II SA/Po 532/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-18
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak – Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek rekreacyjny o powierzchni zabudowy 36,54 m2 i wysokości 4,75 m przy dachu o nachyleniu 4,45° na terenie rodzinnych ogrodów działkowych może być uznany za altanę działkową, od której budowy nie jest wymagane pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Budynek o powierzchni zabudowy 36,54 m2 i wysokości 4,75 m przy dachu o nachyleniu 4,45° nie spełnia definicji altany działkowej określonej w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, ponieważ przekracza dopuszczalną powierzchnię zabudowy (35 m2) oraz, przy dachu uznanym za płaski (nachylenie do 12°), dopuszczalną wysokość (4 m). W związku z tym jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, a jego wzniesienie bez niego stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywana była skarga A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku rekreacyjnego. Organ I instancji ustalił, że budynek ten, wybudowany w latach 2010-2011, przekracza dopuszczalne parametry dla altany działkowej w zakresie powierzchni zabudowy (36,54 m2 zamiast 35 m2) oraz łącznej powierzchni tarasów i wiatrołapu (25,70 m2 zamiast 12 m2). Ponadto, przy dachu o nachyleniu 4,45°, jego wysokość 4,75 m przekracza dopuszczalne 4 m dla dachu płaskiego. Inwestorka nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że budynek spełnia wymogi altany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Decyzją z dnia 4 stycznia 2017 r. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 260) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), nakazał Pani A. K., rozbiórkę budynku rekreacyjnego na działce nr [...] na terenie [...] zlokalizowanych przy ul. [...] w L. - działka nr ewidencyjny [...], arkusz 13, obręb L..
W uzasadnieniu decyzji podano, że podczas kontroli przeprowadzonych w dniach: 4 lipca, 4 listopada oraz 14 grudnia 2016 r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego stwierdzono, że na działce nr [...] na terenie [...] znajduje się budynek rekreacyjny wybudowany w latach 2010-2011 przez panią A. K.. Budynek ten w obecnym stanie posiada następujące parametry: wysokość budynku w kalenicy: 4,75 m nachylenie połaci dachowych: 7% - 4,45° wymiary budynku w planie: 5,8 x 6,3 m wymiary wiatrołapu w planie: 1,17 x 2,53 m
wymiary w planie tarasu zadaszonego bez ścian zewnętrznych: 3,61 x 2,7 m
wymiary w planie tarasu bez zadaszenia i ścian (zadaszenie i ściany rozebrane w październiku 2016 r.): 3,61 x 3,6 m
powierzchnia zabudowy budynku: 36,54 nr
powierzchnia zabudowy budynku bez uwzględnienia warstwy ocieplenia ścian zewnętrznych styropianem o gr. 12 cm: 33,69 m2
powierzchnia zabudowy: tarasu zadaszonego, tarasu niezadaszonego i wiatrołapu: 25,70 nr
Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 20 marca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 528), która weszła w życie 30 kwietnia 2015 r., budowa altan działkowych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 9a wyżej przywołanej ustawy, przez altanę działkową rozmieć należy wolno stojący budynek rekreacyjno - wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym o powierzchni zabudowy do 35 nr oraz o wysokości do 5 m przy dachu stromym i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 nr.
Budynek przekracza wyżej wymienione parametry w zakresie maksymalnej powierzchni zabudowy budynku, która wynosi 36,54 nr przy dopuszczalnej powierzchni zabudowy wynoszącej 35 m2 oraz maksymalnej powierzchni tarasów i wiatrołapu, która wynosi 25,7 m2 przy maksymalnej powierzchni wynoszącej 12 nr. Powyższe przekroczenia dopuszczalnych dla altan ogrodowych wartości parametrów przedmiotowego budynku - w ocenie organu - nie wykluczają technicznych możliwości doprowadzenia obiektu do stanu pozwalającego uznać budynek za altanę ogrodową. Zmniejszenie powierzchni zabudowy budynku jest możliwe poprzez usunięcie warstwy ocieplenia ścian zewnętrznych ze styropianu o gr. 12 cm, w wyniku czego powierzchnia zabudowy wyniosłaby 33,69 m2. Natomiast zmniejszenie powierzchni tarasów do dopuszczalnej jest możliwe do przeprowadzenia poprzez częściową rozbiórkę tarasu, co byłoby techniczne wykonalne bez ingerencji w konstrukcję samego budynku.
Niemniej jednak ponieważ nachylenie połaci dachowych budynku wynosi 7% - 4,45° należy uznać że budynek ten posiada dach płaski. Ponieważ brak jest definicji legalnej dachu płaskiego i dachu stromego, organ posłużył się rozróżnieniem zawartym w Polskiej Normie PN 89/B-l 0425 Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły - Wymagania techniczne i badania przy odbiorze, z której wynika, że przez dach plaski należy rozmieć dach o nachyleniu połaci nie większej niż 12°, natomiast przez dach stromy - dach o nachyleniu połaci powyżej 12°. Uznanie dachu o nachyleniu połaci wynoszącym 7% - 4,45° za dach plaski jest również zgodne z ogólnie przyjętą wiedzą techniczną, co znajduje potwierdzenie w literaturze, np. Janusz Kotwica (2008) Konstrukcje drewniane w budownictwie tradycyjnym, Arkady, Warszawa, rozdział 7.1 Rodzaje dachów, str. 210: Rozróżnia się dachy płaskie (a=6+8°), spadziste (a=20+40°) i strome (a>40°).
Z kolei przy dachu płaskim wysokość budynku wynosząca 4,75 m przekracza wartość maksymalną równą 4 m - pozwalającą uznać obiekt za altanę ogrodową. Jednocześnie w ocenie organu - próba doprowadzenia obiektu do stanu, w którym maksymalna dopuszczalna dla altany ogrodowej wysokość obiektu przy danej geometrii dachu jest zachowana, wiązałaby się z daleko idącą przebudową obiektu, w wyniku czego powstałby nowy budynek.
Ponieważ przedmiotowy budynek przekracza parametry pozwalające uznać go altanę działkową w rozumieniu wyżej przywołanej definicji, jego budowa nie była wyłączona z - wynikającego z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czego inwestor nie dopełnił.
W związku z powyższym uznano, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w dniu 1 sierpnia 2016 r. wydano postanowienie nakazujące: inwestorowi Pani A. K.,
wstrzymać roboty budowlane wykonywane przy budowie budynku rekreacyjnego na działce nr [...] na terenie [...]
przedstawić w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia niniejszego postanowienia:
zaświadczenie Burmistrza M. L. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeń o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego;
oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Do dnia wydania niniejszej decyzji zobowiązana nie spełniła obowiązków nałożonych powyższym postanowieniem to znaczy nie przedłożyła dokumentów wymienionych w pkt 2 a-c sentencji wyżej wymienionego postanowienia. Stosownie do art. 48 ust. 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane: w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa jest w ust. 3 stosuje się ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odwołanie złożyła Pani A. K., reprezentowana przez radcę prawnego. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania uzasadniając, że przedmiotowy budynek nie przekracza dopuszczalnych norm określonych w obowiązującym regulaminie i nie podlega postępowaniu legalizacyjnemu dotyczącym samowoli.
W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z 22 marca 2017 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania i mając na względnie ralio legis przepisów dotyczących procedury legalizacyjnej, które dają pierwszeństwo legalizacji samowoli budowlanej, wezwał Odwołującą do wykazania zamiaru legalizacji przedmiotowego "budynku rekreacyjnego". Pismem z dnia 13 marca 2017 r. odwołująca wskazała, że podtrzymuje twierdzenia powołane w Odwołaniu dotyczące uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie przedłożono jednak żadnych dokumentów wskazujących na chęć legalizacji
Organ odwoławczy argumentował, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja podjęta przez PINB w trybie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. 16 poz. 290 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o nowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W rozpatrywanym przypadku, przedmiotowy budynek zlokalizowany jest na terenie Rodzinnych Ogródków Działkowych.. W pierwszej kolejności rozważenia wymagało zatem, czy organ właściwie zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako wymagający pozwolenia na budowę. Znowelizowany wskutek wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych h działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40 ze zm.) oraz ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 15 kwietnia 2015 r. 3) przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 (w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1) Prawa budowlanego stanowi, iż budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Altaną działkową w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. (art. 2 pkt 9a) jest, wolno stojący budynek rekreacyjno- wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Podkreślono, że przedmiotowy budynek powstał w okresie gdy dopuszczalne parametry altan w rodzinnych ogrodach działkowych to 5 m wysokości przy dachach stromych i 4 metry przy dachach płaskich oraz 25 m 2 powierzchni w miastach i 35 m2 poza ich granicami.
Z powyższej regulacji wynika, że obiekty gospodarcze oraz altany o określonych parametrach na terenie rodzinnych ogrodów działkowych podlegają zwolnieniu z reżimu Prawa budowlanego w zakresie warunków ich budowy. Analizowane zwolnienie ma jednak charakter złożony, budowa musi spełnić kilka warunków, aby nie było wymagane uzyskanie pozwolenia czy dokonanie zgłoszenia. Regulacja prawna zawarta w powyższym przepisie stanowi bowiem wyjątek od zasady określonej w art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Przekroczenie wielkości zabudowy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, powoduje, że budowa taka przestaje podlegać regulacji ww. przepisów i w świetle prawa staje się samowolą budowlaną. Każdy zatem obiekt realizowany na terenie ogrodu działkowego przekraczający wskazane wyżej parametry nie jest zwolniony od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i podlega wszelkim rygorom przewidzianym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, łącznie z możliwością wydania przez organ nadzoru budowlanego orzeczenia o rozbiórce.
W niniejszej sprawie, z przeprowadzonych przez organ I instancji kontroli wynika, że przedmiotowy budynek posiada powierzchnię zabudowy równą 36,54 m2 (przy dopuszczalnej ustawą powierzchni 35 m2), a powierzchnię łączną tarasu zadaszonego, tarasu niezadaszonego i wiatrołapu: 25,70 m2 (przy dopuszczalnej ustawą powierzchni 12 m2). Wysokość budynku w kalenicy wynosi 4,75 m przy nachyleniu połaci dachowej 4,45 0 (dopuszczalna ustawą wysokość do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich).
PINB uznał zatem, że budynek nie odpowiada swoimi parametrami definicji określonej w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (a tylko takie mogą powstawać na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych bez wymaganego pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia właściwemu organowi) i postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów niezbędnych do rozważenia możliwości zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej.
Następnie Pani Kucharska rozebrała zabudowany taras o wym. 3,60 x 3,61 m, zmniejszając łączną powierzchnię zabudowy tarasów/werand/ganków do 12,7 m2. Przedmiotowy obiekt nadal nie spełniał jednak wymagań określonych w ww. art. 29 ust. 1 pkt 4, w zakresie zarówno powierzchni zabudowy, jak i wysokości. Upłynął natomiast wyznaczony termin i nie zostały przedstawione żadne z wymaganych dokumentów. W następstwie tego, organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję. Uregulowana w art. 48 Prawa budowlanego procedura legalizacyjna nie zawiera bowiem norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 Prawa budowlanego, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., II OSK 1757/10, wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2012, II SA/Op 271/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 lutego 2012 r.,II SA/Sz 1343/11).
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów odwołania, WWINB podał, że jak słusznie przyjął organ I instancji zgodnie żart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443) do spraw wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną, tj. 28 czerwca 2015 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro zawiadomienie o wszczęciu postępowania organ I instancji wydał 1 sierpnia 2016 r., to w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) w brzmieniu obecnie obowiązującym.
Podkreślenia wymaga również, że obiekty realizowane na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, w szczególności te niezwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia, podlegają wszelkim rygorom przewidzianym w prawie budowlanym. Brak wiedzy, czy nieświadomość istnienia/popełnienia samowoli budowlanej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, zgodnie bowiem z wyrokiem NSA z dnia 26 lutego 2013 r. (II OSK 2050/11) "Postępowanie dotyczące samowoli budowlanej ma charakter obiektywny, to znaczy, że nie mają znaczenia dla jego prowadzenia inne okoliczności niż fakt istnienia samowoli. " Taki pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podobnie wskazał w wyroku z dnia 3 marca 2011 r., WSA w Białymstoku (II SA/Bk 694/10), przyjmując, że "przy popełnieniu samowoli budowlanej nie mają znaczenia przyczyny naruszenia przepisów prawa budowlanego ani wina czy jej brak, jak też nawet najbardziej szczytne cele nie mogą ekskulpować podmiotu, który takiej samowoli dopuścił się. (...). Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora." Usprawiedliwieniem samowoli budowlanej nie mogą być zatem żadne przepisy regulaminu [...]. Co więcej, przypomnieć należy, że to regulacje ustawowe, stanowią w polskich realiach źródła prawa powszechnie obowiązującego. Akty wewnętrznie obowiązujące nie mogą natomiast determinować rozstrzygnięć organów administracji publicznej.
Przechodząc do kolejnych zarzutów, należy wskazać, że przepisy Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie definiują pojęcia dachu stromego i dachu płaskiego. W tym stanie rzeczy pozostaje odwołanie się do rozróżnienia tych terminów, zawartego w Polskiej Normie PN 89/B-10425 Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły- Wymagania techniczne i badania przy odbiorze, co organ I instancji w niniejszej sprawie uczynił. Jak wskazuje się bowiem w doktrynie i orzecznictwie nie ma przeszkód ku temu, by w sytuacji, gdy ustawa nie zawiera legalnej definicji jakiegoś pojęcia, albo czyni to w sposób lakoniczny sięgać do innych aktów zawierających taką definicję. Przy zachowaniu oczywiście odpowiedniej ostrożności interpretacyjnej.
W niniejszej sprawie, jak wynika z ustaleń poczynionych przez PINB, przedmiotowy budynek ma 4,75 m wysokości przy dachu o kącie nachylenia wynoszącym 4,45°. Zgodnie zaś z pkt 3.3.2.1. ww. normy PN 89/B-10425, za dach płaski należy uznać dach o kącie nachylenia nie większym niż 12°. Tym samym, wysokość przedmiotowego budynku przekracza wysokość określoną w powołanym przepisie, tj. 4 metry, przewidziane dla budynków posiadających dachy płaskie. W sprawie nie mógł zatem znaleźć zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa Budowlanego, zwalniający inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Tym samym PINB prawidłowo prowadził postępowanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Wobec niezgodności przedmiotowego budynku z obowiązującymi przepisami i nie przedłożeniem żądanych, wymaganych prawem dokumentów, wydanie decyzji o innej treści spowodowałoby niezgodność z przepisami prawa budowlanego.
Skargę do sądu za pośrednictwem fachowego pełnomocnika złożyła A. K.. zarzucając jej naruszenie następujących przepisów procedury administracyjnej, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art.9 w zw. z art. 10 w zw. z art. 11, w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 Kpa poprzez niedostatecznie wyjaśnienie okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy na skutek istotnych błędów w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, w wyniku czego Organ w sposób odbiegający od rzeczywistego stanu faktycznego przyjął, iż altana, posiada dach plaski. w związku z czym przekracza dopuszczalną dla takiej konstrukcji wysokość 4 metrów, podczas. gdy altana w rzeczywistości posiada dach o obustronnym nachyleniu - dwuspadowy, i jako taki realizuje warunek określony zarówno w art. 107 ust. 6 Regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców w dniu 7 kwietnia 2004 r. i znowelizowaną w dniu 23 listopada 2006 roku dla konstrukcji o dopuszczalnej wysokości 5 metrów. jak i warunek określony w art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Ustawy Prawo budowlane oraz art. 2 pkt 9 Ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. O rodzinnych ogrodach działkowych, będące podstawą skarżonego rozstrzygnięcia.
jak również naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Ustawy Prawo budowlane oraz poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie ,podczas gdy altana stanowiąca własność Skarżącej posiada wymiary zgodne z art. 29 ust. 1 pkt 4 Ustawą Prawo budowlane, przy uwzględnieniu faktycznego obustronnego nachylenia dachu jej konstrukcji, co doprowadziło do decyzji o rozbiórce całkowicie nie odpowiadającej prawu.
art. 2 pkt 9 Ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. O rodzinnych ogrodach działkowych w zw. z art. 107 ust. 6 Regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców w dniu 7 kwietnia 2004 r. i znowelizowaną w dniu 23 listopada 2006 roku poprzez ich niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i przez to wydanie decyzji o rozbiórce nie odpowiadającej prawu, na skutek błędnego założenia, iż altana Skarżącej, przekraczała dozwolone parametry - tak co do jej wysokości jak i powierzchni.
art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 29 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy poprzez: bezpodstawne zastosowanie uregulowań wynikających z art. 48 ust. 2- 4 wobec Pani A. K., na skutek błędnego przyjęcia, iż altana do niej należąca przekracza parametry określone w art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego i jako taka podlega obowiązkom w zakresie zobowiązania Inwestora do przedłożenia wskazanych w nim dokumentów, celem jej ewentualnej legalizacji, podczas gdy inwestycja ta, wybudowana w oparciu o obowiązujące uregulowania, nie stanowi w ogóle samowoli budowlanej. Stawiając powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Uczestnik postępowania [...] w odpowiedzi na skargę wniosły o oddalenie skargi , akceptując ustalenia organu, że pobudowany budynek nie spełnia parametrów altany działkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a." ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 P.p.s.a.
Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję wydaną w trybie i na podstawie art. 48 ust.1 i ust.4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2016 r. poz.260 )
Na wstępie należy przypomnieć, że postępowanie w sprawie legalności budowy budynku rekreacyjnego na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych zostało wszczęte w dniu 1 sierpnia 20116r. Zgodnie ż art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443) do spraw wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną, tj. 28 czerwca 2015 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro zawiadomienie o wszczęciu postępowania organ I instancji wydał 1 sierpnia 2016 r., to w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) w brzmieniu obecnie obowiązującym.
Poza sporem jest iż przedmiotowy budynek przez A. K. został pobudowany na terenie [...] w latach 2010- 2011.
Istota sporu między skarżącą a organem sprowadza się do ustaleń czy budynek na wskazanym terenie spełnia wymogi pozwalające na uznanie iż nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów. W ocenie Sądu ustalenia organu co do charakteru budynku w znaczeniu jego parametrów co do powierzchni i wysokości nie mogą budzić wątpliwości ponieważ zostały odzwierciedlone w protokołach pokontrolnych. Przedmiotowy budynek posiada powierzchnię zabudowy 36,54m, a powierzchnię łączną tarasu 25,70m . Wysokość budynku w kalenicy wynosi 4,75 m , przy nachyleniu połaci dachowej 4,45 o .Zgodnie z art. 29ust.1 pkt.4 prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych o których mowa w ustawie z 13.12.2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych ( Dz.U.2014.40 ) Powyższa ustawa w art. 2 pkt.9a zawiera legalną definicję altany działkowej zgodnie z którą przez altanę działkową - należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2;
Ponieważ w przypadku altany pobudowanej w rodzinnych ogrodach działkowych pozwolenie na budowę ani nawet zgłoszenie dla altany nie jest wymagane najistotniejsze było ustalenie czy przedmiotowy budynek spełnia wymogi legalnej definicji altany działkowej. Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych na wstępie wskazuje, że doceniając pozytywną rolę ogrodnictwa działkowego, będącego dziedziną życia społecznego, przyczyniającą się do zaspakajania socjalnych, wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa, a zwłaszcza rodzin z dziećmi, emerytów, rencistów i niepełnosprawnych, poprzez kształtowanie warunków dla prowadzenia aktywnego i zdrowego trybu życia oraz ochrony środowiska i przyrody, uznaje się za konieczne zapewnienie dalszego istnienia i rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, jako stałych elementów infrastruktury gmin, które powinny być uwzględniane w procesie ich rozwoju dla dobra obecnego i przyszłych pokoleń.
Organy prawidłowo ustaliły i w sposób wyczerpujący wykazały w uzasadnieniu decyzji, że przedmiotowy budynek nie spełnia parametrów altany. Nie ma racji skarżący, że doszło do naruszenia przepisów procesowych jak również nie doszło do naruszenia przepisów art. 29 ust.1 pkt.4 i art. 30 ust.1 pkt. Ustawy prawo budowlane
Nie może także odnieść pozytywnego dla skarżącej skutku zarzut naruszenia § 107 pkt.6 regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego. Treść tego regulaminu znajduje się na karcie 72akt administracyjnych, Zgodnie z tym przepisem pkt.1 altana w ogrodzie jest obiektem wolnostojącym, parterowym, zapewniającym rodzinie warunki do wypoczynku. Pkt.6 §107 regulaminu stanowi, że altana może mieć wysokość do 5 metrów przy dachu dwuspadowym stromym i 4 metry przy innym kształcie dachu.
Tymczasem jak ustaliły organu nadzoru budowlanego wysokość przedmiotowego budynku wynosi w kalenicy 4.75m ., a nachylenie połaci dachowej 7% tj. 4,45 o . Sąd orzekający akceptuje ustalenia i uzasadnienie organu, że przy takich parametrach dachu należy uznać, że budynek ten ma dach płaski. Kierując się zasadami sztuki budowlanej popartej fachową literaturą oraz Polską Normą trafne jest przyjęcie że w budynku występuje dach płaski. Odmienne twierdzenie zawarte w skardze jest w ocenie Sądu jedynie niczym nie uzasadniona polemiką. Skoro za prawidłowe uznajemy, że występuje dach płaski to maksymalna wysokość altany mogłaby być do 4 m . Tymczasem poza sporem jest iż wysokość wynosi w kalenicy 4,75m.
Organ odwoławczy dał skarżącej możliwość legalizacji przedmiotowego budynku i ponownie wezwał skarżącą aby wykazała iż ma zamiar legalizacji. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania skarżąca nie przedłożyła dokumentów pozwalających na wszczęcie procedury legalizacyjnej. W tym miejscu należy wskazać, że procedura legalizacja i zamiar jej przeprowadzenia zależy w całości od właściciela obiektu , a obowiązkiem organu jest danie szansy na wszczęcie takiej procedury. Ponieważ skarżąca nie skorzystała z tej możliwości organ nadzoru budowlanego nie ma innej opcji jak skorzystanie z dyspozycji przepisu art. 48ust.1 i nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego pobudowanego w warunkach samowoli budowlanej.
Reasumując w ocenie sądu zarówno ustalenia faktyczne jak i zastosowane przepisy prawa materialnego nie dają podstaw do zakwestionowania wydanej decyzji wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a skargę jako niezasadna oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło