II OSK 300/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-24

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Andrzej Jurkiewicz, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może przedłużyć termin wykonania obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli jego wykonanie jest uzależnione od zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, a termin ten nie upłynął?
Ratio decidendi
Termin wykonania obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy i może być przedłużony lub przywrócony, jeśli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, w tym trudnościami w wykonaniu robót budowlanych wynikającymi z braku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście na jego teren. Przedłużenie terminu nie stanowi uchylenia wykonalności decyzji, a jedynie ustalenie nowego terminu wykonania obowiązku.
Stan faktyczny
Skarga kasacyjna dotyczyła bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w przedmiocie odstępstwa od pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę, uznając, że PINB nie pozostawał w bezczynności, ponieważ termin wykonania nałożonych obowiązków był prawidłowo przedłużany. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując dopuszczalność przedłużania terminu wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Bd 64/17 w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. w przedmiocie odstępstwa od pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Bd 64/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. w przedmiocie odstępstwa od pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. (zwanego dalej w skrócie PINB), w której wskazał, że ww. organ pomimo upływu w dniu 31 października 2016 r. terminu do wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.) dla budynku gospodarczego na działce numer ... w miejscowości A. przy ul. O. ... i ich nie wykonania nie wydał decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Skarga została poprzedzona zażaleniem uznanym przez K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (zwanego dalej w skrócie WINB) za bezzasadne. Z akt sprawy wynika, że skarga na bezczynność dotyczy prowadzonego postępowania naprawczego dotyczącego budynku gospodarczego na działce nr ... w A. wybudowanego z odstępstwem od pozwolenia na budowę z dnia 24 października 1983 r. znak ..., w ramach którego decyzją PINB z dnia 31 sierpnia 2016 r. nr ... na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożono na E. i A. A. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego i wykonania w terminie do 31 października 2016 r. robót budowlanych polegających na skuciu 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki ... na całej szerokości elewacji tylnej tj. 8,10 m i do wysokości ok 1,10 m od poziomu gruntu oraz likwidacji schodów zewnętrznych wraz z podestem stanowiących odrębne wejście na poddasze przedmiotowego budynku gospodarczego. Od decyzji tej A. i Z. W. wnieśli odwołanie. Decyzją z dnia 20 października 2016 r. znak: ... WINB utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta nie została przez żadną ze stron zaskarżona do sądu. W dniu 24 października 2016 r. do PINB wpłynęła decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2016 r. znak: ... uchylająca w całości decyzję Wojewody K. z dnia 16 lutego 2016 r. znak ... o odmowie stwierdzenia na wniosek A. i Z. W. nieważności decyzji Naczelnika Miasta A. z dnia 24 października 1983 r. znak ... o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, budynku gospodarczego wolnostojącego, parterowego i ogrodzenia na działce nr ... (obecnie działka nr ...) przy ul. O. ... w A. i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Ponownie prowadząc postępowanie Wojewoda K. decyzją z dnia 20 grudnia 2016 r. ... umorzył w całości postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta A. z dnia 24 października 1983 r. W piśmie z dnia 28 października 2016 r. inwestorzy (E. i A. A.) złożyli wniosek do PINB o zawieszenie postępowania w sprawie, uzasadniając to złożonym dnia 28 października 2016 r. wnioskiem do Starosty Powiatowego w A. o wyrażenie zgody na wejście na teren działki nr ... stanowiącej własność A. i Z. W. celem wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z 31 sierpnia 2016 r. w terminie do 31 października 2016 r. poprzez skucie 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki nr .... Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. nr .... PINB zawiesił postępowanie. Na to postanowienie A. i Z. W. wnieśli zażalenie i WINB postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W trakcie zawieszonego postępowania E. i A. A. złożyli w dniu 5 grudnia 2016 r. projekt budowlany obejmujący zmianę lokalizacji schodów zewnętrznych, do którego złożenia zobowiązani byli na podstawie decyzji PINB z 31 sierpnia 2016 r. W piśmie z dnia 9 grudnia 2016 r. inwestorzy poinformowali, że nie są w stanie wykonać robót budowlanych z uwagi na konieczność zgromadzenia materiałów i pieniędzy i wnieśli o przedłużenie terminu do okresu wiosennego 2017 r. W dniu 3 stycznia 2017 r. inwestorzy złożyli do PINB pismo informujące o wypełnieniu obowiązków wynikających z decyzji z dnia 31 sierpnia 2016 r. z wyjątkiem prac, których wykonanie uzależnione jest od decyzji Starosty Powiatowego. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. nr ..., PINB podjął zawieszone postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę z 1983 r. Następnie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2017 r. przedłużył termin wykonania obowiązków nałożonych decyzją z 31 sierpnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. W dniu 23 stycznia 2017 r. do PINB wpłynęła decyzja Starosty A. z dnia 18 stycznia 2017 r. nr ... rozstrzygająca o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania obowiązku nałożonego w decyzji z dnia 31 sierpnia 2016 r., której termin został przedłużony do dnia 31 marca 2017 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody K. z 27 marca 2017 r. znak ... W dniu 27 lutego 2017 r. Starosta A. decyzją nr ... na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego uchylił decyzję Naczelnika Miasta A. z dnia 24 października 1983 r. w części dotyczącej budynku gospodarczego. W piśmie z dnia 27 marca 2017 r. E. i A. A. zwrócili się do organu pierwszej instancji z kolejnym wnioskiem o przedłużenie terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 31 sierpnia 2016 r. z uwagi na niezakończone postępowanie w przedmiocie udostępnienia nieruchomości. Postanowieniami z dnia 29 marca 2017 r. organ przedłużył termin wykonania obowiązku do dnia 31 sierpnia 2017 r. i zawiesił postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę do czasu uzyskania ostateczności decyzji Starosty A. z dnia 18 stycznia 2017 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej. W skardze na bezczynność PINB skarżący A. W. wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej, wymierzenie organowi kary w maksymalnej wysokości oraz o stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie dochodzi do pozaprawnych działań organu nadzoru budowlanego, który w postępowaniu przedłuża po raz kolejny termin zmieniając tym samym treść decyzji. Zdaniem skarżącego treść art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie pozwala organowi na podjęcie innego rozstrzygnięcia niż to przewidziane w przepisach. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że termin wykonania obowiązku dostarczenia projektu zamiennego określony w decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ma charakter procesowy. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Bd 64/17 oddalił skargę A. W. na bezczynność PINB w przedmiocie odstępstwa od pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie PINB w decyzji z dnia 31 sierpnia 2016 r. nr ..., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa Budowlanego nałożył na E. i A. A. (właścicieli ww. budynku) obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego i wykonania w terminie do 31 października 2016 r. robót budowlanych polegających na skuciu 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki ... na całej szerokości elewacji tylnej tj. 8,10 m i do wysokości około 1,10 m od poziomu gruntu oraz wykonania robót budowlanych polegających na likwidacji-przesunięciu schodów zewnętrznych wraz z podestem stanowiących odrębne wejście na poddasze przedmiotowego budynku gospodarczego. Decyzja ta jest ostateczna. Sąd pierwszej instancji wywiódł, że wprawdzie skarżący wskazuje na wieloletnie prowadzenie sprawy w związku ze stwierdzonymi odstępstwami od projektu budowlanego z 1983 r., to powyższa ostateczna decyzja PINB z dnia 31 sierpnia 2016 r. zakończyła wcześniejszy etap bezczynności ww. organu, która była oceniana przez Sąd wyrokiem z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II SAB/Bd 106/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że w związku z wniesioną skargą w dniu 25 maja 2017 r. obecnie ocenie podlega bezczynność organu, która wiąże się z wykonaniem obowiązków nałożonych decyzją z dnia 31 sierpnia 2016 r., przy czym podstawową kwestią podlegająca wyjaśnieniu było to, czy w związku z nałożonymi powyższym orzeczeniem obowiązkami organ powinien wydać decyzję bądź dokonać innej czynności, a nie czyniąc tego pozostaje w bezczynności. Sąd wskazał, że termin wykonania obowiązku określony w decyzji z dnia 31 sierpnia 2016 r. był przedłużany przez organ administracji dwukrotnie na wniosek inwestorów E i A A. Pierwsze postanowienie w tej sprawie wydał organ w dniu 16 stycznia 2017 r. w którym przedłużył termin wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia 31 sierpnia 2016 r. do dnia 31 marca 2017 r. Postanowienie zostało wydane w związku z wnioskiem inwestorów zawartym w piśmie z dnia 9 grudnia 2016 r. w którym poinformowali oni o tym, że nie są w stanie wykonać robót budowlanych z uwagi na konieczność zgromadzenia materiałów i pieniędzy i wnieśli o przedłużenie terminu do okresu wiosennego 2017 r. Drugie postanowienie organ wydał w dniu 29 marca 2017 r. w którym przedłużył termin wykonania obowiązku do dnia 31 sierpnia 2017 r. Również to postanowienie organ wydał po uwzględnieniu wniosku inwestorów z dnia 27 marca 2017 r. o przedłużenie terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 31 sierpnia 2016 r. z uwagi na niezakończone postępowanie w przedmiocie udostępnienia nieruchomości. W związku z powyższym zdaniem Sądu pierwszej instancji PINB w sposób prawidłowy przedłużył termin do załatwienia sprawy. Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że organy nadzoru budowlanego prowadziły przedmiotowe postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego w związku ze stwierdzeniem odstępstwa od decyzji Naczelnika Miasta A. z dnia 24 października 1983 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, budynku gospodarczego wolnostojącego parterowego i ogrodzenia na działce nr ... (obecnie nr ...), przy ul. O. ... w A. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Sąd pierwszej instancji podzielając poglądy orzecznictwa sądowo-administracyjnego odnośnie procesowego charakteru terminu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanął na stanowisku, że termin wykonania obowiązku dostarczenia projektu zamiennego określony w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy z uwagi na charakter procesowy, może być na wniosek strony przedłużany. Niedotrzymanie terminu wykonania obowiązku dostarczenia dokumentacji projektowej, czy też wykonania nałożonego obowiązku z przyczyn niezależnych od organu, jak również adresata nałożonego obowiązku (jak w przedmiotowej sprawie) nie może być podstawą orzeczenia nakazu rozbiórki budynku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego. Uchybienie temu terminowi nie może uzasadniać wydania nakazu zaniechania prowadzonych robót budowlanych czy też doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego w sytuacji, gdy niezachowanie tego terminu zależy od osób trzecich, właścicieli sąsiedniej działki – A. i Z. W., którzy nie wyrażają zgody, aby inwestor związany obowiązkiem wynikającym z decyzji z 31 sierpnia 2017 r. wszedł na grunt sąsiedni celem wykonania robót polegających na skuciu 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki ... na całej szerokości elewacji tylnej tj. 8,10 m i do wysokości około 1,10 m od poziomu gruntu. Dowodem na trudności w wykonaniu powyższego obowiązku jest postępowanie prowadzone przed Starostą A. zakończone decyzją Wojewody K. z dnia 27 marca 2017 r. nr ... utrzymującą w mocy decyzji w przedmiocie rozstrzygnięcia o niezbędności wejścia na teren działki nr .... Przy ustalaniu terminu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym, gdyż zakres i bieg tego terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji. W przedmiotowej sprawie dwukrotnie termin ten został przedłużony i w dniu wniesienia skargi do Sądu nie upłynął jeszcze termin wyznaczony do dnia 31 sierpnia 2017 r. na wykonanie obowiązku. W ocenie Sądu w trakcie prowadzonego postępowania naprawczego organ podejmował czynności bez zbędnej zwłoki, co wynika z akt administracyjnych sprawy. Niewątpliwie postępowanie jest rozciągnięte w czasie, ale to skarżący poprzez sprzeciwianie się udostępnieniu nieruchomości celem dokonania skucia części elewacji dostępnej wyłącznie z jego działki przyczynia się do tego, że nie można było wykonać obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 31 sierpnia 2016 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na przedmiot zaskarżenia jakim jest bezczynność nie mógł ocenić zgodności projektu budowlanego z przepisami prawa ani też dopuszczalności legalizacji. Zagadnienia te wykraczają poza granice sprawy dotyczącej bezczynności, ponieważ w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu Sąd nie bada i nie ocenia prawidłowości orzeczeń wydawanych przez organy administracji pod względem merytorycznym, a jedynie ocenia czy w sprawie wydano rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że z uwagi na to, że w dniu wniesienia skargi do Sądu nie upłynął termin na wykonanie obowiązku określonego w decyzji z dnia 13 sierpnia 2016 r. i późniejszych postanowień, organ nie pozostaje w bezczynności. W tej sprawie organ nie dopuścił się również przewlekłości w prowadzeniu sprawy po wydaniu decyzji z dnia 31 sierpnia 2016 r., ponieważ czynności były podejmowane bez zbędnej zwłoki i nie były pozorne. W skardze kasacyjnej A. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę prawną do uchylenia wykonalności ostatecznej decyzji postanowieniem i tym samym podstawę do przedłużania postępowania administracyjnego w nieskończoność; 2) prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, co prowadzi do bezprawnego uchylenia wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny winien działać w granicach prawa mając na uwadze, że sprawa trwa już 8 lat i wskazać w oparciu o jaki konkretny przepis prawa nastąpiło przedłużenie terminu określonego w decyzji ostatecznej wydanej na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Skarżący kasacyjnie wskazał również, że żaden przepis prawa nie pozwala organowi na odmowę stosowania § 12 ust 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422), podczas gdy organ nie ocenił zgodności projektu budowlanego z przepisami albowiem "skucie" części obiektu, którego legalizacja jest niedopuszczalna, staje się bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opub. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W tej sprawie w skardze kasacyjnej skarżący zrzekł się rozpoznania skargi na rozprawie, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. poinformowany o tym nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Istotę zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej stanowi udzielenie odpowiedzi na pytanie o dopuszczalność przedłużenia terminu wykonania robót budowlanych, wyznaczonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wydaną na podstawie ww. przepisu decyzją nałożono na E. i A. A. obowiązek wykonania w terminie do 31 października 2016 r. robót budowlanych polegających na skuciu 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki ... na całej szerokości elewacji tylnej tj. 8,10 m i do wysokości ok 1,10 m od poziomu gruntu oraz likwidacji schodów zewnętrznych wraz z podestem stanowiących odrębne wejście na poddasze przedmiotowego budynku gospodarczego. Obowiązek w postaci likwidacji schodów zewnętrznych wraz z podestem stanowiących odrębne wejście na poddasze przedmiotowego budynku gospodarczego zobowiązani wykonali, natomiast co do wykonania drugiego z obowiązków stanowiących roboty budowlane, tj. skucie 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki ... na całej szerokości elewacji tylnej tj. 8,10 m i do wysokości ok 1,10 m od poziomu gruntu zobowiązany nie wykonali i wnosili o przedłużenie terminu do ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje stanowisko zajęte w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. stwierdził, że termin wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy i może zostać przedłożony lub przywrócony, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami danej sprawy. Istotą postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest doprowadzenie danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy inwestor w istotny sposób odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Sposobem doprowadzenia danego obiektu do takiego stanu może być nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w określonym przez organ terminie. Termin ten ustala sam organ w taki sposób, aby realnym było wykonanie owych robót budowlanych. Tym samym skoro samo wyznaczenie tego terminu jak i początek biegu tego terminu oraz długość jego trwania zależą od organu administracyjnego, to termin ten ma charakter procesowy. Tym samym w przypadku, gdy zajdzie taka potrzeba, organ na wniosek strony może ten termin przedłużyć lub przywrócić celem umożliwienia zobowiązanej stronie wykonania nałożonych na nią obowiązków. W przypadku, gdy już w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ wyznaczył termin wykonania określonych robót budowlanych, a inwestor wnosi o przedłużenie tego terminu, to owo przedłużenie następuje w drodze postanowienia. W przypadku, gdy jeszcze nie upłynął termin do wykonania obowiązku (robót budowlanych) a inwestor wnosi o przedłużenie tego terminu, organ winien na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego rozstrzygnąć zasadność jego przedłużenia (tak też NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2113/10, opub. w LEX nr 1123114). Natomiast w sytuacji, gdy już upłynął wyznaczony termin do wykonania robót budowlanych, to inwestor może w trybie art. 58 § 1 K.p.a. wnieść o jego przywrócenie. Trafnie w tej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że było uzasadnionym przedłużanie pierwotnego terminu wykonania przez E. i A. A. robót budowlanych polegających na skuciu 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki ... na całej szerokości elewacji tylnej tj. 8,10 m i do wysokości ok 1,10 m od poziomu gruntu. Warunkiem bowiem wykonania tych robót było wejście na teren działki sąsiedniej, a właściciel tej działki takiej zgody odmawiali. Taka okoliczność mogła stanowić uzasadnioną podstawę do przedłużenia terminu, a ponadto z akt sprawy wynika, że zobowiązani niezwłocznie podjęli czynności zmierzające do uzyskania administracyjnej zgody na wejście w teren działki sąsiedniej i w tym celu uzyskali w dniu 18 stycznia 2017 r. decyzję Starosty A. rozstrzygającej o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania obowiązku nałożonego w decyzji z dnia 31 sierpnia 2016 r. Decyzja ta stała się ostateczna dopiero w dniu 27 marca 2017 r. na skutek otrzymania jej w mocy przez organ drugiej instancji. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że niezasadnie zarzuca skarżący kasacyjnie Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania przez ten Sad przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę prawną do uchylenia wykonalności ostatecznej decyzji postanowieniem i tym samym podstawę do przedłużania postępowania administracyjnego w nieskończoność. Decyzja jest wykonalna wówczas, gdy jest ostateczna lub przed datą uzyskania ostateczności nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W związku z charakterem terminu zawartego w decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nawet w przypadku wydania decyzji ostatecznej możliwe jest przedłużenie lub przywrócenie terminu i nie stanowi to uchylenia jej wykonalności. Taka decyzja nadal jest wykonalna z ustalonym na nowo terminem. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że w tej sprawie podstawą do przedłużenia terminu, który jeszcze nie minął, był art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Także drugi zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny. Nie ma racji skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, co miałoby prowadzić do bezprawnego uchylenia wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej na podstawie tego przepisu. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał trafnej wykładni art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oceniając także przyczyny, na podstawie których organy w tej sprawie przedłużały termin wykonania robót budowlanych. Prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawową przyczyną niedochowania przez zobowiązanych terminu do wykonania robót budowlanych było brak wyrażenia zgody przez skarżącego kasacyjnie na wejście w teren jego działki i dokonania skucia 5-6 cm cokołu fundamentu wraz z ławami fundamentowymi budynku gospodarczego od strony działki .... Skoro sam skarżący utrudniał wykonanie w terminie obowiązku przez zobowiązanych, to nie znajduje usprawiedliwienia stawianie zarzutów Sądowi pierwszej instancji, który prawidłowo zaaprobował przedłużenie terminu do wykonania tego obowiązku celem uzyskania odrębnych decyzji administracyjnych zobowiązujących skarżącego kasacyjnie do udostępnienia inwestorom terenu jego działki. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro w tej sprawie żaden z zarzutów skargi kasacyjnie nie okazał się uzasadniony, to skarga kasacyjna podlega oddaleniu, stosownie do art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło