I OSK 1132/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-05
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Wiesław Morys, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który nie podjął wystarczających działań w celu ustalenia miejsca pobytu podejrzanego, dopuszczając się tym samym naruszenia dyscypliny służbowej, może zostać ukarany karą dyscyplinarną, pomimo posiadania niewielkiego doświadczenia zawodowego i krótkiego stażu służby?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że policjant, który nie podjął wystarczających działań w celu ustalenia miejsca pobytu podejrzanego, a także nie wykonał polecenia przełożonego dotyczącego kwalifikacji prawnej wszczęcia dochodzenia, dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej. Sąd podkreślił, że niewielkie doświadczenie zawodowe i krótki staż służby nie usprawiedliwiają takiego zachowania i nie zwalniają od odpowiedzialności dyscyplinarnej, choć mogą mieć wpływ na wymiar kary. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy dyscyplinarne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o Policji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła policjanta K.W., który został uznany winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych polegających na nieprawidłowym wykonywaniu czynności służbowych w zakresie ustalenia miejsca pobytu podejrzanego S.B. oraz niewykonaniu polecenia przełożonego dotyczącego kwalifikacji prawnej wszczęcia dochodzenia. Policjantowi wymierzono karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Po utrzymaniu kary przez organ odwoławczy, policjant wniósł skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny sprostował niedokładność w sentencji zaskarżonego wyroku WSA i oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 786/16 w sprawie ze skargi K.W. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 5 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1) prostuje niedokładność w sentencji zaskarżonego wyroku w oznaczeniu przedmiotu zaskarżenia w ten sposób, że zamiast słowa "decyzję", wpisuje "orzeczenie"; 2) oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 786/16 oddalił skargę K.W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 5 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy i wymierzenia kary dyscyplinarnej.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komendant Miejski Policji w [...] orzeczeniem z dnia 1 czerwca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), uznał [...] K.W. – policjanta [...] Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], winnym tego, że:
1) W okresie od dnia 26 lutego 2016 r. do dnia 25 marca 2016 r. w [...], prowadząc dochodzenie [...], dotyczące przestępstwa z art. 190 § 1 i art. 217 § 1 Kodeksu karnego, wykonywał czynności służbowe w sposób nieprawidłowy w ten sposób, że pomimo braku ustalenia miejsca pobytu podejrzanego S.B. nie podjął w tym kierunku żadnych innych czynności, oprócz czterokrotnej, w dniach: 7, 16, 18, 21 marca 2016 r., kontroli adresu ul. [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji;
2) W dniu 26 lutego 2016 r. w [...], prowadząc postępowanie przygotowawcze, nie wykonał polecenia przełożonego Naczelnika Wydziału [...] KP [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], zawartego w Karcie Nadzoru z dnia 23 lutego 2016 r. w ten sposób, że wszczął dochodzenie [...] w sprawie kierowania gróźb karalnych oraz naruszenia nietykalności cielesnej M.G. przez byłego konkubenta S.B., tj. o czyn z art. 190 § 1 i art. 217 § 1 Kodeksu karnego, a powinien, zgodnie z poleceniem, wszcząć dochodzenie z art. 190 § 1 i art. 189 § 1 Kodeksu karnego, czym naruszył przepis § 15 ust. 1 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji;
3) W dniu 26 lutego 2016 r. w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia [...], określając w konkluzji jeden z czynów będących przedmiotem postępowania jako przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej M.G., tj. przestępstwo z art. 217 § 1 Kodeksu karnego, gdzie jego ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego, a więc skargę o przestępstwie powinien przesłać do właściwego sądu, powiadamiając o tym pokrzywdzonego, czym naruszył przepis § 8 ust. 3 Wytycznych nr 1 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji;
i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
W uzasadnieniu orzeczenia podał, że w dniu 9 lutego 2016 r. w KP [...] przyjęto zgłoszenie interwencji od M.G., która poinformowała, że została pobita i zamknięta w mieszkaniu przy ul. [...] przez swojego partnera S.B. i złożyła do protokołu zawiadomienie o przestępstwie znęcania się nad nią przez S.B. w okresie od października 2015 r. do dnia 9 lutego 2016 r. W tym samym dniu S.B. został zatrzymany, a w dniu 10 lutego 2016 r. wydano postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów o przestępstwo z art. 207 § 1 K.k. W powyższej sprawie przeciwko S.B. wszczęto postępowanie przygotowawcze nr [...].
W dniu 15 lutego 2016 r. M.G. złożyła do protokołu zawiadomienie o przestępstwie doprowadzenia, przy użyciu groźby pozbawienia jej życia i zdrowia oraz poprzez przytrzymywanie jej rąk i duszenie za szyję, do poddania się innej czynności seksualnej oraz do wykonania takiej czynności, którego miał dopuścić się S.B. w dniu 15 lutego 2016 r. W dniu 23 lutego 2016 r. prokurator Prokuratury Rejonowej [...] wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa z art. 197 § 2 K.k., sygn. akt [...] i tego samego dnia wydał zarządzenie o powierzeniu śledztwa w całości KP [...]. W tej sprawie prowadzono postępowanie przygotowawcze nr [...].
W dniu 23 lutego 2016 r. M.G. złożyła w KP [...] kolejne zawiadomienie o przestępstwie popełnionym przez S.B. na jej szkodę i została przesłuchana w charakterze świadka. W treści protokołu złożyła wniosek o ściganie i ukaranie sprawcy. W przedmiotowej sprawie w KP [...] w dniu 25 lutego 2016 r. wszczęto i prowadzono dochodzenie nr [...] w sprawie gróźb karalnych i naruszenia nietykalności cielesnej na szkodę M.G. przez S.B., tj. o czyn z art. 190 § 1 i art. 217 § 1 K.k.
W dniu 27 lutego 2016 r. M.G. w związku z uporczywym nękaniem jej oraz rozpowszechnieniem bez jej zgody filmu o treści seksualnej przez S.B. zgłosiła się do KP – [...]. W przedmiotowej sprawie nie przyjęto protokołu zawiadomienia o przestępstwie, a jedynie w dniu 27 lutego 2016 r. przesłuchano pokrzywdzoną w charakterze świadka. Pokrzywdzona została ponownie przesłuchana w dniu 2 marca 2016 r. W tym samym dniu zabezpieczono "pendrive", na którym według niej znajdował się film o treści erotycznej z jej udziałem, który miał rozpowszechnić bez jej zgody S.B., a także zabezpieczono telefon komórkowy marki [...], który był własnością M.G. W dniu 23 marca 2016 r. wydano postanowienie nr [...] o wszczęciu dochodzenia w powyższej sprawie o czyn z art. 190a § 1 i art. 191a § 1 w zw. z art. 11 § 2 K.k.
W dniu 24 marca 2016 r. M.G. została zamordowana przez S.B., który ugodził ją kilkakrotnie nożem na oczach jej matki. Sam kilka dni później popełnił samobójstwo.
Komendant Miejski Policji w [...] wskazał, że przedmiotem kontrolowanego postępowania dyscyplinarnego jest dochodzenie nr [...], realizowane przez [...] K.W.. Szczegółowo przedstawił przebieg wydarzeń związanych z istotnym dla postępowania dyscyplinarnego dochodzeniem. Podał, że w dniu 23 lutego 2016 r. pokrzywdzona M.G. w Komisariacie Policji [...] KMP w [...] złożyła ustne zawiadomienie o przestępstwie polegającym na tym, że w dniu 23 lutego 2016 r. w godz. 12.00 do 17.00 w [...] S.B. groził jej oraz jej rodzinie pozbawieniem życia, kopał ją i uderzał po całym ciele. Wskazała, że S.B. to jej były partner, z którym rozstała się w dniu 9 lutego 2016 r. Od tego czasu śledzi ją, obserwuje kamienicę, w której mieszka. W dniu 23 lutego 2016 r. około godz. 12.00 udała się na ul. [...] w [...] do jego mieszkania, aby powiedzieć mu, że już do niego nie wróci, że ma przestać ją nękać i chodzić za nią. Był tam sam, był trzeźwy, zaczęli rozmawiać, a w pewnym momencie wpadł w szał i powiedział, że M.G. ma wycofać złożone wcześniej w dniu 9 lutego 2016 r., obciążające go zeznania dotyczące pozbawienia wolności. Pokrzywdzona odmówiła. Wówczas S.B. zaczął wykręcać jej ręce, drzwi od mieszkania zamknął na klucz i miał go przy sobie, przyłożył nóż do jej do szyi, a potem do brzucha i powiedział, że ją zabije i to samo zrobi z jej mamą. Po tych słowach pokrzywdzona wystraszyła się i powiedziała, że wycofa zeznania. Pokrzywdzona obawiała się S.B. i dlatego wsiadła z nim do samochodu. Podczas jazdy mówił jej, że ma dać mu jeszcze jedną szansę bo inaczej jej mama straci życie. Oświadczyła, że nie da mu następnej szansy. Gdy podjechali nieopodal komisariatu zaczął na nią krzyczeć, bić po twarzy, przytrzymywać za ręce by nie mogła wyjść z samochodu, kazał oddać kurtkę, sweter i torebkę twierdząc, że to należy do niego. Z torebki zabrała dokumenty i telefon, a następnie oddała mu kurtkę i sweter. W końcu udało jej się wyjść z samochodu. S.B. powiedział, że zabije ją i całą jej rodzinę. M.G. w treści protokołu żądała ścigania i ukarania S.B. za groźby karalne kierowane wobec niej i jej rodziny, zeznała, że obawiała się spełnienia tych gróźb, żądała ścigania i ukarania za pobicie, w chwili składania zawiadomienia zeznała, że nie doznała żadnych widocznych obrażeń ciała.
Powyższe dochodzenie zostało przydzielone do prowadzenia [...] K.W. Jego przełożony [...] P.B. sporządził Kartę Nadzoru Postępowania Przygotowawczego w której w rubryce "dyspozycje, uwagi, polecenia, wytyczne" wpisał polecenia: "wszcząć postępowanie z art. 189, 190 kk"; "przesłuchać A.L. w charakterze świadka"; "zat. i przesłuchać S.B.". Data podjęcia czynności widnieje jako "23.02.2016 r.", a w rubryce, oznaczenie osoby podejmującej czynność nadzorczą wpisano "[...] B.".
W dniu 26 lutego 2016 r. [...] K.W. wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia w sprawie: kierowania gróźb karalnych oraz naruszenia nietykalności cielesnej M.G. w [...] w dniu 23 lutego 2016 r. przez jej byłego konkubenta S.B., tj. z art. 190 § 1 oraz art. 217 § 1 K.k.
Organ dyscyplinarny stwierdził, że:
- obwiniony wydając postanowienie o wszczęciu dochodzenia o powyższej treści nie wykonał polecenia przełożonego zawartego w Karcie Nadzoru, w której wyraźnie polecił on wszcząć dochodzenie z art. 189 i art. 190 K.k. Wszczął bowiem dochodzenie z art. 217 § 1 K.k. (naruszenie nietykalności cielesnej), którego ściganie na podstawie art. 217§ 8 K.k. odbywa się z oskarżenia prywatnego, a więc skargę o przestępstwie powinien on przesłać do właściwego sądu powiadamiając o tym pokrzywdzonego. Tym czynem obwiniony naruszył § 8 ust. 3 Wytycznych nr 1 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo- śledczych przez policjantów. Obwiniony był świadomy obowiązujących przepisów, gdyż z Zarządzeniem nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji został zapoznany w dniu 18 lutego 2015 r., a z Zarządzeniem nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym został zapoznany i przyjął do stosowania w dniu 26 sierpnia 2015 r.
- kolejną czynnością jaką wykonał obwiniony w prowadzonym dochodzeniu było przesłuchanie w dniu 16 marca 2016 r. w charakterze świadka A.L. (matki pokrzywdzonej M.G.). Jej zeznania potwierdziły przebieg wydarzeń, które opisała pokrzywdzona w protokole z dnia 23 lutego 2016 r.
- obwiniony podjął próbę zatrzymania i przeprowadzenia czynności procesowych ze S.B.. W tym celu w dniu 7 marca 2016 r. wspólnie z [...] P.R. udali się na ul. [...] w [...], gdzie miał przebywać poszukiwany. Nikogo tam nie zastano. Kolejne próby podjęto w dniach 16, 18 i 21 marca 2016 r. z wynikiem negatywnym.
- obwiniony nie próbował ustalić miejsca pobytu poszukiwanego w inny sposób. W Komisariacie Policji [...] Komendzie Miejskiej Policji w [...] w tym samym czasie było prowadzone dochodzenie przez [...] M.L., dotyczące tej samej pokrzywdzonej i sprawcy przestępstwa. W materiałach tego dochodzenia widniały co najmniej dwa inne adresy poszukiwanego: jego miejsca zameldowania na pobyt stały oraz miejsca pracy. W materiałach postępowania przygotowawczego nie ma żadnej informacji aby, obwiniony osobiście, bądź korzystając z pomocy innych policjantów, próbował dokonać sprawdzenia tych miejsc. Nie próbował także ustalić miejsca pobytu poszukiwanego, poprzez sprawdzenie jego osoby w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji i legitymowanie. W ocenie organu dyscyplinarnego pierwszej instancji, nie było też przeszkód, aby wszcząć poszukiwania za S.B.. W wyniku nierzetelnych działań obwinionego dotyczących ustalenia miejsca pobytu, w okresie od dnia przyjęcia zawiadomienia, tj. 23 lutego 2016 r. do dnia 23 marca 2016 r., nie zdołano zatrzymać S.B. i wykonać z nim czynności procesowych.
Obwiniony [...] K.W. nie przyznał się do zarzucanego mu czynu. Oświadczył, że służbę w Wydziale [...] Komisariatu Policji [...] Komendzie Miejskiej Policji w [...] pełni bardzo krótko, gdyż od sierpnia 2015 r. Poprzednio pełnił służbę jako dzielnicowy w Komisariacie Policji [...] w Wydziale [...]. Wskazał, że z uwagi na krótki okres służby w Wydziale [...] nie posiada doświadczenia w prowadzeniu spraw dochodzeniowych. Wyjaśnił, że obecnie prowadzi około 48 spraw, a po przyjęciu do Wydziału [...] w miesiącu sierpniu 2015 r., po około 3 tygodniach miał już swoje sprawy do prowadzenia. Przyznał, że miał wprawdzie opiekuna, który jednak na bieżąco prowadził postępowania w swoich sprawach i nie mógł mu poświęcić czasu na szkolenie. Z kolei w okresie od dnia 15 do dnia 25 marca 2016 r. jego opiekunka przebywała na urlopie i w tym czasie prowadził on również czynności w jej sprawach. Ponadto obwiniony podał, że stara się wykonywać polecenia przełożonych rzetelnie i sumiennie z należytym zaangażowaniem.
Z opinii służbowej o obwinionym sporządzonej przez [...] P.R. wynika, że obwiniony pełni służbę w Wydziale [...] Komisariacie Policji [...] Komendzie Miejskiej Policji w [...] od dnia 1 sierpnia 2015 r. Pierwsze postępowanie do prowadzenia otrzymał w dniu 19 sierpnia 2015 r. W 2015r. łącznie przeprowadził 68 postępowań, a od początku 2016 r. 51 postępowań. Obecnie prowadzi 45 postępowań przygotowawczych. Obwiniony pomimo dużego obciążenia czynnościami służbowymi, na które składają się dyżury zdarzeniowe, prowadzone postępowania przygotowawcze, dodatkowe inne służby - rzetelnie wywiązuje się z powierzonych mu obowiązków, angażuje się w prowadzone postępowania, jest dyspozycyjny i sumienny, w prowadzonych czynnościach procesowych wykazuje własną inicjatywę.
Komendant Miejski Policji w [...], realizując obowiązek wynikający z treści art. 135g ust.1 ustawy o Policji zwrócił się do Zarządu Terenowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy Miejskiej Policji w [...] o wydanie opinii o obwinionym. W przedmiotowej opinii podano, że obwiniony, pomimo krótkiego stażu służby, przydzielone zadania służbowe stara się wykonywać starannie i odpowiedzialnie, zgodnie z posiadaną wiedzą, którą sukcesywnie pogłębia w ramach samokształcenia. Dotychczas nie został skierowany na kurs specjalistyczny dla policjantów Wydziału [...]. Wykonywane przez niego czynności powinny być na bieżąco nadzorowane. W trakcie realizacji zadań korzysta z pomocy bardziej doświadczonych policjantów i według ich oceny jest osobą koleżeńską i bezkonfliktową.
Organ dyscyplinarny pierwszej instancji wskazał, że obwinionemu zarzucono popełnienie przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, a jego wina nie budzi wątpliwości. W świetle w/w przepisów, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: "zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy" oraz "odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego".
Przy wymiarze kary przełożony dyscyplinarny kierował się treścią art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Obwiniony posiada małe doświadczenie zawodowe, krótki staż w Policji (przyjęty do służby w dniu 30 grudnia 2011 r.), w Wydziale [...] pełni służbę od sierpnia 2015 r., dotychczas nie został skierowany na kurs specjalistyczny. Zdaniem Komendanta Miejskiego Policji w [...], powyższe fakty nie mogą jednak usprawiedliwiać obwinionego i zwolnić go od odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnione przewinienia dyscyplinarne. Odbyty przez obwinionego program szkolenia podstawowego obejmuje m.in. czynności związane z pracą dochodzeniowo-śledczą i w tym zakresie pozwala nabyć umiejętności na poziomie podstawowym. Ponadto został on zapoznany z Wytycznymi nr 1 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów oraz Zarządzeniem nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym.
W ocenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] obwiniony, dopuszczając się naruszenia dyscypliny służbowej w trakcie prowadzonego postępowania przygotowawczego, poprzez wykonanie czynności służbowych w sposób nieprawidłowy, przyczynił się do zakłócenia realizacji zadań Policji. Jego zachowanie wskazuje na fakt, że wykonywane przez niego czynności służbowe, nie były nacechowane należytym zaangażowaniem i rzetelnością. Niewątpliwie na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ poważne skutki popełnionego przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego. Nieprawidłowo wykonane czynności służbowe, a zwłaszcza brak ustalenia miejsca pobytu i zatrzymania podejrzanego, przyczyniły się do popełnienia przestępstwa zabójstwa M.G.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem odwołania K.W. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
a) naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że odwołujący nie wykonał polecenia przełożonego Naczelnika Wydziału [...] KP [...], podczas gdy Naczelnik takiego polecenia nie wydał, Karta Nadzoru nie została przez niego sporządzona ani zatwierdzona, została sporządzona przez kontrolnego służby, który nie jest pracownikiem Wydziału [...], a także poprzez przyjęcie, że odwołujący w sposób nieprawidłowy wykonywał czynności służbowe i nie ustalił miejsca pobytu podejrzanego, podczas gdy w rzeczywistości miejsce pobytu ustalił oraz podjął czynności w postaci kontroli ustalonego adresu,
b) naruszenie art. 134h ust. 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że na zaostrzenie wymiaru kary miały wpływ poważne skutki popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, tj. że brak ustalenia miejsca pobytu i zatrzymania podejrzanego przyczynił się do popełnienia przestępstwa zabójstwa, podczas gdy brak jest logicznego związku przyczynowo – skutkowego między popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego a w/w skutkiem, a także poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że odwołujący dotąd wzorowo pełnił służbę i posiada dobrą opinię, a zatem istnieje w stosunku do niego pozytywna prognoza co do dalszego przestrzegania prawa i porządku prawnego oraz prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych,
c) naruszenie art. 134h ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o Policji, poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności mających wpływ na złagodzenie wymiaru kary, w szczególności nieumyślnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz braku należytego doświadczenia zawodowego,
d) naruszenie art. 135f ust. 1 i ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji, poprzez oddalenie wniosków dowodowych pełnomocnika odwołującego na podstawie nieprawidłowego przyjęcia, że przedmiotem dowodu miałyby być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy lub już udowodnione, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym,
e) naruszenie art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem z dnia 5 lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia powtórzył i podzielił argumentację przedstawioną przez organ pierwszej instancji. Wskazał m.in., że wprawdzie obwiniony realizując polecenie z Karty Nadzoru Postępowania Przygotowawczego czterokrotnie podjął próbę zatrzymania S.B. w miejscu jego zamieszkania na ul. [...], to jednak nie skorzystał z innych możliwości ustalenia miejsca jego pobytu. Z akt prowadzonego przez obwinionego dochodzenia nie wynika, aby przeprowadzał choćby rozmowy z innymi osobami zamieszkałymi w [...] na ul. [...] na okoliczność miejsca pobytu wyżej wymienionego (wywiad posesyjny). Nie dokonał też sprawdzeń w aplikacji Krajowego Systemu Informacyjnego Policji – legitymowania, w celu ustalenia czy S.B. był w ostatnim czasie legitymowany przez innych policjantów i ewentualnie w jakim miejscu.
W wyniku nierzetelnych działań obwinionego dotyczących ustalenia miejsca pobytu, w okresie od dnia przyjęcia zawiadomienia tj. 23 lutego 2016 r. do 23 marca 2016 r., nie zdołano zatrzymać S.B. i wykonać z nim czynności procesowych, a to w konsekwencji doprowadziło do tragicznych wydarzeń z udziałem M.G. Powyższe nie mogło zostać pominięte przy wymierzeniu obwinionemu kary dyscyplinarnej.
Organ odwoławczy oceniając zachowanie obwinionego stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów nie miał wątpliwości, że dopuścił się on naruszenia dyscypliny służbowej. Wymierzona obwinionemu kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, jest adekwatna do popełnionych przez niego przewinień dyscyplinarnych.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi K.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, uzupełniając je o zarzut naruszenia art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, przejawiające się w dokonaniu jedynie pozornej, a nie merytorycznej i rzeczywistej kontroli wydanego orzeczenia i nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów odwołania.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...], stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w części, w jakiej skarżącego uznano winnym i ukarano oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu poszerzając ją o zarzut naruszenia art. 135k ust. 1 ustawy o Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku przedstawił zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji. Wskazał, że zgodnie z art. 132a tej ustawy, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że taką możliwość przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. W obu przypadkach ukaranie policjanta jest uprawnione, jeżeli przemawiają za tym okoliczności sprawy, należycie wykazane w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego. Charakter zawinienia (jego umyślność, czy też nieumyślność) nie determinują możliwości ukarania, lecz mogą mieć wpływ na ewentualne odstąpienie od ukarania lub formę ukarania. Oznacza to, że już samo naruszenie przez policjanta obowiązków służbowych (nieumyślne, niezamierzone) może powodować jego odpowiedzialność dyscyplinarną. Postać i stopień winy nie przesądza o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, może mieć natomiast wpływ na wymiar kary dyscyplinarnej.
Ocena naruszenia obowiązku służbowego, waga tego naruszenia, ustalenie jego zakresu, a także wymiar odpowiedniej kary stanowi kompetencję organów orzekających w sprawach dyscyplinarnych. Dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych. Na wymierzenie kary dyscyplinarnej policjantowi wpływ ma przede wszystkim waga czynu i stopień winy. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar określonych w art. 134h ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o Policji. Kontrola uznaniowości w tym zakresie oznacza zatem sprawdzenie, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, w tym, czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby obwinionego. Sąd administracyjny nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przez niego sankcji. Bada jedynie czy wymierzona kara dyscyplinarna mieści się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2687/12 i 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 709/13).
Sąd pierwszej instancji przechodząc od rozważań ogólnych na grunt niniejszej sprawy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do uznania przez organy obu instancji, że skarżący swoim zachowaniem wyczerpał przesłanki określone w art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Wprawdzie w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym nie przeprowadzono wszystkich planowanych dowodów, w szczególności nie przesłuchano w charakterze świadka P.B., wynikało to jednak z przyczyn obiektywnych, gdyż w/w przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Pomimo tego stan faktyczny sprawy i dokonane w toku postępowania ustalenia nie nasuwają wątpliwości, gdyż zgromadzony materiał dowodowy jest obszerny i wyczerpujący. Skarżący nie kwestionował faktu, że w celu zatrzymania S.B. czterokrotnie udał się pod jego adres zamieszkania, lecz nie podejmował innych działań zmierzających do jego zatrzymania. wyżej wymienionego. W tym zakresie fakty były bezsporne natomiast organy i skarżący odmiennie je interpretowały i oceniały.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w sprawie niesporny był także fakt wszczęcia przez skarżącego dochodzenia [...] w sprawie kierowania gróźb karalnych oraz naruszenia nietykalności cielesnej M.G. przez byłego konkubenta S.B., określając w konkluzji drugi z wymienionych czynów jako przestępstwo z art. 217 § 1 K.k. Skarżący twierdził, że od swojego przełożonego nie otrzymał polecenia służbowego dokonania odmiennej niż przez niego przyjęta kwalifikacji prawnej tego czynu.
Organy dyscyplinarne jednak słusznie przyjęły, że skarżący takie polecenie otrzymał. Z Karty Nadzoru Postępowania Przygotowawczego (k. 11 akt sprawy) jednoznacznie wynika, że w dniu 23 lutego 2016 r. w rubryce "polecenia i wytyczne" wpisano "wszcząć postępowanie z art. 189, 190 K.k.", "przesłuchać A.L. w charakterze świadka" oraz "zat. i przesłuchać S.B.". W rubryce "oznaczenie osoby podejmującej czynność nadzorczą" wpisano "[...] B.". Przy czym odnośnik nr 4 do tej rubryki wyjaśnia, że w rubryce tej należy wpisać stopień, imię i nazwisko oraz podpis. Sąd pierwszej instancji uznał, że w rubryce tej wpisano stopień i nazwisko "B." będące zarazem podpisem. Niewątpliwie wpis ten został dokonany przez [...] P.B. – Naczelnika Wydziału [...] KP [...] KMP w [...], a więc przełożonego skarżącego. W przypadku, gdy w tym dokumencie widniało jego nazwisko i stopień, to nikt inny nie był uprawniony do jego wpisania, a także wpisania jego poleceń służbowych. Kartę Nadzoru Postępowania Przygotowawczego może bowiem wypełniać jedynie osoba uprawniona do sprawowania tego nadzoru, a więc przełożony, a nie podwładny (np. skarżący) objęty tym nadzorem. Ponadto o tym, że te polecenia wydała osoba uprawniona świadczy okoliczność ich częściowej faktycznej realizacji przez skarżącego. Skarżący wykonując zawarte w tej Karcie polecenia w dniu 16 marca 2016 r. przesłuchał w charakterze świadka A.L., a także czterokrotnie (co prawda nieudanie) usiłował zatrzymać S.B. w jego domniemanym miejscu zamieszkania. Oczywistym jest, że skoro skarżący realizował pozostałe polecenia przełożonego zawarte w tej Karcie, to był również zobligowany do wszczęcia dochodzenia – zgodnie z zawartym tam także poleceniem – na podstawie art. 189 i art. 190 K.k., co uczynił nieprawidłowo wszczynając dochodzenie na podstawie art. 190 § 1 K.k. i 217 § 1 K.k. W w/w Karcie Nadzoru Postępowania Przygotowawczego nie określono osoby, która została zobowiązana do wykonania poleceń i brak jest podpisu skarżącego, który mógłby świadczyć o tym, że zapoznał się on z treścią poleceń zawartych w Karcie. Realizacja przez skarżącego prowadzącego dochodzenie w tej sprawie wszystkich w/w poleceń (chociaż częściowo nieprawidłowo) świadczy o tym, że były one mu znane i odnosiły się do jego osoby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjął, że fakt dokonania przez skarżącego niezgodnej z poleceniem służbowym kwalifikacji prawnej wszczęcia dochodzenia nr [...] na tym etapie postępowania miał jednak mniejszy ciężar gatunkowy niż zarzut nieprawidłowego wykonywania czynności służbowych w okresie od dnia 26 lutego 2016 r. do dnia 25 marca 2016 r., polegającego na tym, że pomimo braku ustalenia miejsca pobytu podejrzanego S.B. nie podjął w tym kierunku żadnych innych czynności oprócz czterokrotnej, w dniach: 7, 16, 18 i 21 marca 2016 r., kontroli adresu ul. [...].
Wina skarżącego nie nasuwa wątpliwości. Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności "zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy" oraz "odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego". W rozpoznawanej sprawie organy dyscyplinarne prawidłowo ustaliły i przyjęły, że skarżący wykonywał czynności służbowe w sposób nieprawidłowy w zakresie próby zatrzymania podejrzanego S.B. (art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji) i prowadząc postępowanie przygotowawcze nr [...] nie wykonał polecenia przełożonego Naczelnika Wydziału [...] Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] zawartego w Karcie Nadzoru Postępowania Przygotowawczego z dnia 23 lutego 2016 r. w ten sposób, że wszczął dochodzenie nr [...] w oparciu o częściowo odmienną od wskazanej w tej Karcie kwalifikację prawną.
Organy dyscyplinarne przy wymiarze kary uwzględniły treść art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, w tym fakt, że skarżący posiada małe doświadczenie zawodowe, gdyż ma krótki staż służby w Policji (przyjęty do służby w dniu 30 grudnia 2011 r.), a w Wydziale [...] pełni służbę od sierpnia 2015 r. i dotychczas nie został skierowany na kurs specjalistyczny. Zasadnie jednak przyjęły, że powyższe okoliczności nie mogą go usprawiedliwiać i zwolnić od odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnione przewinienia dyscyplinarne. Przepis § 21 Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" stanowi, że policjant powinien "rzetelnie wykonywać polecenia przełożonego". Zgodnie z § 22 tego Zarządzenia policjant powinien stale doskonalić i uzupełniać swoją wiedzę oraz umiejętności zawodowe. Program odbytego przez skarżącego szkolenia podstawowego obejmujący m.in. czynności związane z pracą dochodzeniowo-śledczą i pozwolił nabyć mu umiejętności w tym zakresie na poziomie podstawowym. W tym przypadku poziom posiadanej przez niego wiedzy i przygotowania był wystarczający, aby prawidłowo wykonać polecenia służbowe zawarte w w/w Karcie Nadzoru.
Sąd pierwszej instancji podzielił także stwierdzenie organów dyscyplinarnych, że przeprowadzona przez skarżącego czynność zatrzymania S.B. została dokonana w sposób nieprawidłowy. Czynność zatrzymania nie jest czynnością dokonywaną jedynie w Wydziale [...]. Jest to czynność często realizowana przez policjantów różnych wydziałów, a więc zasady jej dokonania powinny być znane policjantowi, który ukończył szkolenie podstawowe, gdyż były one objęte programem tego szkolenia. W omawianym okresie skarżący miał już ponad 4-letni staż służby w Policji i stopień sierżanta. Pomijając doświadczenie zawodowe skarżącego i odbyte przez niego szkolenia, zasady logiki i racjonalne myślenie jest wystarczające, aby wiedzieć, że samo kontrolowanie domniemanego miejsca zamieszkania osoby podlegającej zatrzymaniu jest niewystarczające. W przypadku ustalenia, że takiej osoby nie ma w miejscu jej zamieszkania, bądź, gdy nie wiadomo, czy ona tam przebywa, działaniem nie wymagającym szczególnego szkolenia jest zapytanie sąsiadów, czy poszukiwana osoba przebywa w tym mieszkaniu, kiedy się tam pojawia, czy sąsiadom znane są inne adresy jej pobytu, np. miejsca pracy. W razie niezastania poszukiwanego w miejscu zamieszkania, oczywiste jest przeprowadzenie tzw. wywiadu posesoryjnego. Z akt postępowania nie wynika, aby skarżący przeprowadził taki wywiad. Nie wynika z nich również, aby skarżący próbował uzyskać dane dotyczące poszukiwanego w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji oraz w prowadzonym równolegle przez [...] M.L. innym postępowaniu przygotowawczym dotyczącym tej samej pokrzywdzonej i sprawcy przestępstwa. W toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, że w materiałach tego dochodzenia widniały co najmniej dwa inne adresy poszukiwanego: jego miejsca zameldowania na pobyt stały oraz miejsca pracy. W materiałach postępowania przygotowawczego nie ma żadnej informacji, aby skarżący osobiście, bądź korzystając z pomocy innych policjantów próbował dokonać sprawdzenia tych miejsc. Skarżący ograniczył się jedynie do czterokrotnego ustalenia, że w danym momencie pod danym adresem nikt nie otwiera drzwi. Jeżeli nie wiedział, jak postąpić, to mógł zwrócić się ze stosownym zapytaniem do opiekuna, którego posiadał lub – z uwagi na urlop tegoż opiekuna w okresie od dnia 15 do 25 marca 2016 r. – do bardziej doświadczonych kolegów lub przełożonych. Skarżący mógł także spowodować wszczęcie poszukiwań S.B..
Organy dyscyplinarne przy wymiarze skarżącemu kary dyscyplinarnej zgodnie z art. 134h ust. 3 ustawy o Policji jako okoliczności łagodzące uwzględniły jego krótki staż służby, brak doświadczenia w pracy dochodzeniowo – śledczej, brak nadzoru w okresie prowadzonych przez niego czynności w celu ustalenia miejsca pobytu S.B.. Okoliczności te nie wyłączały jednak winy skarżącego, a jedynie wpłynęły na rodzaj wymierzonej kary dyscyplinarnej. W tym zakresie prawidłowo wzięły również pod uwagę treść notatki służbowej z dnia 6 kwietnia 2016 r. (k. 50 akt sprawy), z której wynika, że skarżący pomimo dużego obciążenia czynnościami służbowymi (ilość prowadzonych postępowań, dyżury zdarzeniowe, dodatkowe służby) rzetelnie wywiązuje się z powierzonych mu czynności, angażuje się w prowadzone postępowania, jest dyspozycyjny i sumienny, wykazuje inicjatywę w prowadzonych czynnościach procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu jako nietrafny ocenił zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 134 h ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji przez błędne przyjęcie, że na zaostrzenie wymiaru kary miały wpływ poważne skutki popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (art. 134 h ust. 2 pkt 3 tej ustawy). Stwierdził, że wprawdzie – wbrew twierdzeniu organu – nie można jednoznacznie przyjąć, że brak ustalenia miejsca pobytu i zatrzymania S.B. przyczynił się bezpośrednio do popełnienia przestępstwa zabójstwa M.G., gdyż faktycznie brak jest prostego logicznego związku przyczynowo-skutkowego między popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego a popełnionym później zabójstwem, to jednak nie można też wykluczyć, że być może wskutek zatrzymania podejrzanego nie doszłoby do zabójstwa M.G. Ponadto, wskutek nieprawidłowej próby zatrzymania podejrzanego, zostało narażone dobre imię Policji, która nie podjęła wszystkich możliwych czynności zmierzających do zatrzymania osoby, która krótko potem dokonała zabójstwa. Odbiór społeczny takiej sytuacji jest jednoznacznie negatywny. Nastąpiło również istotne zakłócenie zadań Policji w przedmiotowym dochodzeniu, gdyż nieudolne zatrzymanie S.B. uniemożliwiło przeprowadzenie dalszych czynności procesowych (art. 134h ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji).
Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135f ust. 1 i ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji, poprzez oddalenie wniosków dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym wskazał, że wprawdzie z uzasadnienia postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 9 maja 2016 r. odmawiającego uwzględnienia wniosku dowodowego w postaci przeprowadzenia dowodu z opinii Zarządu Terenowego NSZZP z dnia 28 kwietnia 2016 r. na okoliczność dotychczasowego przebiegu służby obwinionego, jego ograniczonego doświadczenia, warunków i właściwości osobistych, nie wynika, który powód zaważył na odmowie jego uwzględnienia, to jednak na podstawie całokształtu akt sprawy przyjąć należy, iż ustalenia, o jakie wnosił obrońca skarżącego, zostały już udowodnione zgodnie z jego twierdzeniem. Organ dyscyplinarny przeprowadził bowiem dowód z notatki służbowej z dnia 6 kwietnia 2016 r. (de facto opinii) sporządzonej przez przełożonego skarżącego – [...] P.R., której treść w znacznym stopniu jest zbieżna z treścią opinii Zarządu Terenowego NSZZP z dnia 28 kwietnia 2016 r. Organy dyscyplinarne co do zasady przyznały, że skarżący ma relatywnie niewielkie doświadczenie zawodowe, a dotychczasowy przebieg jego służby był oceniany pozytywnie. Jednocześnie Sąd ten zauważył, iż skarżący – reprezentowany na tamtym etapie postępowania przez profesjonalnego obrońcę – w/w postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 9 maja 2016 r. nie kwestionował, nie skorzystał on bowiem z przysługującego mu prawa do wniesienia na to postanowienie zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że w niniejszej sprawie organy dyscyplinarne prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, zaś zaskarżone orzeczenie spełnia wymogi określone w art. 135j ustawy o Policji i zostało należycie uzasadnione. W toku postępowania dyscyplinarnego zrealizowano prawo obwinionego do obrony, zapewniając mu możliwość zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz zgłoszenia wniosków dowodowych. Orzekając o karze organy dyscyplinarne uwzględniły ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz w sposób wnikliwy i przekonujący wyjaśniły przyczyny wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Kara ta oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną (art. 134c ustawy o Policji).
Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i nieodniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, że w istocie organ drugiej instancji do tych zarzutów się ustosunkował. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przytoczył i podzielił argumentację Komendanta Miejskiego Policji w [...], zawartą w jego pisemnym stanowisku ustosunkowującym się do zarzutów odwołania. Tego rodzaju sposób rozważania zarzutów odwołania nie jest wprawdzie praktyką prawidłową, to jednak w tej sprawie powyższe uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K.W., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, tj.
a) art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że K.W. nie wykonał polecenia przełożonego Naczelnika Wydziału [...] KP [...], podczas gdy Naczelnik polecenia takiego nie wydał, Karta Nadzoru nie została przez niego sporządzona ani zatwierdzona, została sporządzona przez kontrolnego służby, który nie jest pracownikiem Wydziału [...], a także poprzez przyjęcie, iż skarżący kasacyjnie w sposób nieprawidłowy wykonywał czynności służbowe i nie ustalił miejsca pobytu podejrzanego, podczas gdy w rzeczywistości miejsce pobytu ustalił oraz podjął czynności w postaci kontroli ustalonego adresu,
b) art. 134h ust. 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że na zaostrzenie wymiaru kary miały wpływ poważne skutki popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, tj. że brak ustalenia miejsca pobytu i zatrzymania podejrzanego przyczynił się do popełnienia przestępstwa zabójstwa, podczas gdy brak jest logicznego związku przyczynowo-skutkowego między popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego a w/w skutkiem, a także poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że K.W. dotąd wzorowo pełnił służbę i posiada dobrą opinię, a zatem istnieje w stosunku do niego pozytywna prognoza co do dalszego przestrzegania prawa i porządku prawnego oraz prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych,
c) art. 134h ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o Policji, poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności mających wpływ na złagodzenie wymiaru kary, w szczególności zaś nieumyślnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz braku należytego doświadczenia zawodowego,
d) art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, przejawiające się w dokonaniu jedynie pozornej, a nie merytorycznej i rzeczywistej kontroli wydanego orzeczenia i nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów odwołania, co nie zostało dostrzeżone przez Sąd pierwszej instancji,
e) art. 135f ust. 1 i ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji, poprzez oddalenie wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącego kasacyjnie na podstawie nieprawidłowego przyjęcia, że przedmiotem dowodu miałyby być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy lub już udowodnione, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym,
f) art. 135e ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu naruszenia prawa przez organ, polegającego na braku dokładnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia w toku postępowania wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację zbieżną z podnoszoną dotychczas w sprawie, mającą wykazać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sentencji zaskarżonego wyroku błędnie podał, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest "decyzja" Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 5 lipca 2016 r. nr [...], zamiast "orzeczenie". W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu, na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a., w sentencji zaskarżonego wyroku sprostował w/w niedokładność i orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, zauważyć należy, iż stanowią one powtórzenie zarzutów i argumentacji, które były już przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji jest nietrafny. Istota tego zarzutu sprowadza się wykazania, że nieuprawnione było przyjęcie, że [...] K.W. nie wykonał polecenia służbowego przełożonego Naczelnika Wydziału [...] Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], zawartego w Karcie Nadzoru Postępowania Przygotowawczego, gdyż nie doszło do jego wydania. Przedmiotowa Karta została bowiem sporządzona przez kontrolnego służby, który nie był pracownikiem Wydziału [...]. W związku z powyższym zachowanie skarżącego kasacyjnie nie mogło być ocenione jako przewinienie dyscyplinarne. Nieuprawnione było również przyjęcie, że w sposób nieprawidłowy wykonywał czynności służbowe i nie ustalił miejsca pobytu podejrzanego.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób bardzo szczegółowy odniósł się do wyżej wymienionych kwestii. Podał, że z Karty Nadzoru Postępowania Przygotowawczego wynika, że w dniu 23 lutego 2016 r. w rubryce "polecenia i wytyczne" wpisano "wszcząć postępowanie z art. 189, 190 K.k.", "przesłuchać A.L. w charakterze świadka" oraz "zat. i przesłuchać S.B.", zaś w rubryce "oznaczenie osoby podejmującej czynność nadzorczą" wpisano "[...] B.". Przy czym odnośnik nr 4 do tej rubryki wyjaśnia, że należy w niej wpisać stopień, imię i nazwisko oraz podpis. Skoro w tej rubryce ręcznie wpisano stopień i nazwisko "B." to uznać należy, że przedmiotowy wpis został dokonany przez przełożonego skarżącego – [...] P.B. Naczelnika Wydziału [...] KP [...] KMP w [...], bowiem to właśnie on został określony jako osoba podejmująca czynność nadzorczą. Dodatkowo zauważył, że [...] K.W. w momencie wydania tego polecenia nie kwestionował zarówno prawidłowości jego wydania, jak i faktu, że to właśnie on został wyznaczony do jego wykonania i częściowo to polecenie służbowe zrealizował.
Ponadto Sąd ten zasadnie podzielił stwierdzenie organów dyscyplinarnych, że [...] K.W. czynność służbową (dotyczącą zatrzymania S.B.) wykonał w sposób nieprawidłowy. Poprzestał bowiem wyłącznie na czterokrotnej (w dniach: 7, 16, 18 i 21 marca 2016 r.) kontroli adresu wyżej wymienionego przy ul. [...] i nie podjął innych działań mających na celu ustalenie miejsca pobytu w/w podejrzanego i jego zatrzymania poprzez przeprowadzenie tzw. wywiadu posesoryjnego. Nie próbował również uzyskać danych dotyczących S.B. w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji oraz prowadzonym równolegle przez [...] M.L. innym postępowaniu przygotowawczym dotyczącym tej samej pokrzywdzonej i tego samego sprawcy przestępstwa. W postępowaniu dyscyplinarnym ustalono, że w aktach tego dochodzenia widniały co najmniej dwa inne adresy S.B.: jego miejsca zameldowania na pobyt stały oraz miejsca pracy. Skarżący kasacyjnie nie podjął próby dokonania sprawdzenia tych miejsc czy to osobiście, czy też korzystając z pomocy innych policjantów.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skoro [...] K.W. naruszył dyscyplinę służbową, zarówno poprzez niewykonanie polecenia służbowego zawartego w Karcie Nadzoru Postępowania Przygotowawczego, jak również poprzez wykonanie czynności służbowej (dotyczącej zatrzymania S.B.) w sposób nieprawidłowy, to zastosowanie w sprawie art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji było zasadne.
Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mogły odnieść także zarzuty naruszenia art. 134h ust. 1 i 2 oraz art. 134h ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zauważył, iż wprawdzie nie można jednoznacznie przyjąć, że brak ustalenia miejsca pobytu i zatrzymania S.B. przyczynił się bezpośrednio do popełnienia przestępstwa zabójstwa M.G., gdyż brak jest prostego logicznego związku przyczynowo-skutkowego między popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego a dokonanym zabójstwem, to jednak tę okoliczność należy uwzględnić przy wymiarze kary. Nie można bowiem wykluczyć, że być może wskutek zatrzymania podejrzanego nie doszłoby do zabójstwa M.G. Oceny tej nie może zmienić dotychczasowa wzorowa służba skarżącego kasacyjnie i posiadanie przez niego dobrej opinii.
Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie uwzględniono okoliczności mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary, o których mowa w art. 134h ust. 3 ustawy o Policji, w tym krótkie doświadczenie [...] K.W. w pełnieniu służby w Wydziale [...]. Wykazano jednak, że poziom posiadanej przez niego wiedzy i doświadczenia zawodowego pozwalały na prawidłowe wykonanie przez niego poleconych mu przez przełożonego czynności służbowych.
Chybione okazały się również zarzuty naruszenia art. 135k ust. 1 i art. 135 f ust. 1 i ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela przedstawioną w tym zakresie argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, odnoszącą się do tożsamych zarzutów zawartych w skardze przyjmując, iż jej ponowne powtarzanie jest niecelowe.
Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 135e ust. 1 ustawy o Policji. Rzecznik dyscyplinarny zebrał wystarczający materiał dowodowy i podjął czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, które pozwalały na uznanie, że [...] K.W. popełnił zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne, polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej (art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 cyt. ustawy).
Odnosząc się do powiązanych z w/w zarzutem naruszenia art. 135e ust. 1 ustawy o Policji zarzutów naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazać należy, iż autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów przepisy te nie mają zastosowania. Przepisy ustawy o Policji (art. 132 – 144a) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 306), zawierają regulację materialnoprawną i procesową postępowania dyscyplinarnego policjantów. Jest to regulacja obejmująca wszczęcie, przebieg oraz formę zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Ustawa o Policji zawiera także ograniczone przedmiotowo odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania karnego. Przepis art. 135p ust. 1 zdanie pierwsze tej ustawy stanowi, że w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych.
W konsekwencji powyższego nie doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Z kolei powołany jako naruszony art. 3 § 1 P.p.s.a. jest przepisem o charakterze ustrojowym. Przepis ten stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić w przypadkach, gdyby sąd administracyjny pierwszej instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło