I SA/Bk 437/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-09-19
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka nabywająca przedsiębiorstwo odpowiada za zaległości podatkowe zbywcy, jeśli posiadała wiedzę o tych zaległościach, a wysokość zobowiązań nie przekracza wartości nabytego przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka nabywająca przedsiębiorstwo ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe zbywcy, jeśli istniały dwie przesłanki: zaległość podatkowa zbywcy związana z jego działalnością gospodarczą oraz nabycie przedsiębiorstwa przez osobę trzecią. W niniejszej sprawie obie przesłanki zostały spełnione, a spółka posiadała wiedzę o zaległościach, co potwierdził Naczelnik Urzędu Skarbowego w wydanym zaświadczeniu. Ponadto, wysokość zaległości nie przekroczyła wartości nabytego przedsiębiorstwa.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej spółki jako osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług oraz odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego nabytego Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjno-Usługowego J. Spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące doręczeń, oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, kwestionując zasadność zastosowania przepisów o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spółki z tytułu nabycia Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjno-Usługowego J. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2011 r., styczeń, luty, kwiecień, wrzesień, listopad, grudzień 2012r., odsetki za zwłokę od tych zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. orzekł o odpowiedzialności podatkowej A. Sp. z o.o. w G. (dalej jako Spółka) z tytułu nabycia Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego-Usługowego J. z siedzibą w G. w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2011 r. oraz za styczeń, luty, kwiecień, wrzesień, listopad, grudzień 2012 r. w kwocie 3.807.535,29 zł, odsetki za zwłokę od tych zaległości w kwocie 1.852.182,00 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 287.581,08 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że na mocy uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki A. z dnia [...] sierpnia 2016 r. podwyższono kapitał zakładowy Spółki z dotychczasowej kwoty 5.000 zł do kwoty 500.000 zł przez ustanowienie 4.950 nowych udziałów o wartości nominalnej 100 zł każdy, o łącznej kwocie nominalnej 495.000 zł. Zostało wyłączone prawo K. Z. do objęcia nowoutworzonych udziałów i postanowiono, że nowe udziały zostaną zaoferowane do objęcia przez J. G., który pokryje je w całości aportem w postaci przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, wykorzystywane przez niego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej jednoosobowo pod nazwą PHPU J. z siedzibą w G. o wartości 7.361.325,39 zł.
Przedsiębiorstwo J. posiadało zaległości w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2011 r., za styczeń, luty, kwiecień, wrzesień, listopad, grudzień 2012 r. w łącznej kwocie 3.807.535.29 zł. Odsetki
za zwłokę od tych zaległości na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji wyniosły 1.852.182,00 zł, koszty postępowania egzekucyjnego 287.581,08 zł.
Odwołując się do treści art. 112 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "o.p.") Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że regulacja ta zawiera dwie przesłanki pozytywne, których wystąpienie jest konieczne do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej nabywcy przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Są to - istnienie zaległości podatkowej zbywcy związanej z jego działalnością gospodarczą i nabycie przez osobę trzecią od niego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników jego majątku związanego z prowadzoną działalnością.
W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia na podstawie art. 112 § 1 o.p. o odpowiedzialności podatkowej Spółki jako osoby trzeciej - nabywcy, za zaległości podatkowe nabytego Przedsiębiorstwa J.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 151 oraz art. 144 § 1 pkt 1 w związku
z art. 165 i art. 200 § 1, jak też art. 123 § 1 i art. 200 § 1 o.p.
W tym zakresie organ zauważył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego
w G. postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. wszczął postępowanie
w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Spółki za zaległości podatkowe J. G. w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik 2011 r., styczeń, luty, kwiecień, wrzesień, listopad, grudzień 2012 r. z powodu nabycia przez Spółkę PHPU J. Postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone Spółce [...] września 2016 r. za pośrednictwem operatora pocztowego razem z postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z adnotacji na potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłkę doręczono [...] września 2016 r., co potwierdza pieczątka firmowa Spółki i podpis "Z.".
Zdaniem organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 91 o.p. w związku z art. 375 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 108 o.p., przez ich błędną wykładnię i pominięcie faktu, że w sprawie przeciwko J. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie sygn. akt I SA/Bk 726/16 wstrzymał natychmiastową wykonalność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 1[...]6 kwietnia 2016 r. w sprawie określenia zobowiązań podatnika za okres od maja do grudnia 2011 r., a tym samym występuje negatywna przesłanka wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności Spółki.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzje: Dyrektora Izby Skarbowej
w B.: (-) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia dla J. G. podatku od towarów i usług za okresy od maja do grudnia 2011 r., (-) z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia dla J. G. podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do kwietnia oraz od września do grudnia 2012 r. - są decyzjami ostatecznymi i tymi decyzjami związane są organy podatkowe. Niezależnie od tego organ wskazał, że NSA po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. I FZ 371/16 uchylił postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 5 października 2016 r. I SA/Bk 726/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz oddalił zażalenia J. G. na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 31 sierpnia 2016 r. I SA/Bk 726/16.
Zdaniem organ II instancji niezasadny jest zarzut nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego oraz wywiedzenia błędnych wniosków, w szczególności w zakresie niezweryfikowania istnienia okoliczności wskazujących na istnienie negatywnych przesłanek wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności Spółki,
a także w zakresie odpowiedzialności za zobowiązania J. G.
W tym zakresie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że negatywną przesłanką do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej nabywcy w świetle art. 112 § 1 o.p., jest okoliczność, iż przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć
o zaległościach podatkowych zbywcy, a zgodnie z art. 112 § 6 o.p. nabywca nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu,
o którym mowa w art. 306g.
W przedmiotowej sprawie większościowym udziałowcem Spółki i Prezesem Zarządu jest J. G., a przedmiotem aportu jest PHPU J. Obecna siedziba Spółki mieści się w miejscu prowadzenia działalności przez PHPU J. Okoliczności te wskazują, iż Spółka posiadała wiedzę o zaległościach podatkowych Przedsiębiorstwa J. Wysokość zaległości podatkowych J. G. została ponadto potwierdzona w zaświadczeniu o stanie zaległości wydanym [...] sierpnia 2016 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.
Organ odwoławczy podzielił natomiast zarzut naruszenia art. 112 § 3 i 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 o.p. poprzez niezamieszczenie w sentencji decyzji zakresu odpowiedzialności skarżącego. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika wartość nabytego Przedsiębiorstwa w kwocie 7.361.325,39 zł, jak też kwota dochodzonych zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę i kosztów postępowania egzekucyjnego. Z zestawienia dochodzonych należności podatkowych i wartości Przedsiębiorstwa wynika, że kwota dochodzonych zaległości podatkowych nie przekracza wartości Przedsiębiorstwa.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Spółka wywiodła skargę do tut. Sądu. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w całości, zarzucając:
I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 154 w zw. z art. 138, 135 o.p w zw. z art. 38 kodeksu cywilnego -poprzez ich niezastosowanie i pomięcie trybu doręczenia decyzji za pośrednictwem Kuratora wyznaczonego przez Sąd zgodnie z art. 138 o.p., pomimo że Spółka na dzień wydania i wysłania decyzji, nie posiadała organów uprawnionych
do reprezentacji, a także nie posiadała pełnomocnika, o czym organ został poinformowany faksem w dniu [...] lutego 2017 r. oraz pocztą w dniu [...] lutego 2017 r.;
2. art. 112 § 3 i 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 o.p. - poprzez: a) nie zamieszczenie w sentencji zaskarżonej decyzji zakresu odpowiedzialności Skarżącego, tj. nie wskazanie górnej granicy odpowiedzialności Spółki, oraz błędne uznanie, że brak ten w decyzji organu I instancji jest brakiem nie istotnym oraz b) nie uwzględnienie w decyzji o solidarnej odpowiedzialności wpłat (skutecznej egzekucji) przeprowadzonej wobec podatnika J. G., a w konsekwencji określenie zobowiązania podatkowego objętego solidarną odpowiedzialnością skarżącej w zawyżonej wysokości;
3. art. 151 oraz 144 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 oraz 200 § 1 o.p. - poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędną ocenę ustaleń organu I instancji co do skuteczności doręczenia skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, oraz postanowienia o wyznaczeniu terminu do zapoznania się
z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie zapewnienie przez organ I instancji możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego;
4. art. 187 i 122, oraz 191 o.p. - poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz błędną ocenę w tym zakresie działań organu I instancji,
a w konsekwencji wywiedzenie błędnych wniosków w szczególności w zakresie:
a) nie zweryfikowania istnienia okoliczności wskazujących na istnienie negatywnych przesłanek wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności Spółki, a także b) zakresu odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania J. G. tj. nie dokonanie ustaleń faktycznych co do rzeczywistego zadłużenia J. G. na datę wydawania decyzji i zawyżenie wartości zobowiązań skarżącej w porównaniu z rzeczywistym zadłużeniem podatnika J. G.;
c) wydania przez organ I instancji decyzji o solidarnej odpowiedzialności pomimo nie
uwzględnienia jako dowodu dokumentu, który potwierdzałby nabycie przedsiębiorstwa PHPU J. przez skarżącą;
5. art. 123 o.p. poprzez błędne uznanie, że nie doręczenie przez organ
I instancji skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego
w sprawie solidarnej odpowiedzialności i jednoczesne zakończenie postępowania, tym samym uniemożliwienie podatnikowi czynnego udziału w postępowaniu podatkowym nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 91 o.p. w zw. z art. 375 § 2 kodeksu cywilnego w zw. z art. 108 o.p. - przez ich błędną wykładnię i pominięcie faktu, że w sprawie przeciwko J. G. WSA w Białymstoku w sprawie sygn. I SA/Bk 726/16 przed wydaniem decyzji przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie wstrzymał natychmiastową wykonalność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie określenia zobowiązań podatkowych podatnika za okres od maja do grudnia 2011 r., a tym samym, że w części występuje negatywna przesłanka wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności skarżącej, ponadto, że WSA postanowieniem z dnia 27 października 2016 r. w sprawie I SA/Bk 852/16 wstrzymał natychmiastową wykonalność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie określenia zobowiązań podatkowych podatnika za okres od stycznia do czerwca 2012 r., a tym samym, że w części występuje negatywna przesłanka wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności skarżącej;
2. art. 112 o.p. oraz 91 o.p. w związku z art. 551 kodeksu cywilnego oraz
art. 191 o.p. - poprzez błędne uznanie, że do ustalenia solidarnej odpowiedzialności Spółki wystarczające jest oparcie się na uchwale w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki z dnia [...] sierpnia 2016 r. z pominięciem dokumentu, potwierdzającego przeniesienie własności przedsiębiorstwa prowadzonego przez J. G. przedsiębiorstwa. W aktach sprawy brak jest bowiem umowy przenoszącej własność przedsiębiorstwa.
Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy zasadności orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej nabywcy przedsiębiorstwa J. za zaległości podatkowe tego podatnika szczegółowo wskazane w zaskarżonej decyzji. Skarżąca Spółka kwestionuje zasadność zastosowania art. 108, art. 112 o.p. oraz podnosi szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania, kwestionując głównie prawidłowość doręczenia decyzji organu odwoławczego radcy prawnemu Ł. C., prawidłowość doręczenia postanowień organu I instancji o wszczęciu postępowania w tej sprawie i o wyznaczeniu terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Ponadto strona kwestionuje ocenę zaprezentowaną przez organ m.in. w zakresie zweryfikowania istnienia okoliczności wskazujących na istnienie negatywnych przesłanek wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności Spółki i zakresu odpowiedzialności Spółki za zobowiązania J. G.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów kwestionujących prawidłowość dokonanych w sprawie doręczeń.
Pozbawione podstaw okazały się zwłaszcza zarzuty naruszenia art. 154 o.p.
w zw. z art. 135, art. 138 o.p. i w zw. z art. 38 kodeksu cywilnego. Autor skargi próbuje wykazać, że w dniu wydania i wysłania decyzji, organ odwoławczy posiadał wiedzę, że skarżąca Spółka nie miała organu uprawnionego do reprezentacji, ani pełnomocnika, co w konsekwencji miało prowadzić do obowiązku doręczenia rozstrzygnięcia wyznaczonemu przez sąd kuratorowi, nie zaś dotychczasowemu pełnomocnikowi.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2017 r. do organu odwoławczego wpłynęło faksem pismo informujące, że J. G. złożył z dniem [...] lutego 2017 r. rezygnację z funkcji prezesa zarządu skarżącej Spółki. Wraz z tym pismem przedłożone zostało oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawnemu Ł. C. do reprezentowania strony w przedmiotowym postępowaniu. Jednocześnie pismo owe, podpisane przez J. G., zostało nadane w placówce pocztowej [...] lutego 2017 r. wraz z załącznikamii wpłynęło do organu w dniu [...] lutego 2017 r.
Zgodnie z art. 138a § 1 o.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń (art. 138a § 2 o.p.). Stosownie do treści
art. 138e § 1 i 2 o.p., pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego i może być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu. W myśl art. 138e § 3 o.p. pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis. Wzór pełnomocnictwa szczególnego został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.).
W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo szczególne przedłożone przez radcę prawnego Ł. C., które zostało złożone na druku PPS-1 określonym w załączniku nr 1 ww. rozporządzenia według wzoru obowiązującego w dniu udzielania pełnomocnictwa.
Stosownie do treści art. 138i § 2 o.p., wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego. Dniem zawiadomienia organu o wypowiedzeniu jest dzień, w którym do organu wpłynął (lub został złożony) dokument dotyczący pełnomocnictwa.
Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanym przypadku zawiadomienie
o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie zostało złożone na urzędowym druku,
a obowiązek taki w przypadku pełnomocnictwa szczególnego udzielonego na piśmie ustawodawca nałożył w cytowanym wyżej art. 138e § 3 o.p. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że w sprawie tej dokument wypowiadający pełnomocnictwo, podpisany przez Ja. G. wpłynął do organu już po wydaniu i wysłaniu zaskarżonej decyzji. Dlatego też należy uznać, że przesyłka zawierająca decyzję została prawidłowo zaadresowana do pełnomocnika skarżącej Spółki.
Na uwzględnienie nie zasługiwały twierdzenia strony o obowiązku doręczenia decyzji kuratorowi, z uwagi na to, że w dniu wydania i wysłania decyzji Spółka nie miała organu uprawnionego do reprezentacji.
Zgodnie z art. 138 § 3 o.p., jeżeli osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów, organ podatkowy składa do sądu wniosek
o ustanowienie kuratora. W myśl art. 138d § 2 o.p., za pełnomocnika ogólnego strony w sprawach podatkowych uznaje się kuratora wyznaczonego przez sąd na wniosek organu podatkowego, o którym mowa w art. 138.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie miał obowiązku wystąpienia w na podstawie art. 138 § 3 o.p. z wnioskiem o ustanowienie kuratora. Zauważenia bowiem wymaga, że członek zarządu, który złożył rezygnację z pełnienia tej funkcji
w Spółce, był jednocześnie jej jedynym wspólnikiem. Spółka miała zatem możliwość powołania nowego zarządu, który reprezentowałby ją w stosunkach zewnętrznych. Zgodnie z art. 201 § 4 k.s.h., członek zarządu spółki z o.o. jest powoływany
i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Stosownie do art. 156 k.s.h., w spółce jednoosobowej jedyny wspólnik wykonuje wszystkie uprawnienia przysługujące zgromadzeniu wspólników zgodnie
z przepisami niniejszego działu. Przepisy o zgromadzeniu wspólników stosuje się odpowiednio. Na gruncie obowiązującego prawa wspólnik skarżącej Spółki mógł zatem powołać nowy zarząd, co wykluczało uznanie, że Spółka nie była w stanie samodzielnie prowadzić swoich spraw.
Dodatkowo nadmienić trzeba, że wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego
w G. o ustanowienie kuratora dla skarżącej Spółki został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w B. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. sygn. [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w dniu 28 lutego 2017 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólników Spółki powołało na prezesa zarządu J. G. Okoliczności te słusznie wzbudziły u organu przeświadczenie, że wcześniejsza rezygnacja J. G. mogła mieć pozorny charakter. Dodać przy tym należy, że skargę do Sądu wniósł
w imieniu Spółki ten sam pełnomocnik, który reprezentował ją w postępowaniu podatkowym.
Reasumując tę część rozważań Sąd stwierdza, że dotychczas rozpatrzone zarzuty nie mogły się ostać. Strona nie wykazała przy tym, że ewentualne naruszenie art. 154 o.p. w zw. z art. 135, art. 138 o.p. i w zw. z art. 38 kodeksu cywilnego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spółka zapoznała się z decyzją i w terminie skorzystała z prawa jej zaskarżenia do Sądu.
Pozbawione uzasadnionych podstaw są również zarzuty naruszenia art. 151 oraz 144 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 oraz 200 § 1 o.p. - poprzez niezastosowanie,
a w konsekwencji błędną ocenę ustaleń co do skuteczności doręczenia Spółce postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz postanowienia
o wyznaczeniu terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie zapewnienie przez organ I instancji możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spółki A. za zaległości podatkowe J. G. zostało wydane [...] września 2017 r. W tym samym dniu organ wydał także postanowienie wyznaczające stronie siedmiodniowy termin do zapoznania i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca oba postanowienia została doręczona [...] września 2017 r. adresatowi. Odbiór tej przesyłki potwierdzony został przystawieniem pieczątki firmowej Spółki
i podpisem "Z.".
Zgodnie z art. 151 § 1 o.p., osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi.
W rozpatrywanym przypadku brak jest podstaw do uznania, że ww. postanowienia nie zostały doręczone osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Listonosz nie ma obowiązku legitymowania osoby, której doręcza pismo przeznaczone dla osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Wystarczy, że na uprawnienie danej osoby do odbioru korespondencji wskazują okoliczności towarzyszące doręczeniu, w tym m.in. dysponowanie odpowiednią pieczęcią i podpisanie dowodu doręczenia (por. postanowienia NSA z dnia 17 maja 2006 r. I FSK 1208/05, LEX nr 282643; z dnia 11 września 2012 r. I FSK 789/12, LEX nr 1329315; z dnia 24 listopada 2016 r. I FSK 640/15, LEX nr 2206397). W sytuacji gdy pod adresem spółki została odebrana skierowana do niej korespondencja, to na spółce ciąży obowiązek wykazania, że powyższy dowód doręczenia nie potwierdza tego faktu. Obowiązkiem osoby prawnej jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, by w jej siedzibie dokonywała tego osoba upoważniona (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 25 kwietnia 2017 r. I FSK 1665/15, LEX nr 2294072).
W skardze strona nie wykazała, że sporna korespondencja została odebrana pod jej adresem przez osobę nieupoważnioną. Gołosłowne są twierdzenia pełnomocnika, że doręczenie nie nastąpiło w lokalu siedziby Spółki. Adres wskazany na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest adresem siedziby A. sp. z o.o. ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Spółka nie wykazała ponadto w jakikolwiek sposób, że pokwitowanie odbioru przedmiotowej przesyłki nastąpiło przez inny podmiot (jego pracownika), który ma siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności w tym samym budynku.
Wobec powyższego brak jest podstaw aby za trafne uznać zarzuty w zakresie naruszenia przepisów dotyczących doręczenia Spółce korespondencji zawierającej postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie i o wyznaczeniu terminu na zapoznanie się i wypowiedzenie co do zebranych dowodów. Tym samym nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 123 o.p., utożsamiany przez autora skargi z błędnym uznaniem, że nie doręczenie przez organ I instancji postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i jednoczesne zakończenie postępowania, tym samym uniemożliwienie podatnikowi czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Nie naruszono przy tym art. 200 § 1 o.p. Spółka została skutecznie powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego
w sprawie materiału dowodowego, zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji, jak też organem odwoławczym. W piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. Spółka ustosunkowała się do zebranych dowodów i zajęła własne stanowisko.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd potwierdza zasadność orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Spółki z tytułu nabycia przedsiębiorstwa J. za zaległości podatkowego tego podmiotu w podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 112 § 1 o.p., nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Stosownie do art. 112 § 3 i 4 o.p., zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Zakres odpowiedzialności nabywcy nie obejmuje:
1) należności wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1; 2) odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz oprocentowania, o którym mowa w art. 107 § 2 pkt 3, powstałych po dniu nabycia. W myśl art. 112 § 6 o.p., nabywca nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa
w art. 306g.
Trafnie wskazał organ, że omawiana regulacja zawiera dwie przesłanki pozytywne, których wystąpienie jest konieczne do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej nabywcy przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa: (-) istnienie zaległości podatkowej zbywcy związanej z jego działalnością gospodarczą i (-) nabycie przez osobę trzecią od niego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników jego majątku związanego z prowadzoną działalnością. W rozpatrywanym przypadku obie te przesłanki wystąpiły.
Zgodnie z art. 108 § 2 o.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę, e) określającej wysokość zaległości podatkowej, o której mowa w art. 52 oraz art. 52a; 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3;
Istnienie zaległości podatkowych J. G. potwierdzają ostateczne decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2016 r.
i z dnia [...] czerwca 2016 r., dotyczące rozliczenia podatku od towarów i usług
za okresy od maja do grudnia 2011 r. i od stycznia do kwietnia oraz od września
do grudnia 2012 r., które zostały wydane i doręczone przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie. Na wydanie decyzji określonej w art. 112 o.p. wpływu nie ma wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonalności ostatecznych decyzji podatkowych dotyczących rozliczenia podatkowego zbywcy przedsiębiorstwa. Informacyjnie należ wskazać, że istotnie - na dzień wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej - WSA w Białymstoku wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2016 r. Postanowieniem
z dnia [...] października 2016 r. I SA/Bk 726/16 Sąd uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wtrzymanie wykonania tej decyzji i udzielił J. G. ochrony tymczasowej. Jednakże postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. I FZ 371/16, NSA uwzględnił zażalenie organu i uchylił postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 5 października 2016 r. oraz postanowił oddalić zażalenie na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 31 sierpnia 2016 r. Orzekający w tej sprawie Sąd potwierdza stanowisko organu, że negatywnej przesłanki do orzeczenia o przedmiotowej odpowiedzialności nie stanowi okoliczność, że na dzień wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej WSA w Białymstoku wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2016 r. Podobnie należy ocenić fakt wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 16 listopada 2016 r. w sprawie I SA/Bk 852/16). Orzeczenie Sądu zostało również uchylone przez NSA, który w postanowieniu z dnia 8 marca 2017 r. I FZ415/16 uwzględnił zażalenie organu i jednocześnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
Zdaniem Sądu spełniona została również przesłanka nabycia przedsiębiorstwa J. G. przez skarżącą Spółkę. Na mocy uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki A. z dnia [...] sierpnia 2016 r. podwyższono kapitał zakładowy Spółki z dotychczasowej kwoty 5.000 zł do kwoty 500.000 zł przez ustanowienie 4.950 nowych udziałów o wartości nominalnej 100 zł każdy, o łącznej kwocie nominalnej 495.000 zł. Zostało jednocześnie wyłączone prawo K. Z. do objęcia nowoutworzonych udziałów i postanowiono, że nowe udziały zostaną zaoferowane do objęcia przez J. G., który pokryje je w całości aportem w postaci przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, wykorzystywane przez niego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej jednoosobowo pod nazwą PHPU J. z siedzibą w G. o wartości 7.361.325,39 zł (zob. akt notarialny rep. A nr 5279/2016 z dnia 31 sierpnia 2016 r.). W aktach znajduje się również sporządzone w formie aktu notarialnego oświadczenie J. G. o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki A. i pokryciu ich w całości wkładem niepieniężnym w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, wykorzystywane przez niego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej jednoosobowo pod nazwą PHPU J. z siedzibą w G. (rep. [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.).
Wobec powyższego za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 91 o.p. w zw. z art. 375 § 2 kodeksu cywilnego w zw. z art. 108 o.p. Pozbawione podstaw okazały się też zarzuty naruszenia art. 112 o.p. oraz 91 o.p. w związku
z art. 551 kodeksu cywilnego oraz art. 191 o.p.
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika organy zweryfikowały okoliczności, które wykluczyć mogły wydanie decyzji w sprawie. Negatywną przesłanką wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej nabywcy przedsiębiorstwa jest okoliczność, że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł on wiedzieć o tych zaległościach podatkowych zbywcy (zob. art. 112 § 1 in fine o.p.). Ustawodawca wyklucza także odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe nie wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g o.p. (zob. art. 112 § 6 o.p.). Spółka posiadała wiedzę
o zaległościach podatkowych przedsiębiorstwa J., bowiem jak słusznie podkreślił organ, większościowym udziałowcem skarżącej Spółki i prezesem jej zarządu jest J. G., a przedmiotem aportu jest jego przedsiębiorstwo. Ponadto siedziba Spółki mieści się w miejscu, w którym prowadzona była działalność przez PHPU J. Ponadto, wysokość zaległości podatkowych J. G. została potwierdzona w zaświadczeniu o stanie zaległości wydanym [...] sierpnia 2016 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.
Z uzasadnień decyzji wydanych przez organy obu instancji wynika zakres odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa J. W decyzji organu I instancji wskazano wartość nabytego przez Spółkę przedsiębiorstwa oraz kwotę dochodzonych zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę i kosztów postępowania egzekucyjnego. Kwota zaległości nie przekracza wartości nabytego przedsiębiorstwa. Określenie kwot zaległości podatkowych, za które odpowiada Spółka odpowiada wartościom wykazanym w ww. zaświadczeniu o stanie zaległości. Bezzasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 112 § 3 i 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 o.p.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dlatego też uzasadnione jest oddalenie skargi, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło