II SA/Rz 878/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-10-11

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił dochód rodziny na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego, uwzględniając dochód uzyskany przez członka rodziny za granicą w sposób odzwierciedlający jego faktyczne uzyskiwanie w okresie świadczeniowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy wadliwie ustaliły dochód rodziny, stosując art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w sposób niezgodny z jego celem i brzmieniem. Przepis ten wymaga, aby dochód uzyskany po roku bazowym był faktycznie uzyskiwany w okresie świadczeniowym i w tej samej wysokości. Organy błędnie doliczyły dochód za cały okres, a nie tylko za konkretny miesiąc, i nie wykazały, że dochód ten był faktycznie uzyskiwany w okresie świadczeniowym. Ponadto, Sąd wskazał na nieprawidłowe zastosowanie art. 7 ust. 2 ustawy w odniesieniu do dochodu skarżącej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji przyznał świadczenie na dwoje dzieci, a odmówił na pierwsze, wskazując na dochód rodziny przekraczający 800 zł na osobę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, dokonując własnych wyliczeń dochodu męża skarżącej, który pracował za granicą. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu męża, podając inne okresy zatrudnienia i dochody.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. II SA/Rz 878/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], Marszałek [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195, ze zm.)- zwanej dalej w skrócie "ustawą": 1) przyznał IK prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz jej dzieci – NK PK w wysokości po 500 zł miesięcznie w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 28 lutego 2017 r.; 2) odmówił przyznania IK prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz jej pierwszego dziecka – PK. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, wskazał, że ojciec dzieci - KK był zatrudniony na terenie Holandii w okresie od 18.01.2016 r. do 18.01.2017 r. u pracodawcy [...]. Ponadto, od 12.09.2016 r. do 03.11.2016 r. był zatrudniony w firmie [...] w okresie od 4.11.2016 r. do 3.02.2017 r. był uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych na terenie Holandii (w okresie od 4.12.2016 r. do 3.02.2017 r. zasiłek dla bezrobotnych został transferowany do Polski). Natomiast IK jest zatrudniona w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych od 27.07.2015 r. W związku z powyższym, ustawodawstwo polskie ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa. Dochód rodziny - po uwzględnieniu utraty i uzyskania dochodu - w przeliczeniu na osobę w okresie od 1.04.2016 r. - 31.12.2016 r. wyniósł 1 319,74 zł, w okresie od 1.01.2017 r. - 31.01.2017 r. wyniósł 1 850,62 zł, zaś w okresie od 1.02.2017 r. -28.02.2017 r. wyniósł 850,62 zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko tj. 800 zł. Natomiast na drugie i trzecie dziecko – N i P, świadczenie przysługuje. Od tej decyzji IK wniosła odwołanie, w którym wskazała, że jej mąż był zatrudniony na terenie Holandii u pracodawcy [...] w okresie 18.01.2016 r. - 16.03.2016 r., 18.04.2016 r. - 22.06.2016 r. i 8.08.2016 r. - 9.09.2016 r. Pomimo różnych okresów zatrudnienia stosunek pracy męża nie był ciągły, ponieważ za każdym razem podpisywał nową umowę o pracę (umów tych nie posiada). Tym samym niezrozumiałym jest jaki wpływ na dochód ma okres zatrudnienia męża od 18.01.2016 r. - 16.03.2016 r. oraz jego dochód za luty 2016 r. Odwołująca podniosła, że błędnie wskazała okres zatrudnienia męża u drugiego pracodawcy, gdyż w rzeczywistości jej mąż był zatrudniony do 25.10.2016 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że została ona wydana prawidłowo, po pełnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podał, że rokiem kalendarzowym, z którego dochody są brane pod uwagę w rozpatrywanej sprawie, jest 2014 r., z uwzględnieniem utraty i uzyskania dochodu również po roku 2014. Na dochód rodziny w roku 2014 złożyły się: - dochód IK osiągnięty z tytułu przysługującego jej zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 2 pkt 19 lit b) ustawy, ilekroć jest w niej mowa o utracie dochodu, oznacza to utratę dochodu spowodowaną: utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych. Zatem w związku z utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie uwzględniono dochodu z ww. tytułu - zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego dochód IK za rok 2014 wyniósł 0,00 zł, jednakże w dniu 27.07.2015r. podjęła ona zatrudnienie w ZUS, a zgodnie z treścią art. 2 pkt 20 lit. c) ustawy uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zatem do dochodu IK należy doliczyć dochód uzyskany w roku 2015 z tytułu uzyskania zatrudnienia w dniu 27.07.2015 r., w wysokości 1.598,69zł za miesiąc następujący po miesiącu w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. sierpień 2015r. (art. 7 ust. 3), tak więc miesięczny dochód IK wyniósł 1.598,69 zł. 2 - dochód KK za rok 2014 w wysokości 0,00 zł w związku z utratą zatrudnienia - zgodnie z art. 7 ust. l ww. ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że w okresie od 8.01.2016 r. do 18.01.2017 r. KK był jednakże zatrudniony u pracodawcy [...] oraz od 12.09.2016 r. do 03.11.2016 r. był zatrudniony w firmie [...] oraz uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4.11.2016 r. do 3.02.2017 r. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 20 lit. b, c ustawy, uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec powyższego – w ocenie organu odwoławczego – do dochodu KK należy doliczyć dochód uzyskany w roku 2016 z tytułu uzyskania zatrudnienia w dniu 8.01.2016 r. w wysokości 5 000,00zł za miesiąc następujący po miesiącu w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. luty 2016 r. oraz dochód uzyskany z tytułu uzyskania zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 2 654,40 zł za miesiąc następujący po miesiącu w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. grudzień 2016 r. - zgodnie z art. 7 ust. 3 p.p.w.d.. Tak więc, miesięczny dochód KK w okresie od 1.04.2016 r. - 31.12.2016 r. wyniósł 5.000 zł, od 1.01.2017 r. - 31.01.2017 r. wyniósł 7.654,40 zł, od 01.02.2017 r. - 28.02.2017 r. wyniósł 2.654,40zł. Kolegium podniosło, że w związku z powyższym, miesięczny dochód rodziny po doliczeniu dochodu uzyskanego: – od 1.04.2016 r. - 31.12.2016 r. wynosi 6.598,69zł (1 598,69 zł + 5.000,00 zł), miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wynosi 1 319,74zł (6 598,69zł/5 osób) – od 1.01.2017 r. - 31.10.2017 r. wynosi 9.253,09 zł (1.598,69 zł + 5.000,00 zł + 2 654,40 zł), miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wynosi 1 850,62zł (9 253,09 zł/5 osób) – od 1.02.2017 r. - 28.02.2017 r. wynosi 4.253,09 zł (1.598,69 zł + 2.654,40 zł), miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wynosi 850,62 zł (4 253,09 zł/5 osób). Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę stanowi zatem kwotę powyżej kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 3 ustawy, co w ocenie organu odwoławczego skutkuje odmową przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących zatrudnienia KK u pracodawcy [...] organ odwoławczy wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się umowa o pracę i umowa rozwiązująca, zgodnie z którymi okres zatrudniania trwał od 18.01.2016 r. do 18.01.2017 r. Ponadto zdaniem Kolegium, nawet gdyby przyjąć wyjaśnienia odwołującej, iż mąż za każdym razem zawierał nową umowę o pracę, należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 20 lit c) ww. ustawy uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stosownie do art. 2 pkt 21 ww. ustawy, ilekroć jest w niej mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej, oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zatem zawieranie kolejnych następujących po sobie umów u tego samego pracodawcy, w ramach tego samego stosunku pracy należy traktować jako ciągłość zatrudnienia i uzyskaniem dochodu jest zawarcie pierwszej umowy w ramach tego stosunku pracy.  Kryterium dochodowe w zakresie przyznania świadczenia wychowawczego zostało przez ustawodawcę określone restryktywnie na kwotę 800,00 zł oraz 1 200,00zł (w przypadku niepełnosprawnego dziecka w rodzinie) i nawet marginalne przekroczenie tego kryterium dochodowego, musi skutkować odmową przyznania świadczenia. Brak zatem w tym względzie jakiejkolwiek swobody organu co do uznania, iż pomimo niespełnienia ustawowych przesłanek świadczenie można przyznać. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożonej na tę decyzję, IK wniosła o poddanie jej kontroli Sądu. Podała, że w dokumentacji, którą przedłożyła do wydania decyzji o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci przedstawiła dokumenty jakie posiadała oraz wyraźnie zaznaczała, w jakich okresach mąż pracował za granicą. Umowa o pracę i umowa rozwiązująca była podpisana w tym samym dniu, tj. 18.01.2016. Zdaniem skarżącej należy to rozumieć, że mąż mógł świadczyć stosunek pracy na jeden rok czasu, a nie że go świadczy przez rok. Również na umowie rozwiązującej był zapis "stosunek pracy ustaje po wypłaceniu dni urlopu wypoczynkowego i wolnych godzin za nadgodziny" oraz, że "strony zwalniają się wzajemnie w pełni i nieodwołalnie ze sposobu w jaki niniejsza umowa rozwiązująca zostaje rozwiązana oraz na warunkach pod jakimi to zastąpi". W ocenie skarżącej, ze wskazanych zapisów wyraźnie wynika, że zarzut skarżącej był uzasadniony, natomiast nadal nie został szczegółowo rozpatrzony ani przeanalizowany. We wszystkich oświadczeniach skarżąca wskazywał faktyczne daty wykonywania przez zatrudnienia przez jej męża, który był zatrudniony na terenie Holandii w okresach: 18.01.2016 r. - 16.03.2016 r. (a nie jak podany w decyzji od 8.01.2016 r.), 18.04.2016 r. – 22.06.2016 r., 8.08.2016 r. – 9.09.2016 r. (u pracodawcy [...], 12.09.2016 r. – 25.10.2016 r. (u pracodawcy [...]). Skarżąca podała, że w świadectwie pracy jakie pracodawca wystawił jej mężowi, daty zakończenia pracy różnią się od tych podanych przez skarżącą, ponieważ tak jak w umowie rozwiązującej jest zapisane "stosunek pracy ustaje po wypłaceniu dni urlopu wypoczynkowego i wolnych godzin za nadgodziny". Ponadto w Holandii, podobnie jak w Polsce nie można jednocześnie pracować i pobierać zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca wskazała, że jej mąż od listopada przebywa na terenie Polski, więc niemożliwe jest aby dochód z tytułu zatrudnieni był liczony w okresie od 18.01.2016 r. do 18.01.2017 r. ponieważ przebywając w Polsce nie miał możliwości świadczyć pracy na terenie Holandii. Od 3.11.2016 r. mężowi został przyznany zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 600 euro miesięcznie i był on wyłącznym źródłem ich dochodów. Tymczasem w styczniu 2017 r. został policzony dochód z tytułu zatrudnienia wraz z zasiłkiem dla bezrobotnych, co dało według organów wydających decyzję kwotę 9.253,09 zł, natomiast rzeczywiste dochody w tym miesiącu nie wynosiły 4 000 zł, co wynika z kwoty zasiłku dla bezrobotnych męża oraz zaświadczenia o wynagrodzeniu skarżącej. Za miesiąc luty kwota zasiłku wynosiła 84 euro, natomiast okres do 3.02.2017 r. sugeruje, że jest to tylko i wyłącznie część zasiłku, a nie cała kwota tak jak została wykazana w decyzji. Zdaniem skarżącej dokumenty niezbędne do rozpatrzenia złożonego wniosku o świadczenie wychowawcze nie zostały przeanalizowane poprawnie wobec czego wniosła skargę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., wskazując, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badanie legalności obejmuje ocenę prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i ich wykładni, jak również przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja kryterium legalności nie spełnia. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 1 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016r., poz. 195, ze zm.), zwanej dalej ustawą, która wprowadziła świadczenie wychowawcze, jako świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Zgodnie z art. 4 ust. 2 i 3 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Wysokość świadczenia wynosi 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 ustawy), z tym, że na pierwsze dziecko przysługuje ono, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (art. 5 ust. 3 ustawy), a w przypadku rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym – 1.200 zł. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy przyznały skarżącej świadczenie wychowawcze na córki: NK PK, natomiast odmówiły przyznania świadczenia wychowawczego na "pierwsze dziecko" – PK z uwagi na przekroczenie kwoty stanowiącej kryterium dochodowe, uprawniającej do tego świadczenia. Kluczową i jednocześnie sporną w sprawie kwestią jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r., a rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego za ten okres, jest rok 2014 (ust. 2). Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny. Przez dochód rodziny należy rozumieć sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy), a przez dochód członka rodziny przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 2 ustawy). Przepis art. 7 ust. 1-3 ustawy określa zasady uwzględniania utraty i uzyskania dochodu. W zakresie "dochodu" ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci odsyła natomiast do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 z późn. zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. We wspomnianym art. 7 ust. 1-3 ustawy przewidziano szczególne sytuacje zmian w strukturze dochodów rodziny, które powinny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu. Zmiany te mogą polegać zarówno na utracie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, w efekcie czego przy ustalaniu dochodu nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1), jak też na uzyskaniu dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2) oraz po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3), skutkującego odpowiednim jego zaliczeniem. Przy czym w razie uzyskania dochodu warunkiem jego doliczenia jest uzyskiwanie tego dochodu w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W przypadku rodziny skarżącej składającej się z 5 osób na dochód złożyły się dochody skarżącej oraz jej męża, który pracował za granicą. Jeśli chodzi o rok "obliczeniowy" – 2014 – skarżąca nie osiągnęła w ogóle dochodu, natomiast została zatrudniona na umowę o pracę od 27.07.2015 r., zaś w przypadku KK w 2014 r. doszło do utraty dochodu, a w związku z tym, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy dochodu z tego roku nie uwzględniono. W tym zakresie ustalenia organów są prawidłowe i niesporne. Wiele wątpliwości budzi natomiast kwestia ustalenia i wyliczenia dochodu uzyskanego po 2014 r. Nie został ona wykazany i wyliczony zdaniem Sądu prawidłowo. W pierwszej kolejności należy wskazać na treść art. 7 ust. 3 ustawy, który był stosowany przez organy w rozpoznawanej sprawie, a który stanowi, co następuje: "W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego". Niezwykle istotne dla zastosowania tego przepisu jest jego końcowe sformułowanie, a mianowicie wskazanie, że "dochód uzyskany" ma być uzyskiwany w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Istotą tego przepisu jest bowiem urealnienie dochodu rodziny wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Jak wskazał WSA w Kielcach w wyroku z dnia 3.08.2017 r., II SA/Ke 365/17, Lex Nr 2336786, z uwagi na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego; konieczne jest więc ustalenie dochodu w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny. Prawidłowe zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy wymaga więc ustalenia, że dochód uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, był uzyskiwany także w okresie na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że skoro świadczenie wychowawcze ustalane jest na okres 1.04.2016 – 30.09.2017, to rokiem kalendarzowym poprzedzającym ten okres jest rok 2015, zaś okresem o jakim mowa w art. 7 ust. 3 jest okres po roku 2015, czyli od 1.01.2016 r. W tym okresie, jak wynika z akt sprawy KK był zatrudniony w Holandii u 2 różnych pracodawców - [...] oraz [...]. Do akt sprawy dołączono umowy o pracę z [...] bez tłumaczenia na język polski oraz przetłumaczoną na język polski "umowę rozwiązującą" z [...] – bez daty. W toku postępowania, a następnie w skardze IK konsekwentnie oświadczała, że jej mąż pracował na terenie Holandii w okresach 18.01.2016 r. - 16.03.2016 r., 18.04.2016 r. - 22.06.2016 r. i 8.08.2016 r. - 9.09.2016 r. w firmie [...] oraz od 12.09.2016-25.10.2016 w firmie [...], a od 4.11.2016 do 3.02.2017 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych przyznany w Holandii. Podkreślała przy tym, że fakt podpisania umowy o pracę z pierwszym pracodawcą na rok – tj. od 18.01.2016 – do 18.01.2017 nie oznacza, że mąż faktycznie świadczył w tym okresie pracę i otrzymywał z tego tytułu dochody, czego dowodem jest fakt rejestracji KK w holenderskim "urzędzie pracy" jako bezrobotnego w dniu 3.11.2016 r. (nie mógłby zostać zrejestrowany, gdyby pozostawał w tym czasie w zatrudnieniu). Odnosząc się do tych zarzutów Kolegium wskazało, że zawieranie kolejnych następujących po sobie umów u tego samego pracodawcy, w ramach tego samego stosunku pacy należy traktować jako ciągłość zatrudnienia, a uzyskaniem dochodu jest zawarcie pierwszej umowy w ramach tego stosunku pracy. W ocenie Sądu pogląd ten nie przystaje do treści art. 7 ust. 3 ustawy. Istotą tego przepisu jest bowiem "uzyskiwanie dochodu", nie zaś sam fakt zatrudnienia, a warunkiem jego zastosowania jest ponadto warunek tożsamości dochodu "uzyskanego" z dochodem uzyskiwanym w trakcie okresu świadczeniowego. Ustawodawca zakłada bowiem doliczenie wyłącznie dochodu długotrwale uzyskiwanego. Taka wykładnia art. 7 ust. 3 ustawy jest prezentowana w orzecznictwie (por. m. in. wyroki WSA w Lodzi z dnia 16.12.2016 r., II SA/Łd 902/16, WSA w Krakowie z dnia 24.01.2017 r., III SA/Kr 1303/16, WSA w Rzeszowie z dnia 14.03.2017 r., II SA/Rz 1072/16 (wszystkie dostępne na stronie www.Orzeczenia.nsa.gov.pl), a także w wyroku WSA w Krakowie z dnia 31.01.2017 r., III SA/Kr 1325/16, Lex Nr 2220447, w którym Sąd ten trafnie podkreślił, że "dochód uzyskany po roku stanowiącym bazę dla rozważań o przyznanie świadczenia wychowawczego uwzględnia się tylko wówczas, gdy uzyskiwany jest w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Dla uwzględnienia dochodu uzyskanego niezbędne jest potwierdzenie, że dochód ten uzyskiwany jest w dacie przyznawania świadczenia i to w tej samej wysokości, jak w miesiącu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Tylko wówczas w pełni zostanie spełniona przesłanka uwzględnienia realnego poziomu dochodów potencjalnych świadczeniobiorców". W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji okoliczności te nie zostały prawidłowo wykazane. Najistotniejsze jest bowiem ustalenie miesiąca, w którym uzyskano dochód oraz kwoty dochodu osiągniętego za miesiąc po nim następujący, bo ta kwota podlega odliczeniu do dochodu rodziny, a także ustalenie czy ten sam (o takiej samej wysokości) dochód był uzyskiwany także po 1.04.2016 r. W wyjaśnieniu swoich obliczeń dochodu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonej decyzji wymieniło dochód KK uzyskany po 2015 r. w podziale na 3 okresy: 1.04.2016 -31.12.2016 – 5.000 zł, 1.01.2017 – 31.01.2017 – 7.654,40 zł i 1.02.2017 – 28.02.2017 – 2.654,40 zł i wszystkie te kwoty doliczyło do dochodu rodziny. W ocenie Sądu tego rodzaju doliczenie jest wadliwe przede wszystkim dlatego, że zostało dokonane wbrew treści art. 7 ust. 3 ustawy, który nakazuje doliczenie wyłącznie kwoty dochodu za konkretny miesiąc wskazany w tym przepisie, nie zaś za cały okres pobierania "uzyskanego" dochodu. Ponadto nie wiadomo na jakiej podstawie organ przyjął wysokość dochodu KK, która różni się od tej deklarowanej przez skarżącą. W oświadczeniach w toku postępowania wskazywała ona dochód męża za miesiąc luty 2016 r. – 1400 euro (w innym oświadczeniu 5000 zł), za maj 2016 – 7000 zł, za wrzesień 2016 r. – ok. 6000 zł. W odwołaniu wskazała zaś, że dochodami męża za 2016 rok była łączna kwota 7.100 euro (1400 +1700+1500+100+1500). Kwestia ta wymaga wyjaśnienia i precyzyjnego ustalenia kwot podlegających ewentualnemu doliczeniu z tytułu uzyskania dochodu. Powinny one wynikać z przedłożonych przez skarżącą dokumentów, bądź dokumentów uzyskanych przez organ w ramach wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organ powinien przy tym wyraźnie wskazać, jakie wielkości wziął pod uwagę i z jakich dokumentów wynikały, zwłaszcza w sytuacji gdy podane kwoty różnią się od tych wynikających z oświadczeń skarżącej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie czyni zadość powyższym wymogom. Wydanego przez organ rozstrzygnięcia nie uzasadnia zebrany materiał dowodowy a nasuwających się wątpliwości nie usuwa sporządzone do niego uzasadnienie, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W przypadku wyliczeń obejmujących działania arytmetyczne, powinno też szczegółowo te działania opisywać. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego powinno też odnosić się do zarzutów odwołania i wskazywać argumenty, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności W odniesieniu do dochodu IK i doliczenia jej dochodu uzyskanego, Sąd zauważa również nieprawidłowości. Organy doliczyły uzyskany dochód wynikający z zatrudnienia od 27.07.2015 r. przy spełnieniu warunku, że dochód ten był uzyskiwany nadal w okresie objętym świadczeniem, w ten sposób, że przyjęły, że jej dochód został powiększony o kwotę dochodu za miesiąc następny po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu – czyli za sierpień 2015 r. , stosując art. 7 ust. 3 ustawy, podczas, gdy prawidłowo powinien był zastosować art. 7 ust. 2 ustawy , który zakłada inne zasady doliczenia uzyskanego dochodu (podzielenie osiągniętego w 2015 r. dochodu przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany). Stanowisko Sądu w tym zakresie znajduje oparcie m. in w wyroku WSA w Kielcach z dnia 12.01.2017 r., II SA/Ke 898/16, LEX nr 2198074, który stwierdził, że "ponieważ sprawa dotyczy przyznania świadczenia wychowawczego na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, jest rok 2015, w którym strona podejmując zatrudnienie w miesiącu lutym uzyskała dochód. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci organ powinien więc ustalić wysokość dochodu uzyskanego poprzez podzielenie osiągniętego w 2015 r. przez stronę dochodu przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany". Sąd zwraca również uwagę, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji jedną decyzją przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na 2 dzieci – w punkcie I, natomiast w punkcie II odmówił przyznania prawa do świadczenia na pierwsze dziecko – PK. Z treści odwołania można wnioskować, że dotyczy ono tylko rozstrzygnięcia w punkcie drugim, jednakże Kolegium nie ustaliło tej kwestii ponad wszelką wątpliwość. Jeśliby się okazało, że przedmiotem odwołania jest rozstrzygnięcie organu I instancji w pełnym zakresie, to należy zwrócić uwagę, że zgodnie z powołanym już wcześniej art. 48 ust. 1 ustawy, pierwszym okresem, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego jest okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., tymczasem w zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji organy przyznały świadczenie do 28 lutego 2017 r. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika czy pozostała część okresu świadczeniowego – tj. do 30.09.2017 r. została objęta jakąś inną decyzją. Wskazane uchybienia przepisów postępowania – art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. mają istotny charakter i mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, również z powodu naruszenia prawa materialnego - art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd zaznacza przy tym, że przy ponownym rozpatrzeniu może zachodzić potrzeba jedynie uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, nie zaś przeprowadzenia go w pełnym zakresie, z tego też względu uchyleniu podlega jedynie zaskarżona decyzja. W razie potrzeby organ może zlecić przeprowadzenie dodatkowego postępowania organowi I instancji zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a., natomiast ocena prawna Sądu i wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia. Z wszystkich tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło