VII SA/Wa 804/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów wykonania ekspertyzy oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1741/13, po rozpatrzeniu wniosku [...] reprezentowanej przez adwokata G. S., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (nazwaną postanowieniem) z dnia [...] lipca 2008 r., zobowiązującą [...] do wpłacenia kwoty 180.650,00 złotych (sto osiemdziesiąt tysięcy sześćset pięćdziesiąt złotych) z tytułu kosztów wykonania ekspertyz niezbędnych do ustalenia przyczyn katastrofy budowlanej pawilonu wystawienniczego na terenie [...], uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2008 r., znak [...], i zobowiązał [...]. do zapłacenia kwoty 97.600,00 złotych z tytułu kosztów wykonania ekspertyzy przez [...], niezbędnej do ustalenia przyczyn katastrofy budowlanej pawilonu wystawienniczego na terenie [...] wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 11 lipca 2008 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu organ podał, że sprawa, której przedmiotem jest zobowiązanie [...] do zapłacenia kosztów wykonania ekspertyzy niezbędnej do ustalenia przyczyn katastrofy budowlanej pawilonu wystawienniczego była przedmiotem kilkukrotnego rozstrzygania przez organy administracji, a także kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt VIISA/Wa 1741/13 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że "...Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w istocie zakwestionowały zobowiązanie do zapłacenia kosztów dwóch ekspertyz w sytuacji, gdy zlecenie sporządzenia dwóch ekspertyz nastąpiło na podstawie dwóch umów zawartych w tym samym dniu, na tą samą okoliczność, dwóm różnym podmiotom. Niezbędność zlecenia sporządzenia ekspertyzy nie oznacza w ocenie Sądu, przerzucania na stronę ponoszenia kosztów każdej zleconej ekspertyzy, w przedmiotowej sprawie dwóch ekspertyz na tę samą okoliczność..." Mając na uwadze powyższe wytyczne Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był do uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. zobowiązującej [...] do zapłaty kwoty 180.650,00 zł z tytułu kosztów sporządzenia dwóch ekspertyz i zobowiązanie [...] do wpłacenia kwoty 97.600,00 złotych (dziewięćdziesiąt siedem tysięcy sześćset złotych) z tytułu kosztów wykonania ekspertyzy przez [...]. Zlecenie przedmiotowej ekspertyzy ze względu na skalę i rozmiar katastrofy, wielkość obiektu budowlanego i stopień skomplikowania konstrukcji, było konieczne i niezbędne do ustalenia w sposób jednoznaczny i bardzo precyzyjny przyczyn katastrofy. Ekspertyza wykonana przez [...] była poszerzona o badania elementów zniszczonej konstrukcji dla potrzeb obu ekspertyz sporządzonych przez [...] oraz [...] . [...] przeprowadziła badania laboratoryjne, w szczególności badania gatunku i wytrzymałości stali użytej do konstrukcji obiektu, badania jakości i wytrzymałości łączników (spoiny, śruby) stosowanych w elementach konstrukcyjnych hali oraz badania połączeń elementów konstrukcyjnych. Skoro zatem ekspertyza [...] zawierała również dodatkowo badania laboratoryjne, to koniecznym jest zobowiązanie [...] do wpłacenia kwoty 97.600,00 zł z tytułu kosztów wykonania tej ekspertyzy. Powyższa kwota wynika z umowy z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], zawartej pomiędzy Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego, a [...]. Odnosząc się do zarzutu bezzasadności zobowiązania do zapłaty ustawowych odsetek od dnia 11 lipca 2008 r. do dnia zapłaty kosztów ekspertyzy organ wyjaśnił, że skarżąca Spółka pozostaje w zwłoce z zapłatą należności, co uzasadnia orzeczenie dotyczące zapłaty odsetek. Odnosząc się do zarzutu braku kompetencji organu administracji publicznej do orzekania w przedmiocie pokrycia kosztów sporządzonej ekspertyzy Główny Inspektor Nadzor Budowlanego wskazał, że Sąd Apelacyjny w [...] I Wydział Cywilny w postanowieniu z dnia [...] maja 2008 r., sygn. akt [...] , przesądził, że sprawa kosztów ekspertyz nie jest sprawą cywilną ani w materialnoprawnym ani w formalnoprawnym znaczeniu i podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt IISOK 879/09, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2289/10. Za niezasadny uznano także zarzut naruszenia art. 78 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu kosztami ekspertyzy może być obciążony inwestor, właściciel lub zarządca nieruchomości. Nałożenie na zarządcę nieruchomości obowiązku uiszczenia kosztów ekspertyz nie przesądza, że właściciel nieruchomości nie może partycypować w kosztach jej wykonania. Kwestia wzajemnych rozliczeń pomiędzy zarządcą, a właścicielem nieruchomości nie jest rozstrzygana decyzją administracyjną, bowiem jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym. Także zarzut naruszenia art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, co przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w w/w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt IIOSK 2000/11. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniosła [...] z siedzibą w [...] Decyzji zarzucono: 1. naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności i przyczyn obciążenia strony kosztami sporządzenia ekspertyzy dotyczącej przyczyn katastrofy budowlanej pawilonu wystawienniczego w dniu [...] stycznia 2006 r.; 2. naruszenie art. 78 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane poprzez zobowiązanie [...]. do pokrycia kosztów ekspertyzy sporządzonej przez [...]., w sytuacji gdy nie było to niezbędne dla ustalenia przyczyn katastrofy budowlanej, z uwagi na toczące się w przedmiocie przyczyn katastrofy śledztwo; 3. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 ust. 2 Prawa Budowlanego poprzez określenie w sentencji zaskarżonej części decyzji, iż Skarżąca obowiązana jest do zapłaty odsetek ustawowych od dnia 11 lipca 2008 r., przy jednoczesnym braku wskazania podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. będąca przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była już kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1326/14 uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2 w części dotyczącej odsetek ustawowych – punkt I wyroku; oddalił skargę w pozostałej części – punkt II wyroku; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku – punkt III wyroku; oraz zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego – punkt IV wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...]. od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1240/15, uchylił zaskarżony wyrok w punkcie II, III, i IV i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Powyższe orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza, że rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w punkcie I wyroku z dnia 9 lutego 2015 r. (VII SA/Wa 1326/14) jest prawomocne. Kierując się wytycznymi zawartymi w powyższych wyrokach ponownie kontrolując decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdzić należy, iż skarga [...]. z siedzibą w [...], nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 78 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332). Stosownie do przywołanego przepisu po ustaleniu, w wyniku prac komisji, przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej, właściwy organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do określenia, w drodze decyzji administracyjnej, zakresu i terminu wykonania niezbędnych robót, związanych z likwidacją skutków katastrofy – ust. 1 art.78. Właściwy organ może także zlecić na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji lub ustalenia przyczyn katastrofy – ust. 2 art. 78. Uznając niezbędność sporządzenia ekspertyzy organ zlecił jej wykonanie na koszt zarządcy obiektu budowlanego. Sąd nie podziela zarzutu skarżącej co do braku uzasadnienia wystąpienia przesłanki "niezbędności", o której stanowi art. 78 ust.2 ustawy Prawo budowlane. Organ wyjaśnił bowiem, iż ze względu na skalę i rozmiar katastrofy, wielkości obiektu budowlanego i stopień skomplikowania jego konstrukcji niezbędne było wykonanie takiej ekspertyzy i Sąd podziela tą argumentację. Wskazać jednocześnie należy, że ocena przesłanki "niezbędności" została także dokonana w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2289/10, w którym Sąd wskazał cyt: "o ile bez wątpienia niezbędne było w niniejszej sprawie sporządzenie ekspertyzy w celu wyjaśnienia przyczyn katastrofy, o tyle organ w żaden sposób nie wyjaśnił (...) przyczyn, dla których zlecił sporządzenie dwóch ekspertyz: jednej przez [...], a drugiej przez [...] (...). O ile co do zasady organ może zlecić więcej niż jedną ekspertyzę, o tyle w każdym wypadku musi uzasadnić przyczyny, dla których obciąża stronę kosztami więcej niż 1 ekspertyzy (...)". Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej Spółki od powyższego wyroku – wyrok z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2000/11. Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Postępowanie, którego przedmiotem jest zobowiązanie skarżącej do zapłaty kosztów wykonania ekspertyzy toczy się od 2008 r. i wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały w ocenie Sądu wyjaśnione. Brak jest nadto podstaw do kwestionowania wysokości kosztów wykonania przez [...] ekspertyzy. Umowa zawarta przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego z wykonawcą ekspertyzy ma charakter cywilnoprawny i ewentualnie tylko w tym trybie skarżąca może kwestionować jej ustalenia, w tym wysokość i sposób obliczenia wynagrodzenia. Art. 78 ust. 2 ustawy Prawo budowlane upoważnia właściwy organ nadzoru budowlanego, w przypadku katastrofy budowlanej do zlecenia, na koszt wskazanych w przepisie podmiotów sporządzenia ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne do m.in. ustalenia przyczyn katastrofy. Kompetencja ta jest ograniczona wyłącznie wystąpieniem przesłanki niezbędności. Uznanie przez organ, iż sporządzenie ekspertyzy jest niezbędne do wydania decyzji lub ustalenia przyczyn katastrofy stanowi wystarczającą podstawę do zlecenia jej sporządzenia. Bezzasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, a także z przyczyn wyżej wskazanych zarzut braku wykorzystania przez organ nadzoru ekspertyz sporządzanych w postępowaniu prowadzonym przez prokuraturę. Biorąc pod uwagę powyższą argumentację Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.