I OSK 1171/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-08-01

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Tamara Dziełakowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja wydana w trybie art. 155 K.p.a. zmieniająca powierzchnię wywłaszczonej nieruchomości może być uznana za zmianę celu wywłaszczenia, jeśli nie zawiera wyraźnego oświadczenia o zmianie celu?
Ratio decidendi
Decyzja wydana w trybie art. 155 K.p.a., która jedynie zmniejsza powierzchnię wywłaszczonej nieruchomości, nie może być uznana za zmianę celu pierwotnego wywłaszczenia, jeśli nie zawiera wyraźnego oświadczenia o takiej zmianie. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że taka decyzja zmieniła cel wywłaszczenia na budowę osiedla mieszkaniowego, podczas gdy pierwotnym celem była budowa szpitala. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pierwotnie pod budowę szpitala, która następnie została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego. Decyzją z 1993 r. zmieniono powierzchnię wywłaszczonej nieruchomości, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że ta decyzja zmieniła również cel wywłaszczenia. Skarżący kwestionowali tę interpretację, twierdząc, że decyzja z 1993 r. nie zmieniła celu wywłaszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. i A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1145/17 w sprawie ze skargi A. P. i A. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz A. P. i A. B. solidarnie kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 października 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1145/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. i A. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r., którą uchylono zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie zwrotu nieruchomości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją dnia [...] maja 1975 r. Naczelnik Dzielnicy [...] odjął za odszkodowaniem K. P. własność nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako "[...]" na podstawie ustawy z dnia 2 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji z dnia [...] marca 1973 r. nieruchomość przeznaczono pod budowę szpitala ogólnego. Wywłaszczono całą działkę nr [...], bowiem część spoza lokalizacji miała być w przyszłości wywłaszczona pod ulice i nie nadawała się do dalszego eksploatowania pod uprawy ogrodnicze. Decyzją z dnia [...] marca 1976 r. Urząd [...] uchylił ww. decyzję o lokalizacji inwestycji z dnia [...] marca 1973 r., a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 1976 r. objął wywłaszczony teren lokalizacją osiedla mieszkaniowego [...]. Pismem z dnia 21 maja 1993 r. K. P. w następstwie uchylenia decyzji orzekającej o zwrocie działki o pow. 340 m2 wchodzącej w skład przejętej na żądanie właściciela tzw. "resztówki" wystąpił o zmianę decyzji wywłaszczeniowej w trybie art. 155 kpa. We wniosku tym wskazał, że "ponieważ część w/w działki do chwili obecnej po wywłaszczeniu nie jest zagospodarowana i znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, dlatego zwracam się o pozytywne załatwienie mojego wniosku i zwrot zbędnej nieruchomości w trybie art. 155 kpa". Decyzją z dnia [...] października 1993 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Warszawie zmienił za zgodą stron decyzję wywłaszczeniową na podstawie art. 155 K.p.a., zmniejszając wywłaszczoną powierzchnię oraz proporcjonalnie odszkodowanie wobec zmniejszenia zakresu wywłaszczenia o 340 m2 stanowiącego działkę [...], będącą częścią dowłaszczonej "resztówki". W dniu 4 stycznia 1994 r. K. P. ponowił wniosek o zwrot nieruchomości, podnosząc, że wywłaszczona nieruchomość przeznaczona była pod budowę szpitala, który to nie został wybudowany, a wybudowano w zamian osiedle mieszkaniowe. Decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r. Wojewoda Warszawski odmówił zwrotu całej nieruchomości, a rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt I SA 135/01 uchylił obie te decyzje, nakazując dokładne wyjaśnienie aktualnego stanu prawnego i geodezyjnego nieruchomości, tak aby w postępowaniu brały udział wszystkie strony. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Starosta P. orzekł o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...], liczącej łącznie 2028 m2, oznaczonej ewidencyjnie jako projektowane działki nr [...] na rzecz A. B. i A. P. Jednocześnie organ odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Jak wskazał organ celem wywłaszczenia była budowa szpitala ogólnego, którego lokalizację uchylono w 1976 r., a więc nieruchomość stała się zbędna na wyznaczony i niezrealizowany cel. Na działce nr [...] ustalono zagospodarowany teren zielony, a na działce nr [...] stwierdzono zabudowę garażową. Nieruchomość, z której wydzielono zwrócone działki jest położona między budynkami wielorodzinnymi. Na projektowanej działce nr [...] podjęto działania zwiększające jej wartość poprzez posadowienie 30 garaży, które są przedmiotem najmu lub dzierżawy 24 osób fizycznych. Natomiast terminowo nie zostały rozpoczęte ani zakończone żadne prace związane z celem wywłaszczenia (budową szpitala ogólnego na 800 łóżek). Przeszkodą do zwrotu działek nr [...] nie są też zdaniem organu urządzenia infrastruktury podziemnej. Co do działki nr [...] stwierdził bezwzględną przeszkodę zwrotu, gdyż stanowi ona teren mieszkaniowy, zabudowany budynkiem wielorodzinnym przy ul. [...], w którym wyodrębniono własność lokali związanych ze współwłasnością gruntu. Obrót własnością odrębnych lokali wraz z udziałem w (ówczesnym) prawie użytkowania wieczystego gruntu, rozpoczęto 5 marca 1997 r., a pierwszy wniosek wieczystoksięgowy złożono przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Prezydent [...] Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego odnośnie działki nr [...] decyzja narusza przepisy art. 19 – 21 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 142 u.g.n., bowiem nie uwzględnia faktu, że wskutek przekształcenia zmienił się właściciel nieruchomości gruntowej, a tym samym ustała własność [...], a z nią podstawa wyłączenia Prezydenta [...] od rozpoznania sprawy. Nadto Wojewoda zgodził się ze stanowiskiem odwołania, że celem wywłaszczenia stała się budowa osiedla mieszkaniowego [...], która za wyraźną zgodą poprzedniego właściciela zastąpiła budowę szpitala ogólnego. Organ nie rozważył roli decyzji z 1993 r. zmieniającej decyzję wywłaszczeniową i nie ustosunkował się do znaczenia decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] grudnia 1976 r., czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. Wyjaśnienia w sprawie winny dotyczyć związku funkcjonalnego między szeroko rozumianym osiedlem mieszkaniowym a stanem zagospodarowania działek w terminie 7 i 10 lat od uostatecznienia się decyzji wywłaszczeniowej. Należy zbadać, co konkretnie planowano na działkach w ramach inwestycji osiedla mieszkaniowego. Tymczasem nie wiadomo: kto i kiedy posadowił garaże na działce nr [...], czy i na jakich zasadach są one dostępne, czy działki nr [...] przeznaczono pod tereny zielone, kto i kiedy rozpoczął aktualny sposób użytkowania terenu, a wreszcie, czy intensywność zorganizowania i usytuowania zieleni pozwalają ją zakwalifikować jako ukierunkowaną zieleń osiedlową, funkcjonalnie powiązaną z osiedlem (aspekty estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne). Organ I instancji nie zebrał wreszcie wystarczającego materiału pozwalającego ocenić realizację budowy osiedla mieszkaniowego i nie ocenił też operatu szacunkowego, który przyjął za podstawę rozliczenia. Orzekając o działce nr [...], mylnie ustalił cel wywłaszczenie i nie wyjaśnił przejawów realizacji osiedla mieszkaniowego. Odnośnie z kolei działek nr [...] organ odwoławczy uznał, że należy pozyskać plan realizacyjny osiedla i inne dane sprzed wywłaszczenia pozwalające sprecyzować cel, zweryfikować kto i kiedy zainwestował działki, a na ewentualność decyzji o ich zwrocie, dokonać oględzin stanu zagospodarowania działek i zlecić biegłym sporządzenie wnikliwej opinii w kwestii ich wyceny. Rozpoznając skargę na powyższą decyzję A. P. i A. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1281/14 uchylił ją. Rozstrzygnięcie to zostało następnie uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 954/15, który podzielił twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej Wojewody, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uchylił się od oceny, co było celem wywłaszczenia. Zajęcie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska w zakresie celu wywłaszczenia w kontekście wydania na podstawie art. 155 K.p.a. decyzji z dnia [...] października 1993 r. a także ewentualnego wygaszenia roszczenia zwrotowego z art. 136 ust. 2 i 5 u.g.n., spowoduje natomiast wdrożenie trybu z art. 153 P.p.s.a. i przyspieszenie zakończenie postępowania. Nie uzasadniono i nie uściślono daty, po której "dokumenty nie mają znaczenia dla rozpoznania sprawy", skoro skutek wywłaszczający można wiązać z decyzją z 1975 r. lub z decyzją z 1993 r. We wskazaniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Sądowi pierwszej instancji, jakie musi poddać ocenie elementy stanu faktycznego sprawy w zależności od ustalonego celu wywłaszczenia. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 października 2017 r. oddalił skargę, w pełni podzielając stanowisko Wojewody Mazowieckiego, że cel wywłaszczenia nieruchomości określała decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Warszawie z dnia [...] października 1993 r. Zdaniem Sądu z treści tej decyzji wynika, że zmianą objęta była decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1973 r., na podstawie zgodnego wniosku stron w zakresie powierzchni wywłaszczonej nieruchomości zmniejszając ją do 6151 m2, a więc wywłaszczeniem objęto działki ew. o nr [...], z wyłączeniem działki ew. nr [...]. Najistotniejsze jednak zdaniem Sądu jest to, że decyzją z dnia [...] października 1993 r. zmieniono określony poprzednio cel wywłaszczenia – pod budowę szpitala ogólnego, na nowy – budowa osiedla mieszkaniowego [...]. Oznacza to, że decyzja z dnia [...] października 1993 r. wywołała skutek prawny w postaci wywłaszczenia nieruchomości o pow. 6151 m2 pod realizację osiedla mieszkaniowego [...]. Stąd też zasadnie Wojewoda Mazowiecki uznał, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego, a nie jak błędnie przyjął Starosta szpitala ogólnego. Tym samym Wojewoda prawidłowo na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż organ ten dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., bowiem nie zebrał wystarczającego materiału dokumentacyjnego dotyczącego realizacji osiedla mieszkaniowego [...], aby ocenić czy istnieją faktyczne i prawne podstawy do uznania zbędności wnioskowanej nieruchomości. W świetle art. 136 i art. 137 u.g.n., obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności możliwie najbardziej precyzyjnie określić cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie ustalić, czy w odniesieniu do konkretnej nieruchomości zaistniała przesłanka zbędności. Rozważając spełnienie przesłanki z art.137 u.g.n. rozważania te nie mogą być prowadzone w oderwaniu zarówno od celu i charakteru przedsięwzięcia z powodu którego dokonano wywłaszczenia, jak również nie mogą nie uwzględniać rozwiązań prawnych dotyczących samej instytucji wywłaszczenia. Jak zaznaczył Sąd, w przypadku planowania takiej inwestycji jak budowa osiedla mieszkaniowego inwestycja ta nie ograniczała się tylko do budowy budynków mieszkalnych, ale obejmowała również całą infrastrukturę tego osiedla. Konieczne jest zatem przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w celu zgromadzenia materiału dokumentacyjnego dotyczącego realizacji budowy osiedla mieszkaniowego, w tym planu realizacyjnego tego osiedla, zdjęć, dokumentacji budynku, garaży i wykonania zieleni. Konieczne również będzie ustalenie, co zaplanowano na przedmiotowych działkach, kto i kiedy teren ten zagospodarował, zwłaszcza do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, czasu budowy i związku funkcjonalnego z osiedlem, jak również czy w stosunku do konkretnych działek doszło do zmian własnościowych, stanowiących przeszkodę w świetle art. 229 u.g.n. do zwrotu wnioskowanej nieruchomości. Ponieważ organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, dopuścił się tym samym naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a w konsekwencji art. 138 § 2 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie - prawa materialnego: 1. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 136 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) poprzez powtórzenie za organem administracyjnym błędnej wykładni przepisu art. 136 ust. 1 i 2 i art. 137 u.g.n., a w konsekwencji niedokonanie kontroli wydanej w postępowaniu administracyjnym decyzji pod względem zgodności z prawem, co skutkowało akceptacją legalności zaskarżonej decyzji pomimo oparcia jej o wadliwą wykładnię prawa w postaci określenia celu wywłaszczenia nieruchomości, - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia oraz sporządzenie uzasadnienia nie pozwalającego jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, 3. art. 133 § 1 P.p.s.a. przez podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i przyjęcie sprzecznie z całokształtem okoliczności sprawy i materiałem dowodowym w sprawie, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Warszawie z dnia [...] października 1993 r. zmieniła cel wywłaszczenia nieruchomości, 4. naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania a to art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie równości wobec prawa i naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, decyzja z dnia [...] października 1993 r. niewątpliwie nie zmieniła celu wywłaszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że spór ujawniony na obecnym etapie postępowania ograniczył się do określenia przez Sąd pierwszej instancji celu wywłaszczenia, a co stanowiło konsekwencję wytycznych co do sposobu dalszego postępowania zawartych w zapadłym uprzednio w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 954/15. Jak przyjęto w uzasadnieniu skarżonego wyroku, cel wywłaszczenia nieruchomości został określony w decyzji z dnia [...] października 1993 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w Warszawie i stanowił budowę osiedla mieszkaniowego. Stanowisko to zakwestionowała strona skarżącą, stwierdzając, że decyzja ta nie zmieniła pierwotnego celu wywłaszczenia, który stanowiła budowa szpitala ogólnego. Tym samym, skoro ocena kasacyjna sprowadzała się zasadniczo do oceny skutków prawnych, jakie wywołuje powyższa decyzja z dnia [...] października 1993 r., to jako bezskuteczne należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a więc art. 141 § 4 i art. 133 § 1 P.p.s.a. Uzasadnienie skarżonego wyroku zawiera przy tym wszystkie wymagane pierwszym z ww. przepisów elementy, a stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest klarowne i jasne. W nawiązaniu zaś do drugiej podstawy kasacyjnej skarżący nie wskazał, jakie okoliczności stanu faktycznego sprawy Sąd pierwszej instancji pominął i jaki miałoby to mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do powyżej przedstawionego problemu, należało podzielić stanowisko strony skarżącej, że decyzją z dnia [...] października 1993 r. Kierownika Urzędu Rejonowego [...] nie zmieniono celu wywłaszczenia. Decyzja ta wydana w trybie art. 155 K.p.a. nie dotyczyła samego wywłaszczenia, ale dokonano w niej wyłącznie zmiany powierzchni wywłaszczonej nieruchomości. Pierwotnie w decyzji z dnia [...] maja 1975 r. wynosiła ona 6491 m2, zaś w ww. decyzji określono ją jako 6151 m2. W decyzji tej zresztą wprost wskazywano, że została ona wydana na skutek uwzględnienia wniosku skarżących i po uzyskaniu stosownych zgód pozostałych stron postępowania. Co również istotne, w analizowanej decyzji z dnia [...] października 1993 r., w żadnym jej miejscu nawet nie wskazywano, że doszło do zmiany celu wywłaszczenia, co już nakazuje uznanie zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska za dowolne. Zauważyć również należy, że stanowisko takie nakazujące uwzględnienie przy rozpoznaniu sprawy w trybie art. 155 K.p.a. aktualnego stanu faktycznego i prawnego sprawy, a więc tego że w obrocie prawnym pozostaje "nowa" decyzja lokalizacyjna z 1976 r., prowadziłoby do obejścia zakazu przeznaczania wywłaszczonych nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, chyba że po uzyskaniu zgody poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców. Nawet gdyby uznać, że zgoda wywłaszczonego właściciela nieruchomości na zmianę celu wywłaszczenia mogła by być uzyskana niejako post fatum (po zrealizowaniu innego celu) w trybie art. 155 K.p.a. to powinna być ona wyrażona w sposób wyraźny. Tymczasem, jak wynika z akt, a zwłaszcza uzasadnienia decyzji kasacyjnej organ drugiej instancji zgody byłego właściciela na zmianę celu upatrywał w czynnościach dorozumianych towarzyszących podjęciu decyzji z 1993 r. Argumentował, że w dacie jej podjęcia w obrocie pozostawała wyłącznie "nowa" decyzja lokalizacyjna dotycząca budowy osiedla, a nie szpitala. Zgody udzielił także inwestor osiedla tj. Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...], a nie inwestor szpitala - Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...]. Wyłączeniu z wywłaszczenia podlegała część resztówki pozostającej poza lokalizacją osiedla. W związku z powyższym organ wskazywał, że zarówno akceptant zmiany, zakres zgody i sposób zmiany decyzji świadczą o zgodzie byłego właściciela na zmianę celu wywłaszczenia. Dodatkowo w uzasadnieniu decyzji organ wskazywał, że świadomość byłego właściciela zmiany celu potwierdzają także akta sprawy (str. 8 decyzji organu odwoławczego). Wyjaśnić zatem należy, że fakt, iż były właściciel w dacie zmiany decyzji wywłaszczeniowej miał świadomość realizacji innego celu wywłaszczenia oraz że wiedział o zmianie decyzji lokalizacyjnej nie musiał oznaczać jego zgody na zmianę decyzji wywłaszczeniowej w zakresie celu wywłaszczenia, a tym samym i rezygnacji z możliwości ubiegania się w przyszłości o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (poza zwracaną mu na podstawie decyzji z 1993 r. działką stanowiącą część "resztówki" nie wykorzystywaną pod budowę osiedla). Nigdzie w treści decyzji nie wskazano wprost, że zmianie ulega cel wywłaszczenia, a jedynie że powierzchnia nieruchomości objętej wywłaszczeniem. Tylko w tym zakresie zatem należało uznać, że decyzja z [...] maja 1975 r. uległa zmianie w trybie art. 155 K.p.a. Z tych też przyczyn zasadny okazał się być zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w związku z art. 136 ust. 1 i 2 i art. 137 u.g.n. wobec wadliwego określenia przez Sąd pierwszej instancji celu wywłaszczenia. Jako niezasadny należało natomiast ocenić zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 8 K.p.a. I chociaż podobna do rozpoznawanej sprawa była przedmiotem oceny sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1181/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 970/12), to jednak stanowisko przedstawione w tych orzeczeniach jako wydane w innej sprawie (nie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo) nie było wiążące ani dla rozpoznających sprawę organów administracyjnych ani kontrolujących je sądów. Podkreślić trzeba, że o naruszeniu art. 8 K.p.a. można byłoby mówić w sytuacji wahania poglądów prawnych wyrażanych w decyzjach organu administracji publicznej, kierowanych do tego samego podmiotu oraz na tle takich samych stanów faktycznych i tożsamej podstawy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2539/10). Taka sytuacja nie miała natomiast miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy. Z przyczyn powyższej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 1 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględni powyżej przedstawioną ocenę niniejszej sprawy jak również wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 954/15.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło