II GSK 3333/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-08-09
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło – Chlabicz, Małgorzata Rysz, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, rozstrzygając konkurs ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, naruszył zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji poprzez błędną wykładnię kryterium "ciągłości"?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował pojęcie "ciągłości" świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 listopada 2014 r. (sygn. akt II SA/Go 657/14) wiązało organ i sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Wskazano, że kryterium ciągłości, zgodnie z definicją i celem nowelizacji ustawy o świadczeniach, ma na celu zapewnienie ciągłości leczenia pacjentów i może premiować oferentów realizujących już umowy, co nie narusza zasady równego traktowania ani uczciwej konkurencji, o ile oferta nowego świadczeniodawcy jest lepsza, a NFZ stosuje te same kryteria wobec wszystkich oferentów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Oferta skarżącej spółki zajęła szóste miejsce, co skutkowało jej odrzuceniem. Po wyrokach WSA uchylających decyzje organów, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Organ II instancji utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie, a WSA w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię kryterium "ciągłości" i naruszenie zasad równego traktowania oraz uczciwej konkurencji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od skarżącej na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 308/15 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A.] Spółki z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Zielonej Górze 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 308/15, oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. w G.. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:
I
Dyrektor Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zarządzeniem z dnia 27 lutego 2014 r. nr 21/2014 w sprawie ogłoszenia konkursów ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w roku 2014 i latach następnych w rodzaju rehabilitacja lecznicza, ogłosił postępowanie w trybie konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna, na obszarze gmin B., D., K., L., S., G. W.
Szczegółowe warunki wymagane od oferentów oraz warunki udzielania świadczeń zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej oraz w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 grudnia 2013 r. Nr 80/2013/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: rehabilitacja lecznicza. Z kolei kryteria oceny ofert zostały określone w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 3/2014/DSOZ z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W odpowiedzi na ogłoszenie wpłynęło 16 ofert, w tym oferta złożona przez [A.] sp. z o.o. w G.
W dniu [...] maja 2014 r. Komisja konkursowa dokonała rozstrzygnięcia ww. konkursu poprzez wybranie pięciu oferentów. Oferta skarżącej spółki zajęła szóstą pozycję, uzyskując w ocenie łączną liczbę 35,00 punktów, w tym za: ciągłość - 0,00 pkt, dostępność harmonogramu pracy komórki organizacyjnej - 10,00 pkt, jakość personel – 0,00 pkt, jakość sprzętu i aparatury medycznej (pomieszczenia) – 5,00 pkt, jakość wyniki kontroli przeprowadzonych przez NFZ – 0,00 pkt, jakość zewnętrzna ocena systemy zarządzania 0,00 pkt.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła odwołanie zarzucając mu niewłaściwe zastosowanie kryteriów ciągłości i jakości wskazując, że jest to niezgodne z interesem pacjentów oraz nierówne traktowanie ofert.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił odwołanie skarżącej.
Następnie, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2014 roku i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Sąd I instancji uwzględnił skargę skarżącej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji stwierdził, że organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd I instancji stwierdził, że uchybienia popełnione w tym zakresie dotyczyły zarówno braku szczegółowych ustaleń dotyczących przyznanych oferentom punktów za dane kryteria, wykazania zgodności przebiegu rokowań z zasadami równości i uczciwej konkurencji, wyrażonymi w art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r., nr 164 poz. 1027 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach) oraz braków uzasadnienia obu decyzji, a w konsekwencji w sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego zawartych w ww. przepisach k.p.a. W postępowaniu administracyjnym nie doszło bowiem do ujawnienia i zbadania wszelkich okoliczności związanych z punktacją lub jej brakiem będącą skutkiem ocen dokonywanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu, czego wymaga ustawa.
Sąd I instancji odniósł się szeroko do zarzutu skarżącej zawartego w skardze dotyczącego przyjęcia przez organ błędnej wykładni pojęcia "ciągłość" sprzecznej z art. 5 pkt 2a i art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach, co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 134 ust. 1 cyt. ustawy. W motywach uzasadnienia skargi skarżąca podniosła, że wszystkie podmioty, które "wyprzedziły" ją, gdyż otrzymały po 5 punktów za "ciągłość" bez przeprowadzenia dowodu, czy w rzeczywistości miało miejsce przerwanie procesu leczenia w tych podmiotach pomimo złożonego w tym zakresie wniosku. Skarżąca zarzuciła, że przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę interpretacji celowościowej art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach, orzecznictwa sądowego i doktryny.
Sąd I instancji dokonał wykładni tych przepisów i nie stwierdził naruszeń prawa materialnego przez organ w zakresie błędnej wykładni i właściwego zastosowania przepisów dotyczących kryterium ciągłości.
Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. oddalił odwołanie skarżącej. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2015 r.
Organ ujawnił wyniki końcowe postępowania konkursowego oraz ranking końcowy. W tabeli organ przedstawił wyniki szczegółowej oceny ofert w rankingu końcowym ( str. 9-12). Organ przedstawił ustalenia odnośnie każdego z oferentów uczestniczących w konkursie omawiając poszczególne rodzaje ocenianych kryteriów ( str. 12-23) W ocenie organu II instancji, w uzasadnieniu decyzji organu I instancji dokonano prawidłowego i pełnego porównania oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, jak również skonfrontowano te oceny z samymi ofertami. Organ II instancji po dokonaniu porównania ocen uzyskanych przez poszczególnych oferentów - z danymi z ofert, ustalenia te w całości podzielił, uznając je jako prawidłowe i kompletne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r. oddalił skargę uznając, że nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał na istotny w sprawie wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Go 657/14, w którym Sąd ten zdefiniował pojęcie kryterium ciągłości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej stwierdzając, że należy przez to rozumieć organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą ciągłość procesu diagnostycznego lub terapeutycznego oraz ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Uregulowanie zawarte w tym przepisie oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 ww. ustawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
Sąd I instancji stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2015 r. wykonał wytyczne wynikające z prawomocnego orzeczenia Sądu, bowiem dokonał analizy porównawczej ofert podmiotów, które zgłosiły swój udział w konkursie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Organ dokonał wnikliwej analizy dotyczącej kryterium oceny poszczególnych ofert oraz przyznawania punków, jak również możliwości naruszenia przez Fundusz zasad postępowania określonych przez ustawę.
Postępowanie przeprowadzono w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a wszyscy świadczeniodawcy ubiegający się o zawarcie umowy mieli zapewnione równe traktowanie. Tym samy nie został naruszony art. 134 ust 1 ustawy o świadczeniach. Ujawniono i wyjaśniono wszelkie okoliczności związane z punktacją, będącą skutkiem ocen dokonywanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu. Porównanie ofert w toku postępowania konkursowego nastąpiło zgodnie z art. 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach. W przeprowadzonym postępowaniu konkursowym nie doszło do obrazy przepisów prawa, a interes prawny skarżącej nie doznał uszczerbku.
II
[A.] Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt. 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności:
a) § 1 pkt 4 Zarządzenia Prezesa NFZ nr 3/2014/DSOZ z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, przez błędną interpretację pojęcia "ciągłość", która jest sprzeczna z treścią art. 5 pkt 2a i art 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach, co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 134 pkt 1 tej ustawy, w myśl której Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i powadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji;
b) art. 140 ust. 2 pkt 1c ustawy o świadczeniach poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie preferencyjnej oceny punktowej dla oferentów realizujących umowę w dniu złożenia oferty;
c) art. 154 ust 3 i 7 w zw. z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach przez nieuwzględnienie zarzutów składanych w postępowaniu skargowym, mimo prowadzenia przez komisję konkursową postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w sposób niezapewniający równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz prowadzenia przez organ postępowania w sposób nie gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji;
II. naruszenie przepisów postępowania, tj. :
a) art. 113 § 1 i 145 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., że decyzje Dyrektora Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2015 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. odpowiadają prawu, podczas gdy w postępowaniu konkursowym doszło do naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oraz zasad uczciwej konkurencji poprzez wadliwą interpretację kryterium ciągłości, które faworyzowało świadczeniodawców udzielających już świadczeń na podstawie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z Funduszem.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w punkcie II petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 113 § 1 i art. 145 pkt 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do tych zarzutów należy wskazać, że art. 113 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Natomiast stawiając zarzut naruszenia art. 145 pkt 3 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej nie wskazał precyzyjnie jednostki redakcyjnej, tj. paragrafu, jednakże można założyć, że chodzi o art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który określa kompetencje sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku stwierdzenia, że wydanie decyzji lub postanowienia nastąpiło z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, na czym miałyby polegać naruszenie tych przepisów przez Sąd I instancji i nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy ewentualnymi uchybieniami a zapadłym rozstrzygnięciem, a tym samym nie wykazał, że gdyby nie doszło do zarzuconych naruszeń przepisów, to wyrok Sądu I instancji mógłby być inny (por. wyroki NSA: z 31.3.2011 r. I OSK 2070/10; z 23.6.2009 r. II FSK 336/08, CBOSA). Ponadto, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie powiązał go z przepisami, które w jego ocenie zostały naruszone, a więc nie wykazał, że Sąd I instancji powinien skargę uwzględnić, a nie oddalić. Natomiast jak wynika z petitum skargi kasacyjnej jej autor za pomocą zarzutów naruszenia przepisów postępowania zmierza w istocie do podważenia interpretacji kryterium ciągłości przez Sąd I instancji, a więc odnosi się do prawa materialnego, co nie może odnieść zamierzonego skutku.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego zawartych w punkcie I lit. a-c petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna zmierzająca do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku poprzez stawiane w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tych przepisów, a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie w rozpatrywanej sprawie - nie może odnieść skutku oczekiwanego przez jej autora. Za pomocą tych zarzutów autor skargi kasacyjnej zarzuca błędną wykładnię pojęcia "ciągłość", która jest sprzeczna z treścią art. 5 pkt 2a i art 148 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach, co w konsekwencji spowodowało naruszenie treści art. 134 pkt 1 oraz art. 154 ust. 3 i 7 ustawy o świadczeniach, a zatem prowadzenie postępowania w sposób nie zapewniający równego traktowania wszystkich świadczeniobiorców oraz w sposób nie gwarantujący zachowania uczciwej konkurencji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze kasacyjnej nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim zaś skarga kasacyjna pomija fakt wydania w niniejszej sprawie prawomocnego orzeczenia WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 listopada 2014 r., którego ocena prawna jak i wskazania co do dalszego postępowania, wiązały organy jak i Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Z tego mianowicie powodu, za warunek konieczny podważenia prawidłowości rezultatu sądowoadministracyjnej kontroli zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji, uznać należało postawienie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a., czego autor skargi kasacyjnej nie uczynił. Oczywiste jest bowiem, że zakres kontroli legalności ponownie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia determinowany był treścią przywołanego przepisu, na co w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie również zwrócił uwagę Sąd I instancji, podkreślając przy tym, że skarżąca, w trybie przewidzianym przepisami obowiązującego prawa, nie kwestionowała zawartych w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 listopada 2014 r. ocen prawnych, ani też wskazań, co do dalszego postępowania w sprawie.
W kontekście odnoszącym się do istoty oraz waloru oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, w judykaturze podkreśla się, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97; por. również uchwala składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 1999 r., OPS 4/99). W sytuacji więc, gdy ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego - jeżeli powoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98), a także wówczas, gdy ustanie mocy wiążącej tej oceny prawnej wiązać należy z zaistniałą - po wydaniu orzeczenia sądowego - zmianą istotnych okoliczności faktycznych oraz ze wzruszeniem samego orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, to ze względu na powyższe, tym bardziej za uzasadnione uznać należy stanowisko o potrzebie formułowania zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Konsekwencją braku postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest uniemożliwienie sądowi kasacyjnemu oceny, czy słusznie sąd administracyjny uznał się związanym treścią poprzedniego wyroku, co w rezultacie nie pozwala również rozpoznać stawianego wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu zarzutu naruszenia prawa poprzez jego błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie, skoro orzekał on w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w pierwotnie wydanym w sprawie orzeczeniu, to jest oceną prawną odnoszącą się do właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2004 r., sygn. akt FSK 44/04).
Podkreślenia wymaga, że Sąd I instancji, jak i Dyrektor Lubuskiego Oddziału NFZ ponownie rozpoznając sprawę byli związania oceną prawną dotyczącą wykładni pojęcia "ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej" w rozumieniu art. art. 5 pkt 2a, art. 148 ustawy o świadczeniach. WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 5 listopada 2014 r. stwierdził, że po pierwsze, wprowadzenie do ustawy o świadczeniach definicji legalnej terminu ciągłość zmienia zasadniczo metodykę i rezultaty wykładni. Po drugie wprowadzenie definicji terminu ciągłość należy traktować jako zmianę normatywną (dodanie nowego przepisu), o czym decyduje nie tylko treść nowelizacji, ale również cele zmiany. Swoistą formą autentycznej wykładni jest uzasadnienie projektu ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1290). Z uzasadnienia tego wynika, że "kryterium ciągłości należy natomiast rozumieć jako organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą ciągłość procesu diagnostycznego lub terapeutycznego oraz ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń.
WSA wskazał, że zgodnie zaś z art. 5 pkt. 2a ustawy o świadczeniach, przez pojęcie ciągłości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej należy rozumieć organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów.
WSA w wyroku z 5 listopada 2014 r. dokonał oceny prawnej przepisów prawa materialnego dotyczących kryterium ciągłości i stwierdził, że kryterium to będzie premiować oferty świadczeniodawców realizujących obecnie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Bowiem każda zmiana świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej zakłóca proces leczenia, a także skutkuje przerwaniem ciągłości kolejki oczekujących na udzielenie świadczenia. Zatem oferta nowego świadczeniodawcy powinna być lepsza, aby uzasadniać związane z jej wyborem zmiany.
Ponadto, jak stwierdził WSA - wbrew zarzutom skarżącej - kryterium ciągłości wcale nie dyskryminuje przedsiębiorców działających na rynku usług medycznych. Należy podzielić pogląd wyrażony przez organ, że szansą na wejście nowych podmiotów na rynek medyczny jest: obniżenie ceny i podwyższenie jakości udzielanego świadczenia. W innym przypadku nie ma potrzeby zmiany oferenta. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach NFZ jest zobowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych kryteriów oraz sposobu procedowania w stosunku do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu.
Sąd w tym wyroku również zwrócił uwagę na to, że kryterium ciągłości nie jest kryterium wyłącznym, lecz preferencją usprawiedliwioną dobrem pacjentów. Ilość punktów przewidziana w zarządzeniu Prezesa NFZ za zagwarantowanie "ciągłości" stanowi kilka procent łącznej możliwej do uzyskania w konkursie sumy punków. Dlatego nie narusza ona również zasady proporcjonalności. Z tych względów zarzut dotyczący błędnej wykładni kryterium ciągłości sąd uznał za niezasadny.
Zatem, Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku słusznie wskazał, że zgodnie art. 153 p.p.s.a. ww. wyrok ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sądy, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Zasada powyższa stanowi generalną gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu i wynika to z konieczności zapewnienia spójności działania systemu władzy państwowej, a jej nieprzestrzeganie w istocie podważałoby obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji.
Autor skargi kasacyjnej nie podniósł zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a., zaś podnosząc w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, prowadził jedynie polemikę ze stanowiskiem zajętym w prawomocnym wyroku z 5 listopada 2014 r. o sygn. akt II SA/Go 657/14 dotyczącym m.in. wykładni pojęcia kryterium ciągłości, które zostało - w ramach art. 153 p.p.s.a. - powtórzone przez organ ponownie rozpoznający sprawę oraz słusznie zaakceptowane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Oznacza to, że skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, nie można bowiem podnosić skutecznie zarzutów opartych na wykładni prawa sprzecznej z wyrażoną przez sąd w prawomocnym wyroku, jeżeli nie jest to efektem zmiany stanu prawnego lub zmiany - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych która spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 922/14, Lex nr 2036819).
W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skarżącej nie doszło również do naruszenia art. 134 ust. 1 i art. 154 ust. 3 i 7 ustawy o świadczeniach.
Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło