I SA/Bd 638/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-08-22

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego i doręczenie wezwania do stawienia się w charakterze podejrzanego, bez odrębnego pisma informującego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w okresie, gdy nie obowiązywał jeszcze art. 70c Ordynacji podatkowej, samo doręczenie podatnikowi wezwania do stawienia się w charakterze podejrzanego w postępowaniu karnym skarbowym, które dotyczyło jego zobowiązań podatkowych, było wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań. Podkreślono, że podatnik dowiedział się o toczącym się postępowaniu i jego przedmiocie, co było zgodne z wymogami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, skuteczne doręczenie zawiadomień o zastosowanych środkach egzekucyjnych przerwało bieg terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązań podatkowych, argumentując, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie przerwało biegu terminu przedawnienia, ponieważ nie został o nim poinformowany odrębnym pismem. Podniósł również zarzut wadliwości tytułów wykonawczych oraz nieskutecznego doręczenia środków egzekucyjnych. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z zawiadomieniem skarżącego o wszczętym postępowaniu karnym skarbowym oraz na przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek skutecznego doręczenia zawiadomień o zajęciach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych nr: [...], [...] z dnia [...] września 2012r. [...] z dnia [...] września 2012r., [...] z dnia [...] października 2012r. i [...] z dnia [...] października 2012r. Tytuły te obejmują należności dotyczące: podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2006, 2007 i 2008 oraz podatku od towarów i usług za IV kwartał i grudzień 2006 r. oraz poszczególne kwartały i wybrane miesiące 2007 r. i 2008r. Odpisy powyższych tytułów wykonawczych nr [...] zostały doręczone zobowiązanemu osobiście przez poborcę skarbowego w dniu [...] września 2012r., nr [...] i nr [...] w dniu [...] października 2012r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia, a nr [...] w dniu [...] listopada 2012r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia. P. z dnia [...] grudnia 2016r. zobowiązany wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych. Zdaniem zobowiązanego wszczęcie postępowania karnego skarbowego w dniu [...] grudnia 2012r. nie skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012r. sygn. akt P 30/11 zobowiązany zaznaczył, że skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa; tj. Dz.U. z 2017r. poz. 201 – dalej jako: "O.p."), wystąpiłby wówczas, jeżeli o postępowaniu tym zobowiązany zostałby poinformowany przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. W związku z faktem, iż taka czynność zawiadomienia ze strony organu podatkowego nie nastąpiła to zaległości podatkowe uległy przedawnieniu. Ponadto zobowiązany zauważył, że w zakresie egzekwowanych zobowiązań organ egzekucyjny nie zastosował skutecznych środków egzekucyjnych, o których został prawidłowo zawiadomiony. W związku z tym nie nastąpiła przerwa biegu terminu przedawnienia. Ponadto zobowiązany podniósł zarzut wadliwości przedmiotowych tytułów wykonawczych wskazując, że podstawę prawną tytułów wykonawczych i tego że zobowiązania są wymagalne i podlegają egzekucji mógł stanowić jedynie przepis art. 239b § 1 i § 2 O.p., którego w tytułach nie wskazano. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] lutego 2017r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań, w związku z zawiadomieniem zobowiązanego w dniu [...] grudnia 2012r. o wszczętym postępowaniu karnym skarbowym poprzez osobisty odbiór wezwania do stawienia się w charakterze podejrzanego. Wezwanie zawierało dokładne wskazanie, iż postępowanie karne skarbowe dotyczyło przedmiotowych zaległości podatkowych. W złożonym zażaleniu zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, umorzenie postępowania egzekucyjnego i stwierdzenie przedawnienia zobowiązań podatkowych. W uzasadnieniu podtrzymał argumenty wskazywane we wniosku z dnia [...] grudnia 2016r. Zdaniem strony dopiero skierowanie odrębnego pisma w trybie przepisów Ordynacji podatkowej, w którym podatnik jest informowany, że w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia statuuje skutki określone w art. 70 § 6 pkt 1. Ponadto skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż odebranie przez E. R. zawiadomień o zajęciach praw majątkowych, powoduje skuteczne powiadomienie o zastosowaniu środków egzekucyjnych i wywołuje skutki w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Wskazał, że takiej osoby nie zna i nie jest ona dorosłym domownikiem ani osoba upoważnioną do odbioru korespondencji. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Na wstępie organ przytoczył treść przepisu art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a." , z którego wynikają przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 70 § 1 o.p. najstarsze zobowiązania, które przypadały na rok 2007r. przedawniałyby się z końcem 2012r. najmłodsze z końcem 2014r. zdaniem organu odebranie przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2012r. wezwania do stawienia się w charakterze podejrzanego we wszczętej w dniu [...] grudnia 2012r. sprawie karnej skarbowej spowodowało zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 70 § 6 pkt 1 O.p. zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ zauważył, że w grudniu 2012r. nie obowiązywał bowiem jeszcze przepis art. 70 c O.p., zatem nie było podstawy prawnej do przesyłania w grudniu 2012r. odrębnego pisma informującego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Oznacza to, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. został zastosowany w zgodzie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ podatnik dowiedział się o postępowaniu i jego przedmiocie. Zawieszenie to trwało do [...] maja 2016r., tj. zakończenia postępowania karnego skarbowego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T.. Zawieszenie skutkuje tym, iż w sprawie nie doszło do przedawnienia egzekwowanych zobowiązań, zatem nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ za niezasadny uznał zarzut wadliwości tytułów wykonawczych wskazując, że podstawą egzekwowanych należności są decyzje, od których podatnik złożył odwołanie. Daty i numery tych orzeczeń zostały wpisane w odpowiednie pozycje. Odnośnie do zarzutu nieprawidłowego doręczenia środka egzekucyjnego w postaci zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia u pracodawcy oraz zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w [...]. organ podał, że zostały one przesłane na adres zobowiązanego T. [...], [...] Z. W.. Na potwierdzeniu odbioru tych korespondencji listonosz zaznaczył, że przesyłki doręczył pełnoletniemu domownikowi E. R. – kuzynce. Oznacza to, że o zastosowanych środkach egzekucyjnych zobowiązany został zawiadomiony w październiku i listopadzie 2012r., co zgodnie art. 70 § 4 O.p. spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia egzekwowanych należności i nie wystąpienie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci wygaśnięcia obowiązków. Odnosząc się do twierdzeń strony, że E. R. organ wskazał, że w postanowieniu doszło do pomyłki w zapisie nazwiska, które winno brzmieć Rutyna. W złożonej do tut. Sądu skardze zobowiązany wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie przedawnienia zobowiązań podatkowych, zarzucając naruszenie: - art. 70 § 1 O.p. poprzez egzekwowanie zobowiązań podatkowych, które uległy przedawnieniu; - art. 70 § 6 pkt 1 i pkt 6 O.p. poprzez niezawiadomienie jego osoby odrębnym pismem w trybie przepisów Ordynacji podatkowej o wszczęciu postępowania karnego skarbowego i tym samym przyjęcie błędnego założenia, iż wszczęcie tego postępowania spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia; - art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż doręczenie zawiadomień o zastosowanym środku egzekucyjnym osobie nie będącej dorosłym domownikiem wywołało skutki prawne określone art. 70 § 4 O.p.; - art. 70 § 4 O.p. poprzez przyjęcie, iż wystąpił skutek przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pomimo braku skutecznego zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym; - art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i nie podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu wygaśnięcia obowiązku wskutek jego przedawnienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ pominął bezpodstawnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, którego wytyczne Minister Finansów nakazał stosować organom podatkowym od października 2012r. wydając interpretację ogólną nr PK4/8012/239/AAN/12/1804 z dnia 2 października 2012r. w sprawie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organy zgodnie z art. 14a Ordynacji podatkowej muszą bezwzględnie przestrzegać wyrażonego w niej stanowiska Ministra Finansów o zawiadamianiu podatnika na podstawie art. 121 w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Aby wystąpiły zatem skutki tego zawieszenia nie wystarczy zawiadomienie skierowane w grudniu 2012r. w trybie przepisów Kodeksu karnego skarbowego. Zawiadomienie to wywołuje bowiem skutki jedynie na gruncie karnym skarbowym. Dopiero w trybie przepisów Ordynacji podatkowej odrębne pismo, w którym podatnik jest informowany, że w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, statuuje skutki określone art. 70 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. W kwestii powiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnych skarżący zarzuca, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego postanowienia nie przywołał żadnych dowodów, na których opiera swoje przeświadczenie, że E. R. posiada status dorosłego domownika. A tylko taki status pozwalałby na przyjęcie, iż skutecznie dokonano zawiadomienia zobowiązanego o zastosowanym środku egzekucyjnym. Organ odwoławczy nie przeprowadził także żadnej analizy prawnej w zakresie tej wątpliwości i nie wskazał żadnego przepisu prawa, który wskazuje, że E. R. jest dorosłym domownikiem. Podniósł także, że nie ma umocowania w przepisach prawa teza organu odwoławczego, iż skutek przerwania biegu terminu przedawnienia wywołuje również odebranie zawiadomienia o środku egzekucyjnym przez pracodawcę. Tylko skuteczne zawiadomienie podatnika wywołuje taki skutek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718) – dalej "p.p.s.a.". W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zakresie tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie w istocie sprowadza się do ustalenia, czy doszło zgodnie z art. 70 § 1 pkt 6 O.p. do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jak uważa organ, czy też – zgodnie z twierdzeniami skarżącego – przepis ten nie mógł mieć w sprawie zastosowania, co zaskutkowałoby przedawnieniem zobowiązań i w konsekwencji koniecznością umorzenia prowadzonego wobec strony postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego łub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W myśl art. 59 § 3 ustawy, w przypadkach o których mowa min. w § 1, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym - art. 59 § 5 ustawy. Z akt sprawy wynika, że terminy płatności należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi na skarżącego nr: [...], [...], [...], [...] oraz [...] przypadały w 2007r. - najstarsze zobowiązania i w 2009r. - najmłodsze zobowiązania. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to, że najstarsze zobowiązania przedawniałyby się z końcem 2012r., najmłodsze z kolei z końcem 2014r. Zgodnie natomiast z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązań podatkowych za kontrolowany okres), bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W tym miejscu zauważyć należy, że przepis ten został poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 (publ. OTK-A 2012/7/81) orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Nie znaczy to, że - zdaniem Trybunału Konstytucyjnego - postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe powinno być jawne dla podatnika, a w szczególności, że powinien on być zawiadamiany o wszczęciu postępowania in rem. Byłoby to sprzeczne z zasadą tajności tej fazy postępowania przygotowawczego, która ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady prawdy materialnej. Gdyby bowiem podatnik wiedział, że w dotyczącej go sprawie toczy się postępowanie karne skarbowe, mógłby podjąć działania utrudniające lub uniemożliwiające zebranie niezbędnego materiału dowodowego. Naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa nie polega więc na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Co więcej, organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią. Realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszania zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Należy podzielić stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego), w którym stwierdza się, że okolicznością decydującą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu, czy przesłuchanie go w takim charakterze, lecz okoliczność, że podatnikowi wiadomo, iż toczy się postępowanie karnoskarbowe (vide np. wyroki NSA z dnia: 23 października 2014r., sygn. akt I FSK 1546/14 i 30 października 2014r., sygn. akt I FSK 1505/13). W konsekwencji zawieszenie biegu terminu przedawnienia w analizowanym zakresie może nastąpić tylko w przypadku powiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, niezależnie od tego jaką czynnością procesową i w jakim postępowaniu to zawiadomienie nastąpi. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. skutek zawieszający bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może wywołać nie każde postępowanie karnoskarbowe, lecz jedynie takie, które ma związek z tym zobowiązaniem. Oczywiście, tak jak wskazał Trybunał w cytowanym wyroku, o ile podatnik o wszczęciu takiego postępowania dowie się przed upływem terminu przedawnienia (tak: NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2012r., sygn. akt I FSK 1303/12). Z samej bowiem treści art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wynika, że dla osiągnięcia przewidzianego w nim skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie jest wystarczające np. przedstawienie podatnikowi zarzutu w sprawie o podejrzenie popełniania jakiegokolwiek przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, lecz zarzut ten musi dotyczyć tego zobowiązania podatkowego, którego bieg terminu przedawnienia z art. 70 § 1 O.p. ma zostać zawieszony. Innymi słowy, art. 70 § 6 pkt 1 O.p. należy interpretować w ten sposób, że skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia występuje, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, kiedy podatnik powziął wiedzę o toczącym się postępowaniu i jego przedmiocie, którym musi być podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, którego bieg terminu ma zostać zawieszony. Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zatem niezbędne jest, aby akta sprawy zawierały dowody, które pozwolą na ustalenie, czy i kiedy zostało wszczęte postępowanie karnoskarbowe, kiedy podatnik powziął o nim wiedzę oraz czy postępowanie to toczyło się w przedmiocie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego związanego z niewykonaniem tego zobowiązania podatkowego, którego bieg terminu przedawnienia ma zostać zawieszony. Zauważenia wymaga, że w grudniu 2012r. nie obowiązywał jeszcze przepis art. 70 c O.p., który stanowi że organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Przepis ten wszedł w życie z dniem 15 października 2013r. na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2013r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz.U. z 2013r. poz.149). Do czasu wprowadzenia regulacji zawartej w art. 70 c Ordynacja podatkowa nie przewidywała procedury informowania podatnika o tym, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu i o przyczynach takiego stanu rzeczy. Niewątpliwie zatem do czasu tej nowelizacji Ordynacji podatkowej skutek zawieszenia biegu terminu zawieszenia zobowiązania podatkowego ze względu na brzmienie art. 70 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz wyrok TK z dnia 17 lipca 2012r., sygn. akt P 30/11, związany był wyłącznie z zawiadomieniem podatnika przed upływem terminu przedawnienia o wszczęciu postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe wiążące się z niewykonaniem tego zobowiązania. Pogląd ten potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowe, w którym przyjmuje się, że ówcześnie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej decydowało ustalenie, że podatnikowi wiadomo, że toczy się postępowanie karnoskarbowe (por. m.in. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015r., sygn. akt I FSK 2024/13, LEX nr 1656204, z dnia 16 października 2013r., sygn. akt I FSK 483/13, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne także w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie było zatem podstawy prawnej do przesyłania w grudniu 2012r. odrębnego pisma informującego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się postanowienie o wszczęciu śledztwa z dnia [...] grudnia 2012r., obejmujące nieprawidłowości dotyczące podatku od towarów i usług za okres od IV 2006 do II kw. 2008r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2006-2008 opisane szczegółowo w wymienionych w tym postanowieniu decyzjach organu podatkowego (k. 205-212 wg numeracji u dołu strony). Ponadto w aktach znajduje się również wezwanie wystosowane do skarżącego do osobistego stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie karnej o popełnienie szczegółowo wskazanych w nim przestępstw. Wezwanie to skarżący odebrał osobiście w dniu [...] grudnia 2012r. (k. 213). Trudno bowiem nie uznać, że podatnik otrzymując pismo, z którego wynika że jest osobą podejrzaną w sprawie karnej skarbowej o przestępstwo z konkretnego przepisu, nie dowiedział się z tego pisma (nie został poinformowany), że jest osobą podejrzaną i że wszczęto wobec niego postępowanie karnoskarbowe (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014r., sygn. akt I FSK 734/13, CBOSA). Zauważyć należy, co też uczynił organ w odpowiedzi na skargę, że w sprawie organ podatkowy nie zawiadomił skarżącego osobnym pismem o wystąpieniu zawieszenia biegu terminu przedawnienia na mocy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej przed upływem 2012r., o którym mowa w interpretacji Ministra Finansów z dnia [...] października 2012r. nr [...]. Uczynił to dopiero zawiadomieniem z dnia [...] października 2016r. Wyjaśnić należy, że w części III pkt 3 interpretacji Ministra Finansów zaznaczono, iż w przypadku gdy zaistniały okoliczności skutkujące, zgodnie z art. 70 § 2 - 7 Ordynacji podatkowej przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, zawiadomienie powinno nastąpić przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego obliczonego zgodnie z tymi przepisami. W niniejszej sprawie wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony bieg terminu przedawnienia został przerwany stosowanie art. treści art. 70 § 4 O.p. w październiku i listopadzie 2012r. Odpisy zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia u pracodawcy oraz zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w [...] zostały przesłane na adres zobowiązanego [...] [...], [...] [...] W.. Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących nieprawidłowości doręczenia tych dokumentów, albowiem fakt odebrania ich przez dorosłego domownika wynika z opisu zawartego przez listonosza na potwierdzeniach odbioru. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (por. postanowienie NSA z 25 maja 2016r. sygn. akt II FZ 289/16, z dnia 17 maja 2016r. II OZ 495/16). Przedmiotowe domniemanie może być obalone, ale to na skarżącym spoczywa ciężar przeprowadzenia dowodu, czego nie uczynił. Organ natomiast odpowiadając na ten zarzut w odpowiedzi na skargę przeprowadził analizę doręczeń pism do skarżącego, z której wynika, iż wcześniej skarżący nie kwestionował doręczeń dokonanych w taki sposób np. decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] września 2012r. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie doszło zarówno do przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanych obowiązków oraz zawieszenia jego biegu. Organ wbrew stanowisku skarżącego nie pominął ani nie uznał za nieistony cyt. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Słusznie natomiast uznał, że w rozpatrywanej sprawie wynikające z cyt. orzeczenia wyłączenie zakresu działania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nie ma zastosowania, ponieważ przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1 O.p. skarżący został poinformowany o powadzonym wobec niego postępowaniu w sprawie o przestępstwo. Oznacza to, że nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci wygaśnięcia zobowiązań podatkowych na skutek ich przedawnienia. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło