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 12.12.2016 r., zamiast na ostatecznej liście mieszkaniowej z tytułu pierwszeństwa zawarcia umowy najmu w załączniku nr 2 do ww. Zarządzenia.
Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i nakazanie podjęcia działań poprzez wpisanie na właściwą listę oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca wskazała, iż objęta wnioskiem jej matka jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym niezdolną do samodzielnej egzystencji, co potwierdza orzeczenie o niepełnosprawności i zaświadczenie lekarskie będące w aktach sprawy oraz wizja lokalowa z dnia 2 grudnia 2016 r. z udziałem urzędników UM i radnego dzielnicowego.
Dodała, że zgodnie z § 3 pkt 7 Załącznika nr 2 do Uchwały Nr [...] Rady Miasta 8 lipca 2015 r., ocena warunków socjalno- mieszkaniowych wymaga zbadania sytuacji (...) wszystkich osób objętych wnioskiem. Warunki socjalno-mieszkaniowe wnioskodawcy oraz osób przyjętych wnioskiem oceniane są na podstawie informacji posiadanych przez Urząd Miasta dostarczonej dokumentacji i ustaleń dokonanych podczas wizji lokalowej przeprowadzonej w miejscu zameldowania, zamieszkiwania lub pobytu wnioskodawcy. Ocena warunków socjalno - mieszkaniowych odbywa się w oparciu kwestionariusz kwalifikacji punktowej stanowiący Załącznik nr 3 do ww. Uchwały. W kwestionariuszu jednymi z kryteriów są kryteria socjalne i zdrowotne – w pkt 3 zaznacza się niepełnosprawność w stopniu znacznym wnioskodawcy lub osoby objętej wnioskiem.
Wedle skarżącej spełnia ona przesłanki uprawniające ją do zawarcia umowy najmu lokalu z tytułu pierwszeństwa. Organ administracyjny wiedział, że skarżąca spełnia odpowiednie kryteria uzasadniające umieszczenie jej wraz z jej podopieczną matką na liście mieszkaniowej z tytułu pierwszeństwa i winien z urzędu umieścić ją na liście z tytułu pierwszeństwa. Wbrew twierdzeniom organu skarżąca nie musiała złożyć odpowiedniego wniosku o wpis na listę z tytułu pierwszeństwa, gdyż takiego wymogu nie przewiduje Uchwała [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r.
Podniosła, że skutkiem błędnego umieszczenia jej na ostatecznej liście mieszkaniowej stanowiącej Załącznik nr 1 było przedstawienie jej propozycji lokalu nieprzystosowanego i niedostępnego dla osób z niepełnosprawnością narządu ruchu, usytuowanego w budynku bez windy, na osiedlu wielopoziomowym, gdzie podczas dojścia do budynku trzeba pokonać schody. Dodała, że szczegółowe przepisy regulujące dostosowanie budynków do potrzeb osób niepełnosprawnych znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690. z późn. zm.).
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie.
Podał, że warunki socjalno mieszkaniowe dokonano w trybie zastrzeżeń do projektu listy mieszkaniowej ustalonej zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 12 października 2016 r. z uwagi na fakt, że korespondencja z Wydziału mieszkalnictwa UM dotycząca wymogu zaktualizowania wniosku nie została przez skarżącą podjęta i została zwrócona do Urzędu Miasta. Nadto z uwagi na fakt, że w toku postępowania w sprawie opracowania ostatecznych list mieszkaniowych na rok 2016 skarżąca nie złożyła wniosku o zakwalifikowanie do pomocy mieszkaniowej w trybie pierwszeństwa ww. została objęta listą z tytułu zasad ogólnych stanowiących Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł prowadzi do uznania, że skargę należało uznać za uzasadnioną.
Zgodnie z poglądem przyjmowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1243/13 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3035/13, a także uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008r., sygn. akt I OPS 4/08), zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu, a także skreślenie z tej listy są aktami należącymi do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i podlegają kognicji sądów administracyjnych. Sąd nie podziela stanowiska Prezydenta Miasta, że sprawa wszczęta skargą w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądów administracyjnych i z tego względu wniosek o odrzucenie skargi należało uznać za nieuzasadniony.
W rozpoznawanej sprawie tryb poprzedzający wniesienie skargi na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 12 grudnia 2016 r. został zachowany. Skarga z dnia 3 marca 2017 r. została wniesiona w wymaganym przepisami terminie, mogła zatem zostać merytorycznie rozpoznana przez Sąd.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była zgodność z prawem objętego skargą Zarządzenia Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia 12 grudnia 2016 r., w części dotyczącej umieszczenia T. P. (dalej skarżąca) na ostatecznej liście mieszkaniowej Nr 1 na rok 2016, stanowiącej załącznik do ww. zarządzenia. Zdaniem skarżącej, powinna ona być umieszczona na ostatecznej liście mieszkaniowej stanowiącej załącznik Nr 2 do wspomnianego zarządzenia, tj. na liście określającej osoby uprawnione do pierwszeństwa w zawarciu umowy najmu, ponieważ spełnia warunki wynikające z treści § 6 ust. 2 pkt. 3 uchwały a organ winien był tę okoliczność wziąć pod uwagę z urzędu. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem Prezydenta Miasta zakwalifikowanie do list z tytułu pierwszeństwa następuje na wniosek osoby zainteresowanej a skoro skarżąca w toku postępowania w sprawie opracowania ostatecznych list mieszkaniowych na rok 2016 wniosku takiego nie złożyła, to została objęta listą ogólną.
Na wstępie przytoczyć należy treść regulacji uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (dalej uchwała), w przedmiocie podstaw ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego w pierwszej kolejności, oraz zasad i procedury ubiegania się o umieszczenie na liście mieszkaniowej z tego tytułu.
Krąg podmiotów mogących ubiegać się o umieszczenie na takiej liście w dacie rozstrzygania wniosku skarżącej, określał przepis § 6 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym: "Uprawnionymi do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w pierwszej kolejności są:
1) osoby zamieszkując lokale, które uległy zniszczeniu w wyniku zdarzeń losowych(...) w stopniu uniemożliwiającym zamieszkiwanie. (....),
2) osoby, które nabyły uprawnienie do lokalu socjalnego na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego,
3) osoby, posiadające niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągające niskie dochody, w stosunku do których stwierdzono występowanie co najmniej jednej z następującej okoliczności:
a) Wnioskodawca lub osoba objęta wnioskiem posiada znaczny stopień niepełnosprawności lub całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji;
b) Wnioskodawca lub osoba objęta wnioskiem jest ofiarą przemocy w rodzinie, potwierdzonej prawomocnym orzeczeniem sądowym,
c) Wnioskodawca jest osobą samotnie wychowującą, w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, powyżej 4 własnych lub przysposobionych nieletnich dzieci,
d) Wnioskodawca jest osobą represjonowaną, posiadającą zaświadczenie Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych lub legitymację osoby represjonowanej wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, lub inny stosowny dokument świadczący o represjach i prześladowaniach wnioskodawcy (...) ;
- po otrzymaniu pozytywnych opinii komisji Rady Miasta, stosownych w sprawach mieszkaniowych i w sprawach społecznych.
W niniejszej sprawie istotna jest regulacja wynikająca z przytoczonego wyżej § 6 ust. 2 pkt. 3 lit. a), a nadto przepisy uchwały dotyczące wynajmu lokali w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach (roz. 4 uchwały). Skarżąca złożyła 31 grudnia 2015 r. wniosek w sprawie mieszkaniowej, dotyczący udzielenia pomocy mieszkaniowej z tytułu wypowiedzenia umowy najmu (pkt. 1 str. 1 wniosku, k. 10 akt adm.). Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt, umowa najmu lokalu mieszkalnego nr 22 przy ul. Św. Gertrudy 8, zajmowanego przez skarżącą wraz z matką, została (dwukrotnie) wypowiedziana skarżącej i jej matce (k. 16, 17, 25 akt adm.), na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2014.150). Jednocześnie średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w rodzinie skarżącej wyniósł w 2015 r. 621,59 zł. Skarżąca spełniała więc warunki wynikające z § 3 ust. 1 pkt. 1) - gospodarstwo domowe o niskich dochodach, oraz z § 11 ust. 3 pkt. 9) uchwały - skarżąca utraciła tytuł prawny do zajmowanego lokalu nie wchodzącego w skład zasobu wskutek wypowiedzenia umowy najmu dokonanego na podstawie art. 11 ust. 5 i 7 ustawy. Okoliczności powyższe są niesporne.
Spełnienie powyższych warunków jest niezbędne w przypadku ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego w pierwszej kolejności, co wynika bezpośrednio z treści przytoczonego wyżej § 6 ust. 2 pkt. 3 uchwały. Można stwierdzić, że jest to konieczny warunek wstępny, bez spełnienia którego nie jest możliwe ubieganie się o zawarcie umowy najmu w pierwszej kolejności. Zatem organ musi ustalić w pierwszej kolejności na podstawie złożonego wniosku oraz załączonej do niego dokumentacji, czy osoba ubiegająca się o zawarcie umowy poza kolejnością ma niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu uchwały i osiąga niskie dochody a następnie wniosek opiniowany jest przez komisje Rady Miasta stosowne w sprawach mieszkaniowych i społecznych, o których mowa w § 6 ust. 3.
Jednocześnie przepisy uchwały regulują w załącznikach do niej tryb rozpatrywania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu (zał. nr 1) i tryb załatwiania tych wniosków (zał. nr 2). Zgodnie z § 4 ust. 2 załącznika nr 1 wniosek powinien zostać złożony na stosownym druku. Przepisy tego załącznika nie zawierają żadnej odrębnej regulacji dotyczącej elementów wniosku w przypadku ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego w pierwszej kolejności ( § 6 ust. 2 pkt. 3 uchwały). Natomiast § 4 ust. 5 pkt. 4) załącznika nr 1 stanowi, że niezbędnym elementem wniosku jest złożenie przez wnioskodawcę oraz wszystkie pełnoletnie osoby objęte wnioskiem oświadczenia o innych informacjach niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia sprawy, których złożenia jest przewidziane w druku wniosku, o którym mowa w ust. 2 (czyli druku "stosownym"). Zgodnie z treścią załącznika nr 1, wniosek o wynajem lokalu z zasobu przyjmuje i weryfikuje Wydział - § 1 pkt. 1. Wstępna weryfikacja wniosku następuje w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku wraz kompletem wymaganej dokumentacji (z możliwością przedłużenia-§ 1 ust. 3). Przepisy załącznika nr 1 przewidują także środki służące weryfikacji wniosku (§ 5, § 6). Wynika z nich również, że w pierwszej kolejności Wydział dokonuje wstępnej weryfikacji wniosku - § 1 ust. 1, 2, a następnie wstępnej merytorycznej weryfikacji wniosku - § 7. Z ust. 3 tego przepisu wynika, że wstępna merytoryczna weryfikacja polega na stwierdzeniu, czy wnioskodawca spełnia kryteria określone uchwałą. Zawarte w załączniku nr 1 zasady weryfikacji wniosku mają służyć z jednej strony zgodnej z uchwałą i jednolitej realizacji zasad zawierania umów wynikających z uchwały, równemu traktowaniu wnioskujących o zawarcie umowy lokalu socjalnego, ale także z drugiej strony winny stanowić dla osób ubiegających się o zawarcie umowy gwarancję przejrzystego, dokładnego i rzetelnego działania organu przy wykonaniu postanowień uchwały. Wynika z tych przepisów, że wniosek wraz załączoną dokumentacją podlega bardzo dokładnej weryfikacji, począwszy od jego złożenia na stosownym druku. Zatem uprawnione jest uznanie, że wstępna weryfikacja wniosku przez Wydział musi polegać na skontrolowaniu, czy wiosek złożony został na druku stosownym – § 4 ust. 2 w zw. z § 1 pkt. 2 zał. Nr 1 w zw. Przepisy zamieszczone w załącznikach do uchwały nie zawierają innych postanowień odnośnie rodzajów i form wniosku/wniosków. Sąd stwierdza z urzędu, że na stronie internetowej Wydziału Mieszkalnictwa UM widnieje lista procedur realizowanych przez Wydział. Procedura, według której skarżąca ubiegała się o zawarcie umowy najmu oznaczona jest symbolem ML-15- czyli udzielenie pomocy mieszkaniowej z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych (względy społeczne) i osiągania niskich dochodów. Nie ma na liście procedur odrębnie oznaczonej procedury dla osób spełniających ten warunek, które ponadto ubiegają się o zawarcie umowy najmu w pierwszej kolejności. W aktualnie widniejącym wzorze wniosku dla procedury ML-15 znajduje się fragment dotyczący koniecznych do spełnienia wymogów dla osób objętych przepisem § 6 ust. 2 pkt. 3 lit.a) tj. posiadających znaczny stopnień niepełnosprawności, lub całkowicie niezdolnych do samodzielnej egzystencji, względnie jeżeli cechami tymi legitymuje się osoba objęta wnioskiem ( część IV wniosku - oświadczenia). Z tej części druku wniosku wynika, że aby wszcząć procedurę przyznania lokalu w trybie pierwszeństwa, należy złożyć stosowne podanie w tej sprawie, przy czym dotyczy to tylko osób zakwalifikowanych do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Z powyższego wynika, że podstawą ubiegania się o zawarcie umowy w tym trybie jest nie tylko złożenie wniosku na "stosownym druku" ale także "stosownego podania" w tej sprawie, przy czym dotyczy to tylko osób zakwalifikowanych do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Przypomnieć należy, że wstępna merytoryczna weryfikacja wniosku następuje po "przejściu" wniosku przez wstępną weryfikację ( § 1 ust. 1 i 2 zał. Nr 1). Sąd stwierdza, że druk wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 31 grudnia 2015 r. różni się od aktualnie obowiązującego – brak w tym druku fragmentu dotyczącego zasad ubiegania się o zawarcie umowy poza kolejnością (część IV wniosku – oświadczenia). Z powyższego wynika, że druk wniosku złożonego przez skarżącą nie był wzorem aktualnym. Z treści uchwały i jej załączników, w szczególności z regulacji dotyczącej trybu ubiegania się o zawarcie umowy w pierwszej kolejności nie wynika, aby w tej sprawie wnioskodawca miał obowiązek składać "stosowne podanie’", wynika to dopiero z druku wniosku. Jak wskazano wyżej, wstępna weryfikacja wniosku obejmuje zbadanie, czy wniosek został złożony na stosownym druku. Niewątpliwie druk stosowny to druk aktualnie obowiązujący. Wnioskodawca dowiaduje się z druku wniosku, że ma złożyć "stosowne podanie" w sprawie zawarcia umowy najmu w trybie pierwszeństwa. Skoro więc wniosek skarżącej złożony był na nieaktualnym druku (z którego nie wynikała kompletna procedura ubiegania się o zawarcie umowy najmu w pierwszej kolejności), to obowiązkiem Wydziału dokonującego wstępnej weryfikacji wniosku było wezwanie skarżącej do złożenia go na druku "stosownym" a więc aktualnym. Dopiero wówczas skarżąca mogłaby powziąć informację o obowiązku złożenia "stosownego podania", który to obowiązek nie wynika bezpośrednio z treści uchwały. Sąd zwraca uwagę, że treść druku wniosku nie stanowi źródła obowiązującego prawa, a źródło to w sprawach dotyczących zawierania umów najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy stanowią wyłącznie przepisy uchwały. Skoro uchwała nie zawiera przepisów dotyczących obowiązku składania odrębnego podania (oprócz wniosku) w sprawach z zakresu § 6 ust. 3, to skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji, które były efektem nieprawidłowego procedowania organu. Różnica w treści druków – tego, na którym skarżąca złożyła wniosek i aktualnie podanego na stronie internetowej Wydziału jest oczywista i rzucająca się w oczy. Różnicy tej nie zauważył organ dokonując wstępnej weryfikacji wniosku, ani wstępnej merytorycznej weryfikacji, co świadczy o braku należytej staranności po stronie organu. Kolejno należy zwrócić uwagę, że w toku przeprowadzanej weryfikacji skarżąca podkreślała okoliczność istotną w sprawie, tj. fakt niezdolności do samodzielnej egzystencji matki będącej "osobą objętą wnioskiem" (co oczywiście uprawnia do uzyskania dodatkowej punktacji według kwestionariusza kwalifikacji punktowej także przy ubieganiu się o umieszczenie na liście "ogólnej"). Jednak – poza pominięciem przez organ faktu złożenia wniosku na nieodpowiednim formularzu, nie dostrzegł także organ w treści pisma z dnia 14 listopada 2016 r., że skarżąca złożyła "zastrzeżenie do projektu listy mieszkaniowej określającej osoby uprawnione do pierwszeństwa w zawarciu umowy najmu na 2016 r." (zdanie pierwsze uzasadnienia pisma skarżącej, k. 50 akt adm.). Spowodowało to w rezultacie całkowity brak reakcji organu i brak podjęcia czynności koniecznych do wyjaśnienia rzeczywistej treści wniosku skarżącej, co doprowadziło do nieprawidłowego odczytania wniosku skarżącej i potraktowania go jako wniosku o zawarcie umowy najmu na wynikających z uchwały zasadach "ogólnych". Taki sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Organ winien mieć na uwadze zarówno szczegółową regulację dotyczącą weryfikacji wniosków, tj. przepisy procesowe zawarte w uchwale, jak i nie tracić z pola widzenia zasad wynikających z art. 6 i 7 kpa. Przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W takim stanie rzeczy nie można jednak przychylić się do stanowiska skarżącej, iż okoliczności uprawniające do zawarcia umowy najmu w pierwszej kolejności organ powinien brać pod uwagę z urzędu, ponieważ w świetle przytoczonych wyżej zasad, ubieganie się o zawarcie takiej umowy uzależnione jest od złożenia odrębnego podania w tej sprawie. Z urzędu jednak organ rozpatrujący wniosek powinien przestrzegać skrupulatnie zasad dotyczących przeprowadzania weryfikacji wniosków. Skoro jednak wniosek skarżącej nie został zweryfikowany w sposób prawidłowy, to nie został też prawidłowo zakwalifikowany, czego efektem było umieszczenie skarżącej na liście stanowiącej załącznik nr 1 do przedmiotowego Zarządzenia.
Stwierdzić zatem należało, że zaskarżony akt polegający na umieszczeniu skarżącej na liście mieszkaniowej stanowiącej Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia 12 grudnia 2016 r. Nr [...] został wydany z naruszeniem przepisów dotyczących trybu rozpatrywania wniosków o zawarcie umowy najmu , tj. § 1 pkt. 2, § 4 pkt. 1, § 6, § 7 pkt. 1 Załącznika nr 1 do uchwały Nr [...] Rady Miasta w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, oraz w konsekwencji z naruszeniem § 6 ust. 2 pkt. 3) lit. a) tej uchwały.
W związku z powyższym na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło