II GZ 202/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2085/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy ze środków unijnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi. P. B. w dniu [...] czerwca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy ze środków unijnych. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. P. B. (dalej: skarżący) uzasadniając wniosek podniósł, że od 16 czerwca 2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu ostrej infekcji bakteryjnej. W związku z zaostrzeniem objawów choroby w dniu 18 czerwca w godzinach późnowieczornych ponownie udał się do lekarza w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Zły stan zdrowia skarżącego w dniu 17 czerwca 2016 r. uniemożliwił mu udanie się późnym wieczorem do otwartej całodobowo placówki pocztowej. Z tego względu w dniu 17 czerwca 2016 r. próbował złożyć skargę za pośrednictwem systemu ePUAP. Niestety, w nocy z 17 na 18 czerwca 2016 r. system ePUAP działał w sposób nieprawidłowy. Do wniosku skarżący załączył kopie dwóch zwolnień lekarskich (k. [...] akt sądowych) oraz wydruki maili dotyczące zgłoszenia awarii w systemie ePUAP (k. [...]–[...] akt sądowych). Zarządzeniem z dnia [...] października 2016 r. wezwano skarżącego do udzielenia informacji w terminie 7 dni, czy rozpatrzone zostało jego zgłoszenie z dnia 18 czerwca 2016 r. dotyczące funkcjonowania platformy ePUAP w dniu 17 czerwca 2016 r. zarejestrowane jako Incydent o nr [...]. W odpowiedzi na wezwanie skarżący poinformował, że w dniu 30 czerwca 2016 r. od zespołu serwisowego platformy ePUAP otrzymał wiadomość, iż w kwestii doręczenia skargi najlepiej zwrócić się do adresata. Pomimo wysłania kolejnego maila z zapytaniem, czy problem jaki go spotkał miał charakter jednostkowy, czy też była to awaria systemu, zgłoszenie zostało zamknięte. Skarżący przesłał wydruki tej korespondencji mailowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2085/16, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał - zgodnie z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - że bez swojej winy uchybił terminowi do złożenia skargi. W ocenie WSA istniały uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności dokumentu mającego dowodzić złego stanu zdrowia skarżącego. W zaświadczeniu lekarskim potwierdzającym niezdolność do pracy w okresie od 16 do 21 czerwca (a więc obejmującym ostatni dzień na wniesienie skargi), w miejscu gdzie należy wpisać datę jego wystawienia, cyfry odnoszącego się do dnia, tj. 1 i 2 "nakładają się na siebie". Trudno zatem stwierdzić, czy zostało ono wydane w dniu 16 czy 26 czerwca 2016 r. Również niewiarygodne dla Sądu było twierdzenie skarżącego, że przez chorobę nie mógł wysłać skargi w dniu 17 czerwca br., skoro w tym samym dniu choroba nie przeszkodziła mu jej sporządzić, co niewątpliwie wymaga wykonania określonej pracy i wysiłku intelektualnego. Za niezrozumiałe uznał również WSA zazębianie się dni niezdolności skarżącego do pracy wskazanych w przedłożonych zaświadczeniach lekarskich. Jedno z nich stwierdza tę niezdolność w dniach 16-21 czerwca br., natomiast drugie w dniach 18-24 czerwca. Ponadto zdaniem WSA przedstawione przez skarżącego wydruki korespondencji mailowej z zespołem serwisowym platformy ePUAP - nie potwierdzały awarii systemu w dniu 17 czerwca 2016 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie zarzucając sądowi I instancji naruszenie art. 86 § 1 w zw. z 177 § 1 p.p.s.a. Wskazał między innymi, że wątpliwości co do daty zwolnienia lekarskiego obejmującego okres od 16 czerwca do 21 czerwca 2016 r. są nieuzasadnione, bowiem nie mogło ono zostać wystawione w dniu 26 czerwca, który to dzień w 2016 r. - nie wypadał w dzień roboczy, gdyż przychodnia [...] do której udał się skarżący nie jest czynna w niedzielę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi bowiem istniały uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności zwolnień lekarskich przedstawionych przez skarżącego oraz nie udowodnił on awarii systemu ePUAP. Stosownie do przepisów p.p.s.a. strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że skarżący danej przeszkody nie był w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 104/15). Jednocześnie należy zaznaczyć, że bez znaczenia przy ocenie spełnienia przesłanek przywrócenia terminu pozostaje fakt, że objawy chorobowe skarżącego wystąpiły dopiero ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi. Wystarczy bowiem, że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie tej czynności. W związku z powyższym należy zauważyć, że skoro skarżący przedstawił zwolnienia lekarskie, które obejmowały ostatni dzień terminu do wniesienia skargi nie można przypisać mu winy w uchybieniu terminu. Na marginesie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że nie można poczytać za zawinione zwlekanie przez stronę z dokonaniem czynności procesowej do ostatniego dnia terminu. Jeśli zdarzenie uniemożliwiające dochowanie terminu nastąpiło w ostatnim dniu biegu terminu, musi być uznane za okoliczność usprawiedliwiającą przywrócenie terminu i nie można czynić stronie zarzutu, że mogła czy powinna była czynności tej dokonać wcześniej (zob. postanowienia NSA z dnia: 27 lipca 2010 r., sygn. akt II GZ 176/10; 26 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 178/09). Nie można bowiem z góry zakładać, iż podmiot, który planuje dokonać czynności w ostatnim dniu terminu cechuje brak staranności w działaniu czy też, że można mu przypisać jakiekolwiek zaniedbanie (postanowienie NSA z dnia 2 listopada 2010 r., I FZ 341/10). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 86 § 1 i 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.