II SA/Sz 755/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta C., działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w związku z otrzymaniem wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia 27 lutego 2016 r., orzekł o skierowaniu M. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego wskazując na przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły okoliczności skutkujące nałożeniem orzeczonego obowiązku, gdy tymczasem przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wystąpiła, ponieważ wykroczenie objęte wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2016 r. nie skutkowało przekroczeniem 21 punktów karnych w przyjętym okresie rozliczeniowym. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128) w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przytoczeniu treści przepisów zawartych w podstawie prawnej decyzji wskazał, że zarówno art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, jak też art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym są nadal obowiązujące w systemie prawnym, a to mocą art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami przewidującego ich uchylenie dopiero z dniem 3 czerwca 2018 r. Dalej wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 27 lutego 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o skierowanie M. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W uzasadnieniu wniosku Komendant wskazał na wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego przez M. T. w okresie od dnia 8 kwietnia 2015 r. do dnia 4 listopada 2015 r., skutkujące uzyskaniem łącznie liczby 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wśród tych naruszeń jako pierwsze wskazane zostało kierowanie w dniu [...] na drodze publicznej pojazdem nie mając przy sobie wymaganych dokumentów oraz przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h (10 punktów), następnie w dniu [...] kierowanie na drodze publicznej pojazdem nie mając przy sobie wymaganych dokumentów oraz niestosowanie się do zakazu 0-4 "podwójna linia ciągła" (5 punków), kolejno w dniu [...] przekroczenie prędkości od 11 do 20 km/h (2 punkty), w dniu [...] przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h (4 punkty) i jako ostatnie - w dniu [...] niestosowanie się do znaków B-21 "zakaz skręcania w lewo" (5 punktów). Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym przesłanką skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest przekroczenie 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podstawą ustalenia tej okoliczności w rozpatrywanym stanie faktycznym są informacje zawarte we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., gdyż organy administracji działające są tym wnioskiem związane w zakresie wskazanej liczby punktów i nie mają uprawnienia do badania zasadności i legalności dokonanych w ewidencji wpisów. Natomiast uprawnienie do wydania decyzji oparte jest na ustaleniu przekroczenia ustawowego limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie wynikającym z przepisu art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zatem w okresie jednego roku od dnia naruszenia. W ocenie Kolegium, naruszenia, których dopuścił się odwołujący, według danych wniosku, zamknęły się w przedziale czasowym nie tylko roku, ale 7 miesięcy, wypełniając kryteria z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z kolei powoływany przez stronę wyrok Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2016 r. nadał wyłącznie wpisowi do ewidencji dotyczącemu wykroczenia nim objętego walor ostatecznego, uprawniając Komendanta do wystąpienia z wnioskiem o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie zmieniając jednakże podstaw ustalenia przedziału czasowego naruszeń objętych wnioskiem, warunkowanych wyłącznie datą naruszeń, a nie datą uprawomocnienia się podstawy wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wykazana zatem na podstawie wniosku uprawnionego organu okoliczność przekroczenia dozwolonego limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przesądziła o konieczności skierowania M. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. M. T. zaskarżył wyżej opisaną decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze powtórzył zarzut naruszenia art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym dodatkowo zwracając się do Sądu z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2016 r. sygn. akt II W 1370/16. Wyjaśnił, że w dniu 14 kwietnia 2017 r. D. C. złożył pisemne oświadczenie, że jako właściciel samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 20 września 2015 r. oraz w okresie poprzedzającym dzień 20 września 2015 r. jak i w okresie po dniu 20 września 2015 r. nie użyczał przedmiotowego pojazdu innym osobom, w szczególności M. T., który w okresie tym nie kierował tym samochodem. Zdaniem strony, oznacza to, że wyszła na jaw nowa, uprzednio nieznana Sądowi Rejonowemu okoliczność faktyczna, której procesowe potwierdzenie w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego będzie miało istotne znaczenie dla uznania braku winy skarżącego w popełnieniu wykroczenia z art. 92a k.w., tak więc wniosek o zawieszenie jest uzasadniony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. Sąd postanowił na podstawie art. 125 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić wniosek o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że organy obu instancji w prawidłowy sposób oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (dalej "p.r.d.") oraz wydanego na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (dalej "rozporządzenie"). Wprawdzie w dniu 19 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która uchyliła rozdział 2 i 2b oraz art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednakże jednocześnie przesądzono, że utrata mocy tych przepisów, w tym dotyczących kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, nastąpi dopiero w dniu 4 czerwca 2018 r. (art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji). Z kolei powołana w skardze ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) dokonała nowelizacji przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednakże wskazany przez skarżącego art. 7 ust. 1 pkt 5 tej ustawy nowelizującej, odnosił się wyłącznie do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, natomiast nie normował kwestii skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Stąd przepis ten nie znajdował w sprawie zastosowania, a zatem organ odwoławczy nie mógł dopuścić się jego naruszenia. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Na podstawie tego ostatniego przepisu organy policji prowadzą ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Danemu naruszeniu przepisów przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 a stosowną adnotację umieszcza się w tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 p.r.d.). Wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik jednostki Policji (§ 4 ust. 8 rozporządzenia) z tym, że wpisu ostatecznego dokonuje się, jeżeli naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone zostanie prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, a wpisu tymczasowego niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, przy czym po stwierdzeniu naruszenia jednym z ww. rozstrzygnięć wpis ten staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia). Stosownie do § 7 rozporządzenia komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Wniosek, taki sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. Z analizy powyższych przepisów wynika, że wystąpienie przez komendanta wojewódzkiego Policji ze stosownym wnioskiem do starosty – w przypadku przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie jednego roku od pierwszego naruszenia - powoduje, że organ ten obowiązany jest skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja wydana w tym przedmiocie jest zatem decyzją związaną, a dane zawarte we wniosku komendanta wojewódzkiego Policji, wskazujące na liczbę punktów karnych przepisanych kierowcy w ewidencji za poszczególne naruszenia są okolicznością obiektywnie wiążącą organy i nie podlegającą weryfikacji w ramach prowadzonego przed tymi organami postępowania. Prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów policji w związku z tym kwestionowanie przez kierowcę prawidłowości stanu ewidencji może mieć miejsce jedynie przed organami policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynności w przedmiocie wpisu do ewidencji. Natomiast do uprawnień starosty jak i kolegium nie należy podważanie i badanie zgodności wpisów z prawem, lecz ustalenie, czy w oparciu o wniosek doszło do przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zdaniem Sądu podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do wydania decyzji kierującej skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, skoro dane wskazane we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. potwierdzały okoliczność, że skarżący przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie jednego roku od dnia pierwszego naruszenia. Mianowicie wniosek Komendanta określił 5 przypadków naruszenia przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym, za które to otrzymał on łącznie 26 punktów. Wszystkie naruszenia miały miejsce w okresie od dnia 8 kwietnia 2015 r. do 4 listopada 2015 r., czyli w okresie krótszym niż rok. Skarżący tych ustaleń w żaden sposób nie podważył, albowiem nie wykazał, aby którykolwiek wpis do ewidencji, wskazany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. we wniosku, został z niej usunięty lub nie istniał. Również powołanie się przez stronę na okoliczność, że Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 9 września 2016 r. uznał skarżącego winnym popełnienia wykroczenia z art. 92a k.w. nie mogło odnieść zamierzonego skargą skutku. W tej mierze wyjaśnienia wymaga, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego jako przypisywane konkretnemu wykroczeniu lub przestępstwu, wywierają skutek już z dniem dokonania ich naruszenia, na co wskazuje chociażby art. 130 ust. 2 p.r.d. Z tych też względów w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, który tutejszy Sąd akceptuje, że dla konsekwencji prawnych wynikających z dokonanych przez kierującego naruszeń istotne znaczenie ma data popełnienia naruszenia, a nie data kiedy ostatecznie zapadło orzeczenie skazujące za popełnione naruszenie przepisów ruchu drogowego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1180/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 157/17, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 1005/16, wyroki dostępne w Internecie). Niewątpliwie bowiem przyjęcie przeciwnego stanowiska byłoby nie pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż prowadziłoby do obejścia przepisów prawa poprzez stworzenie możliwości uniknięcia skierowania na badania kierowców wykorzystujących dostępne środki prawne celem przedłużenia czasu dokonania wpisu ostatecznego. Co prawda ostateczność wpisów do ewidencji uprawnia do złożenia wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji, ale w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość ustaleń organu odwoławczego w zakresie przekroczenia dopuszczalnego limitu punktów karnych. W konsekwencji nawet punkty tymczasowe, które na mocy stosownych rozstrzygnięć stały się ostatecznymi, ocenia się przez pryzmat daty popełnienia naruszenia, a nie wydania aktu je potwierdzającego. Stąd też zasadnie Kolegium uznało, że przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się skarżący jako kierujący pojazdem w ciągu roku, stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. i to nawet w sytuacji gdy jeden z wpisów uzyskał ma mocy wyroku sądu karnego ostateczność po upływie okresu wskazanego w art. 130 ust. 2 p.r.d. Z tych też przyczyn, skierowanie skarżącego w realiach niniejszej sprawy uznać należało za uprawnione, zaś zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d za chybiony. W ustosunkowaniu się do wniosku strony o zawieszenie postępowania sądowego wyjaśnienia wymaga, że Sąd na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. oddalił wskazany w skardze wniosek uznając, że nie wystąpił żaden przypadek określony tym przepisem. W szczególności rozstrzygnięcie przez sąd powszechny wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2016 r. sygn. akt II W 1370/16 uznającym skarżącego winnym popełnienia wykroczenia z art. 92a k.w. czy też rozstrzygnięcie samej sprawy wznowienia, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania sądowego. Skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami dokonywane jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji, nie zaś w oparciu o wyrok sądu karnego zapadający w przedmiocie naruszenia przepisów ruchu drogowego. Przy czym to organy policji uprawnione są do dokonywania wpisów w ewidencji i dokonywania z niej wykreśleń. Sąd jak i organy orzekające w sprawie poddanej obecnie kontroli Sądu (tj. Starosta i SKO w S.), nie mogą ingerować w zapisy ewidencji i dokonywać samodzielnego ustalania ilości punktów w oderwaniu od danych wynikających z ewidencji. Postępowanie bowiem dotyczące przypisania określonej liczby punktów i kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, są postępowaniami odrębnymi, a skoro, jak już to wyżej wskazano, kwestia prawidłowości wpisów do ewidencji dokonywanych przez właściwe organy policji, nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie, to tym bardziej bez znaczenia pozostaje tu wynik toczących się przez sądem powszechnym wskazanych przez skarżącego postępowań. Nawet jeśliby sąd powszechny przychylił się do wniosku strony o przyznanie pomocy prawnej w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem karnym, a następnie uchylił ten wyrok i po ponownym rozpoznaniu sprawy wydał orzeczenie uniewinniające skarżącego, to kwestie te pozostają poza zakresem rozważań w sprawie skierowania kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji. Reasumując stwierdzić należy, że argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ odwoławczy dokonał prawidłowej analizy sprawy, jak i w sposób właściwy zinterpretował i zastosował przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie stwierdził żadnych naruszeń prawa materialnego, czy przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.