I FSK 1858/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-21

Skład orzekający: Bartosz Wojciechowski, Marek Kołaczek, Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ interpretacyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli stan faktyczny przedstawiony we wniosku jest wyczerpujący, a pytanie dotyczy możliwości anulowania faktur VAT w związku z realizacją zamówienia, które okazało się fałszywe?
Ratio decidendi
Organ interpretacyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli stan faktyczny przedstawiony we wniosku jest wyczerpujący i jednoznaczny, a pytanie dotyczy możliwości anulowania faktur VAT. W takim przypadku organ powinien ocenić stanowisko wnioskodawcy, a w razie potrzeby wezwać do uzupełnienia stanu faktycznego, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości anulowania faktur VAT wystawionych w związku z realizacją zamówienia, które okazało się fałszywe. Zamówienie zostało złożone przez współpracownika spółki, który przyznał się do jego sfałszowania. Faktury nie zostały odebrane, a należności pozostały nieuregulowane. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że ocena sytuacji wymagałaby postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania za obie instancje.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński (spr.), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 546/17 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 7 lutego 2017 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. sp. z o.o. w B. kwotę 637 (słownie: sześćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. W dniu 8 grudnia 2016 r. M. sp. z o.o. w B. złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości anulowania faktur w związku z realizacją zamówienia, które okazało się fałszywe. 1.2. We wniosku wskazano, że Spółka (Wnioskodawca) będący czynnym podatnikiem VAT prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji urządzeń znajdujących zastosowanie w zakładach przetwórstwa mięsnego, gastronomii oraz zakładach spożywczych. W 2015 r. otrzymała zlecenie produkcji i montażu stojaków stalowych do serowni wystawione przez Spółdzielnię A. (dalej: Zamawiający). Przedmiotowe zlecenie zawierało m in. numer zamówienia, dane Zamawiającego, adres odbiorcy, warunki płatności, numer identyfikacji podatkowej Zamawiającego, przedmiot zlecenia oraz określało pozostałe warunki dostawy (dalej: Zamówienie). Zamówienie było również opatrzone ręcznymi podpisami oraz pieczęciami Prezesa Zarządu Zamawiającego oraz przedstawiciela Wydziału Mechanicznego Zamawiającego. Do Zamówienia dołączone było pismo podpisane przez Kierownika Wydziału ds. Inwestycji i Remontów Zamawiającego, specyfikujące m.in. detale stojaków, terminy dostaw i sposób odbioru wyrobów oraz rysunki techniczne, zawierające projekty wykonawcze stojaków wraz z wymiarami. Dokument Zamówienia został przekazany Wnioskodawcy przez jej współpracownika (dalej: Współpracownik), który w przeszłości aranżował na rzecz Wnioskodawcy również inne zlecenia produkcyjne. W związku z otrzymanym Zamówieniem Wnioskodawca przystąpił do jego realizacji. Zakończenie poszczególnych etapów Zamówienia oraz postawienie stojaków do dyspozycji Zamawiającego potwierdzane było przez Wnioskodawcę fakturami VAT wystawianymi w formie papierowej na Zamawiającego w listopadzie 2015 r., grudniu 2015 r. oraz styczniu 2016 r. Każdorazowo Wnioskodawca wystawiał dwa egzemplarze faktury. Jeden z egzemplarzy faktury trafiał do Współpracownika, który miał za zadanie przekazać go do Zamawiającego, natomiast drugi egzemplarz pozostawał u Wnioskodawcy i był wprowadzany do ewidencji prowadzonej dla celów VAT w celu zadeklarowania należnego VAT do opodatkowania. W związku z przedłużającym się terminem odbioru wyprodukowanych stojaków oraz nieregulowaniem przez Zamawiającego należności wynikających z wystawionych przez Wnioskodawcę faktur, Wnioskodawca wysłał do Zamawiającego pismo, prosząc o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. W zaadresowanym piśmie Wnioskodawca zapytał Zamawiającego m.in. o to, czy w jego posiadaniu znajdują się dokumenty rozrachunkowe takie jak faktury, które wystawił na okoliczność realizacji Zamówienia, czy dokumenty te trafiły w ogóle do Zamawiającego oraz czy dokumenty te zostały ujęte w jego ewidencji księgowej. W otrzymanej odpowiedzi Dyrektor ds. Produkcji i Techniki Zamawiającego oznajmił, że nie zamawiał żadnych stojaków do serowni. Zgodnie z przesłanymi wyjaśnieniami zamówienie o numerze analogicznym jak te widniejące na otrzymanym przez Wnioskodawcę dokumencie Zamówienia zostało złożone przez Spółdzielnię A. w zupełnie innej firmie i dotyczy zupełnie innych materiałów. Według pełnomocnika zarządu Zamawiającego stojaków widniejących na rysunkach dołączonych do Zamówienia Spółdzielnia nigdy i nigdzie nie zamawiała, gdyż tego typu stojaki nie są w Spółdzielni stosowane. Z otrzymanej odpowiedzi wynikało również, że Współpracownik nie miał i nie ma żadnych upoważnień do działania na rzecz Spółdzielni. Ponadto, w przedmiotowym piśmie stwierdzono, że Spółdzielnia nie posiada żadnych dokumentów rozrachunkowych dotyczących tej sprawy. W ocenie Spółdzielni Zamówienie, na które Wnioskodawca powołał się w przesłanym piśmie, jest fałszywe (podrobione). W reakcji na otrzymaną odpowiedź ze Spółdzielni Wnioskodawca zażądał od Współpracownika natychmiastowych wyjaśnień oraz zwrotu przekazanych mu faktur wystawionych na Spółdzielnię. Współpracownik przyznał się do sfałszowania dokumentu Zamówienia oraz dołączonej specyfikacji, jednak do tej pory nie zwrócił wspomnianych faktur. Wyprodukowane na podstawie sfałszowanego Zamówienia stojaki nie zostały odebrane przez odbiorcę (stoją na placu należącym do Wnioskodawcy), zaś należności wynikające z wystawionych przez Wnioskodawcę faktur dokumentujących sprzedaż ww. stojaków pozostają nieuregulowane. 1.3. W związku z powyższym opisem Spółka sformułowała pytanie, czy na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o podatku VAT Spółka jest uprawniona do anulowania faktur VAT wystawionych w związku z realizacją zamówienia, które okazało się być fałszywe, a tym samym do skorygowania podstawy opodatkowania oraz należnego podatku VAT zadeklarowanego z tytułu dostaw stojaków, które nie miały miejsca. 1.4. Zajmując własne stanowisko w sprawie, Spółka stwierdziła, że na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o podatku VAT Spółka jest uprawniona do anulowania faktur VAT wystawionych w związku z realizacją Zamówienia, które okazało się być fałszywe, a tym samym do skorygowania podstawy opodatkowania oraz należnego podatku VAT uprzednio zadeklarowanego z tytułu dostaw stojaków, które nie miały miejsca. 1.5. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działający z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów, odmówił Spółce wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku o wydanie interpretacji. W ocenie organu złożony wniosek, pomimo że zmierza do dokonania subsumpcji stanu faktycznego pod określony przepis prawa i wyjaśnienia zasad stosowania przepisów, wymagałby uprzedniego ustalenia przez tut. organ tego stanu faktycznego (a nie wyjaśnienia stanu prawnego). Tym samym podstawą dla dokonania odpowiedzi na pytanie postawione we wniosku musiałaby być więc ocena okoliczności faktycznych w kontekście przepisów pozapodatkowych, w tym także ustawy Kodeks cywilny. Ocena taka jednakże wymagałaby przeprowadzenia postępowania dowodowego, które nie jest możliwe w ramach wydawania interpretacji indywidualnych na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. 1.6. Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji. 2. Skarga do sądu pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie: a) art. 14b § 1 o.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, czego skutkiem jest niewydanie w indywidualnej sprawie Skarżącej interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej), mimo spełnienia wymogów określonych w przepisie art. 14b o.p.; b) art. 165a § 1 oraz art. 14b § 1 i 3 w związku z art. 14h o.p., poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, w sytuacji gdy złożony wniosek był kompletny i zobowiązywał do wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego; c) art. 120 o.p., poprzez nieznajdujące uzasadnienia w przepisach prawa podatkowego wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o interpretację na podstawie pozaprawnych przesłanek, takich jak niespełnienie przez ewentualnie wydaną interpretację funkcji ochronnej; d) art. 14b § 2 w związku z art. 120 o.p., poprzez niemające oparcia w przepisach prawa podatkowego twierdzenie, iż wydanie interpretacji wymagałoby w pierwszej kolejności ustalenia rzeczywistego przebiegu transakcji. 2.2. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji. 3. Wyrok Sądu pierwszej instancji. 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 7 września 2017 r., I SA/Bk 546/17, oddalił skargę. 3.2. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z wniosku jednoznacznie wynika, że nie doszło do realizacji zamówienia. Spółka wskazała, że stojaki wyprodukowane przez nią na podstawie – jak się okazało później – sfałszowanego zamówienia, nie zostały odebrane przez odbiorcę. Należności z wystawionych przez Spółkę faktur pozostają zaś nieuregulowane. Stanowisko organu o konieczności ustalenia wzajemnych relacji między Spółką a jej współpracownikiem, który przyznał się do sfałszowania faktur stanowiłoby niewątpliwie ingerencję w stan faktyczny prezentowany we wniosku o wydanie interpretacji, co musiałby uczynić organ, aby prawidłowo odpowiedzieć na zadane pytanie. Pamiętać bowiem należy, że chodziło o możliwość anulowania faktur VAT. Gdyby pytanie dotyczyło możliwości dokonania korekty faktury organ miałby podstawę do wydania właściwej interpretacji. To wnioskodawca decyduje o tym, jakie elementy stanu faktycznego zawiera we wniosku i tym samym ponosi ryzyko nie dość precyzyjnego sformułowania wniosku, narażając się na wyłączenie gwarancyjnej funkcji interpretacji, lub jak w tym przypadku na odmowę wszczęcia postępowania. 3.3. Sąd pierwszej instancji zauważył, że w orzecznictwie wyklucza się możliwość wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy stan faktyczny został przedstawiony w sposób abstrakcyjny i niejednoznaczny. Brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego (rozumianego jako zaistniały stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe), stanowiącego podstawę kwalifikacji prawnopodatkowej w ramach procesu wydawania interpretacji indywidualnej oznacza, że nie można zasadnie oczekiwać od organu podatkowego odpowiedzi na postawione pytania (tak np. NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. II FSK 2354/13, dostępny w CBOSA). Jednocześnie zaznacza się, że w sytuacji, gdy we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego podatnik wskaże określoną okoliczność faktyczną, lecz w sposób nieprecyzyjny lub powodujący wątpliwości organu wydającego interpretacyjnego, to w trybie art. 14h w związku z art. 169 § 1 o.p. należy wezwać wnioskodawcę do dokonania stosownych uzupełnień i dookreślenia kwestii faktycznych, które warunkują prawidłowe rozpatrzenie wniosku pod kątem wykładni prawa podatkowego (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. I FSK 507/12, dostępny w CBOSA). Odmowa udzielenia odpowiedzi na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14h o.p., bez wezwania do sprecyzowania stanu faktycznego, jest możliwa jedynie, w razie gdy wniosek cechuje brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego stanowiącego dla organu udzielającego interpretacji podstawę kwalifikacji, który nie poddaje się usunięciu w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h o.p. (np. wyroki NSA z dnia 27 czerwca 2013 r. I FSK 864/12, z dnia 4 czerwca 2014 r. II FSK 1599/12; z dnia 6 czerwca 2017 r. I FSK 1940/15 – orzeczenia dostępne w CBOSA), lub gdy pytanie prawne wychodzi poza zakres przepisów ustawowych nadających się do interpretacji. 4. Skarga kasacyjna. 4.1. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 23 października 2017 r., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji. 4.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 2 w związku z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.; dalej: Ordynacja Podatkowa), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, skutkujące niezasadnym uznaniem, że odpowiedź na zadane przez Skarżącą we wniosku o interpretację pytanie przyporządkowane do opisanego stanu faktycznego wymagałoby interpretacji przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego; 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji Podatkowej poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji naruszenia przez Organ zasady zaufania do organów podatkowych poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania wniosku o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości anulowania faktur, w sytuacji, gdy organy interpretacyjne działające w imieniu Ministra Finansów dokonywały do tej pory oceny możliwości anulowania faktur w ramach interpretacji indywidualnych wydawanych na podstawie przepisu art. 14b Ordynacji Podatkowej; b. art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granic kontroli działalności administracji publicznej, objawiające się zastąpieniem Organu w wykazaniu i uzasadnieniu okoliczności przemawiających za zasadnością wydania zaskarżanego Postanowienia Organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawi© wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, c. art. 151 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie tej regulacji w okolicznościach niniejszej sprawy i oddalenie skargi do WSA, czego konsekwencją jest pozostawienie w obrocie prawnym Postanowienia Organu, które narusza m.in. art. 165a § 1 w związku z art. 14h Ordynacji Podatkowej, gdyż w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego; 5. Pismem z dnia 10 listopada 2017 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł m.in. o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 7.1. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w postępowaniu o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego właściwy podatkowy organ interpretacyjny dokonuje oceny możliwości zastosowania materialnego prawa podatkowego, w razie potrzeby połączonej z wykładnią tego prawa, w relacji do stanu faktycznego przedstawionego przez podmiot wnioskujący o wydanie interpretacji, to jest przez zainteresowanego, wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie prowadzi się postępowania dowodowego, organ może jednak wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku, w celu doprowadzenia wniosku do stanu niewątpliwej zgodności z prawem, w tym, między innymi, do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. 7.2. Na mocy art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny a w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W konsekwencji podany we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne. 7.3. Skutkiem tego ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2018 r., II FSK 600/16 – orzeczenie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zakres postępowania interpretacyjnego uregulowanego przepisami Działu II – rozdział 1a Ordynacji podatkowego wyklucza możliwość prowadzenia przez organ interpretacyjny jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co jest zastrzeżone do kompetencji organu podatkowego uprawnionego do prowadzenia postępowania podatkowego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2011 r., II FPS 6/10 – orzeczenie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl; także: A. Kabat w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wydanie 5, LexisNexis, Warszawa 2009, str. 105). 7.4. Przez wyczerpująco przedstawiony (art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej) rozumie się taki stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), na podstawie którego można w sposób pewny i niewątpliwy udzielić jednoznacznej informacji w zakresie możliwości określonego zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do przedstawionego zdarzenia. Przedstawiony przez występującego z wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) musi być zatem precyzyjny, wyczerpujący i jednoznaczny. W judykaturze jako opis wyczerpujący postrzegany jest taki, który wymaga podania wszelkich elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Jeżeli wniosek jest w tym względzie niepełny, a organ interpretacyjny nie ma w tym zakresie wiedzy to wydana interpretacja nie może realizować jednego z zasadniczych celów tej instytucji tj. funkcji ochronnej wynikającej z art. 14k Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2016 r., II FSK 1703/14). Użyte w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej określenie "wyczerpująco" należy, zatem rozumieć jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle szczegółowo, wszechstronnie, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. Opis ten powinien zawierać wszystkie istotne elementy stanu faktycznego, niezbędne z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., I FSK 745/15). Podobnie także w piśmiennictwie wskazuje się, że wyczerpująco przedstawiony (zaistniały bądź przewidywany) stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych wątpliwości udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (por. J. Brolik [w:] Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Lexis Nexis 2013, str. 125). 7.5. Należy podkreślić, że Sąd podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2013 r., I FSK 357/12 (orzeczenie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że "możliwa jest ocena stanowiska skarżącej dotyczącego zgodności z przepisami prawa podatkowego zaproponowanych rozwiązań. Za niedopuszczalne uznać natomiast należało "odesłanie" wnioskodawcy do wyniku ewentualnego postępowania podatkowego, które to działanie niweczy sens postępowania interpretacyjnego. Skoro bowiem organ uważa, że daną sprawę można zbadać w postępowaniu podatkowym, to nie może twierdzić, iż jest to niemożliwe w postępowaniu interpretacyjnym. Organ ma bowiem możliwość wezwania wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia i informacje, w tym szczegółowe informacje dotyczące rozwiązań technicznych, które strona zamierza wykorzystać w celu zapewnienia autentyczności pochodzenia faktury oraz integralności treści. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że instytucja interpretacji indywidualnych stanowi element ochrony praw jednostki przy wywiązywaniu się z obowiązków podatkowych. Celem wprowadzenia interpretacji indywidualnych była ochrona podatników przed konsekwencjami nieprawidłowego samoobliczenia zobowiązań podatkowych." Oznacza to, że organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej, gdy stan faktyczny został przez Wnioskodawcę przedstawiony wyczerpująco, a sprawa może podlegać badaniu w postępowaniu podatkowym. 8.1. Odnosząc przedstawione uwagi do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej w tym postępowaniu, należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o udzielenie interpretacji nie zawierał wszystkich wymaganych elementów. Jednakże Sąd przyznał, że skarżąca przedstawiła w wyczerpujący sposób stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie i oparła je na wskazanych we wniosku przepisach prawa podatkowego - ustawy o podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca wykroczyła jednak poza zakres możliwej oceny przez organ, "składając wniosek o interpretację przepisów, których nie ma w ustawie podatkowej. Żaden bowiem przepis ustawy o podatku od towarów i usług nie zawiera określenia odnoszącego się do anulowania faktury VAT." 8.2. Zaprezentowane stanowisko Sądu pierwszej instancji nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na brak konsekwencji w przedstawionym wywodzie. Sąd pierwszej instancji, z jednej strony przyznał bowiem, że skarżąca przedstawiła w wyczerpujący sposób stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie i oparła je na wskazanych we wniosku przepisach prawa podatkowego - ustawy o podatku od towarów i usług. Jednak jednocześnie wskazał, że skarżąca wniosła o interpretację przepisów, których nie ma w ustawie podatkowej. 8.3. Ponadto, wbrew argumentacji Sądu pierwszej instancji, wydanie interpretacji indywidualnej nie wymaga ustalenia wzajemnych relacji między Spółką a jej współpracownikiem, który przyznał się do sfałszowania faktur. Interpretację wydaje się bowiem na podstawie okoliczności stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionych we wniosku o jej wydanie. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, jeżeli w toku postępowania podatkowego organy podatkowe ustalą stan faktyczny w sposób odmienny od tego, który stanowił stan faktyczny udzielonej uprzednio interpretacji prawa podatkowego, interpretacja ta, z powodu i w zakresie różnicy wymienionych stanów faktycznych, nie uzasadnia ochrony prawnej na podstawie art. 14k o.p. 8.4. Tym samym nie można się zgodzić z organem, że aby odpowiedzieć na postawione przez wnioskodawcę pytanie, ocenie musiałby być poddany (zinterpretowany) stan faktyczny, a nie przepis prawa podatkowego, a taka sytuacja rodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wbrew twierdzeniom organu skarżąca przedstawiła w wyczerpujący sposób stan faktyczny – co przyznał także Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest jednoznaczny, nie został sformułowany w sposób abstrakcyjny czy wariantowy. Pytanie, z którym zwrócił się wnioskodawca odnosi się natomiast do problematyki regulowanej przepisami prawa podatkowego. 8.5. W rezultacie nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. 8.6. Ponownie rozpoznając wniosek o wydanie interpretacji, organ zobowiązany będzie ocenić prawidłowość stanowiska przedstawionego przez stronę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W przypadku uznania, że przedstawiony stan faktyczny wymaga uzupełnienia, organ wezwie wnioskodawcę do jego uzupełnienia w zakresie niezbędnym do wydania interpretacji. 9. W związku z tym, na podstawie art. 188 p.p.s.a., należało uchylić zaskarżony wyrok i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 powołanej wyżej ustawy uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło