I SA/Sz 599/17

Dnia 23 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 5 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. I. K. i J. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 12 czerwca 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 5 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W złożonym piśmie Skarżący zawarli także wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2, § 2a i § 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., sądy administracyjne były uprawnione w tym czasie do orzekania w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. Jednakże w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658; dalej: "ustawa nowelizująca"), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, iż wskazane regulacje p.p.s.a., w tym art. 3 § 2 pkt 3, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, mają zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działalność, bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania są przedmiotem skargi (vide: R. Hauser, Komentarz do p.p.s.a., Wydawnictwo Beck 2015 r., wersja elektroniczna Legalis; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 1775/13, z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt I OZ 544/15 – te orzeczenia i następne są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarga Skarżących na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym wpłynęła do organu w dniu 14 czerwca 2017 r. (data z prezentaty Kolegium, k. 2 akt sądowych). Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne zostało zatem zainicjowane pod rządami obecnie obowiązujących przepisów, zgodnie z którymi sąd administracyjny nie posiada już kompetencji do rozpoznania skargi Skarżących (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1544/16). To zaś oznacza, że złożona skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na marginesie niniejszych rozważań zaznaczyć należy, że bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu pozostać musi zawarte w kwestionowanym postanowieniu błędne pouczenie o możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego oraz fakt, że Skarżący zastosowali się do tego pouczenia. Katalog aktów prawnych podlegających zaskarżeniu wynika bowiem wprost z przepisów ustawy p.p.s.a. Jednocześnie wskazania wymaga, że ograniczenie kognicji sądów administracyjnych, na mocy ustawy nowelizującej, w zakresie objętym art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie wpływa w istotny sposób na ochronę praw strony w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ w dalszym ciągu ma ona możliwość zaskarżania postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2015, s. 61). W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi. Rozstrzygnięcie w tym zakresie Sąd zawarł w pkt. 1 sentencji. Jednocześnie w pkt. 2 sentencji, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu wniosku Skarżących o przyznanie im prawa pomocy. Jak bowiem stanowi art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, m.in. gdy są podstawy do odrzucenia skargi przewidziane w art. 58 § 1 p.p.s.a. (vide np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14). W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że zaistniała podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która - w myśl art. 247 p.p.s.a. - wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Sąd odstąpił przy tym od przesłania stronie skarżącej urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk "PPF"), ze względu na bezcelowość tej czynności.