II OSK 154/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Chlebny, Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, czy też jego rola ogranicza się do oceny legalności działań organów administracji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy ani zastępowania organów w zbieraniu dowodów. Jego rolą jest ocena, czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny z poszanowaniem procedury administracyjnej i czy prawidłowo zastosowały prawo materialne. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter fakultatywny, uzupełniający i ogranicza się do dowodów z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca S. P. domagała się stwierdzenia choroby zawodowej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o braku podstaw. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a pracą, mimo narażenia na czynniki drażniące. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając prawidłowość ustaleń organów i brak podstaw do przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 255/17 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. P. na rzecz [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 września 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 255/17, oddalił skargę S. P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 24 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Powyższy wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] stycznia 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej w skrócie "PPIS" lub organ I instancji), działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1412 z późn.zm., dalej w skrócie "u.p.i.s."), art. 2351 i art. 237 § 1 pkt 3-6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1666 z późn.zm., dalej w skrócie "k.p."), art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn.zm., dalej "k.p.a."), oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367, zwanego dalej "rozporządzeniem"), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u S. P. choroby zawodowej – [...], wymienionej w pozycji [...] pkt [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu. Zdaniem organu wprawdzie w poszczególnych okresach zatrudnienia strony potwierdzono możliwość jej narażenia lub kontaktu z czynnikami drażniącymi występującymi w środowisku pracy, nie miało to jednak wpływu na zdiagnozowane u strony schorzenie.
Od powyższej decyzji odwołała się S. P., która nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu.
Decyzją z [...] marca 2017 r. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] (dalej w skrócie "PWIS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 u.p.i.s,, art. 2351 i art. 2352 k.p., § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne w zakresie w jakim odnosi się ono do "[...]" S.C. J. G., J. A. i W. A., w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne dowiodło, iż strona wykonując swoje obowiązki zawodowe narażona była na działanie czynników potencjalnie drażniących zawartych w środkach chemicznych, rękawicach gumowych oraz detergentach wykorzystywanych w zakładzie pracy. Jednak ze zgodnych ze sobą opinii [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] - Oddział w [...] z [...] marca 2016 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...] z [...] września 2016 r. wynika, że w przypadku skarżącej nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - choroby skóry: [...]. Z dokumentacji medycznej, jak również na podstawie obrazu zmian chorobowych w materiałach wizualnych, które nadesłała sama pacjentka, nie było jakichkolwiek przesłanek do rozpoznania zmian o charakterze alergii kontaktowej. Wszystkie wykonane dotychczas testy płatkowe wypadły ujemnie zaś objawy choroby wystąpiły w trakcie terapii schorzeń laryngologicznych i ulegały nasileniu, wówczas gdy skarżąca nie świadczyła pracy. W ocenie PWIS wskazane orzeczenia zostały wydane przez upoważnionych do tego lekarzy, po uprzedniej analizie zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości, spełniając wymagania stawiane opiniom biegłego. Zdaniem organu fakt, iż w okresie zwolnienia lekarskiego i już po rozwiązaniu umowy o pracę objawy choroby nasiliły się, potwierdza jeden z głównych argumentów obu wydanych orzeczeń lekarskich przemawiających za pozazawodową etiologią rozpatrywanego schorzenia. W przypadku zawodowego tła schorzenia, objawy choroby winny ustąpić po zakończeniu narażenia zawodowego. Reasumując organ wskazał, że nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie występujące u skarżącej pozostaje w związku przyczynowym ze sposobem wykonywania pracy, a zatem w rozumieniu art. art. 2351 i art. 2352 k.p. brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej pod poz. 18 pkt 6 w wykazie chorób zawodowych.
Organ odwoławczy dodał nadto, że zgodnie z art. 28 k.p.a. w sytuacji likwidacji firmy "[...]" S.C. J. G., J. A., W. A. w L., nie należało uznawać za strony niniejszego postępowania tworzących ww. spółkę wspólników. Wobec powyższego organ uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej odnosi się ona do ww. osób i umorzył wobec nich postępowanie, natomiast w odniesieniu do pozostałych stron postępowania, utrzymał w mocy decyzję PPIS.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. P. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji lub uchylenie decyzji organów obu instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie: art. 2351 oraz art. 2352 k.p., poprzez przyjęcie, że sygnalizowane przez skarżącą choroby nie są chorobami zawodowymi i nie doszło do nich w czasie zatrudnienia w T. sp. z o.o., podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów i stanu faktycznego prowadzi do wniosku przeciwnego; art. 7 oraz art. 77 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżąca była narażona na wystąpienie warunków szkodliwych jedynie na stanowisku pracy, podczas gdy miała styczność z warunkami szkodliwymi w miejscu pracy - hali produkcyjnej oraz substancjami i maszynami o szerszym zakresie niż tylko dla jej stanowiska pracy. Dodatkowo strona wniosła o dopuszczenie następujących dowodów:
1) z akt [...]PWIS o sygnaturze [...];
2) z dokumentacji NFZ dotyczącej skarżącej;
3) z opinii biegłego dermatologa, alergologa, otolaryngologa, endokrynologa oraz specjalisty z zakresu BHP;
4) z dokumentacji przedłożonej przez wszystkich pracodawców skarżącej, obejmującej zestawienie maszyn oraz substancji wykorzystywanych w czasie działania zakładu pracy o szkodliwym dla zdrowia działaniu w miejscach, gdzie pracę wykonywała skarżąca, a także zgłoszenie maszyn do właściwej instytucji;
5) z dokumentacji medycznej Centrum Medycznego w [...];
6) z akt osobowych skarżącej z okresu zatrudnienia w T. sp. z o.o.;
7) z przesłuchania świadka R. G. oraz D. P.;
8) z przedłożonych do skargi dokumentów;
9) z przesłuchania skarżącej.
Zdaniem strony, powyższe wnioski dowodowe będą prowadziły do wykazania, że do powstania choroby doszło w czasie zatrudnienia w T. sp. z o.o., a zatem, że spełnione zostały przesłanki z art. 2351 oraz art. 2352 k.p.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem i na podstawie należycie ustalonych okoliczności faktycznych.
W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji przywołując art 2351 k.p., art. 2352 k.p., § 6 ust. 1, § 5 ust. 1 i 3, § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wyjaśnił, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Sąd oceniając w następnej kolejności dokumentację zgromadzoną w aktach administracyjnych stwierdził, że postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów rozporządzenia. W postępowaniu poczyniono prawidłowe ustalenia dotyczące rodzaju, stopnia i czasu narażenia oraz rodzaju wykonywania przez pracownika czynności. Nie zostały także – wbrew zarzutom skargi - naruszone reguły postępowania dowodowego określone w art. 7 i art. 77 k.p.a. Nadto w niniejszej sprawie organy nie kwestionowały narażenia strony na czynniki drażniące w środowisku pracy obecne w środkach dezynfekujących, rękawicach gumowych oraz detergentach. Dotyczy to również pracy świadczonej w T. sp. z o.o.
Sąd I instancji podkreślił, że oceniając stopień narażenia zawodowego wzięto pod uwagę całokształt czynników szkodliwych w środowisku pracy, nie ograniczając się wyłącznie do tych, które występowały ściśle na stanowisku pracy skarżącej. Przedmiotem dochodzenia epidemiologicznego była choroba skóry powodowana bezpośrednim kontaktem z substancją alergizującą. W takiej sytuacji właściwym podmiotem do wydania wiążącej oceny w zakresie czynników zawodowych wywołujących tę chorobę byli wyłącznie lekarze, o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, a organ jest takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej stosownie do art. 80 k.p.a.
Zdaniem Sądu I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] - Oddział w [...], jak i Instytut Medycyny Pracy w [...] zgodnie stwierdziły, że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej w postaci [...]. Ze wskazanych orzeczeń lekarskich wynika, że za pozazawodową etiologią choroby skóry przemawia fakt utrzymywania się zmian skórnych pomimo zaprzestania pracy w narażeniu zawodowym w marcu 2015 r. (strona przebywała wówczas na zwolnieniu lekarskim związanym ze schorzeniem laryngologicznym, a następnie od [...] lipca 2015 r. nie była zatrudniona) oraz sam charakter tych zmian ([...]), które powinny lokalizować się w miejscu kontaktu z alergenem, a nie w sposób uogólniony. Poza tym wszystkie przeprowadzone testy płatkowe dały wynik ujemny. Ujawnione schorzenie może mieć więc atopowe podłoże, wynikające z uczulenia skarżącej na liczne, pospolite alergeny wziewne i pokarmowe. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że zaobserwowane objawy chorobowe mogą mieć związek z zespołem lateksowo - owocowym, a także występują w przebiegu autoimmunologicznych zapalnych schorzeń tarczycy, w tym choroby Haschimoto.
Sąd I instancji oceniając powyższe orzeczenia na tle przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych uznał, że spełniają one wymagania określone w § 5. Zostały one wydane przez lekarzy zatrudnionych w jednostce orzeczniczej I oraz II stopnia wskazanych w § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia. Opinie spełniają również wymagania określone w § 6 rozporządzenia, gdyż zostały wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Uzasadnienia opinii są logiczne i spójne. Nie budzi wątpliwości jakie czynniki zadecydowały o stwierdzeniu, że zdiagnozowana u pracownika choroba ma pozazawodowy charakter. Opinie w tym względzie są przekonujące zwłaszcza, że do podniesionych wątpliwości ze strony skarżącej, jak i organów obu instancji jednostki orzecznicze miały szansę się odnieść i wyrazić swój pogląd. Organy sanitarne nie ograniczyły się wyłącznie do pozyskania orzeczeń lekarskich stwierdzających brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, lecz podjęły aktywne działania, aby pojawiające się w sprawie zastrzeżenia strony zostały należycie rozpatrzone, choćby poprzez wizytację zakładu pracy w dniu [...] października 2016 r. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i jego ocena pozostawały w zgodzie z art. 80 k.p.a. i stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, że choroba skarżącej nie ma zawodowej etiologii.
Sąd I instancji odnosząc się do zawartych w skardze wniosków dowodowych zauważył, że celem postępowania dowodowego prowadzonego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. W ocenie Sądu skarżąca poprzez zawnioskowane w skardze dowody (pkt 2-7 oraz 9) starała się uzupełnić okoliczności faktyczne ustalone już przed organami sanitarnymi. Dlatego też wniosek o ich przeprowadzenie nie mógł zostać uwzględniony i podlegał oddaleniu, o czym Sąd postanowił na rozprawie. Z kolei pozostałe przedłożone dowody, w tym zwłaszcza dokumentacja medyczna, nie mogły odnieść zamierzonego skutku z tej przyczyny, że Sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi z zakresu medycyny pracy. Nie był on zatem władny do merytorycznej weryfikacji wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. P. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów:
1. prawa procesowego - art. 106 § 3 p.p.s.a. mające wpływ na treść wyroku poprzez uznanie, że sprawa administracyjna jest dostatecznie wyjaśniona, a Sąd nie jest władny do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego pomimo zaprezentowania przez skarżącą szeregu wniosków dowodowych, w tym nie przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym, chociażby w postaci naocznych świadków warunków pracy skarżącej mogących skutkować uzyskaniem uzupełniających dowodów w postaci opinii i zmianą zaskarżonej decyzji administracyjnej;
2. prawa materialnego - art. 2351 i art. 2352 k.p. poprzez przyjęcie, że sygnalizowane przez skarżącą choroby nie są chorobami zawodowymi i nie doszło do nich w czasie zatrudnienia w T. sp. z o.o. w L., podczas gdy prawidłowa wykładania tych przepisów i stanu faktycznego prowadzi do wniosku przeciwnego;
3. prawa procesowego - art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca była narażona na wystąpienie warunków szkodliwych jedynie na stanowisku pracy, podczas gdy miała styczność z warunkami szkodliwymi w miejscu pracy - hali produkcyjnej oraz substancjami i maszynami o szerszym zakresie niż tylko dla jej stanowiska pracy.
Wobec sformułowanych zarzutów kasacyjnych skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, zasądzenie kosztów postępowania oraz polecenie organowi I instancji wykonania następujących czynności:
- dopuszczenie dowodu z opinii biegłego dermatologa, alergologa, otolaryngologa, endokrynologa oraz biegłego z zakresu BHP (z palcówki innej niż opiniująca dotąd),
- dopuszczenie dowodu z dokumentacji i zobowiązanie wszystkich pracodawców skarżącej wymienionych na str. 1-2 zaskarżonej decyzji do przedłożenia zestawienia maszyn oraz substancji wykorzystywanych w czasie działania zakładu pracy o szkodliwym dla zdrowia działaniu w miejscach gdzie pracę wykonywała skarżąca, a nadto zgłoszenia maszyn do właściwej instytucji,
- dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej z Centrum [...] w [...] S.A. i zobowiązanie palcówki do jej przedłożenia - na okoliczność ujawnienia choroby zawodowej oraz jej źródła,
- dopuszczenie dowodu z akt osobowych skarżącej u pracodawcy i zobowiązanie T. sp. z o.o. w L. do ich przedłożenia - na okoliczność braku badania alergologicznego z uwzględnieniem maszyn oraz substancji wykorzystywanych w czasie działania zakładu pracy o szkodliwym dla zdrowia działaniu,
- dopuszczenie dowodu z przesłuchania R. G. i D. P. na okoliczność warunków pracy w T. sp. z o.o. w L. sprzyjających chorobie zawodowej,
- dopuszczenie dowodu z dokumentów: krzywa przepływ-objętość, informacji dla lekarza kierującego
2 egz., karty oceny ryzyka zawodowego w T. sp. z o.o. w L., wykazu substancji/preparatów i mieszanin niebezpiecznych w T. sp. z o.o. w L., opisu stanowiska pracy w T. sp. z o.o. w L., aktualizacji oceny ryzyka zawodowego w T. sp. z o.o. w L., skierowania do szpitala z [...].02.2017 r., wyniki badań lekarza rodzinnego - 3 egz., zaświadczenia lekarskiego z [...].03,2017 r. - na okoliczność zaistnienia choroby zawodowej,
- dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącej - na okoliczność choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zdaniem organu wyrok Sądu odpowiada prawu, a podnoszone zarzuty kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany sformułowanymi w niej zarzutami.
Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutów natury procesowej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie zawierają one usprawiedliwionych podstaw prawnych. W rezultacie nie mogły one skutkować usunięciem z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę S. P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Przede wszystkim niezasadny jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a., w myśl którego Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z przywołanego unormowania, w którym ustawodawca posłużył się zwrotem "Sąd może" wynika, że przeprowadzenie przez Sąd administracyjny postępowania dowodowego ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny. Ponadto, nawet jeśli Sąd zdecyduje o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, to powinno mieć ono charakter uzupełniający i dotyczyć wyłącznie dowodu z dokumentu. Celem postępowania dowodowego w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy, ale ocena, czy organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy z poszanowaniem obowiązujących standardów procedury administracyjnej i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Gromadzenie dowodów należy wyłącznie do obowiązku organów obu instancji i ma miejsce na etapie postępowania administracyjnego. Natomiast rolą sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organów orzekających w zbieraniu dowodów, a co za tym idzie w ustalaniu stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji na rozprawie zasadnie oddalił zgłoszone w punktach 2-7 i 9 skargi wnioski dowodowe, argumentując, że zgłoszone dowody nie mogą być przeprowadzone na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zakres postępowania dowodowego, o którego przeprowadzenie wnosiła skarżąca, zmierzał do podważenia ustaleń organów obu instancji poczynionych w toku postępowania wyjaśniającego, a tym samym do ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy i zmiany zaskarżonej decyzji zgodnie z oczekiwaniami skarżącej. Nadto, czego nie dostrzega autor skargi kasacyjnej, obejmował dowody inne, aniżeli dowody z dokumentów (urzędowych bądź prywatnych). Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, na przykład dowodu z opinii biegłego (dermatologa, alergologa, otolaryngologa itd.), z zeznań świadków, przesłuchania strony skarżącej, jest niedopuszczalne, co wynika wprost z art. 106 § 3 p.p.s.a. jak i ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 grudnia 2017 r. I OSK 412/16 – Lex nr 2451248, 15 marca 2016 r. II OSK 571/15 – Lex nr 2037513, 11 grudnia 2012 r. II OSK 1445/11 – Lex nr 1367272, 24 czerwca 2014 r. II OSK 161/13 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego nie można zgodzić się z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. Wskazany przepis mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd wyszedł poza materiał dowodowy, którym dysponował przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji i dopuścił dowód z przesłuchania świadków, zeznań strony skarżącej czy opinii biegłych lekarzy specjalistów.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawiera usprawiedliwionych podstaw prawnych zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 (bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej) k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżąca była narażona na wystąpienie warunków szkodliwych jedynie na stanowisku pracy, podczas gdy miała styczność z warunkami szkodliwymi w miejscu pracy – hali produkcyjnej oraz substancjami i maszynami o szerszym zakresie niż tylko dla jej stanowiska pracy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na wadliwość konstrukcyjną rozważanego zarzutu, którego uzasadnienie sprowadza się w całości do powtórzenia motywów skargi skierowanej do WSA, bez jakiegokolwiek odniesienia do stosowanych przez Sąd I instancji przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne nie stosują przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz kontrolując legalność (zgodność z prawem) zaskarżonej decyzji oceniają, czy w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem naruszenie przepisów k.p.a. może mieć wyłącznie charakter pośredni. Odnosząc się natomiast do treści kontrolowanego zarzutu, to jak trafnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, budzi ona zdumienie. Otóż w rozpoznawanej sprawie – wbrew twierdzeniom autora kasacji - organy orzekające nie kwestionowały narażania S. P. na czynniki drażniące w środowisku pracy obecne w środkach dezynfekujących, rękawicach gumowych oraz detergentach. Oceniając stopień narażenia zawodowego wzięły one pod uwagę całokształt czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy, nie ograniczając się wyłącznie do tych, które występowały na stanowisku skarżącej. Kwestia narażenia zawodowego skarżącej w tej sprawie nie była zatem sporna. Ustalenia dotyczące narażenia zawodowego były dla strony pozytywne, natomiast o negatywnym rozstrzygnięciu organu zadecydował brak związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a wykonywaną pracą. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia reguł postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Chybiony - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - jest również zarzut naruszenia art. 2351 i art. 2352 k.p., przez błędną wykładnię. Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej, powinien wskazać jaką wykładnię przyjął Sąd I instancji, dlaczego – jego zdaniem – jest ona nieprawidłowa i jak należy rozumieć dany przepis prawa. Błędna wykładnia prawa materialnego może polegać bowiem na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści bądź też nieprawidłowym odkodowaniu intencji ustawodawcy. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego wnoszący kasację nie może kwestionować przyjętych za podstawę wyroku ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Podważenie ustaleń faktycznych możliwe jest natomiast wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia przepisów postępowania wywiedziony na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie, zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię, ograniczył się do przytoczenia treści rzekomo naruszonych przez Sąd I instancji norm art. 2351 i art. 2352 k.p. Brak jest przede wszystkim jego rozwinięcia i przedstawienia własnego stanowiska autora skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu, co uniemożliwia NSA merytoryczną kontrolę zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie NSA, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło