III SA/Wr 315/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-24

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Katarzyna Borońska, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił formalnie wniosek o dofinansowanie projektu, nieuwzględniając protestu wnioskodawcy, który zarzucił naruszenie przepisów prawa i regulaminu konkursu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu przeprowadzona przez Instytucję Zarządzającą (IZ) była zgodna z prawem. Wnioskodawca ponosi wyłączną odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie wniosku i dochowanie należytej staranności, w tym weryfikację jego treści i zgodności z regulaminem konkursu. Błędy we wniosku, takie jak nieprawidłowe wskaźniki czy kwalifikowalność VAT, nie mogły być uznane za oczywiste omyłki podlegające uzupełnieniu na etapie protestu, gdyż wpływały na treść i rozumienie wniosku. Przedłożenie nowych dokumentów na etapie protestu lub postępowania sądowego nie jest dopuszczalne, ponieważ ocenie podlega stan faktyczny istniejący w momencie składania wniosku.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył protest przeciwko negatywnemu wynikowi oceny formalnej projektu ubiegającego się o dofinansowanie. Instytucja Zarządzająca (IZ) nie uwzględniła protestu, wskazując na niespełnienie obligatoryjnych kryteriów oceny formalnej, takich jak poprawność wypełnienia wniosku, kwalifikowalność wydatków, zakres rzeczowy i finansowy oraz studium wykonalności. Wnioskodawca w skardze zarzucił naruszenie przepisów ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności oraz regulaminu konkursu, domagając się ponownego rozpatrzenia projektu. Sąd oddalił skargę, uznając ocenę IZ za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi R. D. na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu oddala skargę. Działając na podstawie art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Oz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 i art. 55 pkt 1, art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz.217, ze zm., dalej jako: u.p.s.f.), po analizie protestu R. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej jako: wnioskodawca, skarżący), od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu nr [...] (dalej jako: projekt), pod nazwą "[...]" - Zarząd Województwa D. jako Instytucja Zarządzająca (dalej jako: IZ) Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D. na lata 2014-2020 nie uwzględnił tego protestu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia IZ wskazała, że pismem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], poinformowała wnioskodawcę o negatywnym wyniku oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu z powodu niespełnienia obligatoryjnych kryteriów ogólnych oceny formalnej zawartych w zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD "Kryteriach wyboru operacji finansowych w ramach Regulaminu Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020", to jest kryteriów: 1) "Poprawność wypełnienia złożonego wniosku" 2) "Kwalifikowalność wydatków w ramach wydatków". W odpowiedzi na wynik oceny wnioskodawca wniósł protest w zakresie kryteriów formalnych nr 1, 3, 4. Odpowiadając na protest Instytucja Zarządzająca wskazała, że nie znalazła podstaw do uznania argumentów wnioskodawcy w następującym zakresie: 1. Co do kryterium "Poprawności wypełniania złożonego wniosku" IZ podniosła, że w poprawionej wersji wniosku o dofinansowanie wnioskodawca wprowadził zmianę roku osiągnięcia wartości docelowej wskaźników produktu "Liczba wspartych podmiotów leczniczych" i "Nakłady inwestycyjne na zakup aparatury medycznej" z 2018 r. na 2019 r., o którą to zmianę nie był proszony przez IZ. Nie poinformował również o tym fakcie IZ. Tymczasem wskaźniki produktu muszą zostać osiągnięte do momentu zakończenia rzeczowej realizacji projektu, to jest do dnia [...] listopada 2018 r. Ponadto IZ wskazała, że nie podzieliła stanowiska wnioskodawcy, że błąd ten był związany z wadliwym funkcjonowaniem Generatora Wniosku. Wyjaśniła, że wnioskodawca jest odpowiedzialny za całokształt i treść składanego wniosku o dofinansowanie. Zwłaszcza, że wnioskodawca w toku postępowania nie zgłaszał problemów z Generatorem ani nie wystąpił do IZ o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku. Dalej IZ wskazała, że wnioskodawca miał możliwość próbnego wydruku wniosku i weryfikacji jego treści. Stąd uznać należało, że wnioskodawca nie dochował należytej staranności i nie sprawdził dokumentacji w niezbędnym zakresie przed jej przedłożeniem w siedzibie IZ RPO WD. 2. W kwestii "Zakresu rzeczowego" wniosku, IZ podniosła, że wnioskodawca w toku postępowania konkursowego został poinformowany o dwóch uchybieniach. Mianowicie w przypadku Zadania nr 1 zwróciła wnioskodawcy uwagę, że z wydatków kwalifikowanych w ramach wsparcia Podstawowej Opieki Zdrowotnej i Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej powinien wyłączyć wydatki na sprzęt medyczny i prace remontowe, związane z prowadzeniem działalności rehabilitacyjnej (kinezyterapii, hydroterapii i fizykoterapii). IZ wyjaśniła, że wydatki te należało wyłączyć stosunkiem proporcji powierzchni użytkowej pomieszczeń, w których będą świadczone wymienione usługi do całości powierzchni użytkowych poszczególnych budynków. Podobnie w przypadku Zadania nr 2, zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu, za wydatki niekwalifikowane należało uznać wydatki (sprzęt medyczny oraz prace remontowe) związane z prowadzeniem działalności stomatologicznej. Wydatki te powinny zatem zostać wyłączone na tej samej zasadzie. W każdym przypadku do wniosku należało również dołączyć metodologię wyliczenia wskazanych proporcji. IZ podniosła, że wnioskodawca zastosował się do powyższych uwag jedynie częściowo, poprzez usunięcie z dokumentacji informacji na temat niekwalifikowalnych pomieszczeń, nie zmieniając jednak przy tym budżetu projektu i nie dołączając metodologii wyliczeń wyżej wskazanych proporcji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę w proteście IZ stwierdziła, że nie podzieliła zapatrywania strony jakoby działalność niekwalifikowalna miała być prowadzona w części budynków nie objętych projektem i przebudową. Już bowiem z przedłożonego przez skarżącego wraz z wnioskiem o dofinasowanie projektu budowlanego wynikało, że działalność rehabilitacyjna zlokalizowana będzie jednak na objętym wnioskiem o dofinansowanie pierwszym piętrze. Stąd wnioskodawca powinien był zmniejszyć wydatki kwalifikowane i przedstawić metodologię wyliczenia. Nie załączył również zaktualizowanego projektu budowlanego oraz kosztorysu inwestorskiego. IZ podkreśliła zaś, że zapis zawarty we wniosku o dofinasowanie musi być zgodny z załączonymi do niego dokumentami i nie mogą się wzajemnie wykluczać. IZ RPO WD dokonuje oceny wniosku na podstawie przedłożonej dokumentacji aplikacyjnej a nie domysłów czy przypuszczeń. Co prawda do protestu z dnia [...] lutego 2017 r. wnioskodawca załączył ostatecznie zaktualizowany projekt budowlany, ale wszelkie zmiany powinny zostać wykazane przez wnioskodawcę najpóźniej na etapie korekty wniosku o dofinasowanie. W trakcie procedury odwoławczej wnioskodawca nie ma możliwości przedstawienia nowych informacji, innych niż te, które zostały przez niego zaprezentowane. Ocenie podlega bowiem stan faktyczny istniejący w momencie oceny wniosku o dofinansowanie. IZ PRO WD rozpoznając protest od negatywnej oceny weryfikuje jedynie prawidłowość oceny samego wniosku. Nie ma zatem podstaw prawnych do poprawiania czy uzupełniania samego wniosku. Zwłaszcza, że art. 37 ust. 1 u.p.s.f. nakłada na IZ RPO obowiązek stosowania zasady równego dostępu do pomocy przychodzącej z funduszy strukturalnych oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. IZ wskazała również, że wnioskodawca, pomimo sformułowania pytania w tym zakresie, nie wyjaśnił czy poniósł wydatki na przygotowanie wniosku o dofinansowanie. Wątpliwość ta miała o tyle istotne znaczenie, że koszty te nie stanowią kosztu kwalifikowanego. Wnioskodawca natomiast ani nie udzielił stosownej odpowiedzi, ani nadesłane przez niego dokumenty nie pozwalają na jednoznaczną odpowiedź w tym zakresie. 3. Odnosząc się do kryterium "Zakres finansowy" IZ wskazał, że wniosek o dofinansowanie został negatywnie oceniony między innymi poprzez brak oświadczenia o kwalifikowalności VAT. W każdym przypadku (kwalifikowalności VAT lub braku kwalifikowalności) informacja o VAT powinna znaleźć odzwierciedlenie w odpowiednim wierszu tabeli: "Budżet projektu z uwzględnieniem kwot podatku VAT". W proteście wnioskodawca podniósł, że opisany wyżej błąd wynikał z wadliwego działania Generatora Wniosków. IZ powtórzyła argumentację podniesioną przy ocenie kryterium "Poprawności wypełniania złożonego wniosku". 4. W kwestii uchybienia kryterium "Studium Wykonalności/Opis istniejącego systemu/przedsięwzięcia" IZ wskazała, że wnioskodawca został poinformowany o tym, że koszty parkingów nie stanowią kosztów kwalifikowanych. Wnioskodawca usunął o nich zapisy z projektu jednak nie poinformował IZ RPO WD o wpływie tych działań na ogólny koszt inwestycji. Wyjaśnienia wnioskodawcy w proteście, że koszty parkingów nie były mu znane i nie zostały uwzględnione ostatecznie we wniosku dowodzi, w ocenie IZ, że cały wniosek jest niespójny i zawiera błędy. Dla IZ informacja ze strony wnioskodawcy, że projektuje miejsca postojowe była równoznaczna temu, że koszty tych miejsc zostały uwzględnione w wartości planowanego przedsięwzięcia. Ponadto wnioskodawca nie odniósł się do wątpliwości IZ w tym zakresie. 5. Wreszcie IZ odniosła się do problemu załączników do wniosku, wskazując, że wnioskodawca nie przedłożył umowy z [...]. Co więcej, analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji doprowadziła IZ do wniosku, że treść oświadczenia wnioskodawcy o świadczeniu usług medycznych objętych w pełni kontaktem z [...], budziła uzasadnione wątpliwości. Zwłaszcza, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. wnioskodawca wskazał, że ma zawieszoną działalność w zakresie prowadzenia Podstawowej Opieki Zdrowotnej. W takim zaś wypadku, zgodnie z Regulaminem konkursu, miał obowiązek przedłożyć oświadczenie, że zobowiązuje się on świadczyć usługi w adekwatnym dla projektu zakresie najpóźniej w kolejnym okresie kontraktowania usług medycznych. Zapisy we wniosku nie mogą w tym zakresie zastąpić wymaganego Regulaminem Oświadczenia. 6. Końcowo IZ wyjaśniła, że w przypadku kryterium "Kwalifikowalność wydatków w ramach projektu" wnioskodawca został pouczony o tym, że wydatki na działalność rehabilitacyjną, kinezyterapię, hydroterapię, fizykoterapię oraz stomatologię należało wyłączyć z kosztów kwalifikowanych. Mimo to w skorygowanym wniosku wnioskodawca pozostawił te same wartości, informując, że była to omyłka pisarska nie mająca odzwierciedlenia w projekcie budowlanym. Jednakże w toku postępowania konkursowego zabrakło informacji, wskazującej czy zakwestionowane pomieszczenia (działalność mająca być prowadzona w tych pomieszczeniach) wpłynie na zmianę budżetu projektu. W skardze wnioskodawca sformułował szereg zarzutów o naruszeniu: 1) art. 37 ust 1 u.p.s.f. w związku z punktem 16 i 22 Regulaminu Konkursu dla naboru nr [...] dla Osi priorytetowej 6 Infrastruktura spójności społecznej, Działanie 6.2 Inwestycje w infrastrukturę zdrowotną - konkursy horyzontalne (POZ i AOS - opieka koordynowana), w którym mowa, że IZ RPO WD, "rozpatruje protest - weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów wyboru projektów oraz zarzutów podniesionych przez Wnioskodawcę" oraz że "IZ RPO WD, w wyniku analizy i rozpatrzenia środka odwoławczego, uwzględnia albo nie uwzględnia protest, pisemnie informując o tym Wnioskodawcę". 2) punktów 16 i 22 Regulaminu Konkursu. Wskazując na powyższe, wnioskodawca wystąpił o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o jednoczesne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. W konsekwencji zaś o skierowanie projektu do ponownej oceny formalnej i merytorycznej. W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, co do naruszenia wskazanego w punkcie 1), że polegało ono na niedostrzeżeniu przez IZ naruszenia prawidłowości oceny projektu przez Wydział Wdrażania EFRR, w zakresie Kryterium formalnego specyficznego nr 1. pod nazwą: "Udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie lub w związku z zakresem objętym wsparciem, w ramach Kryteriów wyboru projektów zatwierdzonych przez KM RPO WD 2014-2020 w dniu [...] marca 2016 r. (Uchwała nr [...] KM RPO WD) obowiązujących w naborze [...]. We wspomnianym kryterium mowa jest bowiem o tym, że, w przypadku poszerzenia działalności podmiotu wykonującego działalność leczniczą, wymagane będzie zobowiązanie do świadczenia usług najpóźniej w kolejnym okresie kontraktowania usług przez [...] po zakończeniu realizacji projektu w ramach kontraktu (ze środków publicznych) a w przypadku jego braku ze środków własnych (nieodpłatnie) lub poprzez ich kontraktację w drodze umowy podpisanej z innym podmiotem posiadającym w danym okresie kontrakt z [...].", zaś zgodnie z punktem 5. Regulaminu Konkursu dla naboru nr [...] "W takim przypadku wnioskodawca zobowiązany jest załączyć do dokumentacji projektowej stosowne oświadczenie.", którego zakres i forma w żaden sposób nie zostały określone ani w wymienionym Regulaminie, Kryteriach wyboru ani też w żadnym z dokumentów wskazanych w Ogłoszeniu o konkursie w ramach działanie 6.2 Inwestycje w infrastrukturę zdrowotną - konkursy horyzontalne (POZ I AOS - opieka koordynowana). W rozstrzygnięciu protestu IZ nie odniosła się merytorycznie do wyjaśnień i przedłożonych dowodów uznając bezpodstawnie, że na etapie rozstrzygania protestów nie ma możliwości badania nowych dowodów i pominął faktu, że te wyjaśnienia i dowody nie powodują istotnej a wręcz żadnej modyfikacji wniosku pierwotnego. Natomiast w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. wprost oświadczył, że "usługi realizowane w ramach budynku "A" i "B" będą finansowane wyłącznie ze środków [...] - nie będzie tam usług odpłatnych" oraz że "świadczone usługi medyczne będą objęte w 100% kontraktem z [...] / publicznym płatnikiem finansującym świadczenia zdrowotne udzielane ubezpieczonym". Mocno zaakcentował również deklarację dochowania należytej staranności w celu zapewnienia, że świadczenia udzielane w zmodernizowanych i rozbudowanych obiektach będą w całości finansowane ze środków publicznych - właściwych kontraktów na Podstawową Opiekę Zdrowotną i Ambulatoryjną Opiekę Specjalistyczną. Z kolei w kwestii naruszenia określonego w pkt 2), to jest naruszenia punktów 16 i 22 Regulaminu Konkursu przez IZ wnioskodawca wyjaśnił, że: a) w zakresie rozpatrzenia prawidłowości oceny przez Wydział Wdrażania EFRR Kryterium oceny formalnej: nr 1 ". Poprawność wypełnienia złożonego wniosku". IZ nie rozpatrzyła argumentu, że niektóre stwierdzone błędy wniosku były związane z nienależnym funkcjonowaniem Generatora Wniosków Aplikacyjnych SNOW w dniach [...] stycznia 2017 r. do [...] stycznia 2017 r. Wnioskodawca dopełnił jednak wymagalnej staranności poprzez skontaktowanie się telefoniczne z pracownikami Wydziału Wdrażania EFRR Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. odpowiedzialnymi za ocenę danego projektu. Ponadto, zgodnie z pismem z Wydziału Wdrażania EFRR UMWD z dnia [...] grudnia 2016 r. wnioskodawca był poproszony jedynie o korektę wartości wskaźników, a nie roku osiągnięcia wartości docelowej, w związku z tym nie sprawdzał w dniu [...] stycznia 2017 r. po raz kolejny czy wpisany rok osiągnięcia wartości docelowej dla wskaźników produktu jest poprawny, gdyż był poprawny w pierwotnej wersji wniosku. b) w zakresie rozpatrzenia prawidłowości oceny przez Wydział Wdrażania EFRR Kryterium oceny formalnej: nr 1 ". Poprawność wypełnienia złożonego wniosku" - Pkt D3. Zakres rzeczowy oraz Kryterium "Kwalifikowalność wydatków w ramach projektu" IZ nie uwzględniła protestu, argumentów i zarzutów wnioskodawcy, który w odpowiedzi na stosowne wezwanie usunął w całym opisie we wniosku i w Studium Wykonalności zapisy odnoszące się do niekwalifikowalnych rodzajów działalności medycznej, których nie planował do realizacji w ramach przedmiotowego projektu, tym bardziej, że działalność w tym zakresie była planowana na istniejącym parterze obiektu "A", w pełni już wykorzystywanym w ramach własnych nakładów. Nie wchodził zatem w zakres przedmiotowego projektu. Wnioskodawca podniósł również, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. wskazał, że takiej niekwalifikowalnej działalności nie zamierza prowadzić w pomieszczeniach obiektu będących przedmiotem planowanego projektu, a nazwy pomieszczeń i funkcji odnoszące się do tych działalności niekwalifikowanych (na pozostałych poziomach niż parter) były wpisane omyłkowo i nie obniżyły one kwalifikowanych nakładów na prace budowlane, co miało znaleźć potwierdzenie w załączonym do pierwotnej dokumentacji aplikacyjnej z dnia [...] czerwca 2016 r. Programem Funkcjonalno-Użytkowym, który wyraźnie systematyzował przeznaczenie wszystkich funkcji i przeznaczenia budynków "A" i "B" c) w zakresie rozpatrzenia prawidłowości oceny przez Wydział Wdrażania EFRR Kryterium oceny formalnej: nr 1 ". Poprawność wypełnienia złożonego wniosku" - IZ nie uwzględniła protestu i w wyjaśnień wnioskodawcy, który wyraźnie wskazał, że Zadanie 8 we Wniosku Aplikacyjnym odnosiło się wyłącznie do opracowania Studium Wykonalności, a nie Wniosku Aplikacyjnego - bowiem w opisie zadania nie ma takiego zapisu, ani też rzeczywista wypłata dokonana na rzecz wykonawcy zadania nie objęła wypełniania wniosku aplikacyjnego. Sam wniosek był wykonany bez kosztowo, co było oczywiste i dlatego okoliczność ta nie została podniesiona w piśmie dotyczącym uzupełnień z dnia [...] stycznia 2017 r. d) w zakresie rozpatrzenia prawidłowości oceny przez Wydział Wdrażania EFRR Kryterium oceny formalnej: nr 1 - Pkt D4 Zakres Finansowy Zarząd Województwa D. nie uwzględnił protestu i jasnej argumentacji Wnioskodawcy, popartej dowodami, związanej z faktem błędów generatora Wniosku Aplikacyjnego SNOW oraz nie uwzględnił faktu, że treść wniosku jest tu sprzeczna wewnętrznie; e) w zakresie oceny prawidłowości oceny Studium Wykonalności / Opisu istniejącego systemu/ przedsięwzięcia IZ nie uwzględniła protestu, że wydatki na budowę i modernizację parkingów, dróg dojazdowych i wewnętrznych nie były planowane w ramach projektu. Stąd nie zostały zawarte w kosztorysie inwestorskim wskazującym wysokość wydatków kwalifikowanych tego projektu. Jak stwierdził wnioskodawca, wskazał on wprost w proteście, koszty te nie były i nie są planowane w ramach tego projektu, a koszty odnoszące się do tych wydatków nie były zawarte w kosztorysie inwestorskim wskazującym wysokość wydatków kwalifikowanych tego projektu w zakresie nakładów budowlanych. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. wnioskodawca podniósł zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 i art. 41 ust. 1 pkt 12 u.p.s.f. w związku z punktem 14 i 16 regulaminu konkursu poprzez brak ponownego wezwania do uzupełnienia błędów formalnych wniosku u wydanie negatywnej oceny wniosku. W odpowiedzi na skargę, IZ podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie zaś art. 61 ust. 1 u.p.s.f. w przypadku nieuwzględnienia protestu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Dalej należy zauważyć, że stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 2 ustawy ustrojowej. Do kryterium legalności nawiązuje również w art. 61 ust. 8 pkt 1 u.p.s.f., skoro przepis ten nakazuje uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub – pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 u.p.s.f. Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku przedstawionego przez wnioskodawcę przeprowadzona została w sposób, który nie narusza prawa, w związku z czym nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia skargi. I tak wskazać należy, że ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 określa ogólne reguły postępowania dotyczące wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s.f. właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wszystkim wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W myśl z kolei art. 37 ust. 2 u.p.s.f. projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006). Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym - art. 38 ust. 1 u.p.s.f. W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektów w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 u.p.s.f.). Zgodnie zaś z art. 39 ust. 2 u.p.s.f. konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów: 1) uzyskały wymaganą liczbę punktów albo 2) uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1. Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 u.p.s.f.), który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.p.s.f.). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zasadniczy spór w sprawie dotyczył prawidłowości przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą oceny formalnej wniosku wnioskodawcy w zakresie spełniania przez tenże wniosek kryteriów oceny formalnej określonych w zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD "Kryteriach wyboru operacji finansowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020" Zdaniem organu, wniosek nie spełniał kryterium oceny formalnej – "Poprawność wypełnienia złożonego wniosku". W ramach tego kryterium weryfikowane jest, czy wszystkie pola we wniosku o dofinansowanie zostały wypełnione zgodnie z instrukcją wypełnienia wniosku o dofinansowanie oraz treścią regulaminu danego konkursu oraz czy załączniki do wniosku są aktualne i zostały wypełnione poprawnie. Jest to kryterium obligatoryjne, jego niespełnienie oznacza odrzucenie wniosku. Jednocześnie kryteria przewidują możliwość jednorazowej korekty wniosku (co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że sam fakt nieprawidłowości w tym zakresie – wskaźników kluczowych oraz kwalifikowalność VAT - nie jest przez strony kwestionowany. Diametralnie natomiast różni się ocena przyczyn ich powstania. W ocenie Sądu należy jednak podzielić stanowisko IZ, że jedynym podmiotem odpowiedzialnym za prawidłowe wypełnienie wniosku aplikacyjnego był sam wnioskodawca. Przede wszystkim dlatego, że miał on możliwość zapoznania się z Regulaminem konkursu i kryteriami oceny wniosku. Powinien zatem znać wymogi formalne stawiane wnioskowi, w tym w zakresie wnoszenia wniosku do IZ RPO. Stąd też powinien dochować należytej staranności przy formułowaniu treści wniosku. Zwłaszcza, że zgodnie z Regulaminem konkursu (pkt 15 Regulaminu) wnioski składało się dwutorowo – za pośrednictwem generatora wniosków oraz w formie papierowej, będącej wydrukiem z generatora wniosków. Procedura ta dotyczyła także uzupełniania i poprawiania wniosków na wezwanie IZ. Była zatem możliwość weryfikacji zgodności wydruku papierowego wniosku z jego wersją elektroniczną. Skarżący, jak wynika wprost z jego pism procesowych, z tej okazji nie skorzystał. Nie wskazał także żadnych okoliczności, z powodu których weryfikacji takiej nie mógł bądź nie zdążył przeprowadzić. W tej sytuacji skarżący nie może również przerzucić odpowiedzialności za wadliwie sporządzony wniosek na nieprawidłowo funkcjonujący system informatyczny. Przede wszystkim dlatego, że w wyznaczonym terminie do uzupełnienia wniosku złożył mimo wszystko stosowne uzupełnienie za pośrednictwem systemu (a także w formie pisemnej). Również wówczas powinien przedmiotowe uzupełnienie zweryfikować i to w pełnym zakresie składanego wniosku. Z kolei przedstawione do skargi bilingi stanowią potwierdzenie jedynie daty i ilości rozmów z IZ, natomiast nie dowodzą ich treści. W tym miejscu wyjaśnić należy, że wymóg należytej staranności stanowi obiektywny miernik staranności, odnoszący się do przeciętnej osoby biorącej udział w konkursach o dofinansowanie. Jest on niewątpliwie wyższy od należytej staranności cechującą przeciętny podmiot, ale jest to związane z faktem, że o dofinansowanie ze środków z Unii Europejskiej ubiegają się osoby zainteresowane. Co więcej, jak zostało to już wskazane, wnioskodawcom powinien być znany zarówno Regulamin konkursu jak i kryteria wyboru wniosków. Stąd również i w tym zakresie uzasadnione jest oczekiwanie od osób występujących o dofinansowanie staranności o zaostrzonych kryteriach. Zdaniem zaś Sądu osoba spełniająca wskazane wyżej wymogi powinna między innymi weryfikować staranność wypełnienia wniosku, jego zgodność i prawidłowość, na każdym etapie postępowania. Powyższy pogląd, znajduje swoje uzasadnienie w orzecznictwie, w którym podkreśla się, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11), a strona przystępując do konkursu winna zapoznać się z jego zasadami, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich zainteresowanych w jednakowy sposób (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4720/15). Stąd popełniony przez wnioskodawcę błąd co do roku osiągnięcia wartości docelowej wskaźników nie może stanowić przesłanki do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, gdyż skutki braku dochowania wymaganej i oczekiwanej w niniejszej sprawie staranności obciążają podmiot ubiegający się o dofinansowanie i w ramach przyjętych standardów nie podlegają sanowaniu przez organ. Podobnie należy ocenić uchybienia wniosku w zakresie kwalifikowalność VAT. Co więcej w pkt. 30 Regulaminu wyraźnie wskazano wymogi związane z kwalifikowalnością tego podatku. Wprost znajduje się tam zapis, że VAT może być uznany za kwalifikowalny jedynie wówczas, gdyby wnioskodawca nie miał prawnej możliwości uzyskania zwrotu podatku. Tymczasem wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie świadczenia między innymi usług zdrowotnych. Nie ma zatem podstaw, by uznać, że podatku nie mógł odliczyć na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), zwłaszcza, że prawo do odliczenia podatku naliczonego stanowi element konstrukcyjny tego podatku (art. 89 ust. 1 i inne ustawy). Mimo to nie dokonał odpowiednich adnotacji w treści wniosku. Nie zasługuje w tym kontekście na uwzględnienie podniesiony zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 i 2 u.p.s.f., przejawiający się w zaniechaniu wezwania wnioskodawcy do usunięcia oczywistej omyłki wniosku. Analiza treści powołanej regulacji prowadzi do wniosku, że uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Braków w zakresie kwalifikowalności VAT i wskaźników kluczowych nie można uznać za braki formalne podlegające uzupełnieniu, czy za uznać za oczywiste omyłki pisarskie; wpływają one bowiem na treść i rozumienie wniosku. Elementy te wnioskodawca powinien weryfikować na każdym etapie postępowania konkursowego. W zakresie przedmiotu konkursu i kwalifikowalności planowanych wydatków należy wskazać, że pkt 4 Regulaminu wskazano, że dofinansowane będzie wsparcie dla działalności POZ i AOS w zakresie świadczeń gwarantowanych wskazanych przez Ministra Zdrowia. Dofinansowaniu nie będą natomiast podlegać: działalność odpłatna (prowadzona przez wnioskodawcę w zakresie stomatologii i szeroko rozumiana rehabilitacja). Wreszcie odpłatności nie będą podlegać wydatki na budowę czy modernizację parkingów i dróg dojazdowych. Z akt sprawy wynika, że IZ zwracała się do wnioskodawcy o wyjaśnienia w zakresie wartości projektu i czy obejmuje ona budowę infrastruktury dla samochodów. Zgodzić się należy z Instytucją, że wobec braku odpowiedzi w tym zakresie, oceniający zasadnie przyjęli, że projekt nadal obejmuje te koszty. Wnioskodawca usunął bowiem zapisy o dodatkowych miejscach parkingowych pozostawiając jednak wartość projektu w tej samej kwocie. Koszty te stanowią zaś, jak zostało to już wskazane koszty niekwalifikowane (nie podlegające dofinansowaniu). Zasadnie zatem IZ uznała wniosek w tym zakresie za wadliwy, skoro na jego podstawie nie było możliwe ustalenie czy środki unijne zostaną w razie przyznania środków przeznaczone zgodnie z założeniami konkursu. Ponadto w tym miejscu należy wskazać, że niezależnie od sankcji budżetowych określonych w art. 207 ustawy o finansach publicznych, wykorzystanie środków europejskich oraz innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi niezgodnie z przeznaczeniem lub niezgodnie z obowiązującymi procedurami stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz.168). Wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem lub niezgodnie z obowiązującymi przepisami jest naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, którego dopuścić się może beneficjent środków europejskich niepodlegających zwrotowi. O środkach wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem można mówić w razie zrealizowania innych celów niż te, na które były przyznane. Podobnie ocenić należy braki wniosku w zakresie niekwalifikowanej działalności mającej być prowadzonej przez wnioskodawcę w projektowanych nowych powierzchniach (rozbudowa budynku "A" i budowa budynku "B"). Otóż wymaga wskazania, że na chwilę pierwotnej oceny wniosku wnioskodawca nie przedstawił jednoznacznej dokumentacji, pozwalającej na ścisłe rozdzielenie kwalifikowanej i niekwalifikowanej działalności leczniczej. Zatem również i w tym przypadku zasadnie wskazała IZ, że brak było podstaw do określenia w jakim zakresie planowane przez wnioskodawcę wydatki będą kwalifikowane. Jak zostało to już podniesione, niedopuszczalne jest przeznaczenie środków unijnych na inne cele niż przewidziane w odpowiednich programach. Załączona do skargi dokumentacja zawiera jedynie kosztorys inwestorski i jego analiza nie pozwala na stwierdzenie, które jego elementy rzeczowe (określony rodzaj robót budowalnych, materiałów, robocizna itd.) czego dotyczą – których kondygnacji budynku, czy otoczenia, a zarazem nie dają odpowiedzi na pytanie, czy i w jakiej kwocie odnoszą się do kosztów kwalifikowalnych bądź niekwalifikowalnych. Oczywiste jest, że wartości rzeczowej danego przedsięwzięcia (projektu) odpowiadać muszą założenia finansowe a skoro w pierwotnej wersji skarżący zakładał realizację rzeczową wymienionych w projekcie pozycji (parkingów, adaptacji budynku do celów rehabilitacji, stomatologii etc.), a później je usunął nie zmieniając wartości finansowych projektu, słusznie organ powziął wątpliwości w tej materii, co wyraził także jasno w wezwaniu skarżącego do stosownego skorygowania wniosku. Wyjaśnienia skarżącego nie usunęły tych wątpliwości, zwłaszcza jeśli zważyć dodatkowo na miernik staranności, o czym mowa była wyżej. Z kolei przedłożenie przez wnioskodawcę projektu budowlanego, uwzględniającego zastrzeżenia IZ na etapie protestu, nie mogło zostać uznane za skuteczne. Zgodnie bowiem z art. 53 ust. 1 u.p.s.f. protest jest środkiem zmierzającym do ponownego "sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów". Tym samym przepis ten wyklucza uzupełnianie czy poprawianie wniosku na tym etapie. A za taką czynność należy uznać wniesienie innego jakościowo projektu budowlanego. Te same uwagi należy odnieść do faktu przedłożenia przez wnioskodawcę dokumentów mających wykazać niefunkcjonowanie Generatora wniosków. Nie zostały one przedstawione na etapie protestu w związku z czym wnioskodawca nie może się skutecznie na nie powoływać, również na etapie postępowania przed Sądem Administracyjnym. Dzieje się tak dlatego, że kryterium kontroli sądów administracyjnych jest legalność działań administracji publicznej. Na ocenę poszczególnych etapów postępowania konkursowego nie mogą wpływać dowody przedłożone później przez wnioskodawcę. Zwłaszcza, że jeżeli były one znane stronie w toku postępowania konkursowego, to wówczas powinny zostać podniesione. Wynika to z natury postępowania konkursowego ujętego w ustawie o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Tylko bowiem wnioskodawca zna własną sytuację prawną i faktyczną. Wobec tego tylko na nim może spoczywać obowiązek jej wykazania. Odnosząc się to zbiorczego zarzutu naruszenia przez IZ art. 37 ust. 1 u.p.s.f. oraz pkt 16 i 22 Regulaminu konkursu wyjaśnić należy, że Sąd nie doszukał się uchybień w postępowaniu IZ w wyniku protestu wnioskodawcy ani na etapie uzupełnienia braków formalnych wniosku. Jak już zostało to wskazane, procedura konkursowa przewidziana w ustawie o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 nie przewiduje możliwości uzupełniania złożonej dokumentacji po dokonaniu pierwszej oceny wniosku o dofinansowanie. W przeciwnym razie należałoby poddać pod wątpliwość ideę konkursu czy kontroli wniosków pod kątem formalnym i merytorycznym, skoro strona mogłaby stale dostosowywać swój wniosek do stawianych wymogów. Niewątpliwie wprost miałoby miejsce naruszenia zasad przejrzystości i równego dostępu dla beneficjentów. Skoro bowiem wnioskodawca żąda prawa do późniejszego uzupełnienia wniosku, to to samo uprawnienie powinno przysługiwać pozostałym uczestnikom konkursu. W rozpatrywanej sprawie skarżącemu przysługiwało zgodnie z dokumentacja konkursową prawo jednokrotnego usunięcia braków/uzupełnienia wniosku i z tej możliwości – po wezwaniu przez organ – skarżący skorzystał. Wyczerpana zatem została obowiązująca w tej mierze procedura konkursowa a więc i zarzut skargi formułowany w tej materii należy ocenić jako z gruntu niezasadny. W kwestii braku oświadczenia wnioskodawcy o zobowiązaniu się do świadczenia do świadczenia usług w adekwatnym dla projektu zakresie najpóźniej w kolejnym okresie kontraktowania usług przez NFZ po zakończeniu realizacji projektu w ramach kontraktu (ze środków publicznych), wskazać należy, że wymóg ten został wprost wskazany w pkt 5 ust. 2 Regulaminu. Stąd uznać należy, że żaden inny dokument, poza oświadczeniem, nie mógł zostać uznany za wystarczający w tym względzie. I to pomimo tego, że w istocie Regulamin nie określa formy owego oświadczenia. Niewątpliwie jednak wymaga oświadczenia woli, a więc zobowiązania się do osiągnięcia planowanego skutku. Takiego oświadczenia wnioskodawca nie złożył na etapie oceny formalnej wniosku. Jest to o tyle istotne, że Regulamin konkursu wyraźnie wskazuje, że beneficjentem konkursu może być tylko podmiot wykonujący działalność leczniczą i to w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w rodzaju POZ i AOS. Tym samym beneficjentem a contrario nie może być podmiot świadczący tylko usługi lecznicze odpłatne. W tym stanie rzeczy, skoro ocena projektu została dokonana bez naruszenia norm prawa, Sąd skargę oddalił, na mocy art. 61 ust. 8 pkt 2 u.p.s.f.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło