I OSK 507/18

Dnia 26 lipca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt II SAB/Sz 81/17 w sprawie ze skargi R. D. na bezczynność Dyrektora [...] w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. [pic] I OSK 507/18 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Sz 81/17 oddalił skargę R. D. na bezczynność Dyrektora [...] Szpitala [...] w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Skarżący, pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie bezczynność Dyrektora [...] Szpitala [...] w W. w sprawie udzielenia odpowiedzi na zapytania z dnia [...] lutego 2017 r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.   Skarżący wniósł o: 1) Zobowiązanie Dyrektora [...] Szpitala [...] w W. do udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, w terminie 14 dni od daty doręczenia przez sąd akt organowi; 2) Zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; 3) Nałożenie na Dyrektora [...] Szpitala [...] grzywny. Skarżący podniósł, że w dniu [...] lutego 2017 r. za pośrednictwem platformy rządowej e-PUAP doręczył w sposób prawidłowy podpisany wniosek o udzielenie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej Dyrektorowi [...] Szpitala [...] w W.. Następnie w dniu [...] marca 2017 r. doręczył Dyrektorowi wezwanie do zaniechania bezczynności w przedmiocie realizacji wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. Wezwanie do usunięcia naruszeń prawa, zostało doręczone skutecznie za pomocą platformy ePUAP. Z kolei w dniu [...] marca 2017 r. skarżący wezwał też organ założycielski - Ministra Obrony Narodowej - do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie i nakazania Dyrektorowi udzielenia odpowiedzi zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności K.p.a. Wyjaśnił, że Minister Obrony Narodowej w swojej odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2017 r. wskazał by szukał sprawiedliwości w sądzie administracyjnym. Dyrektor [...] Szpitala [...] w W., odpowiadając na skargę R. D. na bezczynność Szpitala, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za bezzasadną. Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot do którego skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia, a wniosek dotyczy spraw określonych w art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. WSA w Szczecinie wskazał, że po otrzymaniu wniosku podmiot zobowiązany winien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.) udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną, ewentualnie w tym terminie wydać – zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. – decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. Podkreślił, że obowiązek udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Jeżeli zaś podmiot taki nie dysponuje informacją publiczną, wskazaną w skierowanym do niego wniosku lub żądana informacja nie jest informacją publiczną, by nie pozostawać w stanie bezczynności winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Sąd wskazał, że Dyrektor Szpitala w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż nie odpowiedział na wniosek skarżącego, gdyż takiego wniosku nie otrzymał. Wniosek do niego adresowany faktycznie został wysłany do Narodowego Funduszu Zdrowia Zachodniopomorskiego Oddziału Wojewódzkiego w Szczecinie i trafił do Szpitala wraz z pismem Dyrektora Oddziału w dniu [...] lutego 2017 r. Zgodnie z tym pismem odpowiedź została udzielona Funduszowi w dniu [...] marca 2017 r. Nadto, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera żadnych przepisów dotyczących składania wniosków o udostępnienie takiej informacji. Co prawda z art. 63 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz.1257) wynika możliwość potwierdzenia wniesienia podania na żądanie wnoszącego, a nawet obowiązek organu do urzędowego poświadczania odbioru wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego, jednakże przepis ten nie ma wprost zastosowania w przypadku wniosków o informację publiczną, bowiem zgodnie z art. 16 ust. 2 u.i.d.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie do decyzji o odmowie udzielenia informacji i o umorzeniu postępowania o udzielenie informacji publicznej. Sąd stwierdził też, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu wniesienia podania (wniosku o informację publiczną) przez elektroniczną skrzynkę podawczą Szpitala. Tymczasem, strona należycie dbająca o swoje interesy winna upewnić się, że wysłane przez nią pismo dotarło do organu i w tym celu zażądać od organu urzędowego poświadczenia odbioru. W ocenie Sądu, samo wysłanie e-maila nie jest równoznaczne z jego dostarczeniem. Sąd uznał, że przedstawione przez Szpital dowody w postaci pisma NFZ Zachodniopomorskiego Oddziału Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2017 r., dotyczącego wniosku R. D., który pomimo zaadresowania do Dyrektora Szpitala – M. K. - wpłynął do NFZ w dniu [...] lutego 2017 r., pozwalają na przyjęcie, iż skarżący błędnie skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej do NFZ, a nie do Dyrektora [...] Szpitala [...] w W.. Natomiast odpowiedź na pismo NFZ, a więc także na wniosek skarżącego, została udzielona NFZ przez Szpital niezwłocznie. WSA w Szczecinie podkreślił, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. Jednakże to skarżący, jako podmiot wnioskujący o informację publiczną, powinien wykazać, że wysłał wniosek o informację publiczną przez potwierdzenie jego doręczenia organowi. To bowiem skarżący z tego faktu chce wyciągnąć skutki prawne, tj. potwierdzić okoliczność, że adresat wniosku był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a nie udostępniając jej popadł w bezczynność, którą stwierdzić może sąd administracyjny. A zatem to skarżący był obowiązany wskazać dowód doręczenia Szpitalowi wniosku o udzielenie informacji publicznej dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne. W dniu [...] grudnia 2017 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył R. D., wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i zobowiązanie organu do udzielenia skarżącemu informacji publicznej lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił on Sądowi I instancji naruszenie art. 13 i nast. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez stwierdzenie, że nie doszło do naruszenia przepisów tejże ustawy, gdyż skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego odbiór przez Szpital w W. jego wniosku z dnia [...] lutego 2017 r., w sytuacji gdy skarżący posiadał urzędowe potwierdzenie odbioru tego wniosku przez stronę przeciwną. W ocenie skarżącego, wniosek o udzielnie informacji publicznej został złożony skutecznie, o czym świadczy urzędowe poświadczenie przedłożenia dołączone do skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania - wskazując, że z dokumentacji przedłożonej przez stronę wynika, że złożyła ona wniosek na identyfikator ePUAP nienależący do szpitala. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, a więc NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, koncentrują się na kwestii nieuwzględnienia przez Sąd I instancji, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2017 r. został, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.; dalej: u.d.i.p.) prawidłowo doręczony podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej. Wskazać jednak należy, że skarżący kasacyjnie, jak słusznie podniósł WSA w Szczecinie, nie wykazał w toku postępowania sądowoadministracyjnego, że jego wniosek o udzielnie informacji publicznej istotnie wpłynął do Dyrektora [...] Szpitala [...] w W.. Przypomnieć bowiem należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany twierdzi, że wniosek o udzielnie informacji publicznej nie został złożony to "w myśl art. 232 K.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. Zdaniem NSA, właściwie Sąd I instancji wskazał, że to skarżący, jako podmiot wnioskujący o informację publiczną powinien był wykazać, że wysłał wniosek o informację publiczną, przez potwierdzenie jego doręczenia organowi, skoro materiały znajdujące się w aktach sprawy wzbudziły istotną wątpliwość Sądu, co do tej kwestii w warunkach konkretnej, niniejszej sprawy. To bowiem skarżący z tego faktu chce wyciągnąć skutki prawne, tj. potwierdzić okoliczność, że adresat wniosku był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a nieudostępniając jej popadł w bezczynność, którą stwierdzić może sąd administracyjny. A zatem to skarżący był obowiązany wskazać dowód dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne" (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2671/16, podobnie wyrok NSA z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Bd 19/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 54/17). Sądy administracyjne uznają zatem, że w sprawach udzielnie informacji publicznej w sytuacji, gdy wniosek został złożony za pomocą narzędzi elektronicznych, a podmiot zobowiązany twierdzi, że wniosku nie otrzymał – wnioskodawca powinien wykazać, że wniosek został złożony i prawidłowo wysłany. Jest bowiem oczywistym, że podstawowym warunkiem powstania po stronie podmiotu zobowiązanego obowiązku udzielenia informacji publicznej jest skutecznie doręczenie wniosku o jej udzielnie. Tylko w sytuacji, gdy taki wniosek zostanie złożony, sąd administracyjny może ocenić, czy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej znajduje się w bezczynności (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12). W rozpoznawanej sprawie R. D. nie wykazał, że jego wniosek o udzielnie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2017 r. został skutecznie doręczony Dyrektorowi [...] Szpitala [...] w W.. Do akt sprawy dołączył jedynie kopię wniosku (k. 5 akt sprawy), natomiast nie przedstawił żadnego dowodu, że faktycznie wniosek ten został skierowany na skrzynkę podawczą podmiotu zobowiązanego. Dopiero po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji, do pisma z dnia [...] listopada 2011 r. dołączył Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia (dalej UPP) wygenerowane przez system ePUAP (k. 56 akt sprawy). Wskazać jednak należy, że z treści UPP przedłożonego przez wnioskodawcę wynika, iż pismo zostało wysłane pod identyfikator adresata "[...]", tymczasem, jak wynika z dołączonego do odpowiedzi na skargę pisma Ministerstwa Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2016 r., identyfikator adresata systemu ePUAP dla [...] Szpitala [...] w W. jest "[...]" (k. 95 akt sprawy), przy czym skarżący kasacyjnie wielokrotnie na ww. identyfikator wysyłał korespondencję do podmiotu zobowiązanego za pośrednictwem system ePUAP (k. 96 - 99 akt sprawy). Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r., w sprawie zakresu i warunków korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1626), raz nadany identyfikator nie może być nadany ponownie. Każdy z podmiotów korzystających z systemu ePUAP posiada zatem tylko jeden identyfikator. Tak więc w sytuacji, gdy skarżący kasacyjnie wniosek o udzielnie informacji publicznej przesłany za pomocą systemu ePUAP zaadresował niewłaściwie, nie można uznać, że skutecznie został on doręczony podmiotowi zobowiązanemu. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.