I OSK 3093/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-20

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Elżbieta Kremer, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej jest skuteczne, jeśli potwierdzenie odbioru nie zawiera wszystkich wymaganych prawem adnotacji, a osoba doręczająca nie podjęła próby doręczenia bezpośrednio adresatowi?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli adresat nie został zastany w miejscu zamieszkania, a pismo zostało doręczone dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania go adresatowi. Brak pewnych adnotacji na potwierdzeniu odbioru lub brak dowodu próby doręczenia bezpośrednio adresatowi nie przesądza o nieskuteczności doręczenia, jeśli inne dowody potwierdzają spełnienie przesłanek z art. 43 K.p.a. Niemniej jednak, wątpliwości co do skuteczności doręczenia wymagają wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K. z maja 2011 r. SKO odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił postanowienie SKO, wskazując na wadliwość doręczenia decyzji z maja 2011 r. i błędne liczenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. SKO wniosło skargę kasacyjną, kwestionując skuteczność doręczenia i sposób liczenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od niego na rzecz J. K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 168/15 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz J. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 lipca 2015r. sygn. akt II SA/Rz 168/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] maja 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia przebiegu granic pomiędzy działką nr [...], a działkami nr [...], [...], [...], [...], [...] położonymi w B. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. podniosła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2011r. nie nastąpiło z jej winy. Wyjaśniła, że przesyłka zawierająca decyzję nie została podjęta przez stronę osobiście, lecz doręczona w dniu [...] maja 2011r. w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm., obecnie Dz.U. z 2017r. poz.1257 ze zm.), przywoływanej dalej jako "K.p.a.", Ponadto podpis osoby, która odebrała przesyłkę jest nieczytelny, co oznacza, że nie można stwierdzić, czy osoba ta była uprawniona do jej odbioru. Oznacza to, że doręczenie było wadliwe. J. K. wyjaśniła, że o fakcie wydania decyzji dowiedziała się z postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza B. Natomiast o przyczynie uchybienia termu do wniesienia środka odwoławczego strona dowiedziała się podczas przeglądania akt sprawy, w której odmówiono wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2011r. nr [...]. Kolegium wyjaśniło, że przywrócenie terminu jest możliwe, jeżeli wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu i dopełni czynności, dla której zakreślony był termin. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, bowiem uchybiono ww. siedmiodniowemu terminowi. Skoro strona podnosi, że o wydaniu przez Kolegium decyzji z dnia [...] maja 2011r. dowiedziała z postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2014r., które doręczone zostało pełnomocnikowi strony w dniu [...] października 2014r., to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem [...] października 2014r. Zatem wniosek nadany na poczcie w dniu [...] października 2014r. został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Zdaniem Kolegium wobec faktu, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg w dacie dowiedzenia się przez pełnomocnika strony o wydaniu decyzji Kolegium, co sama strona przyznała, nie zasługuje na aprobatę twierdzenie, że strona działając przez pełnomocnika o przyczynie tej dowiedziała się w dniu [...] października 2014r. podczas przeglądania akt sprawy. J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na ww. postanowienie, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia podania z żądaniem przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na skutek uznania, że początek uchybionego terminu należy liczyć od dnia, gdy strona dowiedziała się o wydaniu decyzji, tj. od dnia [...] października 2014r., co pozostaje w sprzeczności z treścią naruszonego przepisu, który wskazuje iż momentem początku biegu terminu do żądania określonego w art. 58 § 2 K.p.a. jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, który w niniejszej prawie miał miejsce w momencie uzyskania informacji przez pełnomocnika strony skarżącej, dokonującego wglądu w akta sprawy, o nieprawidłowym doręczeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011r. i stanowił podstawę do ustalenia przyczyny uchybienia terminu do występowania z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia [...] listopada 2014r. w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Powołanym na wstępie wyrokiem, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w związku z art. 43, art. 58 § 2, art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku podniósł, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011r., w którym odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2011r. należało doręczyć skarżącej J. K. Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki z dnia [...] maja 2011r. w rubryce "przesyłkę doręczono" zawiera zaś trudną do odczytania informację oraz podpis doręczającego. Poza tym zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera żadnych zakreśleń wymaganych przepisami prawa. W dalszej części uzasadnienia Sąd podkreślił, że zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego z art. 43 K.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: podmiot doręczający musi ustalić nieobecność adresata; pismo może być doręczone m.in. dorosłemu domownikowi, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi; osoba odbierająca pismo w sposób zastępczy musi pokwitować jego odbiór w sposób zgodny z regułami art. 46 K.p.a. W przypadku doręczenia zastępczego w treści potwierdzenia odbioru należy zaznaczyć ten fakt wraz ze wskazaniem osoby, która odebrała pismo zamiast adresata. Wymóg potwierdzenia doręczenia pisma swoim podpisem wskazuje na to, że podpis osoby odbierającej pismo musi być podpisem własnoręcznym, przy czym nie ma wymogu, aby podpis był podpisem czytelnym. Zdaniem Sądu znajdujące się w aktach administracyjnych potwierdzenie odbioru nie spełnia wymogów prawidłowego doręczenia zastępczego. Brak dowodu na to, że była próba doręczenia pisma bezpośrednio adresatowi, brak informacji, że osoba przyjmująca pismo zobowiązała się oddać je adresatowi, brak też wyjaśnienia czy podpis ten jest podpisem własnoręcznym osoby odbierającej korespondencję. Ponadto – zdaniem Sądu I instancji – upływ 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., należy liczyć od daty, kiedy skarżąca zapoznała się z aktami administracyjnymi, ponieważ dopiero wówczas mogła stwierdzić nieprawidłowości w zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma. W konkluzji Sąd stwierdził, że organ prowadząc postępowanie w przedmiocie przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uwzględni powyższe stanowisko prowadząc swoje ustalenia, a następnie ponownie rozpozna wniosek. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., zaskarżając ww. wyrok w całości i podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 43 i art. 58 § 2 K.p.a. poprzez nieuzasadnione uchylenie postanowienia w związku z przyjęciem, iż w sprawie możliwe było wydanie przez Kolegium innego rozstrzygnięcia niż odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy wniosek taki nie mógł zostać uwzględniony, zaś odmienna ocena stanu sprawy przez Sąd skutkowałaby oddaleniem skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procesowych, które uzasadniałoby zastosowanie sankcji określonej w art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Organ wyjaśnił, że w sprawie bezspornym jest, iż skarżąca po kilku latach od wydania przez Kolegium decyzji z dnia [...] maja 2011r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza B. z dnia [...] marca 2011r., złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie Kolegium podniosło, że w przypadku uznania, iż kwestionowana decyzja nie została skarżącej doręczona, wobec podjęcia wadliwych czynności podmiotu doręczającego, należy uznać, iż możliwość uruchomienia instytucji przywrócenia uchybionemu terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołania, zażalenia) przysługuje jedynie stronie, której organ doręczył decyzję. Zatem wobec złożenia takiego wniosku w niniejszej sprawie, za zasadne uznać należy stanowisko zaprezentowane w kwestionowanym skargą postanowieniu o odmowie przywrócenia uchybionego terminu. W przypadku gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił wyżej przedstawionego stanowiska odnośnie niedopuszczalności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego, w sytuacji gdy sam kwestionowany akt nie został skutecznie doręczony stronie – zdaniem Kolegium – uznać należy, iż stanowisko organu wyrażone w kwestionowanym postanowieniu, a koncentrujące się na kwestii zbadania przesłanek, których wystąpienie łączne skutkować może przywróceniem terminu jest również prawidłowe. Następnie Kolegium wyjaśniło, że w sprawie bezspornym jest, iż wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona dopełniła czynności, dla której określony był termin, tj. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Kolegium uznało jednak, iż nie zachowano terminu na dokonanie tej czynności, tj. powyższe czynności nie zostały dokonane w terminie 7 dni od daty ustania przeszkody do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec niewypełnienia tej przesłanki, za bezprzedmiotową Kolegium uznało analizę kwestii braku winy przy dokonanym uchybieniu. Zdaniem organu błędne jest twierdzenie Sądu I instancji, iż termin ten liczyć należy od daty kiedy skarżąca mogła zapoznać się z aktami sprawy, ponieważ wówczas mogła stwierdzić nieprawidłowości w zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W dalszej kolejności Kolegium przypomniało, że to skarżąca J. K. zainicjowała postępowanie w celu oceny legalności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] marca 2011r. wydanej w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Kolegium skierowało własną decyzję z dnia [...] maja 2011r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza do skarżącej. Strona po kilku latach ponowiła swój wniosek o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji Burmistrza B., wobec czego Kolegium wydało postanowienie o odmowie wszczęcia tego postępowania wobec funkcjonowania już w obrocie ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2011r., mocą której Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza B. Strona, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, uzyskała więc pełną informację na okoliczność rozpoznania pierwszego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji (ze wskazaniem daty, znaku oraz treści sentencji decyzji). W ocenie Kolegium data doręczenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania ([...] października 2014r.), a co za tym idzie uzyskanie informacji o wyniku postępowania nieważnościowego stanowi datę, od której należy liczyć nieprzywracalny, siedmiodniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu. W ocenie organu nie ma znaczenia, jaka okoliczność skutkowała tym, że nie nastąpiło prawnie skuteczne doręczenie skarżącej decyzji wydanej z jej wniosku. Zatem nie można daty początkowej przywołanego terminu uznawać za datę powzięcia informacji o nieprawidłowym – w ocenie skarżącej – doręczeniu jej decyzji, od której w ustawowym terminie nie złożyła stosownego środka odwoławczego. Przyjęcie powyższego stanowiska Sądu za prawidłowe, w sytuacji gdyby pełnomocnik strony nie zapoznał się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją, a wniosek takowy złożył, uniemożliwiałoby ustalenie daty początkowej terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. W skardze kasacyjnej dodano również, że znaczna część uzasadnienia Sądu koncentruje się na okoliczności, nie tyle niedoręczenia stronie skarżącej decyzji Kolegium, co braku odpowiedniego dowodu na okoliczność tego doręczenia, a więc braku winy strony przy uchybieniu terminu, która to okoliczność nie była przedmiotem analizy Kolegium, gdyż niespełnienie choćby jednej z ustawowych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu skutkować musi odmową. Kolegium wskazało, że nawet tam gdzie w orzecznictwie dopuszcza się możliwość złożenia skutecznego wniosku o przywrócenie terminu przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym jako strona, podkreśla się, że przesłanką stwierdzenia braku winy nie może być okoliczność niedoręczenia decyzji. Jednocześnie organ wskazał, że w wyniku reklamacji pocztowej doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2011r. I. W., Kierownik Zmiany Urzędu Pocztowego B. wyjaśnił, iż list adresowany do J. K. ul. A. odebrała A. W. – dorosły domownik. Do dowodu tego znajdującego się w aktach sprawy nie odniósł się Sąd w żaden sposób, koncentrując się jedynie na zaistniałych w jego ocenie nieprawidłowościach potwierdzenia odbioru przesyłki. Zatem – w ocenie Kolegium –również w tym drugim przypadku za prawnie uzasadnione uznać należy stanowisko zawarte w kwestionowanym postanowieniu, iż brak jest podstaw do przywrócenia J. K. terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z powyższych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, względnie o uchylenie tego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. K. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, wskazując na wadliwość argumentu przemawiającego za poprawnością wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W tym zakresie podkreślono, że strona nie mogła złożyć skutecznie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w ogóle (nawet wraz z instytucją przywrócenia terminu), bowiem decyzji tej jej nie doręczono. J. K. podniosła, że już w trakcie całego postępowania administracyjnego, co ma potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ twierdził, że doręczył skutecznie decyzję stronie, co spowodowało uzyskanie atrybutu ostateczności decyzji, wobec braku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie. Obecnie, organ wywodzi inne wnioski, wskazujące nie na uchybienie przy doręczeniu przesyłki, które mogło skutkować brakiem winy strony w niezachowaniu terminu dokonania czynności kontroli quasi instancyjnej, ale na całkowity brak doręczenia stronie aktu administracyjnego i możliwość wzruszenia go tylko w trybie nadzwyczajnym. Skarżąca wskazała, że nieprawidłowo wypełnione pokwitowanie doręczenia zastępczego, nie jest tożsame z zawinieniem organu przy wysłaniu stosownego aktu. W pierwszym przypadku bowiem doręczenie nastąpiło ze skutkiem w postaci kwestionowania przez stronę odbioru i zapoznania się z decyzją, co niewątpliwie skutkuje jedynie brakiem zawinienia po jej stronie w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. W drugim zaś przypadku mamy do czynienia z winą po stronie organu, której skutkiem jest pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu i właśnie do takiej sytuacji odnosi się orzecznictwo przytoczone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu skargi. Jednakże, w ocenie J. K., takiej sytuacji nie dotyczy niniejsza sprawa. J. K. podniosła następnie, że Sąd zasadnie podzielił jej stanowisko w zakresie wykładni zawartego w art. 58 § 2 K.p.a. określenia wskazującego na początek biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro skarżąca o przyczynie uchybienia terminowi – nieprawidłowym doręczeniu decyzji dowiedziała się w dniu przeglądania akt sprawy przez pełnomocnika tj. w dniu [...] października 2014r. (zarówno o fakcie wysłania stronie decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego jak i o nieprawidłowości w doręczeniu, co wynikało z dokumentacji potwierdzenia odbioru sporządzonej przez pracownika operatora), to ten dzień należy zgodnie z brzmieniem art. 58 § 2 K.p.a. uznać za datę, od której należy liczyć początek biegu terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Jest to dzień, w którym strona uzyskała wiedzę dotyczącą przyczyny uchybienia terminowi do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia. Zdaniem J. K. błędne jest zatem stanowisko Kolegium, iż dla skarżącej datą, od której należy liczyć początek biegu terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest dzień doręczenia pełnomocnikowi postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014r. (zawierającego informację o istnieniu w obrocie prawnym decyzji ostatecznej) tj. dzień [...] października 2014r. albowiem w tej dacie strona dowiedziała się o fakcie wydania decyzji, a nie o przyczynach uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i zarzuca naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 43 K.p.a. w następstwie uznania przez Sąd I instancji, iż nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2011r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji wydanej w przedmiocie zatwierdzenia przebiegu granic. Przesłankami doręczenia zastępczego w powyższym trybie są: nieobecność adresata; doręczenie przesyłki sąsiadowi, dorosłemu domownikowi lub dozorcy domu; pokwitowanie; podjęcie się oddania przesyłki adresatowi; umieszczenie zawiadomienia o przekazaniu przesyłki (w przypadku doręczenia przesyłki sąsiadowi). Nie ulega wątpliwości, że doręczenie w powyższym trybie stwarza domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Analiza zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] maja 2011r. pozbawiona jest wskazania kim jest osoba odbierająca ową przesyłkę (sąsiadem, dorosłym domownikiem lub dozorcą domu). Jej nazwisko i imię jest trudne do odczytania, zaś nieczytelny podpis złożony w miejscu pokwitowania odbioru budzi w powyższej sytuacji wątpliwości co do tego od kogo pochodzi. Na okoliczności te Sąd I instancji zasadnie zwrócił uwagę. Wadliwy jest jednak wniosek Sądu, iż powyższe spostrzeżenia jednoznacznie wskazują, iż nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2011r. Zauważyć bowiem trzeba, że art. 43 K.p.a. określa przesłanki skutecznego doręczenia pisma, a nie wymagania, które powinien spełniać pisemny dowód doręczenia pisma. O ile podjęcie się oddania pisma adresatowi jest warunkiem koniecznym skutecznego doręczenia pisma w sposób określony w art. 43 K.p.a., o tyle adnotacja o tym na pokwitowaniu jest jedynie dowodem na okoliczność, iż osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi. Brak takiej adnotacji nie może sam przez się przesądzać, że określona osoba, której doręczono pismo nie podjęła się oddania pisma adresatowi. W takiej sytuacji okoliczność, czy osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi może być wykazywana w inny sposób, przy pomocy innych środków dowodowych. To, że stosowane w toku doręczenia pism formularze (potwierdzenia odbioru, pokwitowania) zwierają określone adnotacje nie wyklucza dowodzenia, że spełnione zostały ustawowe przesłanki skutecznego doręczenia, w szczególności gdy na pokwitowaniu doręczenia pisma nie ma adnotacji, że osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi. Tym samym domniemanie doręczenia w trybie art. 43 K.p.a. może być wzruszone przez adresata pisma, ale nie jest wystarczające tylko to, że na pokwitowaniu doręczenia nie ma adnotacji, że osoba, której pismo doręczono zobowiązała się oddać pismo adresatowi (vide: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r. sygn. akt II OSK 1558/11; wyrok NSA z dnia 5 września 2014r. sygn. akt II GSK 1175/13; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2015r. sygn. akt I OSK 916/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Podobnie należy ocenić podnoszony przez Sąd I instancji brak dowodu podjęcia próby doręczenia przedmiotowej przesyłki bezpośrednio adresatowi. Skoro stosowane w toku doręczenia pism formularze nie zwierają adnotacji o takiej próbie doręczenia, to nie można czynić formalnego zarzutu, że zwrotne potwierdzenie odbioru kwestii tej nie wyjaśnia i na tej podstawie formułować wniosek o nieskuteczności doręczenia zastępczego. Skoro nieobecność adresata może być stwierdzona jednorazowym niezastaniem go w domu i stanowi to dostateczną podstawę dla dokonania doręczenia zastępczego, to wypada przyjąć, iż doręczenie w trybie art. 43 K.p.a. jest konsekwencją nieudanej próby doręczenia pisma adresatowi wynikającej z jego nieobecności. Za takim stanowiskiem przemawia użyty w art. 43 K.p.a. zwrot "pisma doręcza się" jednoznacznie wskazujący, iż doręczyciel ma obowiązek podjęcia starań ukierunkowanych na dokonanie doręczenia zastępczego. (vide: G.Łaszczyca, A.Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Zakamycze 1998r. i cytowane tam orzecznictwo). Oczywiście w świetle tego co zostało już powiedziane powyższe nie przekreśla możliwości wykazania, iż doręczyciel zastosował doręczenie zastępcze nie podejmując próby doręczenia pisma adresatowi albo też mając wiedzę, iż nieobecność adresata w mieszkaniu ma trwały charakter. Powyższe uwagi wskazują, iż kwestia skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2011r. jest co najmniej wątpliwa i – wbrew temu co wskazał Sąd I instancji – wymaga jednoznacznego wyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego. Powyższe wątpliwości potęguje znajdujące się aktach sprawy pismo Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego w B. wskazujące na to, iż przesyłkę zawierającą decyzję z dnia [...] maja 2011r. odebrała A. W. – dorosły domownik adresata. Zasadnie zatem skarżący kasacyjnie czyni Sądowi I instancji zarzut pominięcia tego dowodu przy ocenie skuteczności doręczenia ww. decyzji (art. 43 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), choć godzi się także dostrzec, iż okoliczności te nie spotkały się z dostatecznym rozważeniem w toku postępowania administracyjnego. Powyższe powody dostatecznie uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia Przechodząc dalej do oceny skargi kasacyjnej należy wskazać, iż nie można potwierdzić trafności zarzutu wadliwego zaakceptowania przez Sąd I instancji prowadzenia postępowania o przywrócenie uchybionego terminu (art. 58 – 60 K.p.a.), zamiast postępowania o wznowienie postępowania (art. 145 – 152 K.p.a.). Jakkolwiek zarzut ten brzmi kuriozalnie gdy podnoszony jest przez organ, który po otrzymaniu wniosku skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu wszczął i prowadził w tym przedmiocie postępowanie, nie stawiając sobie w tym czasie fundamentalnego pytania, czy postępowanie to jest właściwe w tej sprawie, to jednak wypada wskazać, iż to skarżąca jest inicjatorką tego konkretnego postępowania, a jej sytuacja procesowa, w szczególności zainicjowanie postępowania (bycie jego stroną), w ramach którego Kolegium wydało decyzję z dnia [...] maja 2011r., której próba doręczenia skarżącej miała miejsce, a skuteczność tego doręczenia nadal pozostaje okolicznością niedostatecznie wyjaśnioną, pozwala uznać, iż wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został przez skarżącą złożony adekwatnie do okoliczności tej sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 5 grudnia 1997r. sygn. akt I SA 1329/95, Lex nr 33684; wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010r. sygn. akt II OSK 1762/09; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2007r. sygn. akt II OSK 1759/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Nie jest również trafny zarzut kasacyjny tyczący naruszenia art. 58 § 2 K.p.a. w następstwie przyjęcia przez Sąd I instancji, iż termin siedmiodniowy do złożenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu winien być liczony od dnia zapoznania się przez pełnomocnika skarżącej z aktami administracyjnymi. Przy czym należy zastrzec, iż stanowisko poniżej zaprezentowane jest aktualne jedynie przy założeniu, że doręczenie skarżącej decyzji z dnia [...] maja 2011r. było nieskuteczne. Skarżąca bowiem w braku wiedzy o wydaniu tej decyzji upatruje przyczyny uchybienia terminu do jej zaskarżenia. Kwestia ta zaś – o czym była mowa powyżej – pozostaje wątpliwa i wymaga dodatkowych wyjaśnień w toku postępowania administracyjnego. Przepis art. 58 § 2 K.p.a. wskazuje, iż termin siedmiodniowy do złożenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu biegnie od dnia ustania przyczyny tego uchybienia. Jeżeli w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej przebieg granic miałoby być następstwem niedoręczenia skarżącej decyzji z dnia [...] maja 2011r. odmawiającej stwierdzenia nieważności, to dopiero poznanie przez skarżącą okoliczności niedoręczenia tej decyzji stanowi moment ustania przyczyny uchybienia terminu zaskarżenia tejże decyzji. Tym samym za datę tą wypada uznać dzień zapoznania się przez pełnomocnika skarżącej z aktami postępowania administracyjnego. Natomiast data doręczenia skarżącej postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2014r. o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza B. z dnia [...] marca 2011r. mogłaby zostać uznana za początek siedmiodniowego terminu tylko wówczas gdyby w motywach tego postanowienia znalazły się informacje związane z doręczeniem skarżącej decyzji z dnia [...] maja 2011r. i jej niezaskarżeniem, jako przyczynami uostatecznienia się tej decyzji. Skoro jednak postanowienie z dnia [...] października 2014r. w swych motywach zawierało wyłącznie informację o istnieniu w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, bez wskazania powodów, które zdecydowały o jej ostateczności, w szczególności bez wskazania na fakt jej doręczenia skarżącej, to informacje zawarte w uzasadnieniu tegoż postanowienia uznać wypada za niewystarczające do przyjęcia, iż w dacie jego doręczenia ustała przyczyna uchybienia terminu do zaskarżenia decyzji z dnia [...] maja 2011r. Z tych względów wypadało uznać, iż wyrok Sądu I instancji uchylający zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, a tym samym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ocena prawna i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku są wiążące (art. 153 w zw. z art. 193 P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło