III SA/Gl 568/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-08-02
Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Agata Ćwik-Bury, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostki budżetowe, takie jak Powiatowy Urząd Pracy, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego i Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej, powinny podlegać centralizacji rozliczeń podatku VAT z budżetem jednostki samorządu terytorialnego, przy której funkcjonują, czy też powinny rozliczać się niezależnie od niej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, uznając, że jednostki budżetowe, w tym Powiatowy Urząd Pracy, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego i Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej, nie spełniają kryterium samodzielności wymaganego do uznania ich za odrębnych podatników VAT. W związku z tym powinny podlegać centralizacji rozliczeń VAT z budżetem jednostki samorządu terytorialnego, przy której funkcjonują, zgodnie z przepisami ustawy o VAT, wyrokiem TSUE C-276/14, uchwałą NSA I FPS 1/13 oraz ustawą o centralizacji.Stan faktyczny
Miasto G. (skarżące) zwróciło się o interpretację indywidualną dotyczącą obowiązku centralizacji rozliczeń VAT z jednostkami budżetowymi. Organ interpretacyjny uznał stanowisko miasta za prawidłowe w zakresie jednostek budżetowych A, ale nieprawidłowe w zakresie jednostek budżetowych B (PUP, PINB, KMPSP). Miasto zaskarżyło interpretację, argumentując, że wszystkie jednostki budżetowe powinny podlegać centralizacji, ponieważ nie są samodzielnymi podatnikami VAT. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Miasta G. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy G. – miasta na prawach powiatu przedstawione we wniosku z 2 listopada 2016r., uzupełnione pismem z 30 stycznia 2017r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącym podatku od towarów i usług w zakresie:
- obowiązku centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT z jednostkami budżetowymi A – jest prawidłowe,
- obowiązku centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT z jednostkami budżetowymi B – jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy. Podniósł, że 8 listopada 2016 r. wpłynął – później uzupełniony - wniosek o wydanie interpretacji prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT z jednostkami budżetowymi. Przedstawiono w nim następujące zdarzenie przyszłe:
Miasto G. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Miasto") jest jednostką samorządu terytorialnego działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), wyposażoną, jako miasto na prawach powiatu, w osobowość prawną przyznaną m.in. przepisem art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1445 ze zm.).
Wnioskodawca jest podatnikiem zarejestrowanym dla celów podatku od towarów i usług (dalej; "VAT") w Polsce jako podatnik VAT czynny.
Od 1 stycznia 2017 r. Wnioskodawca zakłada centralizację rozliczeń VAT obejmującą również rozliczenia VAT jednostek organizacyjnych Miasta. Niniejszy wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego/stanu prawnego obowiązującego od stycznia 2017 r.
Poza nieposiadającymi osobowości prawnej jednostkami budżetowymi utworzonymi przez Miasto, do nieposiadających osobowości prawnej jednostek budżetowych Miasta należą również m.in.
a) Dom Pomocy Społecznej "A" w G. (DPS A),
b) Dom Pomocy Społecznej "B" w G. (DPS B),
c) Dom Dziecka nr 1 oraz Dom Dziecka nr 2 w G. (DD1, DD2),
d) Dom Dziecka nr 3 w G. (DD3),
e) Młodzieżowy Dom Kultury w G. (MDK),
f) Zespół Szkół Samochodowych w G. (ZSS),
g) Szkoły podstawowe objęte Aktami Założycielskimi (Szkoły A),
h) Szkoły ponadpodstawowe objęte Aktami Założycielskimi (Szkoły B), dalej łącznie zwane Jednostkami Budżetowymi A.
Poza tym, w ramach Miasta funkcjonują również m.in. następujące nieposiadające osobowości prawnej jednostki budżetowe:
a) Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w G. (PINB),
b) Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w G. (KMPSP),
c) Powiatowy Urząd Pracy w G. (PUP), dalej łącznie zwane Jednostkami Budżetowymi B.
Wszystkie ww. jednostki (tj. Jednostki Budżetowe A oraz Jednostki Budżetowe B) są jednostkami budżetowymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.
PINB
Odnośnie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Wnioskodawca stwierdził, że jest on jednostką budżetową w rozumieniu ustawy o finansach publicznych oraz art. 33a ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym. Co więcej, zgodnie z art. 33b ustawy o samorządzie powiatowym, PINB jest jednostką organizacyjną powiatu (tj. w analizowanym przypadku - jednostką organizacyjną Miasta). Koszty funkcjonowania PINB są pokrywane z dotacji celowej budżetu państwa, dotacja ta jest dochodem budżetu Miasta i PINB otrzymuje środki na wydatki z budżetu Miasta.
KMPSP
Co do KMPSP oświadczył, że stanowi ona jednostkę budżetową Miasta, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych oraz art. 33a ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym. Jednocześnie, zgodnie z art. 33b ustawy o samorządzie powiatowym, KMPSP jest jednostką organizacyjną powiatu (tj. w analizowanym przypadku - jednostką organizacyjną Miasta).
Wydatki KMPSP są zapisane w budżecie Miasta. Źródłem ich finansowania są dotacje z budżetu państwa oraz środki finansowe z innych źródeł, które stanowią dochody budżetu Miasta.
PUP
Natomiast w odniesieniu do PUP oświadczył, że na mocy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z dniem 1 stycznia 2000 r. rejonowe urzędy pracy stały się powiatowymi urzędami pracy wchodzącymi w skład powiatowej administracji zespolonej.
Powiatowy urząd pracy działający na obszarze przekraczającym granice jednego powiatu lub miasta na prawach powiatu stał się powiatowym urzędem pracy działającym pod zwierzchnictwem prezydenta miasta na prawach powiatu lub starosty właściwego ze względu na siedzibę powiatowego urzędu pracy.
Przejęcie przez jednostki samorządu terytorialnego powiatowych urzędów pracy obejmujących obszarem działania więcej niż jedną jednostkę terytorialną, następowało na podstawie porozumienia w sprawie powierzenia zadań publicznych.
W Uchwale nr XIV/320/99 z dnia 23 grudnia 1999 r. Rada Miejska w G. upoważniła Zarząd Miasta do zawarcia porozumienia z Zarządem Powiatu G. w sprawie wykonywania od 1 stycznia 2000 r. zadań z zakresu zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu.
W dniu 15 listopada 2005 r. pomiędzy Miastem a Powiatem G. zawarto Porozumienie Nr [...] regulujące zasady współpracy i współfinansowanie działalności PUP. I tak, w świetle Porozumienia, PUP jest jednostką organizacyjną działającą pod zwierzchnictwem Prezydenta Miasta. PUP obejmuje swoim terenem działania Miasto oraz Powiat G., obie strony Porozumienia zobowiązują się do współdziałania i współpracy przy wykonywaniu zadań określonych ustawą.
W dniu 9 września 2010 r. podpisano nowe Porozumienie w tej sprawie Nr [...], jednocześnie Porozumienie z 2005 r. utraciło moc (przy czym powyższe zapisy pozostały nie zmienione).
Uchwałą nr VII/157/2015 Rady Miasta G. z dnia 18 czerwca 2015 r. nadano PUP statut, który aktualnie obowiązuje. Zgodnie ze statutem, PUP jest jednostką organizacyjną Miasta prowadzącą działalność na zasadach ustalonych dla jednostki budżetowej. PUP wchodzi w skład powiatowej administracji zespolonej. Zwierzchnictwo nad PUP sprawuje Prezydent Miasta. Obszar działania PUP obejmuje Miasto i Powiat G. PUP kieruje Dyrektor wyłoniony w drodze konkursu, którego powołuje i odwołuje Prezydent Miasta w porozumieniu ze Starostą Powiatu G. Dyrektor PUP działa jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta. Szczegółową organizację i zasady funkcjonowania PUP określa Regulamin organizacyjny nadany Zarządzeniem Prezydenta Miasta. Urząd prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych dla jednostek budżetowych.
Zgodnie z art, 33b ustawy o samorządzie powiatowym, PUP jest jednostką organizacyjną powiatu (tj. w analizowanym przypadku - jednostką organizacyjną Miasta). Na podstawie art. 33a ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o finansach publicznych, PUP jest jednostką budżetową Miasta.
Podstawy prawne funkcjonowania poszczególnych jednostek wskazanych we wniosku są następujące:
a) DPS A: art. 19 pkt 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.);
b) DPS B: art. 19 pkt 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.);
c) DD1, DD2: art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 575 ze zm.);
d) DD3: art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 575 ze zm.);
e) MDK: art. 58 ust. 1 i 6, art. 5c pkt 1, art. 5 ust. 5a i art. 5a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.); § 1 ust. 1 załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie ramowych statutów placówek publicznych (Dz.U. z 2005 r., Nr 52, poz. 466 ze zm.); § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1872) na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty;
f) ZSS: art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.);
g) Szkoły A: art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.);
h) Szkoły B: art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.);
i) PINB: art. 86 ust. 1-4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) oraz art. 33b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 814 ze zm.);
j) KMPSP: art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 6, art. 19a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 603 ze zm.);
k) PUP: Statut Powiatowego Urzędu Pracy w G. nadany Uchwałą Nr Vll/157/2015 Rady Miasta Gliwice z dnia 18 czerwca 2015 r.
MDK jest samorządową jednostką budżetową.
Na pytanie Organu "Czy organem założycielskim dla wymienionych we wniosku szkół jest Miasto na Prawach Powiatu?", Wnioskodawca wskazał, że rozumie, że pod pojęciem "organu założycielskiego" (niezdefiniowanego ściśle w żadnych regulacjach prawnych) organ rozumie organ wydający (podpisujący) akt założycielski w rozumieniu art. 58 ust. 6 ustawy o systemie oświaty. W takim rozumieniu organem założycielskim dla wymienionych we wniosku Szkół A oraz Szkół B jest Miasto (Wnioskodawca).
W związku z powyższym zadano następujące pytanie:
Czy do scentralizowanych rozliczeń VAT Wnioskodawca powinien włączyć wszystkie jednostki budżetowe (w tym te, które nie zostały przez Miasto utworzone), czy też niektóre z jednostek budżetowych powinny nadal rozliczać się dla celów VAT odrębnie od Miasta?
Zdaniem Wnioskodawcy:
W opinii Wnioskodawcy, do scentralizowanych rozliczeń VAT Wnioskodawca powinien włączyć rozliczenie wszystkich jednostek budżetowych Miasta.
Uzasadnienie stanowiska.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Gminne oraz powiatowe jednostki budżetowe w rozumieniu ustawy o finansach publicznych są jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej. Niemniej jednak, aby ustalić, czy mogą zostać one uznane za odrębnych podatników od swojej jednostki samorządu terytorialnego, należy ustalić, czy wykonują one samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT.
W tym kontekście zostało już rozstrzygnięte, iż generalnie jednostki budżetowe:
- nie są samodzielne/niezależne w wykonywaniu swoich funkcji,
- nie dysponują własnym mieniem, lecz jedynie wyodrębnioną i przekazaną w zarząd częścią majątku osoby prawnej, jaką jest gmina/powiat,
- w ramach gospodarki finansowej pokrywają wydatki z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (gminy/powiatu),
- nie ponoszą odpowiedzialności za szkody wyrządzone swoją działalnością — taka odpowiedzialność spoczywa na gminie/powiecie; w związku z tym jednostki budżetowe nie ponoszą też ryzyka gospodarczego,
- ich ewentualnych przekształceniach decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (którym w mieście jest Rada Miasta); organ ten nadaje jednostce budżetowej statut, określający nazwę, siedzibę, przedmiot działalności.
W związku z powyższym nie można uznać, że jednostki budżetowe samodzielnie prowadzą działalność gospodarczą. A co za tym idzie nie mogą one być odrębnymi od swojej jednostki nadrzędnej podatnikami VAT. Wynika to (poza samą ustawą o VAT) wprost z analizy treści następujących przepisów / rozstrzygnięć / wytycznych:
- art. 9 i 10 Dyrektywy VAT 2006/112/WE,
- uchwała NSA I FPS 1/13 z 24 czerwca 2013 r.,
- orzeczenie TSUE z 29 września 2015 w sprawie C-276/14 Gmina Wrocław,
- uchwała NSA I FPS 4/15 z 26 października 2015,
- komunikaty Ministra Finansów z dnia 29 września 2015 r. oraz z dnia 16 grudnia 2015 r.
Mając powyższe na uwadze, w opinii Wnioskodawcy, od 1 stycznia 2017 r. wszystkie jednostki budżetowe Miasta (w tym również m.in. Jednostki Budżetowe A oraz Jednostki Budżetowe B) nie powinny być traktowane jako odrębni od Miasta podatnicy VAT, lecz do scentralizowanych rozliczeń VAT Wnioskodawca powinien również włączyć rozliczenie tych jednostek budżetowych. Jednostki budżetowe Miasta spełniają bowiem wszystkie ww. warunki/przesłanki przesądzające o tym, iż nie wykonują one w sposób samodzielny działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że od innych "typowych" jednostek budżetowych Miasta Jednostki Budżetowe A odróżnia jedynie to, iż nie zostały one pierwotnie utworzone przez Miasto. Dzisiaj jednak jednostki te są w pełni związane z Miastem i traktowane są zarówno formalnie, jak i praktycznie, jak jednostki budżetowe Miasta w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Specustawa VAT z 5 września 2016 r. zawiera co prawda - w kontekście obowiązku podjęcia wspólnego rozliczania VAT - literalnie sfomułowanie "utworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządowa jednostka budżetowa" (art. 2 pkt 1 lit. a), niemniej jednak w oczywisty sposób sam sposób utworzenia danej jednostki nie powinien być tu decydujący (sformułowanie znajdujące się w specustawie VAT ma raczej na celu wskazanie, że np. dana gmina powinna centralizować rozliczenia VAT "swoich" jednostek budżetowych, a nie jednostek budżetowych innych gmin). W szczególności, jeśli dana jednostka została niegdyś utworzona przez inny podmiot, ale dziś jest jednostką budżetową Miasta (tak jak Jednostki Budżetowe A), centralizacja VAT dokonywana przez Miasto powinna również objąć taką jednostkę. Dlatego też Wnioskodawca uważa, iż do scentralizowanych rozliczeń VAT Wnioskodawca powinien z całą pewnością włączyć rozliczenie Jednostek Budżetowych A.
Analogicznie, jeśli chodzi o Jednostki Budżetowe B. Zdaniem Wnioskodawcy spełniają one wszystkie przesłanki do uznania ich za jednostki, które powinny rozliczać się dla celów VAT łącznie z Wnioskodawcą.
W szczególności, jeśli chodzi o PINB:
1. Nie jest on samodzielny/niezależny w wykonywaniu swoich funkcji - zależy zasadniczo od Miasta (a w pewnej części, jako jednocześnie organ administracji rządowej, zależy od administracji wojewódzkiej/centralnej). Sam Inspektor PINB jest powoływany przez Prezydenta Miasta, który jest zwierzchnikiem Inspektora. PINB wykonuje zadania nadzoru wyłącznie na terenie Miasta,
2. Nie dysponuje on własnym mieniem, lecz jedynie wyodrębnioną i przekazaną częścią majątku osoby prawnej, jaką jest Miasto.
3. W ramach gospodarki finansowej pokrywa wydatki z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (Miasta), gdyż jest jednostką budżetową Miasta. Co prawda Miasto otrzymuje na funkcjonowanie PINB dotację celową z budżetu Państwa, to jednak ta dotacja jest dochodem budżetu Miasta i "przechodzi" przez budżet Miasta, na zasadach analogicznych jak dotacje celowe dla innych, typowych jednostek budżetowych Miasta (np. szkół).
4. Nie ponosi on odpowiedzialności za szkody wyrządzone swoją działalnością - taka odpowiedzialność spoczywa na osobie prawnej - w związku z tym PINB nie ponosi też ryzyka gospodarczego.
5. Samo utworzenie PINB nie zależy co prawda od woli Miasta, niemniej jednak Miasto ma istotny wpływ na działalność i ewentualne przekształcenia PINB. O ewentualnych przekształceniach PINB nie decyduje bowiem PINB jako taki, lecz wojewoda i to - co istotne - wyłącznie na wniosek Prezydenta Miasta
Jeśli z kolei chodzi o KMPSP:
1. Nie jest ona samodzielna/niezależna w wykonywaniu swoich funkcji - zależy zasadniczo od Miasta, Sam Komendant KMPSP jest powoływany przez Komendanta Wojewódzkiego, ale wyłącznie po zasięgnięciu opinii Prezydenta Miasta. Prezydent ma tu prerogatywy dotyczące choćby uzgodnień wspólnych działań na terenie Miasta, zatwierdzania programów działań, a nawet kierowania wspólnymi działaniami w sytuacjach szczególnych, czy też zlecania przeprowadzenia kontroli w uzasadnionych przypadkach. KMPSP wykonuje swoje zadania w zasadzie wyłącznie na terenie Miasta a tylko w wyjątkowych wypadkach może realizować je poza tym terenem.
2. Nie dysponuje ona własnym mieniem.
3. W ramach gospodarki finansowej pokrywa wydatki z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (Miasta), gdyż jest jednostką budżetową Miasta. Co prawda Miasto otrzymuje na funkcjonowanie KMPSP dotację celową z budżetu Państwa to jednak ta dotacja jest dochodem budżetu Miasta i "przechodzi" przez budżet Miasta, na zasadach analogicznych jak dotacje celowe dla innych, typowych jednostek budżetowych Miasta (np. szkół).
4. Nie ponosi ona odpowiedzialności za szkody wyrządzone swoją działalnością - taka odpowiedzialność spoczywa na osobie prawnej; w związku z tym KMPSP nie ponosi też ryzyka gospodarczego.
5. Samo utworzenie KMPSP nie zależy co prawda od woli Miasta, niemniej jednak Miasto ma istotny wpływ na działalność i ewentualne przekształcenia KMPSP.
Identycznie sprawa przedstawia się z PUP:
1. Nie jest on samodzielny/niezależny w wykonywaniu swoich funkcji - zależy zasadniczo od Miasta. Sam Dyrektor PUP jest powoływany (i odwoływany) przez Prezydenta Miasta, który jest zwierzchnikiem Dyrektora. Dyrektor działa na podstawie pełnomocnictwa Prezydenta Miasta. Organizację i zasady funkcjonowania PUP określa także Prezydent Miasta.
2. Nie dysponuje on własnym mieniem, lecz jedynie wyodrębnioną i przekazaną w zarząd częścią majątku osoby prawnej, jaką jest Miasto.
3. W ramach gospodarki finansowej pokrywa wydatki z budżetu jednostki samorządu terytorialnego (Miasta), gdyż jest jednostką budżetową Miasta.
4. Nie ponosi on odpowiedzialności za szkody wyrządzone swoją działalnością - taka odpowiedzialność spoczywa na Mieście; w związku z tym PUP nie ponosi też ryzyka gospodarczego.
5. Samo utworzenie PUP nie zależy co prawda od woli Miasta, niemniej jednak Miasto ma istotny wpływ na działalność i ewentualne przekształcenia PUP.
Podsumowując, wszystkie przestanki centralizacji gminnych/powiatowych jednostek budżetowych z właściwymi dla nich jednostkami samorządu terytorialnego są w przypadku Jednostek Budżetowych B i Miasta spełnione. Dlatego też Wnioskodawca uważa, iż do scentralizowanych rozliczeń VAT Wnioskodawca powinien również włączyć rozliczenie Jednostek Budżetowych B.
Podsumowując, w opinii Wnioskodawcy, do scentralizowanych rozliczeń VAT Wnioskodawca powinien włączyć rozliczenie wszystkich jednostek budżetowych Miasta, w tym m.in. rozliczenie Jednostek Budżetowych A oraz Jednostek Budżetowych B.
Zaskarżoną interpretacją organ uznał stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego za:
- prawidłowe w zakresie obowiązku centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT z jednostkami budżetowymi A,
- nieprawidłowe w zakresie obowiązku centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT z jednostkami budżetowymi B.
Na wstępie podniósł, że w dniu 1 października 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1454). Zgodnie z art. 3 tej ustawy jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana do podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017 r.
W myśl art. 2 pkt 1 cyt. wyżej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o jednostce organizacyjnej - rozumie się przez to:
a) utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy,
b) urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.
W świetle art. 4 ww. ustawy, jednostka samorządu terytorialnego, której jednostki organizacyjne rozliczały się jako odrębni podatnicy, wstępuje z dniem podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi we wszystkie przewidziane w przepisach dotyczących podatku prawa i obowiązki jednostek organizacyjnych.
Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, ze zm.), zwanej dalej ustawą, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza - według art. 15 ust. 2 ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powiat, w rozumieniu ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 814 ze zm.), jest jednostką samorządu terytorialnego. Posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jest właścicielem mienia i innych praw majątkowych oraz samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie budżetu powiatu.
W myśl art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie:
1) edukacji publicznej;
2) promocji i ochrony zdrowia;
3) pomocy społecznej;
3a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;
4) polityki prorodzinnej;
5) wspierania osób niepełnosprawnych;
6) transportu zbiorowego i dróg publicznych;
7) kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
8) kultury fizycznej i turystyki;
9) geodezji, kartografii i katastru;
10) gospodarki nieruchomościami;
11) administracji architektoniczno-budowlanej;
12) gospodarki wodnej;
13) ochrony środowiska i przyrody;
14) rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego;
15) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli;
16) ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania powiatowego magazynu przeciwpowodziowego, przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska;
17) przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy;
18) ochrony praw konsumenta;
19) utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych;
20) obronności;
21) promocji powiatu;
22) współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2016 r. poz. 239 i 395);
23) działalności w zakresie telekomunikacji.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 tego artykułu, do zadań publicznych powiatu należy również zapewnienie wykonywania określonych w ustawach zadań i kompetencji kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy o samorządzie powiatowym, organami powiatu są rada powiatu i zarząd. Zarząd jest organem wykonawczym powiatu (art. 26 ust. 1 powołanej ustawy), który - w myśl art. 33 tej ustawy - wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy. Starostwo powiatowe jest zatem aparatem pomocniczym, służącym zarządowi do wykonania zadań powiatu oraz obsługi techniczno-organizacyjnej powiatu. Tak rozumiane starostwo powiatowe jest wyspecjalizowanym biurem o pewnym zespole pracowników oraz zasobie środków materialnych, danych do pomocy organowi w celu realizacji jego zadań i kompetencji.
Zgodnie z art. 12 ust. 9c ustawy o samorządzie powiatowym do wyłącznej właściwości rady powiatu należy uchwalanie powiatowego programu przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy.
Na podstawie art. 33b ustawy o samorządzie powiatowym, powiatową administrację zespoloną stanowią:
1. starostwo powiatowe;
2. powiatowy urząd pracy, będący jednostką organizacyjną powiatu;
3. jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.
Z przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wynika, że starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz.
Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1-2 cyt. ustawy, organizację i zasady funkcjonowania starostwa powiatowego określa regulamin organizacyjny. Starosta jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży.
Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów ustawy o samorządzie powiatowym, samorządowa osoba prawna - jaką jest powiat - jest jednostką podziału terytorialnego, posiadającą osobowość prawną, a zatem i zdolność do działania we własnym imieniu i na własny rachunek. Nie ma jednak własnych struktur organizacyjnych, a nałożone na nią zadania wykonuje za pośrednictwem urzędu (starostwa powiatowego). Urząd ten realizując zadania spoczywające na powiecie (samorządowej osobie prawnej), a skutkujące obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług, występuje wyłącznie jako jednostka organizacyjna działająca w imieniu i na rzecz ww. osoby prawnej. Jednocześnie - jak już wspomniano wyżej - starosta jako organ jednostki samorządu terytorialnego działa jedynie jako organ tej jednostki, a zatem wszelkie podejmowane przez niego działania są w istocie działaniami podejmowanymi przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami. Zarówno ustawa o podatku od towarów i usług, jak również przepisy wykonawcze do niej nie definiują terminu Jednostka budżetowa", wobec czego należy posiłkować się definicją legalną zawartą w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.).
Zgodnie z art. 9 ww. ustawy o finansach publicznych, sektor finansów publicznych tworzą m.in.:
1) organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
2) jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
2a) związki metropolitalne;
3) jednostki budżetowe;
4) samorządowe zakłady budżetowe;
5) agencje wykonawcze;
6) instytucje gospodarki budżetowej;
7) państwowe fundusze celowe;
8) Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
9) Narodowy Fundusz Zdrowia;
10) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
11) uczelnie publiczne;
12) Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
13) państwowe i samorządowe instytucje kultury;
14) inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego.
Zgodnie z art. 11 ust. 1-3 ustawy o finansach publicznych jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej "planem finansowym jednostki budżetowej".
Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jednostki budżetowe, z zastrzeżeniem odrębnych ustaw, tworzą, łączą i likwidują organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego - gminne, powiatowe lub wojewódzkie jednostki budżetowe.
W myśl ust. 2 powyższego artykułu, tworząc jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, nadaje jej statut, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej, oraz określa mienie przekazywane tej jednostce w zarząd.
Z treści powołanych przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy wynika, że jednostka organizacyjna wykonująca we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określone w art. 15 ust. 2 ustawy, może działać w charakterze podatnika.
Wskazać należy na kluczowe w zakresie niniejszej sprawy rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14, gdzie Trybunał orzekł m.in., że: "Artykuł 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie". Zdaniem TSUE, jednostki te nie ponoszą ryzyka gospodarczego związanego z działalnością gospodarczą powierzoną im w imieniu i na rachunek gminy oraz nie odpowiadają za szkody spowodowane tą działalnością (odpowiedzialność tą ponosi wyłącznie gmina), ponieważ nie dysponują własnym majątkiem, nie osiągają własnych dochodów i nie ponoszą kosztów dotyczących takiej działalności. Uzyskane dochody są bowiem wpłacane do budżetu Gminy, a wydatki są pokrywane bezpośrednio z tego budżetu.
Jednostki budżetowe, co do zasady nie posiadają zatem odrębności podatkowej na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, a więc wszelkie czynności przez nie dokonywane na rzecz osób trzecich powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła, a czynności dokonywane w ramach jednostki samorządu terytorialnego (pomiędzy jej jednostkami budżetowymi) mają charakter wewnętrzny. Okoliczności uwzględnione przez TSUE w zapadłym wyroku to:
- charakter statusu podatnika (organy publiczne wykonujące działalność gospodarczą),
- wykonywanie samodzielnej działalności gospodarczej, tj. we własnym imieniu, na własny rachunek, na własną odpowiedzialność wraz z ponoszeniem ryzyka gospodarczego związanego z tą działalnością.
Zatem centralizacji rozliczeń VAT podlegają m.in. jednostki budżetowe utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego w celu wykonywania zadań publicznych przypisanych tej właśnie jednostce samorządu terytorialnego. Jeżeli jednak konieczność utworzenia danej jednostki budżetowej jednostki samorządu terytorialnego wynika z mocy prawa lub też jednostka samorządu terytorialnego utworzyła (powołała) inną jednostkę, która będzie w oparciu o inne przepisy posiadała osobowość prawną , takie jednostki nie będą podlegały centralizacji.
Zatem aby określić, czy poszczególne jednostki budżetowe funkcjonujące w strukturze organizacyjnej Powiatu będą podlegały centralizacji rozliczeń VAT, należy dokonać analizy zasad ich działalności pod kątem wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej, tj. we własnym imieniu, na własny rachunek, na własną odpowiedzialność wraz z ponoszeniem ryzyka gospodarczego związanego z tą działalnością.
W kontekście powyższych wywodów zgodzić się należy z Wnioskodawcą, że obowiązkiem centralizacji w zakresie VAT będą objęte jednostki budżetowe A, realizujące zadania nałożone na powiat ustawą o samorządzie powiatowym.
Inaczej jednak jest w przypadku pozostałych, wskazanych przez Powiat w opisie sprawy jednostek budżetowych Powiatu, tj. Powiatowego Urząd Pracy, Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oraz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej.
W odniesieniu do działalności Powiatowego Urzędu Pracy organ interpretacyjny wskazał, że jak stanowi art. 9 ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645, ze zm.), do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy m.in.:
1. opracowanie i realizacja programu promocji zatrudnienia oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy stanowiącego część powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych, o której mowa w odrębnych przepisach;
2. pozyskiwanie i gospodarowanie środkami finansowymi na realizację zadań z zakresu aktywizacji lokalnego rynku pracy;
3. udzielanie pomocy bezrobotnym i poszukującym pracy w znalezieniu pracy przez pośrednictwo pracy i poradnictwo zawodowe (...);
4. rejestrowanie bezrobotnych i poszukujących pracy (...).
Zgodnie z art. 9 ust. 2 powołanej ustawy, zadania, o których mowa w ust. 1, są wykonywane przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej.
Stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utworzenie, likwidacja lub zmiana obszaru działania powiatowego urzędu pracy wymaga zgody ministra właściwego do spraw pracy.
W myśl art. 9 ust. 5 tej ustawy, starosta powołuje dyrektora powiatowego urzędu pracy wyłonionego w drodze konkursu spośród osób posiadających wykształcenie wyższe oraz co najmniej 3-letni staż pracy w publicznych służbach zatrudnienia lub co najmniej 5-letni staż pracy w innych instytucjach rynku pracy. Starosta odwołuje dyrektora powiatowego urzędu pracy po uzyskaniu opinii powiatowej rady rynku pracy. Opinia powiatowej rady rynku pracy nie jest wymagana w przypadkach, o których mowa w art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, oraz w przypadku odwołania dyrektora powiatowego urzędu pracy na jego wniosek.
Natomiast art. 9 ust. 5a cyt. ustawy stanowi, że dyrektora powiatowego urzędu pracy, o którym mowa w art. 9a, wyłonionego w drodze konkursu spośród osób spełniających warunki określone w ust. 5 powołują i odwołują w porozumieniu właściwi starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu. Organ właściwy do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy ustalają w porozumieniu właściwi starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu.
Starosta może, w formie pisemnej, upoważnić dyrektora powiatowego urzędu pracy lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu do załatwiania w imieniu starosty spraw, w tym do wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 9 ust. 7 ww. ustawy).
Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powiatowy urząd pracy realizujący zadania, o których mowa w art. 9 ust. 1, obejmujący obszarem swojego działania kilka powiatów, jest współfinansowany z budżetów tych powiatów. .r
Powiat, którego jednostką organizacyjną jest powiatowy urząd pracy, o którym mowa w ust. 1, zwany dalej "powiatem prowadzącym", otrzymuje dotacje celowe na wydatki bieżące z budżetów innych powiatów, których zadania realizuje, zwanych dalej "powiatami dotującymi" (art. 9a ust. 2 powołanej ustawy).
Stosownie do art. 9a ust. 3 cyt. ustawy, powiaty dotujące oraz powiaty prowadzące zawierają dwustronne porozumienia określające wysokość, terminy i zasady przekazywania dotacji celowej na współfinansowanie kosztów funkcjonowania powiatowego urzędu pracy z uwzględnieniem zmniejszenia dotacji o kwotę refundacji ze środków Funduszu Pracy, o której mowa w art. 9 ust. 2d, na realizację przez powiat prowadzący projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Pracy dotyczących powiatu dotującego.
Natomiast ust. 4 wyżej powołanego artykułu stanowi, że w przypadku niezawarcia porozumienia, o którym mowa w ust. 3, wysokość roszczenia przysługującego powiatowi prowadzącemu jest ustalana jako udział w całości poniesionych kosztów, w tym inwestycji i zakupów inwestycyjnych, równy ilorazowi liczby mieszkańców z terenu powiatu dotującego do łącznej liczby mieszkańców z całego obszaru działania powiatowego urzędu pracy według stanu na koniec roku poprzedzającego rok budżetowy, w którym koszty zostały poniesione - pomniejszony o kwotę refundacji, o której mowa w art. 9 ust. 2d, na realizację przez powiat prowadzący projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Pracy dotyczących powiatu dotującego.
Zgodnie z art. 109 ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw pracy przekazuje, na wyodrębniony rachunek bankowy, samorządom województw i powiatów środki Funduszu Pracy na finansowanie zadań realizowanych w województwie do wysokości kwot ustalonych zgodnie z ust. 2-11.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że podstawę działania Powiatowego Urzędu Pracy regulują przepisy ustawowe. Organ ten ma umocowanie ustawowe do działania i wykonuje zadania wskazane w przepisach ustawowych.
Utworzenie ww. jednostki nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji. Tworzona jest ona na podstawie przepisów prawa i zadania przez nią realizowane wynikają z przepisów ustawowych. Powiatowy Urząd Pracy, wchodzący w skład powiatowej administracji zespolonej, powołany jest na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do realizacji zadań określonych w art. 9 ust. 1 tejże ustawy.
Zatem, mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa na tle przedstawionego opisu sprawy wskazał, że jednostki wchodzące w skład administracji zespolonej, pomimo ich zespolenia ze starostą, pozostają organami administracji rządowej, a wykonując zadania powiatu, czynią to we własnym imieniu. Zwierzchnictwo starosty nie jest zwierzchnictwem służbowym, bowiem przysługują mu jedynie określone ustawowo uprawnienia, uzgadnianie ich wspólnych działań na terenie powiatu, zatwierdzenie programów działania, kierowanie wspólnymi działaniami w sytuacjach szczególnych oraz zlecenie przeprowadzenia kontroli w uzasadnionych przypadkach. Nie są one organami powiatu. Dodatkowo wskazał, że działalność Powiatowego Urzędu Pracy może obejmować więcej niż jeden powiat, na co wskazuje treść art. 9a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powyższe – zdaniem organu - przemawia za brakiem uzasadnienia, aby podmiot ten objąć centralizacją rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług.
Zatem w procesie centralizacji rozliczeń nie należy uwzględnić Powiatowego Urzędu Pracy.
Odnosząc się z kolei do działalności Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 3 ustawy 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wykonuje zadania przy pomocy powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego.
W myśl art. 80 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zadania nadzoru budowlanego wykonują z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, następujące organy:
1. powiatowy inspektor nadzoru budowlanego,
2. wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej,
3. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
W myśl art. 86 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest powołany przez starostę, spośród co najmniej trzech kandydatów wskazanych przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.
Jeżeli starosta nie powoła powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w terminie 30 dni od przedstawienia kandydatów, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wskazuje spośród nich kandydata, którego starosta powołuje na stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
Starosta odwołuje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w uzgodnieniu z wojewódzkim inspektorem nadzoru budowlanego albo na wniosek wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego (art. 86 ust. 2 Prawo budowlane).
Stosownie do art. 86 ust. 4 Prawa budowlanego, organizację wewnętrzną i zakres zadań powiatowego inspektora nadzoru budowlanego określa powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w regulaminie organizacyjnym.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdził, że podstawę działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego regulują przepisy ustawowe. Ww. organ ma umocowanie ustawowe do działania i wykonuje zadania wskazane w przepisach ustawowych.
Utworzenie ww. jednostki nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji, lecz tworzone są na podstawie przepisów prawa i zadania przez nie realizowane wynikają z przepisów ustawowych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ administracyjny, powołany jest do realizacji zadań określonych w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Zatem zasada centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT powiatowych jednostek budżetowych nie obejmuje Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego.
Odnosząc się natomiast do działalności Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej wskazał, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2016 r. poz. 603 ze zm.) powołuje się Państwową Straż Pożarną jako zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formację, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej są m.in.
1. Komenda Główna;
2. komenda wojewódzka;
3. komenda powiatowa (miej ska);
4. Szkoła Główna Służby Pożarniczej oraz pozostałe szkoły.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej jest Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
W myśl art. 1 la ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej Straży Pożarnej komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w porozumieniu ze starostą. Przepisu art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym nie stosuje się.
Komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej odwołuje komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej po zasięgnięciu opinii starosty. Przepis art. 12 ust. 3 stosuje się odpowiednio (art. 13 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).
Zgodnie z art. 13a ust. 1 ustawy, komendanci wykonują swoje zadania przy pomocy komend, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3.
W świetle art. 13a ust. 4 ustawy regulamin organizacyjny komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej jest ustalany przez komendanta powiatowego i zatwierdzany przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
Koszty związane z funkcjonowaniem Państwowej Straży Pożarnej są pokrywane z budżetu państwa. Koszty funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej na obszarze powiatu są pokrywane z dotacji celowej budżetu państwa (art. 19a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).
W myśl art. 19b ustawy w pokrywaniu części kosztów funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej mogą uczestniczyć:
1. gmina, powiat lub samorząd województwa,
2. organizatorzy imprez masowych.
Należy zatem stwierdzić, że podstawę działania Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej regulują przepisy ustawowe. Ww. organy mają umocowanie ustawowe do działania i wykonują zadania wskazane w przepisach ustawowych.
Utworzenie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji, lecz tworzone są na podstawie przepisów prawa i zadania przez nie realizowane wynikają z przepisów ustawowych. Zadania Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej wskazane zostały w art. 13 ust. 6 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Zatem, mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa na tle przedstawionego opisu sprawy należy wskazać, że Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej, pomimo jej zespolenia ze starostą, pozostaje organem administracji rządowej, a wykonując zadania powiatu, czyni to we własnym imieniu. Zwierzchnictwo starosty nie jest zwierzchnictwem służbowym, bowiem przysługują mu jedynie określone ustawowo uprawnienia, uzgadnianie ich wspólnych działań na terenie powiatu, zatwierdzenie programów działania, kierowanie wspólnymi działaniami w sytuacjach szczególnych oraz zlecenie przeprowadzenia kontroli w uzasadnionych przypadkach. Nie jest ona organem powiatu. Co więcej, finansowana jest z budżetu państwa, zachowuje samodzielność i niezależność. Powyższe przemawia za brakiem uzasadnienia, aby Komendę Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej objąć centralizacją rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług. Zatem Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej nie będzie podlegać scentralizowaniu rozliczeń w zakresie podatku VAT.
Podsumowując, w związku z obowiązkiem podjęcia wspólnego rozliczania podatku VAT wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi, procesowi centralizacji VAT w ramach Powiatu - wbrew stanowisku Powiatu - nie będą podlegać jednostki budżetowe B, tj. takie jak:
- Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego (PINB),
- Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej (KMPSP),
- Powiatowy Urząd Pracy w G. (PUP),
Natomiast pozostałe jednostki budżetowe, wymienione w opisie sprawy, tj. jednostki A będą podlegały centralizacji rozliczeń w zakresie VAT.
W konsekwencji oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy uznano je za:
- prawidłowe w zakresie obowiązku centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT z jednostkami budżetowymi A,
- nieprawidłowe w zakresie obowiązku centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT z jednostkami budżetowymi B.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu interpretacyjnego, pismem z 7 marca 2017r. Wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Zaskarżonej Interpretacji zarzucił błędne zastosowanie art. 15 ust.1-2 ustawy o VAT, co skutkowało uznaniem, że do scentralizowanych rozliczeń w zakresie podatku VAT Wnioskodawca nie powinien włączyć jednostek budżetowych B, lecz że jednostki te powinny dalej rozliczać się odrębnie od Miasta. Jednocześnie wniósł o uznanie, że jednostki te powinny zostać włączone do scentralizowanych rozliczeń VAT Miasta.
Organ nie zgodził się z tym poglądem i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...]r. stwierdził brak podstaw do zmiany udzielonej interpretacji.
Wobec stanowiska organu Wnioskodawca wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G..
Zaskarżonej interpretacji zarzucił:
A. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
- art. 14c § 1 w związku z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej polegające na zmianie przez Ministra stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego przez Miasto, tj. przyjęciu przez Ministra w uzasadnieniu Interpretacji, iż Jednostki Budżetowe B są "organami", co skutkowało pominięciem przez Ministra kluczowego faktu, iż Jednostki Budżetowe B są pełnoprawnymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, a w konsekwencji skutkowało uznaniem przez Ministra, że wskazane Jednostki Budżetowe B stanowią odrębną od Miasta grupę podatników VAT i powinny nadal rozliczać się dla celów VAT odrębnie od Miasta;
B. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
- art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT polegające na niewłaściwej ocenie co do zastosowania tych przepisów prawa materialnego (tj. polegające na uznaniu, że Jednostki Budżetowe B stanowią w świetle tych regulacji odrębnych podatników VAT), co skutkowało uznaniem przez Ministra, że do scentralizowanych rozliczeń VAT Miasto nie powinno włączać Jednostek Budżetowych B, lecz jednostki te powinny nadal rozliczać się dla celów VAT odrębnie od Miasta;
- art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT w związku z art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez błąd w wykładni art. 15 ust. 1-2 polegający na przyjęciu, że obowiązek centralizacji rozliczeń w zakresie VAT nie obejmuje centralizacji rozliczeń z Jednostkami Budżetowymi B, w sytuacji, gdy art. 2a Ordynacji podatkowej zobowiązywał w realiach sprawy do dokonania takiej wykładni art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT, zgodnie z którą obowiązek centralizacji rozliczeń w zakresie VAT obejmuje także centralizację rozliczeń z Jednostkami Budżetowymi B.
W uzasadnieniu skargi odnośnie zarzutu A. Wnioskodawca podniósł, że jego wniosek interpretacyjny dotyczył konkretnych jednostek budżetowych, a nie organów, które są przez te jednostki obsługiwane. Natomiast Minister dokonał nieuzasadnionego utożsamienia pojęcia organu wykonującego określone ustawowo kompetencje i jednostki budżetowej, która stanowi aparat obsługujący organ.
Odnośnie PUP powołał się na fragment interpretacji, gdzie organ stwierdził, że " podstawę działania Powiatowego Urzędu Pracy regulują przepisy ustawowe. Organ ten ma umocowanie ustawowe" i dalej "jednostki wchodzące w skład administracji zespolonej, pomimo ich zespolenia ze starosta pozostają organami administracji rządowej (...), nie są organami powiatu." W tym zakresie Wnioskodawca stwierdził, że Powiatowy Urząd Pracy wchodzący w skład powiatowej - a nie rządowej administracji zespolonej -wykonuje zadania przypisane samorządowi powiatowemu. Czym innym jest organ, którym w zakresie poszczególnych kategorii spraw może być starosta, wojewoda, SKO, Rada Rynku Pracy a nawet minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
Podniósł, że fakt, że zadania ustawowe wykonuje organ – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest wystraczający do uznania, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nie jest jednostką budżetową podlegającą centralizacji.
Podobnie stało się w przypadku Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej, gdzie organ stwierdził, iż "Komenda (...) pomimo jej zespolenia ze starostą pozostaje organem administracji rządowej (...). Nie jest ona organem powiatu." W odniesieniu do powyższego strona również podniosła, ze Komenda nie jest organem - bo może nim być jedynie Komendant - jest natomiast jednostką budżetową, której rozliczenia podlegają centralizacji z budżetem jednostki samorządu terytorialnego.
Skarżący stwierdził, że zmiana przez Ministra stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę poprzez przyjęcie, że jednostki są organami skutkowała pominięciem faktu, że Jednostki budżetowe B są pełnoprawnymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.
W kwestii zarzutu B. skarżący stwierdził, że wszystkie cechy konieczne dla uznania jednostki za niemającą statusu odrębnego podatnika VAT są w sprawie spełnione. Nie są one bowiem samodzielne i niezależne, nie dysponują własnym mieniem, pokrywają wydatki z budżetu Miasta, nie ponoszą ryzyka gospodarczego. Fakt, że są tworzone na podstawie przepisów ustawowych o niczym nie przesądza, gdyż także te jednostki, co do których organ uznał stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe, np. szkoły także są tworzone na podstawie takich przepisów.
Podniósł, że wyrok TSUE w sprawie C-276/14 i uchwała NSA z 24.06.2013r. dotyczyły wszystkich gminnych jednostek budżetowych nie wprowadzając żadnego rozróżnienia. Nadto Wyrok TSU wprost obejmował powiatowe służby, inspekcje i straże, czyli jednostki budżetowe B.
Na fakt, że jednostki te powinny podlegać centralizacji rozliczeń wskazuje również fakt, że wykonują zadania powiatu przewidziane w ustawie o samorządzie powiatowym.
Końcowo stwierdził, że stosownie do art. 2a O.p. niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Wobec rozbieżności stanowisk co do tych samych przepisów ustawy o VAT, tj. art. 15 ust. 1 -2 zachodzi niedookreśloność tych przepisów, a zatem w świetle art. 2a O.p. interpretacja winna uznać stanowisko Miasta za prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko, że jednostki administracji zespolonej, pomimo ich zespolenia ze starostą pozostają organami administracji rządowej, a wykonując zadania powiatu czynią to we własnym imieniu zachowując w tym zakresie samodzielność i niezależność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd uchylił wydaną interpretację w całości, z uwagi na niepodzielność tego aktu. Tym niemniej ze skargi wprost wynika, że interpretacja została zaskarżona przez stronę tylko w tej części, którą uznano stanowisko strony za nieprawidłowe, czyli w odniesieniu do centralizacji rozliczeń jednostek budżetowych B i w tym zakresie wypowie się sąd administracyjny.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy jednostki budżetowe takie jak PUP, PINB i Komenda Powiatowa PSP winny podlegać centralizacji rozliczeń z budżetem jednostki samorządu terytorialnego, przy której funkcjonują jak twierdzi Wnioskodawca, czy też winny się rozliczać niezależnie od niej jak twierdzi organ interpretacyjny.
Zdaniem Sądu orzekającego w tak postawionym sporze zasadnym jest stanowisko strony skarżącej.
Na wstępie rozważań należy odwołać się do wyroku TSUE z 29 września 2015r. w sprawie C-276/14 Gmina Wrocław przeciwko Ministrowi Finansów, w którym Trybunał dokonał analizy statusu prawnopodatkowego jednostek budżetowych. Stwierdził w nim, że art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od towarów i usług należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie.
Również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale I FPS 1/13 z 24 czerwca 2013r. stwierdził, że w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług.
W rozstrzygnięciach tych ani Trybunał, ani NSA nie wyodrębnił różnych kategorii jednostek budżetowych w kontekście stopnia ich niezależności od jednostki, przy której działają albo wykonywanych zadań i wszystkie rozważania odnoszą się do jednostek budżetowych en bloc.
Już choćby z tego powodu stanowisko organu jako sprzeczne z wyrokiem TSUE i uchwałą NSA - jako oczywiście wadliwe - nie zasługuje na aprobatę.
Tym niemniej dokonując analizy przedstawionego zagadnienia na użytek niniejszej sprawy Sąd zauważa, że z powołanego orzeczenia i uchwały wynika, że jednostki budżetowe nie są samodzielnymi podatnikami. Wobec powyższego, skoro objęte zapytaniem jednostki B nie mogą rozliczać się samodzielnie, a jednocześnie – zdaniem organu - nie podlegają konsolidacji z Wnioskodawcą, rodził się pytanie z kim w takim razie miałyby skonsolidować swoje rozliczenia. Jednocześnie brak jest innych niż Wnioskodawca jednostek czy to statio fisci czy municipio fisci, z którymi posiadałyby jakiekolwiek związki mogące uzasadniać dokonywanie łącznego rozliczenia w zakresie podatku VAT. Również ta okoliczność wskazuje na wadliwość wydanej interpretacji.
Wreszcie zauważyć trzeba, że zasadny jest zarzut A. skargi o nieuzasadnionym utożsamieniu organu i zadań, jakie wykonuje z jednostką budżetową, a zatem aparatem organizacyjnym służącym realizacji zadań organu, który to aparat– sam nie będąc organem – generuje jednak koszty funkcjonowania.
W zakresie zadań wykonywanych przez trzy jednostki budżetowe B objęte wnioskiem interpretacyjnym zauważyć należy, że służą one realizacji zadań powiatu.
I tak stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U.2016.814 j.t.) powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie:
- pkt 11) administracji architektoniczno-budowlanej;
- pkt 16) ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania powiatowego magazynu przeciwpowodziowego, przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska;
- pkt 17) przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy.
Z powyższego wynika, że w zakresie zadań wykonywanych przez PINB, Straż Pożarną i PUP przy pomocy tych jednostek powiat realizuje zadania własne.
Wniosek ten potwierdza ust. 4 omawianego art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, który stanowi, że ustawy mogą określać niektóre sprawy należące do zakresu działania powiatu jako zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez powiat, co a contrario wskazuje, że zadania wprost wymienione w ustawie o samorządzie terytorialnym są zadaniami własnymi.
Nadto art. 33 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że zarząd wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy. Z art. 33a ust. 1 i 3 w zw. z ust. 2 wynika zaś, że kierownicy powiatowych służb, inspekcji i straży wykonują określone w ustawach zadania i kompetencje przy pomocy jednostek organizacyjnych – komend i inspektoratów, a jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników – z wyjątkiem jednostek organizacyjnych Policji – są powiatowymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych.
Z powyższego wynika, że zadania realizowanie przez jednostki objęte pytaniem są zadaniami własnymi j.s.t. realizowanymi przez jej jednostki budżetowe, co wprost wpisuje się w tezy wyroku TSUE w sprawie C-276/14.
Wydaje się jednak, że charakter realizowanych zadań (własne czy zlecone) ma dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenie wtórne, znaczenie zasadnicze zaś mają związki o charakterze finansowym i status danej jednostki jako jednostki budżetowej.
Jak wynika z wniosku o udzielenie interpretacji, wszystkie jednostki B są jednostkami budżetowymi Wnioskodawcy w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2016.1870 j.t.).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy, jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
2. Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności.
3. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej "planem finansowym jednostki budżetowej".
Cytowane regulacje wskazują na silne związki jednostki budżetowej z właściwą jednostką, przy której funkcjonują i jej budżetem. Wskazuje na to także art. 12 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z powołanym przepisem, jednostki budżetowe, z zastrzeżeniem odrębnych ustaw, tworzą, łączą i likwidują:
1) ministrowie, kierownicy urzędów centralnych, wojewodowie oraz inne organy działające na podstawie odrębnych ustaw - państwowe jednostki budżetowe;
2) organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego - gminne, powiatowe lub wojewódzkie jednostki budżetowe.
2. Tworząc jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, nadaje jej statut, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej, oraz określa mienie przekazywane tej jednostce w zarząd.
3. Likwidując jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, określa przeznaczenie mienia znajdującego się w zarządzie tej jednostki, z zastrzeżeniem ust. 7. W przypadku państwowej jednostki budżetowej decyzja o przeznaczeniu tego mienia jest podejmowana w porozumieniu z Ministrem Finansów.
4. Z zastrzeżeniem ust. 7, należności i zobowiązania likwidowanej:
1) państwowej jednostki budżetowej - przejmuje organ, który podjął decyzję o likwidacji;
2) gminnej, powiatowej lub wojewódzkiej jednostki budżetowej - przejmuje urząd odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.
5. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do łączenia jednostek budżetowych.
6. Likwidując jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, może postanowić o utworzeniu jednostki o innej formie organizacyjno-prawnej.
7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, organ może również zdecydować o przejęciu należności i zobowiązań likwidowanej jednostki budżetowej przez nowo utworzoną jednostkę.
Skoro dana jednostka z grupy B pokrywa swe wydatki z budżetu Wnioskodawcy, który nadaje jej statut i dysponuje mieniem po likwidacji, to z jaką inną jednostką niż Wnioskodawca miałaby centralizować swe rozliczenia? A fakt, że taka centralizacja jest konieczna został przesadzony w wyroku TSUE C-276/14 i uchwale NSA I FSK 1/13.
Zasadnie zatem Wnioskodawca zarzucił, że organ w sposób nieuprawniony dokonał zrównania pojęcia organu i jednostki budżetowej. Niezależnie bowiem od tego, jaki jest zakres zadań organu, urząd jaki go obsługuje nie traci statusu jednostki budżetowej jednostki samorządu terytorialnego, a to wskazuje na konieczność centralizacji z budżetem w świetle nie tylko wyroku TSUE i uchwały NSA, ale przede wszystkim w świetle ustawy z 5 września 2016r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług (...) – zwanej dalej "ustawą o centralizacji" (Dz. U. z 2016r., poz. 1454), która w art. 3 wprost nakłada na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek "podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017r.", przy czym – stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy o centralizacji ilekroć w ustawie jest mowa o jednostce organizacyjnej rozumie się prze to utworzone przez j.s.t. samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy.
Powołane przepisy wprost wskazują, że wydana interpretacja w zakresie, w jakim opowiada się za niedopuszczalnością dokonania centralizacji, która w świetle ustawy o centralizacji jest obligatoryjna, jest aktem naruszającym prawo.
Nie zmienia tej oceny fakt, że – jak wskazał organ – utworzenie objętych sporem jednostek budżetowych nie jest uzależnione od woli samorządowego organu administracji, lecz są one tworzone na podstawie przepisów prawa i zadania przez nie realizowane wynikają z przepisów ustawowych. Taka sytuacji zachodzi wszak w odniesieniu do wszystkich jednostek organizacyjnych utworzonych przez j.s.t. dla realizacji jej zadań obowiązkowych – np. szkół (zadanie w zakresie edukacji publicznej – art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym), MOPS (zadania w zakresie pomocy społecznej – art. 4 ust. 1 pkt 3 tej ustawy) czy instytucja Miejskiego Rzecznika Konsumentów (zadania z zakresu ochrony praw konsumenta - art. 4 ust. 1 pkt 18 tej ustawy).
Nie zmienia tego również fakt, że na zadania realizowane przez PINB czy Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej jednostka samorządu otrzymuje dotacje celowe z budżetu Państwa, gdyż jest to dotacja udzielona za pośrednictwem budżetu jednostki "macierzystej", co dodatkowo podkreśla związki jednostki budżetowej z j.s.t.. Nadto analogiczna jest zasada finasowania zadań w zakresie edukacji, na realizację których j.s.t. otrzymują z budżetu Państwa dotację oświatową, a co do których organ nie miał wątpliwości, że podlegają centralizacji jako jednostki budżetowe A, a którą to ocenę Sąd orzekający podziela.
Tak więc Sąd stanął na stanowisku, że wydana interpretacja narusza prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT prowadzącą do uznania jednostek budżetowych za podatników odrębnych od j.s.t. przy której funkcjonują, a także art. 3 ustawy o centralizacji poprzez wyrażenie poglądu o niemożliwości dokonania centralizacji w sytuacji, gdy ustawa ta wyraźnie nakłada taki obowiązek. Narusza także przepisy postępowania poprzez zmianę przedstawionego stanu faktycznego, co nastąpiło na skutek wydania interpretacji odnoszącej się do organów, podczas gdy pytanie Wnioskodawcy dotyczyło jednostek budżetowych.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. przy uwzględnieniu faktu, że pełnomocnikiem strony był doradca podatkowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło