II SAB/Łd 139/17

Dnia 22 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Asystent sędziego Agata Zarychta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 roku sprawy ze skargi S. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. LS S. M. w dniu 5 maja 2017 roku złożył do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie dotyczącej wybudowania i użytkowania obiektu budowlanego położonego w B., przy ul. A 4g, zainicjowanej jego wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2006r. S. M. wyjaśnił, że niniejszą skargą objęty jest okres przewlekłości po dniu 15 stycznia 2016r., bowiem w tym dniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 200/15, po rozpoznaniu poprzedniej skargi skarżącego na przewlekłość postępowania orzekł o zobowiązaniu organu do wydania aktu w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5.000 zł, zasądzając też koszty postępowania sądowego. W ocenie skarżącego wydany przez sąd wyrok nie miał żadnego wpływu na dalsze zachowanie organu powiatowego. Dopiero zawiadomieniem z dnia 24 października 2016r. wyznaczone zostały oględziny obiektu na dzień 16 listopada 2016r., które w tym terminie odbyły się. Od dnia oględzin organ powiatowy nie podejmuje żadnych czynności w sprawie. Zdaniem skarżącego skandalicznym jest, że od wyznaczenia przez sąd terminu na wydanie aktu organ przez półtora roku nie tylko aktu nie wydał, ale też nie prowadzi czynności dowodowych. Jedyną czynnością pozorowaną było przeprowadzenie następnych z kolei oględzin obiektu, które tak naprawdę nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Skarżący podkreślił, że podejmowanie czynności w znacznych odstępach czasu generują przewlekłe prowadzenie postępowania. Na tej podstawie skarżący wniósł o stwierdzenie, że przewlekłość postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym o wymierzenie organowi, w trybie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369) – w skrócie: "p.p.s.a." – grzywny w wysokości uwzględniającej stopień przewlekłości, a ponadto o na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości nie niższej niż 10.000 zł. Skarżący wniósł także o zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie skarżącego wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny z uwagi na lekceważące zachowanie organu administracji państwa w stosunku do ustawowego obowiązku załatwienia sprawy administracyjnej, a także ze względu na pozbawienie obywatela do skorzystania przez niego z uprawnienia, jakie daje mu Konstytucja. Zdaniem skarżącego przy wymierzaniu grzywny należy uwzględnić, że wymierzane przez sąd grzywny w dotychczasowych wysokościach żadnych rezultatów nie przyniosły. Zdaniem skarżącego zasadnym jest także wniosek o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości, która w pełni zrekompensuje mu negatywne przeżycia psychiczne, fundowane mu przez organ państwa przez kilkanaście już lat od złożenia wniosku, a wynikające z pozbawienia go uprawnień konstytucyjnych do załatwienia sprawy administracyjnej w organie państwa, którego jest obywatelem. Kwoty która zrekompensuje jego codzienne życie w stresie, że jego sprawa administracyjna jest prowadzona od kilkunastu lat bez żadnego efektu, a długimi okresami nie jest prowadzona wcale. Ustawodawca nie określa wprawdzie jaki okres trwania postępowania należy uznać za przewlekły, ale nie jest do wyobrażenia, aby organ administracji państwa nie potrafił załatwić prostej sprawy administracyjnej przez tyle lat. Dodatkową traumą dla skarżącego jest przeświadczenie, że wydawane przez sąd wyroki są również nieakceptowane przez organ, a więc przeświadczenie o tym, że żadnej pomocy w tym państwie oczekiwać już nie może. Życie skarżącego od kilku lat sprowadza się do notorycznego pisania kolejnych skarg, przebywania w sądzie, który wymierza grzywny w niespełniających ich zadań wysokościach. Ustawodawca dał Sądowi umocowanie do zasądzania kwot w wysokości do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia, a wynosi ono 4.218 zł. Wnioskowana zatem kwota 10.000 zł nie jest wygórowana. Jak wynika z akt postępowania, zażalenie w rybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23) – w skrócie: "k.p.a." – zostało wniesione przez skarżącego w dniu 4 maja 2017 roku. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, że w następstwie złożonego w dniu 12 lipca 2006r. wniosku S. M., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął w dniu [...] postępowanie administracyjne w przedmiocie użytkowania pawilonu handlowo-usługowego zlokalizowanego w B. przy ul. A na działce o nr ewid. 340/19 obręb [...] w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Następnie organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że w dniu [...] wydał decyzję nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sąd z urzędu ustalił, że poza przytoczonym w skardze orzeczeniem w sprawie II SAB/Łd 200/15, również wyrokiem z dnia 17 stycznia 2017 roku, sygn. II SAB/Łd 260/16, tutejszy sąd stwierdził, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenia postępowania przez PINB w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył grzywnę w wysokości 10.000 zł, przyznał na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Kontrolą sądu objęte zostało w sprawie II SAB/Łd 260/16 to samo postępowanie dotyczące budynku przy ul. A 4g. Cytowany wyrok zapadł po rozpoznaniu dwóch skarg – skargi U. Z. na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania oraz skargi S. M. na bezczynność. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w trybie art. 111 ust. 2 p.p.s.a. Wyrok ten uprawomocnił się dniu 11 lipca 2017 roku, w tym dniu bowiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (sygn. akt II OSK 879/17). Do dnia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy akta postępowania administracyjnego pozostają w NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu administracji publicznej i na przewlekłość postępowania w przypadkach niepodejmowania przez ten organ nakazanych prawem aktów lub czynności, w tym - w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 - 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłość postępowania zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności, stwierdza, że organ ten dopuścił się bezczynności czy przewlekłości postępowania i jednocześnie ustala, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Warunkiem wniesienia skargi zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie - art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a. Wyczerpanie trybu zaskarżenia przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie jest bezsporne. S. M. wniósł zażalenie na podstawie art. 37 k.p.a. w dniu 16 lutego 2016 roku Kontrola merytoryczna skargi wskazuje na jej niezasadność. Dla tej oceny zasadnicze znaczenie ma istnienie kolejnego wyroku w sprawie przewlekłości postępowania, niepowołanego w skardze oraz unormowanie zawarte w art. 286 § 2 p.p.s.a. Sąd po raz ostatni oceniał bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez PINB w B. postępowania (dot. nieruchomości przy ul. A 4g) w sprawie II SAB 260/16. Przy tym z uwagi na treść wyroku z dnia 17 stycznia 2017 roku w sprawie II SAB/Łd 260/17 pozbawione podstaw jest żądanie poddania ocenie przebiegu postępowania po dniu 15 stycznia 2016 roku, to jest po dniu wydania wyroku w sprawie II SAB/Łd 200/15. Przewlekłość prowadzenia postępowania w tej samej sprawie po dniu 15 stycznia 2016 roku została bowiem oceniona w cytowanym wcześniej wyroku w sprawie II SAB/Łd 260/17. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący wówczas skarżył jedynie bezczynność. Istotny jest bowiem zakres przedmiotowy postępowania sądowego. Wyrok wydany w sprawie II SAB/Łd 260/17 obejmuje zaś zarówno bezczynność, jak i przewlekłość. Skoro sąd już raz ocenił, że organ prowadził postępowanie w danym okresie w sposób przewlekły, to nie może tego samego okresu poddać powtórnej ocenie. Za przewlekłość w tym okresie została już wymierzona organowi grzywna. Skarżący otrzymał tez stosowną sumę pieniężną. Nieuprawnione jest twierdzenie, że wobec wniesienia skargi jedynie na bezczynność, skarżący może oczekiwać obecnie kolejnej rekompensaty pieniężnej za przewlekłe prowadzenie postępowania. Raz jeszcze należy podkreślić, że skoro ocenie sądu poddane zostały wówczas obydwa aspekty postępowania – bezczynność i przewlekłość – to zawarte w wyroku rozstrzygnięcia uwzględniają te dwa aspekty negatywnej oceny organu. Dotyczy to zarówno grzywny, jak i przyznanej skarżącemu sumy pieniężnej. Świadczy o tym chociażby okoliczność, że taką samą sumę pieniężną przyznano drugiej z osób skarżących w tamtym postępowaniu, a jej skarga obejmowała zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania. Prawomocny wyrok, stwierdzający m.in. przewlekłe prowadzenie postępowania zapadł dopiero w dniu 17 lipca 2017 roku, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu od wyroku z dnia 17 stycznia 2017 roku. Przy czym w wyroku tym sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy z uwagi na to, że organ został prawomocnie zobowiązany do wydania aktu wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 roku. Należy mieć przy tym na uwadze, że z art. 286 § 2 p.p.s.a. wprost wynika, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Unormowanie to odnosi się również do zakreślonego organowi wyrokiem terminu do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 286 § 1 p.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zatem w niniejszej sprawie sąd oceniając sposób prowadzenia postępowania przez organ musiał uwzględnić fakt, że w dacie wniesienia skargi S. M. akta postępowania nie zostały zwrócone, gdyż wyrok w sprawie II SAB/Łd 260/17 nie był prawomocny, akta znajdowały się jeszcze w sądzie (NSA). Tym samym nie biegł termin do załatwienia sprawy. Powyższe ustalenie prowadzi do wniosku, że nie można skutecznie postawić PINB w B. zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania po dniu 17 stycznia 2017 roku, bowiem organ zobowiązany był do podjęcia działań po otrzymaniu akt postępowania, zaś ta okoliczność jeszcze nie nastąpiła ani w dacie wniesienia skargi, ani w dacie orzekania przez sąd w niniejszej sprawie. Reasumując, z uwagi na dokonaną już ocenę przewlekłości do dnia 1 stycznia 2017 roku oraz fakt, że po wydaniu wyroku w sprawie II SAB/Łd 260/17 organowi nie można skutecznie postawić zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. a.tp.