I OSK 2397/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 858/17 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym sentencji; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w S. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 858/17 oddalił skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Kierownik MGOPS w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca jest w drugim stopniu spokrewniona z bratem i nie jest osobą, na której w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny, ponieważ w pierwszej kolejności do alimentacji G. W. jest zobowiązana jego matka B. M. Organ wskazał także, że sam fakt sprawowania opieki nad bratem nie uprawnia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu lub osoba spokrewniona w pierwszym stopniu legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast matka G. W. - B. M. (rozwiedziona) legitymuje się orzeczeniem wydanym przez lekarza orzecznika KRUS o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, jednak nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem nie zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącej wnioskowanego przez nią świadczenia. W odwołaniu skarżąca podniosła, że jej brat jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności od urodzenia. Ich matka ma kłopoty zdrowotne, które uniemożliwiają jej sprawowanie opieki nad synem i dlatego skarżąca musiała zrezygnować z pracy zawodowej, żeby zapewnić opiekę bratu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podkreśliło, że skarżąca nie jest osobą spokrewnioną ze swoim bratem w pierwszym stopniu (jest krewną drugiego stopnia w linii bocznej), co oznacza, ze organ I instancji prawidłowo zastosował art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych wraz ze wskazanymi w nim obwarowaniami. Skoro matka G. W., która jest osobą zobowiązaną względem syna do alimentacji w pierwszej kolejności, żyje i nie została pozbawiona prawomocnym orzeczeniem sądu praw rodzicielskich wobec niego, ani też nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a jedynie orzeczeniem wydanym przez lekarza orzecznika KRUS o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - które odpowiada orzeczeniu o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, to w konsekwencji oznacza to, że ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem syna, który, z uwagi na treść powołanego przepisu, nie przechodzi na osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To z kolei oznacza, że skarżąca, będąca krewną drugiego stopnia w linii bocznej, nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. Kolegium uznało, że po stronie osoby w pierwszej kolejności zobowiązanej do alimentacji - matki G. W. - B. M. nie występują okoliczności, które stanowiłyby przeszkodę do sprawowania przez nią opieki nad synem, tym bardziej, że do tej pory tę opiekę sprawowała. Fakt, że został złożony prze nią wniosek o wydanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie może stanowić o istnieniu obiektywnej przeszkody w sprawowaniu przez nią opieki nad synem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła decyzji organu odwoławczego: - naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie, że świadczenie rodzinne przysługuje tylko matce lub ojcu, a nie innym osobom spokrewnionym z osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności (...) - naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez stwierdzenie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane innej osobie niż matce czy ojcu, gdy te osoby nie mogą z uwagi na stan zdrowia takiej opieki świadczyć. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w całości podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za nieuzasadnioną i w pkt 1 oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) oraz przyznał adwokat I. Ż. od Skarbu Państwa wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2). W uzasadnieniu wskazał, że brat skarżącej - G. W. jest osobą niepełnosprawną, o znacznym stopniu niepełnosprawności od urodzenia oraz, że na skarżącej ciąży obowiązek alimentacyjny wobec brata, a tym samym należy ona do kategorii osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518, dalej: u.ś.r.). Jednak skarżąca, jako siostra, jest krewną drugiego stopnia w linii bocznej, co oznacza, że zastosowanie w jej przypadku będzie miał przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. i wskazane w nim, obwarowania. Sąd I instancji przyjął, iż co do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą, została spełniona przez nią ta przesłanka, gdyż skarżąca złożyła oświadczenie "jestem domownikiem i zaprzestałam wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 kwietnia 2017 r." Sąd I instancji wskazał, że brat skarżącej ma rodziców, którzy nie spełniają przesłanek przewidzianych w art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., uprawniających skarżącą do ubiegania się o prawo do świadczenia. W szczególności matka brata skarżącej żyje, jest stosunkowo młodą osobą (ur. 1960 r.) i na podstawie orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] listopada 2016 r. została uznana za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym na okres jednego roku (od dnia 7 października 2016 r. do października 2017 r.), co odpowiada orzeczeniu o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Na tej podstawie matka skarżącej pobiera rentę z KRUS. Pomimo tego, że w trakcie trwającego postępowania B. M. wystąpiła do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z wnioskiem o ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności, jej wniosek nie został uwzględniony. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca wskazywała, iż matka ma problemy z "poruszaniem się", nie konkretyzując jednak na czym owe problemy polegają. Nie wspomniała również w żadnym piśmie procesowym żadnych innych chorobach matki. Nadto, B. M. nie została pozbawiona prawomocnym orzeczeniem sądu praw rodzicielskich wobec brata skarżącej. W konsekwencji oznacza to, że to na matce skarżącej (podobnie jak na ojcu G. W.) ciąży obowiązek alimentacyjny względem syna, który, z uwagi na treść powołanego przepisu, nie przechodzi na osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., w szczególności na skarżącą, jako siostrę. Zdaniem Sądu I instancji, sam fakt, że skarżąca od marca 2017 r. została ustanowiona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego G. W., w żaden sposób nie wpływa na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, ponieważ nie jest to przesłanka z art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. M. zaskarżając go w części, tj. co do punktu pierwszego. Zaskarżonemu orzeczeniu strona zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie za miarodajną wykładni literalnej tych przepisów i wymaganie formalnego spełnienia przez rodziców podopiecznego przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., podczas gdy w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy, a to faktycznego braku możliwości opieki nad niepełnosprawnym G. W. przez jego matkę B. M. oraz braku faktycznej obecności ojca niepełnosprawnego M. W., taka wykładnia jest niewystarczająca i naruszająca konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), nakaz ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP), a także nakaz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 3 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w sytuacji naruszenia przez nie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to przyjęcia przez organy za miarodajną wykładni literalnej przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. i wymaganie formalnego spełnienia przez rodziców niepełnosprawnego G. W. przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., podczas gdy w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy, a to faktycznego braku możliwości opieki nad niepełnosprawnym przez jego matkę B. M. oraz braku faktycznej obecności ojca niepełnosprawnego M. W., taka wykładnia jest niewystarczająca i naruszająca konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), nakaz ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP), a także nakaz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), 2) art. 3 § 1 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. brak uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w sytuacji zaniechania przez organy kontynuacji postępowania dowodowego celem ustalenia faktycznego stanu co do możliwości matki G. W. lub innych członków jego rodziny w zakresie opieki nad nim. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie I i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji oraz o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącej z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie pozostaje rozstrzygnięcie, czy w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie, którą obciąża obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności względem pełnoletniego członka rodziny legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji gdy zobowiązany w pierwszej kolejności rodzic żyje i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu 2) opiekunowi faktycznemu dziecka 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie zaś z ust. 1a powołanego przepisu, świadczenie to przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W analizowanym przypadku przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia była możliwość pełnienia opieki nad niepełnosprawnym G. W. przez jego matkę nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Literalna wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 ustawy uprawniałaby do przyjęcia za prawidłowe stanowiska prezentowanego przez orzekające w sprawie organy i Sąd I instancji. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka wykładnia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w której istnieją wątpliwości co do rzeczywistych możliwości sprawowania opieki nad synem przez B. M., nie jest wystarczająca. W związku z tym wykładnia celowościowa przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych będzie tu miała pierwszeństwo przed wykładnią językową mające swe umocowanie w Konstytucji RP. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie wskazywał, że przywołane przepisy art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1062/14, z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1286/14, z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 328/16, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W art.17 ust.1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Nie można zatem pominąć również treści art. 132 K.r.o., zgodnie z którym: "Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami". W tym kontekście umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności pozostaje w sprzeczności z przywołanym wyżej art. 132 K.r.o. Narusza również konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP). Wykładnia art. 17 ust.1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a uwzględniająca wskazane zasady konstytucyjne ma także oparcie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Wskazać tu można chociażby wyrok z 15 listopada 2006 r., sygn. P 23/05 (pub. OTK ZU nr 10/A/2006, poz. 151), w którym Trybunał stwierdził, że "choć zasiłek stały nominalnie przysługiwał opiekunowi, to korzyść czerpał z niego podopieczny, który dzięki zasiłkowi miał zapewnioną opiekę osoby bliskiej. Takie rozwiązanie było też korzystne dla państwa, które zapewniając osobie potrzebującej pomocy opiekę członka rodziny, nie musiało organizować tejże opieki w innych formach. Skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków wobec chorego krewnego, a wymaga to od niego rezygnacji z zarobkowania, to powinien w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. Przyznanie tylko rodzicom naturalnym prawa do zasiłku stałego narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej (pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym), lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji)". Trybunał Konstytucyjny uznał, że taka regulacja godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony rodziny i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji). Trzeba mieć na uwadze, że świadczenie pielęgnacyjne zastąpiło zasiłek stały przewidziany w ustawie o pomocy społecznej z 1990 r. Podobne wnioski można wywieść z wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. P 27/2007, pub. OTK-A 2008/6/107 oraz z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. P 41/2007, pub. OTK-A 2008/6/109. Przyjęcie wskazanych wyżej metod wykładni prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie o zasadności wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym bratem zależy przede wszystkim od jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotową opiekę jest zdolna sprawować jego matka – B. M. Dlatego konieczne jest stwierdzenie czy stan zdrowia matki umożliwia faktyczne sprawowanie opieki nad istotnie ograniczonym w codziennym funkcjonowaniu synem. Wadliwie interpretując art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a organ nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych w tym zakresie, poprzestając na stwierdzeniu, że B. M. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika natomiast, że została ona uznana za okresowo całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym od 7 października 2016 r. do października 2017 r., co jest równoważne umiarkowanemu stopniu niepełnosprawności. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wskazywała na zły stan zdrowia matki oraz jej trudności w poruszaniu się. Z akt sprawy nie wynika przy tym na czym faktycznie polega opieka nad niepełnosprawnym G. W. - czy wymaga ona siły i pełnej sprawności fizycznej. W tym kontekście nie zostało w żaden sposób wyjaśnione, czy rzeczywiście matka niepełnosprawnego to osoba, która jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Brak kluczowych ustaleń faktycznych w tym zakresie w toku całego postępowania administracyjnego zakwalifikować trzeba jako naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących zasad prowadzenia postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a uchylił pkt 1 zaskarżonego wyroku WSA w Krakowie oraz decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy wezmą pod uwagę zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię art. 17 ust.1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przeprowadzą niezbędne czynności wyjaśniające wynikające z treści niniejszego uzasadnienia. Wnioski o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikom z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu zostaną rozpoznane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. ----------------------- 8