II SA/Po 422/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-08-03

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia lub poprawienia wniosku o świadczenie wychowawcze, jeśli wnioskodawca błędnie zinterpretował definicję rodziny i "pierwszego dziecka" w rozumieniu ustawy, co skutkuje nieprawidłowym określeniem kolejności dziecka?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku o świadczenie wychowawcze, jest zobowiązany wezwać wnioskodawcę do jego poprawienia lub uzupełnienia w terminie 14 dni. Dotyczy to sytuacji, gdy wnioskodawca błędnie zinterpretował definicję rodziny i "pierwszego dziecka" w rozumieniu ustawy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Organy obu instancji nie zastosowały się do tego obowiązku, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na syna F. M., uznając go za drugie dziecko w rodzinie, ponieważ jej mąż jest opiekunem prawnym i rodziną zastępczą dla J. M. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że F. M. jest pierwszym dzieckiem w rodzinie, ponieważ J. M. nie wchodzi w skład rodziny w rozumieniu ustawy. Wnioskodawczyni odwołała się, podtrzymując swoje stanowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. W. z dnia [...] 2016 r. Nr [...]. Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z 21 grudnia 2016 r., nr [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku P. M., odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na F. M. ur. 12 listopada 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z treści złożonego wniosku wynika, że dotyczy ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko w wieku poniżej 18 roku życia, inne niż pierwsze dziecko, co oznacza, iż organ właściwy nie ma obowiązku weryfikować spełnienia kryterium dochodowego, bowiem świadczenie wychowawcze na drugie i kolejne dziecko do ukończenia 18 roku życia nie jest uzależnione od dochodu. Dalej wskazano, że z załączonego do wniosku postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2014r. wynika, iż wnioskodawczyni oraz jej mąż zostali powołani na opiekunów prawnych małoletniej oraz zostali ustanowieni rodziną zastępczą dla J. M., którą we wniosku wskazano jako pierwsze dziecko w rodzinie. W ocenie Burmistrza, z definicji rodziny zawartej w ustawie z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, iż do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego. W tej sytuacji prawidłowy skład rodziny wyklucza udzielenie świadczeń wychowawczych na drugie dziecko, ponieważ F. M. jest pierwszym dzieckiem w rodzinie wnioskodawczyni. Zdaniem organu P. M. przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o ustalenie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, F. M.. Wniosek ten zostanie zweryfikowany pod względem kryterium dochodowe, które w przeliczeniu na osobę nie może przekroczyć kwoty [...] zł. W odwołaniu P. M. podniosła, iż sąd rodzinny powołał ją oraz jej męża - M. M. na opiekunów prawnych dziecka oraz na rodzinę zastępczą małoletniej J. M.. Podopieczna zamieszkuje z nimi, jest przez nich wychowywana i pozostaje na ich utrzymaniu. Skarżąca i jej mąż są osobami decyzyjnymi w sprawach związanych z podopieczną i sprawują nad nią faktyczną opiekę i władzę. Zarzucono, iż organ w żaden sposób nie wykazał, aby w skład rodziny nie wchodziły dzieci pozostające w pieczy zastępczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z 6 marca 2017 r., sygn. [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło zawartą w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci definicję "rodziny" i stwierdziło, iż w świetle tego przepisu osoba będąca opiekunem prawnym dziecka, a jednocześnie wychowująca swoje dzieci, tak jak ma to miejsce w omawianym przypadku, powinna ubiegając się o przedmiotowe świadczenie złożyć dwa odrębne wnioski, w tym odrębny wniosek na swoje dziecko. Na tym wniosku, w składzie rodziny wpisuje siebie i drugiego rodzica oraz dzieci zamieszkujące z nimi i pozostające na ich utrzymaniu. Do składu tej rodziny nie wpisuje dziecka pozostającego pod opieką prawną. Drugi wniosek składa na dziecko, którego jest opiekunem prawnym. Opiekun prawny wpisuje siebie na wniosku jako osobę ubiegającą się. Na tym wniosku w składzie rodziny jest tylko to dziecko i tylko jego dochód jest uwzględniany przy ustalaniu prawa do przedmiotowego świadczenia. W związku z powyższym organ prawidłowo uznał, iż przedmiotowe świadczenie nie przysługuje odwołującej z uwagi na tzw. nieprawidłowy skład rodziny, to jest wskazanie we wniosku, iż do jej składu zalicza się małoletnią J. M., która znajduje się pod jej opieką prawną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. M. powtórzyła argumentację przytoczoną w odwołaniu Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznani zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1369, zwanej dalej – P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm. - zwanej dalej w skrócie: "u.p.p.w.d"), regulujące zasady udzielania świadczenia wychowawczego w wysokości [...] złotych na dziecko w rodzinie, które to świadczenie - stosownie do art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, przeznaczone jest na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowanie dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb bytowych. Zgodnie z wolą ustawodawcy świadczenie to niezależnie od dochodu rodziny przysługuje na drugie i kolejne dziecko w rodzinie, zaś na pierwsze jedynie wówczas, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...]złotych, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne [...] złotych (art. 5 ust. 3 i 4 u.p.p.w.d.). Uprawnionymi do świadczenia są zaś, w myśl art. 4 ust. 2 ustawy: matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżąca jako matka niepełnoletniego F. M. jest w myśl art. 4 ust. 2 u. p.p.w.d. uprawniona jest do ubiegania się o świadczenie wychowawcze na syna. Istotą sporu postawała ocena czy J. M. - bratanica męża skarżącej - może zostać zaliczona do rodziny skarżącej, a w konsekwencji, czy F. M. jest, w świetle powołanej ustawy, pierwszym czy drugim dzieckiem w rodzinie P. M.. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w O. W. z dnia 9 września 2014 r. o sygn. akt [...], P. M. i jej mąż M. M. zostali powołani na opiekunów prawnych małoletniej J. M. oraz zostali ustanowieni rodziną zastępczą dla ww. dziecka. Pojęcie rodziny na potrzeby ustalania prawa do świadczenia wychowawczego zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie mowa jest o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Z kolei stosownie do definicji ustawowej zawartej w art. 2 pkt 14 u.p.p.w.d. "pierwsze dziecko" - oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia; w przypadku dzieci urodzonych tego samego dnia, miesiąca i roku, będących najstarszymi dziećmi w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia, pierwsze dziecko oznacza jedno z tych dzieci wskazane przez osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2. Brzmienie powołanego art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. nie budzi wątpliwości, iż do rodziny, w rozumieniu ustawy, nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką prawną, jak też nie zalicza się opiekuna prawnego tego dziecka. Zauważyć należy, iż zgodnie z powołanym wcześniej art. 4 ust. 2 opiekun prawny uprawniony jest do ubiegania się o świadczenie wychowawcze, niemniej osoba ta nie została wymieniona, obok rodziców i ich małżonków, oraz opiekunów faktycznych (w rozumieniu art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d.), jako członek rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. i to nawet w sytuacji gdy opiekun prawny faktycznie zamieszkuje ze swoim podopiecznym. Na wolę ustawodawcy wyłączenia dziecka pozostającego pod opieką prawną z "rodziny" w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d., wskazuje także treść przepisów regulujących ustalanie dochodów rodziny w celu ustalenia spełnienia kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczenia na pierwsze dziecko. Zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.p.d.w. świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Niemniej jeżeli prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód, uwzględnia się tylko dochód dziecka – art. 7 ust 9 u.p.p.w.d., a więc nie uwzględnia się dochodu opiekuna prawnego, ani dochodu innych osób z którymi faktycznie zamieszkuje dziecko pozostaje po dopieką opiekuna prawnego. Powyższe potwierdza, iż dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego pozostaje poza "rodziną" w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.d.w. W rozpoznawanej sprawie, na co zwrócono uwagę w odwołaniu i skardze, a do czego nie odniosły się organy obu instancji, skarżąca oraz jej mąż M. M. zostali także ustanowieniu rodziną zastępcą dla J. M.. Rodzina zastępcza to instytucja powołana na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 697 ze zm. – dalej skrócie: "u.w.r.s.p.z."). System pieczy zastępczej to zespół osób, instytucji i działań mających na celu zapewnienie czasowej opieki i wychowania dzieciom w przypadkach niemożności sprawowania opieki i wychowania przez rodziców (art. 2 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 u.w.r.s.p.z.). Zgodnie z art. 33 u.w.r.s.p.z. piecza zastępcza zapewnia: 1) pracę z rodziną umożliwiającą powrót dziecka do rodziny lub gdy jest to niemożliwe - dążenie do przysposobienia dziecka, a w przypadku braku możliwości przysposobienia dziecka - opiekę i wychowanie w środowisku zastępczym; 2) przygotowanie dziecka do: a) godnego, samodzielnego i odpowiedzialnego życia, b) pokonywania trudności życiowych zgodnie z zasadami etyki, c) nawiązywania i podtrzymywania bliskich, osobistych i społecznie akceptowanych kontaktów z rodziną i rówieśnikami, w celu łagodzenia skutków doświadczania straty i separacji oraz zdobywania umiejętności społecznych; 3) zaspokojenie potrzeb emocjonalnych dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb bytowych, zdrowotnych, edukacyjnych i kulturalno-rekreacyjnych. Piecza zastępcza jest sprawowana w formie rodzinnej lub instytucjonalnej (art. 34 u.w.r.s.p.z.). Z kolei, w świetle art. 39 u.w.r.s.p.z. formami rodzinnej pieczy zastępczej są: 1) rodzina zastępcza: a) spokrewniona, b) niezawodowa, c) zawodowa, w tym zawodowa pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego i zawodowa specjalistyczna; 2) rodzinny dom dziecka. Rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka (art. 41 ust. 2 u.w.r.s.p.z.) Natomiast rodzinę zastępczą zawodową lub rodzinę zastępczą niezawodową tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, niebędący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Zauważyć należy, iż co do zasady piecza zastępcza ma charakter tymczasowy i ustanawiana jest do czasu zaistnienia warunków umożliwiających jego powrót do rodziny albo umieszczenia go w rodzinie przysposabiającej - art. 1124 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 682 – dalej: "k.r.o."). Jakkolwiek osoby sprawujące pieczę zastępczą w ramach rodzinny zastępczej mają obowiązek sprawowania bieżącej opieki nad osobą dziecka i jego wychowania, niemniej obowiązki te i uprawnienia ograniczone są uprawnieniami i obowiązkami wynikającymi z orzeczenia sądu opiekuńczego, praw rodziców dziecka ( jeżeli są znani i nie pozbawiono ich praw rodzicielskich) lub opiekunów prawnych. Zaznaczy należy, iż zgodnie z art. 1121 k.r.o. obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej (...). Pozostałe obowiązki i prawa wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka. Natomiast zgodnie z 94 § 2 k.r.o. jeżeli żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo jeżeli rodzice są nieznani, ustanawia się dla dziecka opiekę. Zakres pieczy sprawowanej w ramach rodzinny zastępczej jest niewątpliwie węższy niż zakres praw i obowiązków rodzicielskich ( np. w zakresie obowiązków alimentacyjnych ) oraz zakres opieki prawnej ustanowionej nad małoletnim w trybie k.r.o. Zgodnie z art. 155 § 1 i 2 k.r.o. opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką; podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego. Do sprawowania opieki stosuje się odpowiednio przepisy o władzy rodzicielskiej z zachowaniem przepisów 156 i nast. k.r.o. Sprawowanie opieki nad małoletnim może być połączone z pełnieniem funkcji rodziny zastępczej (patrz art. 162 § 2 k.r.o.) wówczas zakres obowiązków i uprawnień "rodziców zastępczych" ulega poszerzeniu, niemniej wynika on z faktu ustanowienia ich opiekunami prawnymi, a nie z fakt wykonywania pieczy zastępczej. Reasumując stwierdzić należy, iż skoro definicja rodziny w art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. nie przewiduje, aby w jej skład wchodziły osoby sprawujące pieczę zastępczą tzw. "rodzice zastępczy" i dziecko pozostające pod ich pieczą, a uprawnień i obowiązków osób sprawujących pieczę zastępczą w ramach rodziny zastępczej nie można utożsamiać z uprawnieniami czy obowiązkami rodziców dziecka, to brak jest podstaw do uznania za rodzinę, w rozumieniu ww. definicji, "rodziców zastępczych" i pozostającego w ich pieczy dziecka. Tym bardziej, iż jak wskazano wyżej, także opiekuna prawnego i dziecka pozostającego pod jego opieką prawną nie można uznać za rodzinę w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. Zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 80 ust. 1 i 1a u.w.r.s.p.z. rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota: 1) [...] zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej; 2) [...] zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka (ust. 1) Rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka do świadczenia, o którym mowa w ust. 1, na każde umieszczone dziecko w wieku do ukończenia 18. roku życia przysługuje dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego określonego w przepisach o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zwany dalej "dodatkiem wychowawczym" (ust. 1a). Rozwiązanie takie wynika z faktu, że rodziny zastępcze i osoby prowadzące rodzinne domy dziecka wykonują w rzeczywistości zadanie władz publicznych wynikające z art. 72 ust. 2 Konstytucji R. P., tj. zapewniają opiekę dzieciom pozbawionym opieki rodzicielskiej. Z tej też przyczyny na utrzymanie dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej otrzymują środki publiczne. Z tych też przyczyn zgodzić się należy z organami obu instancji, iż J. M. nie może zostać zaliczona do rodziny wnioskodawczyni w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w skład której wchodzą jej syn [...] i mąż M. M., a tym samym F. M. winien być uznany za pierwsze dziecko w rodzinie. Niemniej Sąd dostrzegł, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca bezsprzecznie wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na F. M. jako drugie dziecko w rodzinie, będąc przy tym, jak wyżej wykazano, w błędnym przeświadczeniu, iż małoletnia J. M. wchodzi w skład tej rodziny i tym samym jest pierwszym dzieckiem w rodzinie. Powyższy błąd wynikał, z nieznajomości definicji ustawowej "rodziny" oraz definicji " pierwszego dziecka", które niewątpliwie różnią się od pojęcia potocznego. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę stwierdził, iż organ w niniejszym przypadku obowiązany był do wezwania skarżącej do dokonania korekty wniosku. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 u.p.p.w.d, w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Dokonując wstępnej kwalifikacji wniosku, organ powinien zwrócić uwagę na to, że skarżąca błędnie uznała J. M. za pierwsze dziecko w rodzinie. Podkreślić trzeba, iż zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu, organ obowiązany był wskazać skarżącej popełniony błąd polegający na mylnym uznaniu przez skarżącą J. M. za pierwsze dziecko w rodzinie, zamiast uznania syna za pierwsze i jedyne dziecko w rodzinie w rozumieniu przepisów ustawy oraz wezwać skarżącą do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Zaznaczenie przez skarżącą rubryki "nie wnoszę o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko zamieszkujące ze mną i pozostające na moim utrzymaniu" nie może automatycznie powodować odmowy świadczenia. Względy ekonomiki postępowania nakazują najpierw upewnienie się, że wnioskodawca mając świadomość tego, że dziecko uznane przez niego za drugie, jest de facto pierwszym w rozumieniu przepisów ustawy i dla uzyskania świadczenia konieczne będzie w dalszej konsekwencji przedłożenie dokumentów poświadczających wysokość dochodu na osobę w rodzinie (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 15 lutego 2017 r. o sygn. akt II SA/Bd 1251/16 – dostępny na stronie internetowej: bazy CBOSA). Wobec powyższego zasadne było wezwanie skarżącej do poprawienia treści wniosku i uzupełnienia jego braków. Akta sprawy nie zawierają wezwania dokonanego przez żaden z organów w tym przedmiocie. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wnioski płynące z treści niniejszego uzasadnienia, przede wszystkim wezwie skarżącą do poprawienia wniosku poprzez wskazanie w jego części I polu A syna F. M. jako jedynego dziecka w rodzinie do ukończenia 18. roku życia i uzupełnienie wniosku w pkt 6 i 7 oraz ewentualnie wezwie o uzupełnienia wniosku w zakresie niezbędnych dokumentów dotyczących ustalenia kryterium dochodowego w rodzinie. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 18 ust. 2 u.p.p.w.d. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło